Podstawy Geodezji Inżynieryjnej cz. 2 - Pomiary

dodruk 2026

Podstawy Geodezji Inżynieryjnej cz. 2, Pomiary: miejskie, inwentaryzacyjne, sieci uzbrojenia, przemieszczeń i odkształceń.                                                                                          

Słowo wstępne

Tematyka poruszona w tym podręczniku ma na celu przedstawienie wybranych zagadnień z dziedziny geodezji inżynieryjnej. Niniejsza książka adresowana jest głównie do nauczycieli i uczniów techników geodezyjnych oraz słuchaczy Policealnych Studiów Żarowych i Centrów Kształcenia Ustawicznego o specjalności geodezja, obejmuje bowiem zagadnienia wyszczególnione w podstawie programowej Ministerstwa Edukacji Na-r cowej o oznaczeniu „311.104 - Technik Geodeta”. Autor ma również nadzieję, iż książki ta okaże się również przydatna dla studentów wyższych uczelni technicznych, zwłaszcza tych, którzy zdobywają wiedzę na wydziałach geodezyjnych.

Treść rozdziału 1 obejmuje omówienie specyfiki pomiarów geodezyjnych w warunkach terenowych, jakie stwarzają duże aglomeracje miejskie, mających istotny wpływ na zakres, organizację i przebieg prowadzonych na ich obszarze prac geodezyjnych. W szczególności na wspomniane warunki składają się: wysoka zabudowa, duże zagęszczenie obiektów sytuacyjnych i elementów infrastruktury technicznej, intensywny ruch kołowy pieszy. Oddziałują one na kształt i konstrukcję poziomych i wysokościowych osnów geodezyjnych oraz dobór sprzętu i metod pomiarów szczegółowych. Typowa dla terenów miejskich jest również różnorodność tematyki sporządzanych map.

Rozdział 2 został poświęcony inwentaryzacji powykonawczej i architektoniczno- budowlanej przeprowadzanej z użyciem różnych technik geodezyjnych. W treści rozdziału 2 szczególną uwagę zwrócono na stosunkowo młodą i żywiołowo rozwijającą się technologię naziemnego skaningu laserowego.

W rozdziale 3 zostały zawarte informacje odnoszące się do inwentaryzacji uzbrojenia naziemnego, nadziemnego i podziemnego terenu oraz geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu (GESUT) polegającej na przechowywaniu, przetwarzaniu i udostępnianiu informacji przestrzennej i opisowej o obiektach uzbrojenia terenu. Rozdział 3 obejmuje również opisy wykazywanych na mapie zasadniczej obiektów występujących w poszczególnych rodzajach sieci (tj. głównie w sieciach: wodociągowych, gazowych, ciepłowniczych, kanalizacyjnych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych).

Rozdział 4 dotyczy geodezyjnych pomiarów przemieszczeń i odkształceń obiektów budowlanych oraz ich podłoża. W drugiej części tego rozdziału zostały omówione pomiary geodezyjne budowli wieżowych ze szczególnym uwzględnieniem kominów przemysłowych.

Andrzej Jagielski

Słowo wstępne ................................................................................................................................... 5
Wykaz wybranych skrótów wykorzystywanych w treści podręcznika ............................................. 6
Rozdział 1: Geodezyjne pomiary miejskie ..........................................................................8
1.1. Specyfika prac geodezyjnych w miastach ................................................................................... 8
1.2. Osnowy geodezyjne zakładane w miastach ................................................................................. 9
1.3. Pomiary sytuacyjne i wysokościowe w miastach (wg rozp. stand.) ………………………….. 17
1.3.1. Pomiary sytuacyjne …………………………………………………………………………………..... 17
1.3.2. Pomiary wysokościowe ……………………………………………………………………………….. 20
1.4. Mapy miejskie ........................................................................................................................... 22
1.4.1. Mapa zasadnicza (wg rozp. BDOT500) .................................................................................................. 22
1.4.2. Mapa ewidencyjna (wg rozp. egib ....................................................................................................... 33
1.4.3. Miejskie mapy topograficzne i tematyczne ………………………………………...………………….. 35
1.4.4. Mapy do celów planowania przestrzennego ………………………………………...…..…………….. 40
Rozdział 2: Inwentaryzacja geodezyjna ........................................................................... 44
2.1. Geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza ............................................................................. 44
2.2. Inwentaryzacja architektoniczno-budowlana i urbanistyczna ……………………………….. 48
2.3. Osnowa inwentaryzacji architektonicznej …………………………………………………… 54
2.3.1. Pozioma osnowa pomiarowa .................................................................................................................. 54
2.3.2. Wysokościowa osnowa pomiarowa …………………………………………………..……………….. 57
2.4. Bezpośrednie pomiary inwentaryzacyjne ……………………………………………….….… 60
2.5. Uwagi o inwentaryzacji architektonicznej metodą fotogrametrii naziemnej ........….66
2.6. Inwentaryzacja architektoniczna metodą naziemnego skaningu laserowego ........................... 69
Bibliografia do rozdziałów 1 i 2 ................................................................................................ 76
Rozdział 3: Geodezyjna ewidencja sieci uzbrojenia terenu (GESUT) ........................... 78
3.1. Podstawy prawne GESUT.......................................................................................................... 78
3.1.1. Przepisy o GESUT zawarte w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne .......................................... 78
3.1.2. Zakładanie i wykorzystywanie baz danych GESUT ............................................................................... 83
3.1.3. Klasyfikacja obiektów baz danych GESUT ........................................................................................... 85
3.1.4. Wprowadzanie obiektów do powiatowych baz danych GESUT ............................................................ 90
3.2. Przedstawianie obiektów GESUT na mapie zasadniczej .......................................................... 91
3.3. Obiekty GESUT ...................................................................................................................... 103
3.4. Sieci uzbrojenia terenu ............................................................................................................ 118
3.4.1. Podział sieci uzbrojenia ........................................................................................................................ 118
3.4.2. Sieci wodociągowe ............................................................................................................................... 119
3.4.3. Przewody wodociągowe ....................................................................................................................... 122
3.4.4. Kanalizacja – pojęcia podstawowe ....................................................................................................... 127
3.4.5. Podział sieci kanalizacyjnych ............................................………………..............................………. 129
3.4.6. Przewody kanalizacyjne ....................................................................................................................... 132
3.4.7. Uzbrojenie przewodów kanalizacyjnych .............................................................................................. 136
3.4.8. Sieci gazowe ......................................................................................................................................... 145
3.4.9. Sieci ciepłownicze ................................................................................................................................ 158
3.4.10. Sieci elektroenergetyczne ................................................................................................................... 166
3.4.11. Sieci telekomunikacyjne ..................................................................................................................... 181
3.4.12. Projektowanie lokalizacji sieci uzbrojenia terenu ............................................................................... 185
3.5. Tyczenie sieci uzbrojenia terenu ................................................................................ 194
3.6. Geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza sieci uzbrojenia terenu ...................................... 201
3.6.1. Inwentaryzacja bezpośrednia ................................................................................................................ 201
3.6.2. Pomiar przewodów w odkrywkach terenowych ................................................................................... 209
3.6.3. Inwentaryzacja bezpośrednia przewodów w zakładach przemysłowych ............................................. 210
3.6.4. Inwentaryzacja pośrednia przewodów podziemnych ........................................................................... 2202 Spis treści
3.7. Wykrywacze uzbrojenia podziemnego .................................................................................... 226
3.8. Prace geodezyjne związane z elektroenergetycznymi liniami napowietrznymi ..................... 241
3.9. Służebność przesyłu ................................................................................................................ 259
3.10. Bezpieczeństwo podczas prac geodezyjnych związanych z uzbrojeniem terenu ................. 262
Bibliografia do rozdziału 3 ...................................................................................................... 267
Rozdział 4: Geodezyjne pomiary przemieszczeń i odkształceń obiektów
budowlanych oraz ich podłoża .................................................................... 270
4.1. Pojęcia podstawowe ............................................................................................................. 270
4.2. Pomiary odkształceń i przemieszczeń w świetle przepisów i standardów .............................. 274
4.3. Metody pomiaru przemieszczeń i odkształceń ........................................................................ 281
4.3.1. Przegląd metod ...................................................................................................................................... 281
4.3.2. Sieci trygonometryczne ......................................................................................................................... 282
4.3.3. Sieci kątowo-liniowe i liniowe .............................................................................................................. 285
4.3.4. Metoda prostej odniesienia .................................................................................................................... 286
4.3.5. Metoda niwelacji geometrycznej .......................................................................................................... 290
4.3.6. Metoda niwelacji trygonometrycznej .................................................................................................... 301
4.3.7. Metoda niwelacji hydrostatycznej ........................................................................................................ 303
4.3.8. Metody pozycjonowania satelitarnego .................................................................................................. 308
4.3.9. Metody fotogrametryczne ..................................................................................................................... 311
4.3.10. Metody fizykalne ................................................................................................................................ 317
4.4. Opracowanie wyników pomiaru przemieszczeń ..................................................................... 330
4.4.1. Układy odniesienia …………………...……………...........................................................…………. 330
4.4.2. Identyfikacja punktów odniesienia ....................................................................................................... 332
4.4.3. Wyrównanie sieci kontrolnych ............................................................................................................. 335
4.4.4. Prezentacja wyników pomiarów przemieszczeń ................................................................................... 338
4.5. Pomiary kominów przemysłowych ......................................................................................... 345
4.5.1. Podstawowe informacje o budowlach wieżowych i kominach przemysłowych .................................. 345
4.5.2. Prace geodezyjne przed rozpoczęciem budowy komina ...................................................................... 349
4.5.3. Prace geodezyjne podczas budowy komina .......................................................................................... 351
4.5.4. Inwentaryzacja powykonawcza kominów przemysłowych .................................................................. 354
4.5.5. Okresowe pomiary kontrolne kominów przemysłowych ..................................................................... 355
4.5.6. Niwelacja reperów ................................................................................................................................ 356
4.5.7. Przegląd metod badań pionowości osi kominów przemysłowych ....................................................... 357
4.5.8. Metoda trygonometryczna .................................................................................................................... 358
4.5.9. Metoda przestrzennych wcięć w przód ................................................................................................. 364
4.5.10. Metoda bezpośredniego rzutowania na poziomą łatę ......................................................................... 367
4.5.11. Metoda fotogrametryczna ................................................................................................................... 369