Podstawy geodezji inżynieryjnej cz 1 wyd 2025

Według intencji autora problematyka poruszona w niniejszym podręczniku ma stanowić wdrożenie Czytelnika do przedmiotu geodezja inżynieryjna, nauczanego w technikach geodezyjnych i wykładanego na wydziałach geodezyjnych wyższych uczelni technicznych. Jest to ważny dział geodezji, zajmujący się wybranymi zagadnieniami z zakresu
praktycznych zastosowań pomiarów i opracowań geodezyjnych do rozwiązywania określonych zagadnień projektowych i realizacyjnych w poszczególnych dziedzinach nauki, techniki i gospodarki, a szczególnie w różnych asortymentach budownictwa i przemyśle.
Treść rozdziału 1  obejmuje omówienie podstawowych zadań geodezji inżynieryjnej
i udziału związanych z nią technik pomiarowych w poszczególnych etapach procesów inwestycyjnych oraz obsłudze i monitoringu funkcjonujących obiektów budowlanych i przemysłowych. W trakcie planowania inwestycji nieodzowne są podkłady mapowe, a szczególnie określony typ mapy tematycznej, zwany mapą do celów projektowych. Do projektowania i wykonawstwa obiektów budowlanych przydatne są również inne materiały geodezyjne w formie analogowej lub cyfrowej, przybierające przeważnie postać profilów, przekrojów terenu i budowli oraz wizualizacje w postaci obrazów perspektywicznych i numerycznych modeli terenu zbudowanych przy użyciu technik komputerowych. Procesy inwestycyjne oraz ich obsługa geodezyjna muszą być prowadzone w oparciu o liczne przepisy prawne, geodezyjne standardy techniczne, specyfikacje oraz normy scharakteryzowane pokrótce w rozdziale 1 tego podręcznika.
Rozdział 2 został poświęcony roli geodezji w budownictwie ogólnym, a w szczególności pomiarom realizacyjnym, będących zespołem czynności geodezyjnych, których celem jest wyznaczenie w terenie przestrzennego położenia obiektów projektowanych, uzyskanie zgodności kształtów wymiarów realizowanych obiektów z danymi projektów technicznych oraz kontrolowanie zgodności, położenia, kształtu i wymiarów obiektów budowlanych z danymi planu realizacyjnego i projektu technicznego.
Rozdział 3 odnosi się do zadań geodezji realizowanych w budownictwie drogowym w tym: tyczenia elementów osi tras, ze szczególnym uwzględnieniem tras dróg kołowych, których elementami geometrycznymi w planie są odcinki proste, łuki kołowe i krzywe przejściowe, zaś w profilu − proste o zadanym spadku i łuki pionowe, będące składnikami niwelety.
W rozdziale 4 zostały wyszczególnione prace geodezyjne w budownictwie ziemnym ze szczególnym uwzględnieniem metod obliczania objętości mas ziemnych, tworzących określone budowle, przeważnie w formie nasypów lub wykopów bądź stanowiących pryzmy materiału przeznaczonego do wykonania robót ziemnych.
Na koniec słowa wstępnego autor pragnie wyrazić serdecznie podziękowanie panu profesorowi Janowi Gocałowi z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie - opiniodawcy pierwszego wydania tego podręcznika za pozytywną ocenę i cenne wskazania dotyczące ulepszenia treści tej książki.
Praca nad tekstem II wydania podręcznika została ukończona w październiku 2020 r.

Spis treści:

Słowo wstępne 

Wykaz skrótów wykorzystywanych w rozdz. 1 − 4 

Rozdział 1:  Podstawy geodezji inżynieryjnej i standardy techniczne 

1.1. Przedmiot i zadania geodezji inżynieryjnej 

1.1.1. Wprowadzenie 

1.1.2. Definicja i zadania geodezji inżynieryjnej 

1.1.3. Specyfika pomiarów inżynieryjnych 

1.2. Opracowania geodezyjne i kartograficzne do celów projektowych 

1.2.1. Mapy do celów planistycznych 

1.2.2. Mapy do celów opiniodawczych 

1.2.3. Mapy do celów projektowych 

1.2.4. Profile i przekroje 

1.2.5. Numeryczny model terenu

1.2.6. Mapy topograficzne i tematyczne, materiały pomocnicze 

1.3. Przepisy prawne dotyczące prac geodezyjnych w procesach inwestycyjnych 

1.3.1. Ustawa „Prawo geodezyjne i kartograficzne” 

1.3.2. Rozporządzenie Ministra Rozwoju "w sprawie standardów technicznych"

1.3.3.Ustawa „o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym” 

1.3.4. Ustawa „Prawo budowlane” 

1.3.5. Ustawa „o gospodarce nieruchomościami” 

1.4. Standardy stosowane w geodezji inżynieryjnej 

1.4.1. Ustawy i rozporządzenia 

1.4.2. Normy techniczne 

1.4.4. Specyfikacje techniczne 

Rozdział 2: Geodezja w budownictwie ogólnym

2.1. Prace przygotowawcze rozpoczynające proces inwestycyjny 

2.2. Prace projektowe 

2.3. Osnowy realizacyjne 

2.3.1. Zadania i podział osnów realizacyjnych 

2.3.2. Projektowanie osnów realizacyjnych 

2.3.3. Tyczenie punktów osnowy realizacyjnej 

2.3.4. Stabilizacja punktów osnów realizacyjnych 

2.3.5. Ocena wymaganej dokładności osnowy realizacyjnej 

2.3.6. Pomiar osnowy realizacyjnej 

2.3.7. Zastosowanie GPS do zakładania osnowy realizacyjnej 

2.3.8. Wyrównanie osnów realizacyjnych 

2.4. Opracowanie geodezyjne projektu budowlanego 

2.4.1. Zasady opracowania 

2.4.2. Szkic dokumentacyjny 

2.5. Typowe obliczenia związane z geodezyjnym opracowaniem projektów

2.5.1. Obliczanie przecięć prostych 

2.5.2. Wyznaczenie równania prostej równoległej do danej prostej 

2.5.3. Wyznaczenie równania prostej prostopadłej do danej prostej 

2.5.4.Równanie prostej nachylonej do prostej wyjściowej pod zadanym kątem γ 

2.4.5. Wyznaczenie równania dwusiecznej kąta utworzonego przez przecinające się proste 

2.5.6. Obliczanie domiarów prostokątnych ze współrzędnych 

2.5.7. Obliczanie domiarów biegunowych ze współrzędnych 

2.5.8. Zadania geodezyjne związane z okręgami lub łukami 

2.6. Przykład opracowania geodezyjnego 

2.7. Pomiary realizacyjne 

2.7.1. Rodzaje tyczenia 

2.7.2. Realizacja zadanych miar 

2.7.3. Dokładność tyczenia 

2.7.4. Metody tyczenia 

2.7.5. Opcje tyczenia lokalizującego za pomocą tachimetru elektronicznego 

2.7.6. Tyczenie wysokościowe 

2.7.7. Kontrola tyczenia 

2.7.8. Szkic tyczenia 

2.8. Geodezyjna obsługa budowy i montażu 

2.8.1. Wiadomości wprowadzające 

2.8.2. Koordynacja modularna 

2.8.3. Prace geodezyjne podczas wykonania stanu zerowego 

2.8.4. Metody przenoszenia osi konstrukcyjnych 

2.8.5. Typowe zadania tyczenia związane z zakładaniem osnowy montażowej 

2.8.6. Przenoszenie wysokości 

2.8.7. Pomiary kontrolne 

2.8.8. Pojęcia tolerancji, wymiarów i odchyłek stosowanych w budownictwie 

2.9. Organizacja pomiarów realizacyjnych i geodezyjnej obsługi inwestycji 

2.10. Geodezyjne pomiary powykonawcze 

2.11. Odbiór budynku 

Bibliografia do rozdziałów 1 i 2 

Rozdział 3: Geodezja w drogownictwie 

3.1. Tyczeniem tras - Pojęcia podstawowe 

3.2. Tyczenie prostych odcinków tras 

3.2.1. Tyczenie prostej przy zapewnionej wizurze wzdłuż całego odcinka 

3.2.2. Tyczenie prostej w terenie pofałdowanym 

3.2.3. Tyczenie prostego odcinka trasy przez przeszkody 

3.3. Podstawowe elementy geometryczne łuku kołowego 

3.4. Tyczenie punktów głównych łuku kołowego 

3.4.1. Tyczenie punktów P, S,K, gdy wierzchołek W jest dostępny 

3.4.2. Tyczenie punktów głównych łuku, gdy wierzchołek W jest niedostępny 

3.4.3. Tyczenie punktów zastępczych, gdy na punktach głównych występują przeszkody 

3.4.4. Obliczenie danych do tyczenia punktów głównych w oparciu o pomiary liniowe 

3.5. Tyczenie punktów pośrednich łuku kołowego 

3.5.1. Zagęszczenie punktów pośrednich 

3.5.2. Tyczenie punktów pośrednich metodą rzędnych i odciętych

3.5.3. Tyczenie punktów pośrednich łuku kołowego metodą biegunową 

3.5.4. Tyczenie punktów pośrednich łuku kołowego od przedłużonej cięciwy 

3.5.5. Tyczenie punktów pośrednich łuku kołowego za pomocą strzałek 

3.5.6. Tyczenie punktów pośrednich łuku kołowego metodą wcięć kątowych 

3.6. Tyczenie łuków koszowych 

3.7. Tyczenie łuków odwrotnych 

3.8. Przykłady obliczeniowe na tyczenie łuków kołowych 

3.8.1. Tyczenie punktów głównych łuku kołowego 

3.8.2. Tyczenie punktów pośrednich łuku kołowego 

3.8.3. Tyczenie łuku koszowego 

3.8.4. Tyczenie łuków odwrotnych 

3.9. Tablice do tyczenia łuków kołowych 

3.10. Zastosowanie programu WinKalk do tyczenia łuków kołowych 

3.11. Przykłady programów do tyczenia łuków w tachimetrze elektronicznym 

3.12. Podstawowe wiadomości o krzywych przejściowych 

3.13. Klotoida jako krzywa przejściowa 

3.13.1. Właściwości klotoidy 

3.13.2. Elementy geometryczne klotoidy 

3.13.3. Tablice klotoidy jednostkowej 

3.13.4. Tyczenie punktów pośrednich klotoidy metodą ortogonalną od stycznej

3.13.5. Tyczenie punktów pośrednich klotoidy metodą ortogonalną od cięciwy 

3.13.6. Tyczenie punktów pośrednich klotoidy metodą biegunową 

3.13.7. Tyczenie punktów pośrednich klotoidy i łuku kołowego od tej samej stycznej 

3.13.8. Tyczenie punktów pośrednich klotoidy metodą wieloboku cięciw 

3.13.9. Zagęszczenie i kontrola tyczenia punktów pośrednich klotoidy za pomocą strzałek 

3.13.10. Łuk kołowy z symetrycznymi łukami klotoidy 

3.13.11. Obliczenie danych do tyczenia fragmentu trasy złożonego z łuku kołowego i dwu symetrycznych klotoid za pomocą programu

WinKalk 

3.13.12. Łuk kołowy z niesymetrycznymi łukami klotoidy 

3.13.13. Biklotoida 

3.13.14. Krzywa owalna i krzywa esowa 

3.13.15. Wymagania związane z projektowaniem elementów tras 

3.13.16. Dobór optymalnego parametru klotoidy 

3.14. Inne rodzaje krzywych przejściowych 

3.14.1. Parabola trzeciego stopnia (parabola sześcienna) 

3.14.2. Lemniskata 

3.14.3. Przegląd innych krzywych przejściowych 

3.15. Poszerzenia na łuku trasy 

3.16. Serpentyny 

3.17. Profile, niweleta, łuki pionowe 

3.17.1. Wymagania dotyczące łuków pionowych i niwelety 

3.17.2. Profile (przekroje) poprzeczne 

3.17.3. Obliczenia związane z niweletą 

3.17.4. Obliczenie danych do tyczenia łuków pionowych 

3.18. Przegląd programów komputerowych wspomagających projektowanie tras 

3.19. Prace geodezyjne związane z realizacją tras 

3.19.1. Podział dróg publicznych 

3.19.2.Wymagania związane z uzyskaniem zezwolenia na realizację drogi publicznej 

3.19.3. Prace przygotowawcze 

3.19.4. Przepisy regulujące budowę dróg

3.19.5. Wyszczególnienie prac geodezyjnych związanych z budową dróg 

3.19.6. Mapa do celów projektowania dróg 

3.19.7. Uzgodnienie sieci uzbrojenia terenu w ZUDP 

3.19.9. Przygotowanie dokumentacji geodezyjno-prawnej 

3.19.10. Geodezyjne opracowanie projektu trasy drogowej 

3.20. Pomiary realizacyjne tras drogowych 

3.20.1. Osnowa realizacyjna trasy drogowej 

3.20.2. Tyczenie osi trasy drogowej, wyznaczanie profili

3.20.3. Wyznaczanie elementów drogi i infrastruktury towarzyszącej 

3.20.4. Wyznaczanie niwelety drogi i przekrojów poprzecznych 

3.20.5. Pomiary związane z profilowaniem dróg 

3.20.6. Tyczenie ramp przechyłkowych 

3.20.7. Prace terenowe związane z geodezyjną obsługą budowy dróg 

Rozdział 4 : Geodezja w budownictwie ziemnym

4.1. Pojęcia podstawowe i prace geodezyjne związane z robotami ziemnymi 

4.2. Metody obliczania objętości mas ziemnych 

4.2.1. Wiadomości wstępne

4.2.2. Obliczanie objętości wykopów i nasypów

4.2.3. Obliczanie objętości w oparciu o dane zawarte na przekrojach poprzecznych 

4.2.4. Obliczanie objętości na podstawie przekrojów poziomych (warstwic) 

4.2.5.Obliczanie objętości nieregularnej bryły w oparciu o siatkę kwadratów lub prostokątów 

4.2.6. Obliczanie objętości nieregularnej bryły w oparciu o siatkę trójkątów 

4.2.7.Określenie objętości ziemi w nasypach i wykopach przy wyrównywaniu terenu 

4.2.8. Projektowanie płaszczyzn bilansujących prace ziemne 

4.3. Projektowanie niwelety

Bibliografia do rozdziałów 3 i 4