Europejskie wyzwania spójności polskiej przestrzeni. Regiony – metropolie – transport

wyd.:  Wydawnictwo Politechniki Gdańskiej 2008

Autor: Tomasz Parteka

Liczba stron:260

format: B5

Celem tej publikacji jest przybliżenie czytelnikowi kontekstu europejskiej polityki regionalnej oraz jej rozwinięcia w gospodarce przestrzennej, w tym planowaniu przestrzennym. Jest to wiedza w znacznym stopniu rozproszona i o dużym znaczeniu aktualności (choćby zmienność regulacji prawnych Unii Europejskiej W każdym nowym okresie programowania; obecnie dla okresu 2007-2013).

Spójność terytorialna (przestrzemia) jest aktualnie jednym z priorytetów polityki regionalnej Unii Europejskiej. Znalazła ona także swoje miejsce w najwyższym akcie prawnym Unii Europejskiej - Traktacie Lizbońskim. Jesteśmy, jako kraj, społeczeństwo, gospodarka, środowiska naukowe - zarówno przedmiotem, jak i podmiotem tego priorytetu.

Drugim adresatem tej publikacji są wykładowcy i studenci kierunków kształcenia: gospodarka przestrzenna i europeistyka. Oba te kierunki funkcjonują zarówno na uniwersytetach, jak i w uczelniach technicznych oraz ekonomicznych. Trzecim adresatem są kadry eksperckie i urzędnicze ministerstw i urzędów (marszałkowskich i wojewódzkich), odpowiedzialne za racjonalne wykorzystanie ogromnych środków unijnych: Funduszu Spójności i Funduszy Strukturalnych w okresie 2007-2013, w których Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego daje szansę awansu cywilizacyjnego polskich regionów.

 

  
Od autora 
Wprowadzenie. Skąd przyszliśmy - dokąd zmierzamy? 

1. Regiony W kreowaniu spójności przestrzennej 
1.1. Region jako przedmiot i podmiot polityki regionalnej  
1.1.1. Typologia regionów 
1.1.2. Regionalny system terytorialny 
1.1.3. Proces przemian polskich regionów 
1.1.4. Zasady równoważenia rozwoju regionalnego 
1.2. Uwarunkowania i zasady polityki regionalnej 
1.2.1. Europejska polityka regionalna 
1.2.2. Polska polityka regionalna 
1.3. Strategie i programy rozwoju regionalnego  
1.3.1. Programowanie rozwoju regionalnego okresu 2000-2006  
1.3.2. Rozwój regionalny UE w okresie 2007-2013  
1.3.3. Strategiczne kierunki programowania rozwoju regionalnego Polski 
1.4. Polskie regiony między ,,Lizboną 2000” a ,,Brukselą 2005” 
1.4.1. Polskie regiony w Strategii Lizbońskiej 
1.4.2. Nowe rozwiązania instytucjonalne 
1.5. Spójność przestrzenna polskich regionów 
1.5.1. Czynniki spójności przestrzennej regionów 
1.5.2. Koncepcje Przestrzennego Zagospodarowania Kraju  
1.6. Regiony gospodarki opartej na wiedzy (GOW) i społeczeństwie informacyjnym 
1.6.1. Innowacje w rozwoju regionalnym 
1.6.2. GOW w nowym ładzie gospodarczym 
1.6.3. Regionalne rynki pracy społeczeństwa informacyjnego  
1.6.4. Regionalne społeczeństwo informacyjne  
1.6.5. Regionalna strategia innowacji  

2. Metropolie akceleratorami rozwoju przestrzeni XXI wieku  
2.1. Wstęp 
2.2. Metropolizacja jako wyraz globalizacji 
2.2.1. Globalizacja - ścieżka trwałego wzrostu czy katastrofy  
2.3. Metropolie sieciowymi akceleratorami globalizacji   
2.4. Europejskie procesy metropolizacji 
2.4.1. Europejskie studia porównawcze 
2.4.2. Synteza aktualnych procesów metropolizacji  

2.4.3. Kreowanie przestrzeni europejskiej. Aspekt metropolitalny  
2.4.4. Metropolie W perspektywie przestrzennego rozwoju Europy 
2.5. Współczesne mechanizmy rozwoju metropolii  
2.5.1. Mechanizm interaktywnego oddziaływania kapitałowego - ujęcie ekonomiczne 
2.5.2. Mechanizm rozlewania - ujecie przestrzenne  
2.6. Problemy delimitacji metropolii 
2.6.1. Ujęcie statystyczne 
2.6.2. Delimitacja metropolii polskich w studiach planistycznych 
2.7. Wyzwania cywilizacyjne polskich metropolii 
2.7.1. Równoważenie rozwoju metropolii polskich 
2.7.2. Kreowanie trwałej pozycji konkurencyjnej metropolii  
2.7.3. Metropolie W gospodarce opartej na wiedzy 

3. Transport w spójności i równoważeniu rozwoju przestrzennego 
3.1. Powiązania transeuropejskiej sieci transportowej (TEN) ze Strategią Lizbońską 
3.2. Powiązania koncepcji TEN-t oraz europejskiej perspektywy rozwoju przestrzennego (ESDP) 
3.3. Związki TEN i TINA  
3.4. TEN-t a struktura gałęziowa transportu   
3.4.1. Transport morski 
3.4.2. Transport powietrzny 
3.5. Sieci transportowe Polski do 2020 r. 
3.5.1. Uwarunkowania rozwoju infrastruktury drogowej i kolejowej 
3.5.2. Modele równoważenia i spójności sieci transportowej Polski 
3.6. Centra logistyczne w warunkach konkurencyjności i spójności przestrzeni 
3.6.1. Centra logistyczne jako wyższa forma składowania, uslug i transportu  
3.6.2. Powiązania cech metropolii i centrów logistycznych 
3.6.3. Rola i znaczenie portów morskich w procesach metropolizacyjnych i logistycznych   
3.7. Rola transportu w realizacji strategii zrównoważonego rozwoju  
3.7.1. Transport a równoważenie rozwoju w UE  
3.7.2. Instrumenty prawne równoważenia rozwoju w spójności przestrzennej  

4. Zakończenie  

Aneks 1 Skuteczność działań na tle zachodzących procesów  
Aneks 2 Studia delimitacyjne obszarów metropolitalnych  
Bibliografia