SPIS TREŚCI

Wykaz najważniejszych skrótów ............................................................ 6
Zamiast wstępu ............................................................................... 7
Od autora ...................................................................................... 8
Wprowadzenie ................................................................................. 8

1. Podstawy prawne i wytyczne udzielania pierwszej pomocy ................. 9

  1.1. Podstawy prawne ....................................................................... 9
  1.2. Wytyczne ................................................................................. 10
    1.2.1. Wytyczne Europejskiej Rady Resuscytacji – 2005 ............. 10
    1.2.2. Wytyczne Europejskiej Rady Resuscytacji – 2010 ............. 10
    1.2.3. Wytyczne Europejskiej Rady Resuscytacji – 2015 ............. 11
    1.2.4. Europejska Rada Resuscytacji – Wytyczne COVID-19 ........ 12
    1.2.5. Wytyczne Europejskiej Rady Resuscytacji – 2021 ............. 14
    1.2.6. Wytyczne Europejskiej Rady Resuscytacji – 2025 ............. 15

2. Pierwsza pomoc w stanach zagrożenia życia .................................. 17

  2.1. Definicja pierwszej pomocy ........................................................ 17
  2.2. Najczęstsze przyczyny stanów nagłych ....................................... 17
  2.3. Najczęstsze przyczyny utraty przytomności ................................. 18
    2.3.1. Przyczyny neurologiczne .................................................... 18
    2.3.2. Przyczyny krążeniowe ......................................................... 19
    2.3.3. Przyczyny oddechowe .......................................................... 19
    2.3.4. Zatrucia ............................................................................. 19
    2.3.5. Przyczyny metaboliczne (zatrucia endogenne) .................... 20

3. Organizacja akcji ratunkowej ..................................................... 21

  3.1. Wezwanie pomocy .................................................................... 21
  3.2. Bezpieczeństwo akcji ratunkowej ............................................... 22
  3.3. Apteczka pierwszej pomocy ....................................................... 23
  3.4. Wsparcie psychologiczne ........................................................... 25

4. Układy warunkujące życie .......................................................... 26

  4.1. Układ oddechowy ..................................................................... 26
  4.2. Układ krążenia ......................................................................... 27
  4.3. Układ nerwowy ........................................................................ 27

5. Podstawowe funkcje życiowe ....................................................... 28

  5.1. Świadomość ............................................................................ 28
  5.2. Oddech ................................................................................... 28
  5.3. Krążenie ................................................................................. 29

6. Najczęstsze przyczyny stanów nagłych pochodzenia urazowego ....... 30

  6.1. Rany ....................................................................................... 30
  6.2. Krwotoki ................................................................................. 31
    6.2.1. Krwotok wewnętrzny ........................................................... 31
    6.2.2. Krwotok zewnętrzny ............................................................ 31
    6.2.3. Krwotok z nosa ................................................................... 32
  6.3. Amputacja urazowa .................................................................. 33
  6.4. Oparzenia i odmrożenia ............................................................. 34
    6.4.1. Oparzenia termiczne ............................................................ 34
    6.4.2. Oparzenia chemiczne ........................................................... 34
    6.4.3. Porażenie prądem ............................................................... 35
    6.4.4. Odmrożenia ........................................................................ 36
  6.5. Urazy kostne i stawowe ............................................................ 37
    6.5.1. Skręcenie ........................................................................... 37
    6.5.2. Zwichnięcie ........................................................................ 38
    6.5.3. Złamania ............................................................................ 39
      6.5.3.1. Złamanie żuchwy ........................................................ 40
      6.5.3.2. Złamanie kości miednicy ............................................. 40
  6.6. Uraz kręgosłupa ....................................................................... 41
  6.7. Złamania żeber ........................................................................ 42

7. Stany zagrożenia życia związane z nagłym zachorowaniem ............... 43

  7.1. Atak astmy oskrzelowej ............................................................. 43
  7.2. Padaczka (epilepsja) ................................................................. 43
  7.3. Zawał serca ............................................................................. 44
  7.4. Cukrzyca .................................................................................. 45
  7.5. Omdlenie ................................................................................ 46
  7.6. Udar słoneczny ........................................................................ 47
  7.7. Udar cieplny ............................................................................ 48
  7.8. Wstrząs .................................................................................. 49
    7.8.1. Wstrząs hypowolemiczny (krwotoczny) .............................. 49
    7.8.2. Wstrząs kardiogenny (sercowy) ......................................... 51
    7.8.3. Wstrząs anafilaktyczny (uczuleniowy) ............................... 53

8. Zaburzenia funkcji życiowych spowodowane zatruciami .................... 54

  8.1. Zatrucia pokarmowe ................................................................. 54
  8.2. Zatrucia tlenkiem węgla ............................................................ 55
  8.3. Zatrucia lekami ....................................................................... 56
  8.4. Zatrucia alkoholami ................................................................. 56
  8.5. Zatrucia środkami żrącymi i rozpuszczalnikami organicznymi ...... 57
  8.6. Zatrucia środkami ochrony roślin .............................................. 58
  8.7. Zatrucia grzybami .................................................................... 59

9. Postępowanie w przypadkach pogryzień, ukąszeń i użądleń ............... 60

  9.1. Pogryzienia .............................................................................. 60
  9.2. Ukąszenia ................................................................................ 60
  9.3. Użądlenia ................................................................................ 61

10. Postępowanie w przypadku ciał obcych ........................................ 63

  10.1. Zadławienie ........................................................................... 63
  10.2. Ciało obce w organizmie .......................................................... 66

11. Postępowanie w przypadku utonięcia ........................................... 67

12. Resuscytacja krążeniowo-oddechowa ........................................... 68

  12.1. Podstawowe zasady resuscytacji osoby dorosłej (BLS) .............. 69
  12.2. Podstawowe zasady resuscytacji osoby dorosłej z wykorzystaniem automatycznego defibrylatora (BLS/AED) .......................... 73
  12.3. Podstawowe zasady resuscytacji kobiety w ciąży ...................... 77
  12.4. Podstawowe zasady resuscytacji dzieci i niemowląt (PBLS) ....... 78
    12.4.1. Podstawowe zasady resuscytacji dziecka ......................... 78
    12.4.2. Podstawowe zasady resuscytacji niemowlęcia ................... 79

13. Pozycje ułożeniowe ................................................................. 82

  13.1. Pozycja bezpieczna ................................................................. 82
  13.2. Pozycja na wznak ................................................................... 84
  13.3. Ułożenie na wznak z poduszką pod kolanami ............................ 84
  13.4. Ułożenie przeciwwstrząsowe .................................................... 84
  13.5. Ułożenie z uniesionym tułowiem .............................................. 85
  13.6. Ułożenie półsiedzące ............................................................... 85

14. Ewakuacja poszkodowanych ....................................................... 86

15. Psychologia akcji ratunkowej ..................................................... 89

16. Służba BHP wobec ochrony zdrowia .............................................. 90

Zakończenie ................................................................................. 92
Piśmiennictwo .............................................................................. 93
Dokumenty źródłowe ..................................................................... 94
Wykaz fotografii ........................................................................... 95
Wykaz rysunków ........................................................................... 96