Stan prawny: 1 stycznia 2026 r.
Opracowanie koncentruje się na najczęściej występujących praktycznych problemach związanych z pozyskiwaniem dowodów elektronicznych przez organy ścigania i wymiar sprawiedliwości. Omawia dobre i złe praktyki oraz kluczowe zagadnienia dotyczące standaryzacji i ujednolicania procedur pozyskiwania e-dowodów.
Dużą wartością książki są przejrzyste schematy, które pomagają szybko ustalić:
- jakie narzędzie prawne zastosować,
- na jakiej podstawie można uzyskać dany materiał,
- od czego to zależy (kategoria danych i miejsce ich przechowywania – np. kraj/ zagranica, rodzaj usługodawcy, charakter danych).
Dzięki temu czytelnik otrzymuje konkretne wskazówki, jak poruszać się po złożonym obszarze dowodów elektronicznych – tak, aby sprawnie odnaleźć dostępne ścieżki pozyskania danych w konkretnych sprawach.
W książce zamieszczono schematy dotyczące:
- identyfikacji użytkowników usług krajowych i zagranicznych,
- trybów europejskiego nakazu ochrony (EPO) i europejskiego nakazu dochodzeniowego (END),
- pozyskiwania danych na podstawie ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, Prawa komunikacji elektronicznej, Kodeksu postępowania karnego.
Istotną część publikacji stanowi omówienie procedur wynikających z unijnego rozporządzenia 2023/1543 dotyczącego e-dowodów, które zacznie obowiązywać w sierpniu 2026 r. Książka uwzględnia również praktyczny kontekst instrumentów krajowych i unijnych (m.in. retencję i udostępnianie danych, rozwiązania z zakresu prawa karnego procesowego), a także zagadnienia open-source intelligence oraz szyfrowania i maskowania danych.
Publikacja prezentuje cztery przykłady spraw, a następnie syntetyczne ich podsumowanie oraz wskazanie dobrych i złych praktyk oraz potrzebę stworzenia standardowych procedur operacyjnych. To połączenie teorii z praktyką ułatwia przełożenie przepisów i instrumentów na konkretne działania w postępowaniu karnym.
Książka będzie szczególnie przydatna dla praktyków – sędziów, prokuratorów, obrońców i pełnomocników – którzy na co dzień mierzą się z realnymi problemami pozyskiwania dowodów elektronicznych w sprawach karnych. Zainteresuje także pracowników naukowych zajmujących się krajowym i międzynarodowym prawem karnym.
Rok publikacji: 2026
Wydanie: 1
Liczba stron: 172
Okładka: miękka
Format: A5
ISBN: 978-83-8438-127-4
Kod towaru: KAM-7251 W01P01
Spis treści
SPIS TREŚCI
Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11
Rozdział I
Instrumenty pozwalające na pozyskiwanie dowodów
elektronicznych dla celów postępowania karnego . . . . . . . . . . . . 17
1. Instrumenty przewidziane w prawie krajowym . . . . . . . . . . . . . 17
1.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17
1.2. Retencja danych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
1.3. Udostępnianie danych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20
1.3.1. Ustawa o świadczeniu usług drogą
elektroniczną . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20
1.3.2. Prawo komunikacji elektronicznej . . . . . . . . . . . . . . 22
1.3.2.1. Dane udostępniane przez dostawcę
Internetu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22
1.3.2.2. Dane udostępniane przez przedsiębiorcę
świadczącego usługi komunikacji
elektronicznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29
1.3.3. Kodeks postępowania karnego . . . . . . . . . . . . . . . . . 30
1.3.3.1. Dane statyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30
1.3.3.2. Dane w ruchu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34
2. Instrumenty w prawie unijnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36
2.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36
2.2. Retencja danych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37
2.3. Pozyskanie dowodów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39
2.3.1. Europejski nakaz dochodzeniowy . . . . . . . . . . . . . . . 39
2.3.2. Europejski nakaz wydania dowodów . . . . . . . . . . . 45
2.3.3. Akt o usługach cyfrowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58
2.3.4. Przeciwdziałanie rozpowszechnianiu
w Internecie treści o charakterze
terrorystycznym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 59
3. OSINT . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60
4. Szyfrowanie i maskowanie danych – wyzwania dla wymiaru
sprawiedliwości i organów ścigania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67
Rozdział II
Case study . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70
1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70
2. Sprawa nr 1 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 71
3. Sprawa nr 2 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 73
4. Sprawa nr 3 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75
5. Sprawa nr 4 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77
6. Dobre i złe praktyki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78
7. Standardowe procedury operacyjne – potrzeba
ujednolicenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82
Rozdział III
Schematy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87
1. Podział instrumentów ze względu na rodzaj dowodów
elektronicznych i siedzibę usługodawcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87
2. Identyfikacja użytkownika krajowych usług
internetowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 88
3. Identyfikacja użytkownika zagranicznych usług
internetowych – w trybie EPO (od 18.08.2026 r.) . . . . . . . . . . 92
4. Identyfikacja użytkownika zagranicznych usług
internetowych – w trybie END (do 17.08.2026 r.) . . . . . . . . . . 96
5. Pozyskanie dowodów elektronicznych na podstawie ustawy
o świadczeniu usług drogą elektroniczną . . . . . . . . . . . . . . . . . 100
6. Pozyskanie dowodów elektronicznych na podstawie Prawa
komunikacji elektronicznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 102
7. Pozyskanie dowodów elektronicznych na podstawie
Kodeksu postępowania karnego (dane statyczne) . . . . . . . . . . 104
8. Pozyskanie dowodów elektronicznych na podstawie
Kodeksu postępowania karnego (dane w ruchu) . . . . . . . . . . . 106
9. Pozyskanie dowodów elektronicznych na podstawie END
(wobec przekazów telekomunikacyjnych, przy technicznej
pomocy innego państwa członkowskiego) . . . . . . . . . . . . . . . . 108
10. Pozyskanie dowodów elektronicznych na podstawie EPO
(dane abonenta i dane niezbędne wyłącznie w celu
identyfikacji użytkownika usługi) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 111
11. Pozyskanie dowodów elektronicznych na podstawie EPO
(dane o ruchu i treści) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 115
Wyciąg z przepisów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 119
Bibliografia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 159
Lista schematów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 169