Transfer rozwiązań. Wpływ obiektów przemysłowych na architekturę budynków użyteczności publicznej

Celem pracy jest prześledzenie jak rozwiązania architektoniczne charakterystyczne dla obiektów przemysłowych przenikają do rozwiązań obiektów użyteczności publicznej. Jako obiekty porównawcze do obiektów przemysłowych wybrano obiekty użyteczności publicznej, z wyłączeniem świątyń. Z badań wyłączono także projekty koncentrujące się wyłącznie na wnętrzach, jakkolwiek należy zanotować istnienie silnej, postindustrialnej stylistyki w pewnych realizacjach.
 
W opracowaniu omówiono proces przenikania i wpływu rozwiązań architektury przemysłowej na wyraz architektoniczny obiektów użyteczności publicznej. Analiza procesu ma doprowadzić do zdefiniowania, które rozwiązania są przyswajane przez architekturę budynków użyteczności publicznej, jak też do opisania tego zjawiska w odniesieniu do chwili obecnej.
 
Pracę podzielono na części, zgodnie z założonym podziałem przyjętego horyzontu czasowego. W rozdziale 2 przeprowadzono analizę procesu przenikania rozwiązań obiektów przemysłowych do architektury użyteczności publicznej do ostatniego trzydziestolecia XX wieku. W rozdziale 3 jako bazę do rozważań o współczesnych obiektach przemysłowych przedstawiono określenie cech charakterystycznych obecnej architektury obiektów przemysłowych oraz zawężono badania nad obiektami przemysłowymi do ostatniego trzydziestolecia XX wieku oraz początków XXI wieku, jak też przedstawiono rozwój i główne czynniki kształtujące współczesne obiekty przemysłowe. W rozdziale 4 przeanalizowano rozwiązania obiektów użyteczności publicznej, wzorowane na cechach i rozwiązaniach szczególnych obiektów przemysłowych. W rozdziale 5 przedstawiono podsumowanie i wnioski.

spis treści

Rozdział 1. WSTĘP ....................................................................................................................................................................................................... 7

1.1. Uzasadnienie tematu ............................................................................................................................................................................................... 7

1.2. Stan badań .............................................................................................................................................................................................................. 10

1.3. Teza i cele pracy ...................................................................................................................................................................................................... 13

1.4. Metody i struktura pracy .......................................................................................................................................................................................... 14

1.5. Defi nicje podstawowych pojęć ................................................................................................................................................................................. 15 Rozdział

2. TŁO HISTORYCZNE – TRANSFER ROZWIĄZAŃ DO 1973 roku ........................................................................................................... 17

2.1. Cele analizy ............................................................................................................................................................................................................. 17

2.2. Pierwsza i druga rewolucja przemysłowa. Nowe technologie. Nowe funkcje. Nowe systemy ................................................................................ 17

2.2.1. Początki wieku transformacji 1750–1850. Okres do 1800 roku .................................................................................................................... 17

2.2.2. Wiek transformacji. Okres od 1800 do 1851 roku ......................................................................................................................................... 24

2.2.3. Okres od 1851 do 1920 roku: Druga rewolucja przemysłowa ....................................................................................................................... 32

2.2.4. Okres od 1920 do 1960 roku. Architektura przemysłowa a modernizm ........................................................................................................ 53

2.3. Trzecia rewolucja przemysłowa ............................................................................................................................................................................... 70

2.3.1. Rozwój architektury przemysłowej. Okres od 1960 do 1973 roku ................................................................................................................ 70

2.3.2. Wpływ rozwiązań architektury obiektów przemysłowych na architekturę budynków użyteczności publicznej w okresie 1960–1973 .......... 81

2.4. Tablica chronologiczna wybranych charakterystycznych realizacji obiektów przemysłowych tła historycznego. Okres do 1973 roku ................... 86

2.5. Podsumowanie i wnioski ......................................................................................................................................................................................... 91 Rozdział

3. ROZWÓJ I CHARAKTERYSTYCZNE CECHY WSPÓŁCZESNYCH OBIEKTÓW ARCHITEKTURY PRZEMYSŁOWEJ ....................... 95

3.1. Cele analizy ............................................................................................................................................................................................................. 95

3.2. Kryteria podziału współczesnych obiektów przemysłowych .................................................................................................................................... 95

3.2.1. Kwalifi kacje procesów przemysłowych ......................................................................................................................................................... 96

3.2.2. Zaawansowanie techniczne obiektu przemysłowego ................................................................................................................................... 97

3.2.3. Lokalizacja obiektu przemysłowego .............................................................................................................................................................. 97

3.3. Systemowość charakterystycznych rozwiązań współczesnych obiektów przemysłowych ...................................................................................... 98

3.3.1. Systemy fi zyczne obiektów przemysłowych .................................................................................................................................................. 99

3.3.2. Systemy logiczne obiektów przemysłowych .................................................................................................................................................101

3.3.3. Rodzaje zabudowy współczesnych obiektów przemysłowych ...................................................................................................................... 112

3.4. Podsumowanie charakterystyki współczesnych obiektów przemysłowych ............................................................................................................. 117

3.5. Ewolucja architektury przemysłowej 1973–2018 ..................................................................................................................................................... 118

3.5.1. Współczesne trendy organizacji obiektów przemysłowych ........................................................................................................................... 119

3.5.2. Cechy systemów z jakich składają się współczesne obiekty przemysłowe ..................................................................................................122

3.5.3. Innowacyjność wdrożeń technologicznych obiektów architektury przemysłowej ..........................................................................................128

3.5.4. Strategie projektowe związane z realizacją współczesnych obiektów przemysłowych.................................................................................134

3.5.5. Kierunki rozwoju współczesnych obiektów przemysłowych ..........................................................................................................................138

3.6. Tablica chronologiczna wybranych współczesnych obiektów charakterystycznych dla realizacji obiektów przemysłowych...................................141

3.7. Podsumowanie ewolucji współczesnych obiektów przemysłowych (1973–2020) ...................................................................................................152 

Rozdział 4. RELACJE POMIĘDZY ROZWIĄZANIAMI WSPÓŁCZESNYCH OBIEKTÓW PRZEMYSŁOWYCH A ROZWIĄZANIAMI OBIEKTÓW UŻYTECZNOŚCI PUBLICZNEJ ........................................................................................................................................................ 153

4.1. Transfer rozwiązań architektury współczesnych obiektów przemysłowych do obiektów architektury publicznej jako funkcja rozwoju systemów technicznych ............................................................................................................................................................................................................153

4.1.1. Optymalizacje rozwiązań systemów fi zycznych przenoszone z architektury przemysłowej do obiektów architektury użyteczności publicznej ......................................................................................................................................................................................................153

4.1.2. Transfer systemów energetycznych jako wyraz rozwiązań proekologicznych ..............................................................................................158

4.2. Transfer rozwiązań w zakresie systemów logicznych budynku ze współczesnych obiektów przemysłowych do budynków użyteczności publicznej ................................................................................................................................................................................................................166

4.2.1. Integracyjność systemów budynków użyteczności publicznej ......................................................................................................................166

4.2.2. Budynki jako produkty przemysłowe .............................................................................................................................................................171

4.2.3. Przenoszenie strategii organizacji funkcjonalnej obiektów przemysłowych ..................................................................................................175

4.3. Charakter współczesnego transferu rozwiązań z obiektów przemysłowych do budynków użyteczności publicznej ..............................................183

4.3.1. Transfer rozwiązań jako ekspresja postawy pragmatycznej .........................................................................................................................184

4.3.2. Transfer rozwiązań jako nośnik znaczenia ....................................................................................................................................................188

4.3.3. Transfer rozwiązań w kierunku odwrotnym ...................................................................................................................................................195

4.4. Podsumowanie wpływu rozwiązań współczesnych obiektów przemysłowych na obiekty użyteczności publicznej ................................................196

Rozdział 5. WNIOSKI. ZMIANY PROCESU PRZENOSZENIA ROZWIĄZAŃ Z OBIEKTÓW PRZEMYSŁOWYCH DO BUDYNKÓW UŻYTECZNOŚCI PUBLICZNEJ W CZASIE ...........................................................................................................................................................................199

5.1. Dynamika procesu ...................................................................................................................................................................................................199

5.2. Płaszczyzny transferu rozwiązań z obiektów przemysłowych do budynków użyteczności publicznej ....................................................................201

5.3. Czynniki inspiracji rozwiązaniami obiektów przemysłowych jako źródeł środków wyrazu obiektów użyteczności publicznej ................................202

BIBLIOGRAFIA ...............................................................................................................................................................................................................205

Spis źródeł w sieci ..........................................................................................................................................................................................................208

SPIS ILUSTRACJI ..........................................................................................................................................................................................................210