Wybrane zastosowania metod funkcjonalnej analizy danych w ekonomii

Format B5

Oprawa miękka

Liczba stron 140

Rok wydania 2025

 

Monografia prezentuje, w jaki sposób funkcjonalną analizę danych można zastosować w przypadku niektórych zagadnień ekonomicznych. Aby przedstawić te możliwości, najpierw opisano, czym są dane funkcjonalne i zaprezentowano narzędzia służące do analizy tego typu danych. Zdefiniowano głębię, głębię dla danych funkcjonalnych oraz głębię lokalną. Pokazano, jak można wykrywać pewne typy odstających obserwacji funkcjonalnych. Zaprezentowano także outliergram służący do wykrywania funkcjonalnych obserwacji odstających ze względu na kształt oraz funkcjonalny wykres pudełkowy, będący rozszerzoną wersją klasycznego wykresu pudełkowego na dane funkcjonalne. Następnie na wybranych przykładach pokazano, jak zastosować przedstawione koncepcje statystyczne do badania zagadnień ekonomicznych. Na przykładzie miasta Krakowa, w którym w 2019 roku wprowadzono zakaz ogrzewania lokali paliwami stałymi, rozważano wpływ miejskiej polityki proekologicznej na dobrobyt społeczny. Analiza trajektorii charakteryzujących zanieczyszczenia powietrza pozwoliła zbadać różne kształty krzywych obrazujących zanieczyszczenia, a tym samym – zbadać różnicę rozkładów empirycznych charakteryzujących zanieczyszczenie powietrza przed wprowadzeniem i po wprowadzeniu nowych regulacji prawnych. W centrum rozważań ekonomicznych znajduje się analiza przyczynowości, ponieważ w przypadku zjawisk socjoekonomicznych pozwala na pokazanie zależności pomiędzy badanymi procesami. W sytuacji gdy łańcuch przyczynowo-skutkowy nie jest łatwy do zaobserwowania, narzędzia funkcjonalnej analizy danych mogą być pomocne w znalezieniu zadowalających rozwiązań. W książce przedstawiono propozycje oparte na koncepcji przyczynowości w sensie Rubina, które pozwalają na przeprowadzenie analizy przyczynowości w przypadku zjawisk wyrażonych w postaci funkcyjnej. Na przykładzie dopłat do rolnictwa przyznawanych w ramach unijnych funduszy na rozwój cyfrowy Polski w latach 2012–2021 udowodniono przy użyciu metod funkcjonalnej analizy danych do badania przyczynowości pozytywny wpływ tych dotacji na rozwój cyfrowy poszczególnych regionów Polski. To dość nowatorskie podejście daje nowe ciekawe rezultaty w innych, w książce tylko zasygnalizowanych, zastosowaniach funkcjonalnej analizy danych, chociaż należy wiedzieć, że w każdym wypadku wymaga ona korzystania z wystarczająco bogatych baz danych i wiedzy, jak z nimi postępować, czyli jak je ująć w ramy danych funkcjonalnych.