Wydawnictwa ITB

Bartłomiej Sędłak

Bezpieczeństwo pożarowe pionowych przegród przeszklonych. Efekt skali w ocenie odporności ogniowej

ISBN 978-83-249-8642-2 (PDF)

Instytut Techniki Budowlanej

Cena

Strony 149

Streszczenie

Praca dotyczy zagadnień związanych z odpornością ogniową przeszklonych ścian działowych. Wewnętrzne ściany budynku, które nie stanowią jego konstrukcji, czyli nie mają właściwości nośnych, nazywane są ścianami działowymi. Głównym zadaniem elementów tego typu jest wydzielenie pomieszczeń w budynku, dlatego też powinny być one zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby zapewnić między innymi spełnienie wymagań dotyczących odporności ogniowej. Badanie odporności ogniowej ma na celu ocenę zachowania próbki elementu konstrukcji budowlanej poddanej określonym warunkom nagrzewania i ciśnienia. Pozwala to na ilościową ocenę zdolności elementu do wytrzymania oddziaływania wysokiej temperatury poprzez ustalenie kryteriów, za pomocą których można między innymi ocenić funkcje nośności, zdolności do powstrzymywania ognia (szczelności) i przenoszenia ciepła (izolacyjności).

Metodologia przeprowadzonych badań oparta jest na procedurach badawczych obowiązujących powszechnie w Europie.  Określają one minimalne wymiary elementów próbnych, na których należy przeprowadzić badanie. Badania elementów próbnych o minimalnych wymiarach pozwalają na ocenę odporności ogniowej elementów o rozmiarach nieznacznie większych. Nie rozwiązuje to jednak realnego problemu stosowania odpornych ogniowo przeszklonych oddzieleń o wysokości znacznie przewyższającej wymiary ścian zweryfikowanych badawczo. Oznacza to, że w wielu obiektach, głównie użyteczności publicznej, stosowane są rozwiązania, których skuteczność ochrony przed działaniem ognia nie została potwierdzona badaniami.

W monografii opracowano model umożliwiający, na podstawie badań elementów próbnych o wymiarach 3 × 3 m, ocenę odporności ogniowej pionowych przegród przeszklonych wykonanych z profili aluminiowych o wymiarach znacznie je przewyższających. Model został opracowany na podstawie wyników badań ośmiu elementów próbnych przeszklonych ścian działowych. Do badań wytypowano ścianki najczęściej spotykane na polskim rynku – słupowo-ryglowe przeszklone ściany działowe o aluminiowych profilach trzykomorowych.

Dodatkowo w pracy zostały przedstawione wymagania polskiego prawa budowlanego związane z odpornością ogniową przeszklonych ścian działowych, procedura badania oraz sposób klasyfikacji elementów tego typu, jak również stosowane w nich rozwiązania konstrukcyjne. Ponadto szeroko omówiono literaturę związaną z tematyką monografii.

Najważniejszy wniosek przedstawiony w monografii dotyczy możliwości oszacowania według wyprowadzonych w pracy wzorów oraz badania próbki o minimalnych wymiarach normowych – maksymalnej dopuszczalnej wysokości przeszklonej ściany aluminiowej dla danego przekroju aluminiowego profilu, jak również wyznaczenia minimalnego wymaganego momentu bezwładności przekroju profilu, dla którego ścianka o danej wysokości zachowa swoją odporność ogniową. Na podstawie wymaganego minimalnego przekroju profilu aluminiowego jest możliwe dobranie odpowiednich profili wzmacniających.

Monografia składa się z 7 rozdziałów. Rozdział 1 stanowi wprowadzenie do omawianej tematyki, przedstawia problem naukowy oraz zakres pracy. W rozdziale 2 omówiono stan wiedzy na temat bezpieczeństwa pożarowego przeszklonych ścian działowych. Rozdział 3 poświęcony został analizie dostępnej literatury oraz analizie wybranych raportów z badań w zakresie odporności ogniowej. W rozdziale 4 przedstawiono przyjęte założenia dotyczące badań eksperymentalnych. W rozdziale 5 omówiono wyniki przeprowadzonych badań, natomiast w rozdziale 6 znajduje się rozwiązanie problemu naukowego postawionego na początku pracy. W rozdziale 7 zawarto podsumowanie wraz z wnioskami wynikającymi z przeprowadzonych badań.

Wojciech Węgrzyński

Wpływ układu przegród w budynku na przepływ dymu w warunkach pożaru

ISBN 978-83-249-8583-8

Instytut Techniki Budowlanej

Cena

Strony 130

Streszczenie

Monografia obejmuje zagadnienia związane z niewymuszonym przepływem dymu przez układy przegród budowlanych w wielkokubaturowych obiektach budowlanych, co ma praktyczne znaczenie w projektowaniu systemów wentylacji pożarowej. Skuteczny system wentylacji musi odbierać każdy przepływ dymu mający miejsce w budynku – a zatem istnieje bezpośrednie powiązanie pomiędzy parametrami systemu wentylacji, poziomem bezpieczeństwa w obiekcie budowlanym oraz układem przegród budowlanych, jakie na swojej drodze pokonuje dym. Istniejące modele analityczne przepływu dymu uwzględniają architekturę obiektu jako jeden z warunków brzegowych. Jak pokazują prace walidacyjne, prowadzone również przez Autora, to uwzględnienie jest prawidłowe tylko dla wąskiego zakresu zmienności wymiarów przegród, bliskich konfiguracji eksperymentalnej, będącej odniesieniem dla poszczególnych modeli. Z uwagi na powyższe, w modelach zawarto duże marginesy bezpieczeństwa – często bezzasadne, podnoszące koszty instalacji niewspółmiernie do wpływu tego przewymiarowania na bezpieczeństwo użytkowników budynku.

Rozważania prowadzone w monografii ograniczono do wielkokubaturowego obiektu handlowego, w którym znajdują się lokale handlowe i pasaż handlowy.

Najważniejszym wnioskiem płynącym z badań opisanych w monografii jest możliwość znaczącego podniesienia bezpieczeństwa pożarowego użytkowników lokali handlowych poprzez zwiększenie wymiarów otworów wejściowych do tych lokali. Przeprowadzone badania wskazują, że zwiększenie wejścia generuje mniejszy koszt w odniesieniu do wymiarowania systemu wentylacji, niż wcześniej sugerowano. Wskazuje to na możliwość efektywnego ekonomicznie podniesienia poziomu bezpieczeństwa pożarowego w obiekcie poprzez zmianę sposobu kształtowania przegród budowlanych.

Katarzyna Kaczorek-Chrobak

Fire properties of electric cables used in buildings

ISBN 978-83-249-8661-3 (PDF)

Instytut Techniki Budowlanej

Cena

Strony 154

Słowa kluczowe:

kabel elektroenergetyczny, konstrukcja, materiał, reakcja na ogień, wymagania, budynek, instalacja elektryczna, palność, rozprzestrzenianie ognia, parametr kabla, badanie ogniowe, symulacja numeryczna, pożar, toksyczność pożarowa, teoria Quintiere'a

Streszczenie

Właściwości ogniowe kabli elektrycznych stosowanych w budynkach

W obiektach budowlanych stosuje się kable wykonane z użyciem różnych materiałów konstrukcyjnych polimerowych, co zwiększa ich obciążenie ogniowe, a zatem znacząco wpływa na bezpieczeństwo pożarowe budynków. Kable elektryczne i wykonane z nich instalacje elektryczne, pomimo że są istotnymi elementami bezpieczeństwa pożarowego obiektów budowlanych, nie są brane pod uwagę w ogólnej analizie bezpieczeństwa pożarowego i zwykle nie podlegają ocenie pod kątem potencjalnego zagrożenia pożarem.

Tymczasem jednym z zadań w zakresie przeciwdziałania zagrożeniom pożarowym w budynkach powinno być zmniejszenie ryzyka pożarów wywołanych zwarciami w instalacjach elektrycznych. Natomiast, w przypadku wystąpienia pożaru, należy mieć na uwadze proces rozprzestrzeniania się ognia z udziałem kabli elektrycznych, który – ze względu na sposób instalacji kabli w budynkach – może przenosić ogień na duże odległości od miejsca zainicjowania pożaru oraz pomiędzy kondygnacjami budynku (poprzez szyby instalacyjne).

Problem naukowy niniejszej rozprawy stanowi określenie wpływu istotnych parametrów konstrukcyjno-materiałowych kabli na ich właściwości ogniowe poprzez ustalenie zależności jakościowych, a w miarę możliwości również ilościowych, między tymi wielkościami.

Celem niniejszej monografii jest wyodrębnienie istotnych czynników związanych z konstrukcją kabli elektrycznych, wpływających na określone właściwości pożarowe, takie jak: wydzielanie ciepła, wytwarzanie dymu, długość zniszczenia i ilość toksycznych produktów spalania w różnych warunkach wentylacji pomieszczeń. Zgodnie z najlepszą wiedzą autorki takie systematyczne badania nie zostały dotychczas opublikowane. Przedstawione badania są oryginalne i wypełniają lukę badawczą w aspekcie rozwiązań konstrukcyjno-materiałowych kabli i przewodów elektrycznych, wpływających na ich właściwości ogniowe.

Wyd 2026

Format PDF

str 85

Spis treści
Streszczenie ....................................................................................................................... 5
Summary ........................................................................................................................... 5
Przedmowa ................................................................................................................................... 7
1. Wprowadzenie .......................................................................................................................... 9
1.1. Ogólne informacje o projektowaniu konstrukcji z uwagi na warunki
pożarowe według Eurokodów ................................................................................... 9
1.2. Przeznaczenie i zakres stosowania poradnika .......................................................... 10
2. Podstawy projektowania konstrukcji drewnianych z uwagi na warunki pożarowe ............. 11
2.1. Oddziaływania termiczne pożaru na konstrukcje .................................................... 11
2.2. Klasy odporności ogniowej według PN-EN 13501-2 .............................................. 12
2.3. Zasady ustalania obciążeń w warunkach pożarowych według PN-EN 1991-1-2 ...... 15
3. Zachowanie się konstrukcji drewnianych w warunkach pożarowych .................................. 19
3.1. Charakterystyka ogólna ........................................................................................... 19
3.2. Zwęglanie drewna i materiałów drewnopochodnych .............................................. 19
3.3. Właściwości wytrzymałościowe drewna w wysokiej temperaturze ........................ 26
3.4. Właściwości termiczne drewna ............................................................................... 27
4. Zasady projektowania konstrukcji drewnianych z uwagi na warunki pożarowe ................. 31
4.1. Informacje ogólne .................................................................................................... 31
4.2. Zasady projektowania w warunkach normalnych według PN-EN 1995-1-1 ........... 31
4.3. Zasady projektowania konstrukcji drewnianych z uwagi na warunki pożarowe ..... 36
4.4. Metoda zredukowanego przekroju ........................................................................... 38
4.5. Metoda zredukowanych właściwości ...................................................................... 38
4.6. Przykłady obliczeń................................................................................................... 42
5. Odporność ogniowa zestawów ściennych i stropowych ....................................................... 53
5.1. Analiza funkcji nośnej ............................................................................................. 53
5.2. Analiza funkcji oddzielającej ................................................................................... 60
6. Projektowanie połączeń .......................................................................................................... 71
6.1. Zasady ogólne .......................................................................................................... 71
6.2. Złącza z bocznymi elementami drewnianymi (złącza typu drewno-drewno) .......... 72
6.3. Złącza z zastosowaniem zewnętrznych płytek stalowych
(złącza typu drewno-stal) ........................................................................................ 82
Bibliografia ................................................................................................................................. 83

Zasady stosowania i oceny zamocowań łączników stalowych w podłożach z betonu ze zbrojeniem rozproszonym. Wytyczne 506/2025.. Kazimierz Konieczny

Instytut Techniki Budowlanej. Warszawa 2025

ISBN 978-83-249-8694-1,

s. 24, 

format PDF

W wytycznych przedstawiono wymagania jakie powinny być spełnione przy wykonywaniu zamocowań łącznikami do podłoży z betonu ze zbrojeniem rozproszonym. Podano zależność matematyczną do teoretycznej oceny nośności zamocowań, w tym wartości współczynnika k ustalone na podstawie badań przeprowadzonych w ITB. Współczynnik k jest niezbędny do oceny tej nośności w betonie zbrojonym różną ilością włókien stalowych. Przedstawiono również metody oceny zamocowań. W końcowej części wytycznych opisano warunki wprowadzania stalowych łączników do obrotu lub udostępniania na rynku zgodnie z ustawą o wyrobach budowlanych

Metody badań środków do pielęgnacji powierzchniowej betonu. Poradnik 507/2025

Agnieszka Michalik, Filip Chyliński

 Instytut Techniki Budowlanej. Warszawa 2025

ISBN 978-83-249-8696-5,

s. 20,

format PDF

W poradniku przestawiono zestaw metod badawczych ciekłych środków do pielęgnacji betonu. Metody te mogą być stosowane przez producentów preparatów do określenia ich właściwości i sprawdzania przydatności do zastosowań w budownictwie. Badania środków do pielęgnacji betonu podzielono na dwie grupy: metody dotyczące właściwości fizyko-chemicznych środków do pielęgnacji oraz metody dotyczące właściwości betonów z naniesionymi środkami do pielęgnacji. Zalecenia opracowano na podstawie badań własnych autorów na temat wpływu środków do pielęgnacji na cechy użytkowe betonu. Poradnik przeznaczony jest m.in. dla producentów środków to pielęgnacji betonu, producentów betonu, wykonawców konstrukcji betonowych oraz inwestorów.

Metody badań środków do pielęgnacji powierzchniowej betonu. Poradnik 507/2025

Agnieszka Michalik, Filip Chyliński

 Instytut Techniki Budowlanej. Warszawa 2025

ISBN 978-83-249-8696-5,

s. 20,

format B5

W poradniku przestawiono zestaw metod badawczych ciekłych środków do pielęgnacji betonu. Metody te mogą być stosowane przez producentów preparatów do określenia ich właściwości i sprawdzania przydatności do zastosowań w budownictwie. Badania środków do pielęgnacji betonu podzielono na dwie grupy: metody dotyczące właściwości fizyko-chemicznych środków do pielęgnacji oraz metody dotyczące właściwości betonów z naniesionymi środkami do pielęgnacji. Zalecenia opracowano na podstawie badań własnych autorów na temat wpływu środków do pielęgnacji na cechy użytkowe betonu. Poradnik przeznaczony jest m.in. dla producentów środków to pielęgnacji betonu, producentów betonu, wykonawców konstrukcji betonowych oraz inwestorów.

Zasady stosowania i oceny zamocowań łączników stalowych w podłożach z betonu ze zbrojeniem rozproszonym. Wytyczne 506/2025.. Kazimierz Konieczny

Instytut Techniki Budowlanej. Warszawa 2025

ISBN 978-83-249-8694-1,

s. 24, 

format B5

W wytycznych przedstawiono wymagania jakie powinny być spełnione przy wykonywaniu zamocowań łącznikami do podłoży z betonu ze zbrojeniem rozproszonym. Podano zależność matematyczną do teoretycznej oceny nośności zamocowań, w tym wartości współczynnika k ustalone na podstawie badań przeprowadzonych w ITB. Współczynnik k jest niezbędny do oceny tej nośności w betonie zbrojonym różną ilością włókien stalowych. Przedstawiono również metody oceny zamocowań. W końcowej części wytycznych opisano warunki wprowadzania stalowych łączników do obrotu lub udostępniania na rynku zgodnie z ustawą o wyrobach budowlanych

Przedmiotem opracowania, autorstwa Jacka Popczyka, są warunki techniczne wykonania i odbioru robót okładzinowych i posadzkowych z płytek ceramicznych w budownictwie mieszkaniowym, użyteczności publicznej i przemysłowym. Zakres opracowania obejmuje wymagania dotyczące właściwości materiałów, właściwości podłoży i sposobów ich oceny, wykonania okładzin i posadzek zewnętrznych oraz wewnętrznych, a także odbiorów robót okładzinowych i posadzkowych.

Jacek Popczyk
Warunki Techniczne Wykonania i Odbioru Robót Budowlanych
Cześć B: Roboty wykończeniowe, zeszyt 5
ISBN 978-83-249-8666-8, 978-83-249-8667-5 (PDF)
Instytut Techniki Budowlanej 2023
Stron 15

Przedmiotem opracowania są warunki techniczne wykonania i odbioru robót okładzinowych i posadzkowych z płytek ceramicznych w budownictwie mieszkaniowym, użyteczności publicznej i przemysłowym. Zakres pracy obejmuje wymagania dotyczące właściwości materiałów, właściwości podłoży i sposobów ich oceny, wykonania okładzin i posadzek zewnętrznych oraz wewnętrznych, a także odbiorów robót okładzinowych i posadzkowych.

Niniejsze warunki techniczne nie obejmują wykonywania okładzin ceramicznych na ociepleniach ścian zewnętrznych oraz posadzek i okładzin chemoodpornych.

Roboty okładzinowe i posadzkowe powinny być wykonywane na podstawie: dokumentacji technicznej opracowanej dla konkretnej realizacji (zawierającej projekt budowlany opracowany według rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego oraz specyfikację techniczną wykonania i odbioru robót – obligatoryjną w przypadku zamówień publicznych) lub też umowy między inwestorem a wykonawcą, określającej co najmniej materiały, technologię wykonania oraz warunki odbioru robót (np. niniejsze warunki techniczne).

Projekt budowlany powinien uwzględniać: materiały do wykonania okładziny i posadzki, lokalizację i warunki użytkowania, rodzaj oraz stan podłoży pod okładziny i posadzki.

Przedmiotem opracowania, autorstwa Jacka Popczyka, są warunki techniczne wykonania i odbioru robót okładzinowych i posadzkowych z płytek ceramicznych w budownictwie mieszkaniowym, użyteczności publicznej i przemysłowym. Zakres opracowania obejmuje wymagania dotyczące właściwości materiałów, właściwości podłoży i sposobów ich oceny, wykonania okładzin i posadzek zewnętrznych oraz wewnętrznych, a także odbiorów robót okładzinowych i posadzkowych.

Jacek Popczyk
Warunki Techniczne Wykonania i Odbioru Robót Budowlanych
Cześć B: Roboty wykończeniowe, zeszyt 5
ISBN 978-83-249-8666-8, 978-83-249-8667-5 (PDF)
Instytut Techniki Budowlanej 2023
Stron 15

Przedmiotem opracowania są warunki techniczne wykonania i odbioru robót okładzinowych i posadzkowych z płytek ceramicznych w budownictwie mieszkaniowym, użyteczności publicznej i przemysłowym. Zakres pracy obejmuje wymagania dotyczące właściwości materiałów, właściwości podłoży i sposobów ich oceny, wykonania okładzin i posadzek zewnętrznych oraz wewnętrznych, a także odbiorów robót okładzinowych i posadzkowych.

Niniejsze warunki techniczne nie obejmują wykonywania okładzin ceramicznych na ociepleniach ścian zewnętrznych oraz posadzek i okładzin chemoodpornych.

Roboty okładzinowe i posadzkowe powinny być wykonywane na podstawie: dokumentacji technicznej opracowanej dla konkretnej realizacji (zawierającej projekt budowlany opracowany według rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego oraz specyfikację techniczną wykonania i odbioru robót – obligatoryjną w przypadku zamówień publicznych) lub też umowy między inwestorem a wykonawcą, określającej co najmniej materiały, technologię wykonania oraz warunki odbioru robót (np. niniejsze warunki techniczne).

Projekt budowlany powinien uwzględniać: materiały do wykonania okładziny i posadzki, lokalizację i warunki użytkowania, rodzaj oraz stan podłoży pod okładziny i posadzki.

Publikacja w formacie elektronicznym - pdf z racji wyczerpania się nakładu drukowanego

Przedmiotem opracowania są warunki techniczne wykonania i odbioru napraw konstrukcji z betonu przy użyciu wyrobów będących kompozytami z żywic syntetycznych. Naprawy elementów z betonu wykonywane z zastosowaniem kompozytów żywicznych obejmują: – wypełnianie ubytków w betonie mające na celu przywrócenie: pierwotnego kształtu elementu oraz nośności elementu; – wypełniania i uszczelniania rys w betonie. Niniejszy zeszyt jest przeznaczony dla projektantów, wykonawców oraz inspektorów nadzorujących roboty remontowe.

Przedmiotem opracowania są warunki techniczne wykonania i odbioru posadzek z wyrobów mineralnych i mineralno-żywicznych, stosowanych wewnątrz obiektów przemysłowych i budynków użyteczności publicznej. W niniejszej publikacji informacje o podłogach podano jedynie w zakresie koniecznym do umiejscowienia posadzki w układzie warstw podłogi oraz do wykazania zakresu i kolejności robót zanikających, których jakość wykonania ma zasadniczy wpływ na jakość wykonanej posadzki. Zakres opracowania obejmuje: wymagania dotyczące dokumentacji budowy, wymagania dotyczące wyrobów, z których będą wykonywane posadzki oraz przyjmowania tych wyrobów na budowę, wymagania dotyczące wykonywania posadzek, a także kryteria odbiorów pośrednich i odbioru końcowego wraz z kryteriami oceny jakości wykonanych prac. Warunki wykonania i odbioru posadzek mineralnych i żywicznych mogą być przydatne dla: inspektorów nadzoru nowo wykonywanych obiektów – powinny umożliwić ocenę techniczną prawidłowości wykonania poszczególnych etapów i całości prac, projektantów opracowujących dokumentacje budowy lub, w przypadku zamówień publicznych, specyfikacje techniczne wykonania i odbioru – przydatne mogą być wymagania dotyczące zawartości projektu oraz wymagania dla wyrobów do wykonywania posadzek, a także wykonawców – przydatne mogą być wymagania dotyczące wyrobów, warunków ich składowania, wykonania posadzek oraz informacje o rodzajach i sposobach odbiorów przeprowadzanych przez inspektora nadzoru. Niniejsze opracowanie nie dotyczy posadzek drewnianych, z płytek z tworzyw sztucznych, metalowych, szklanych, wykładzin z tworzyw sztucznych i tekstylnych oraz posadzek o specjalnym przeznaczeniu, np. antyelektrostatycznych.