Podstawy projektowania przydomowych systemów fotowoltaicznych
Zagadnienia wybrane

Niezbędnik elektryka 2023

autor: mgr inż. Julian Wiatr
recenzenci: dr inż. Kazimierz Herlender, prof uczelni – Wydział Elektryczny Politechniki Wrocławskiej, dyrektor Działu Kształcenia Podyplomowego i E-learningu Politechniki Wrocławskiej
mgr inż. Marcin Orzechowski – Legrand Polska Sp. z o.o.

rok wydania: 2021, wydanie I (wydane z okazji jubileuszu 20-lecia „elektro.info”)
ilość stron: 182
ISSN: 2300-0368
format: 14x20,5 cm
oprawa: miękka

Z okazji jubileuszu 20-lecia „elektro.info” redakcja przygotowała nowości wydawnicze.

Jedną z nich jest kolejna książka wydana w serii „Niezbędnik elektryka” poświęcona tak popularnym w ostatnim czasie zagadnieniom jak projektowanie i właściwa eksploatacja instalacji fotowoltaicznych.
Publikacja prezentuje praktyczne podejście do projektowania systemów fotowoltaicznych w odniesieniu do wymagań wynikających z Ustawy o odnawialnych źródłach energii. Poruszono w niej między innymi zagadnienia związane z ograniczeniem mocy generatora PV w układach współpracujących z siecią elektroenergetyczną oraz omówiono metodykę neutralizacji tych ograniczeń. Opisane zostały m.in. zasady doboru przewodów i ich zabezpieczeń, metody projektowania ochrony odgromowej oraz ochrony przeciwporażeniowej zarówno po stronie stałoprądowej oraz przemiennoprądowej.

BONUS!
• Metodyka instalowania systemów PV na stacjach paliw płynnych i gazowych.
• Uproszczony projekt instalacji przydomowego systemu PV.
• Wykorzystanie fotowoltaiki do zasilania znaków drogowych oraz oświetlenia terenu w miejscach, gdzie doprowadzanie energii z sieci elektroenergetycznej jest ekonomicznie nieuzasadnione

Premiera ENERGETAB 2021

Spis treści

1. Podstawy fizyczne fotowoltaiki / 7
1.1 Nasłonecznienie i jego uwarunkowania / 7
1.2 Rozkład widma promieniowania słonecznego / 9
1.3 Wykres pozycji słońca / 11
1.4 Szacunkowe uzyski energetyczne na terenie Polski / 13
1.5 System fotowoltaiczny (PV) / 15
1.6 Zjawisko fotowoltaiczne oraz charakterystyka prądowo-napięciowa I=f(U) modułu PV / 17
1.7 Gorące punkty (HOT-SPOT) / 26
1.8 Budowa generatorów PV / 27
1.9 Sprawność układów fotowoltaicznych / 29
1.10 Dobór paneli PV oraz pojemności akumulatorów magazynu energii / 32
1.10.1 Metodyka doboru konstrukcji wsporczej generatora PV / 36
1.11 Charakterystyka falownika i koncepcja budowy systemu PV / 40
1.12 MPPT Tracker i jego funkcja w systemie PV / 45
1.13 Zalety mikrofalowników / 47
1.14 Optymalizacja mocy (Power Optymalizer) / 48
1.15 Stałe napięcie na module PV i łańcuchu modułów PV / 49
1.16 Dobór falownika / 50
1.16.1 Algorytm doboru falownika / 51
1.17 Wyznaczanie maksymalnego prądu zwarcia łańcucha paneli PV / 55
1.18 Degradacja napięciem indukowanym – PID oraz promieniowaniem słonecznym / 56
1.19 Dobór przewodów zasilających PV i zabezpieczeń / 57
2. Ochrona odgromowa i przepięciowa instalacji fotowoltaicznych / 59
2.1 Ochrona odgromowa / 59
2.2 Ochrona przepięciowa / 64
3. Wyłączenie generatora PV na wypadek pożaru / 66
4. Podstawowe definicje z zakresu fotowoltaiki określone w normie IEC 61836 / 69
5. Ograniczenia mocy generatora PV przyłączanego do sieci elektroenergetycznej / 70
6. Ustawa o odnawialnych źródłach energii / 71
7. Wykaz ważniejszych norm niezbędnych przy projektowaniu systemu fotowoltaicznego / 74
8. Wpływ zacienienia na pracę paneli PV wykonanych z krzemu krystalicznego oraz cienkowarstwowego / 75
8.1 Panele zbudowane z ogniw krzemu krystalicznego / 75
8.2 Moduły cienkowarstwowe / 77
9. Baterie akumulatorów w magazynach energii systemów PV / 79
9.1 Baterie kwasowo-ołowiowe / 79
9.2 Budowa akumulatora bezobsługowego VRLA / 80
9.3 Akumulatory Litowo-Jonowe (Li-ion) / 81
9.4 Łączenie baterii akumulatorów w magazynach energii / 85
10. Obliczanie wentylacji magazynu energii systemu PV / 90
10.1 Obliczanie wentylacji pomieszczenia baterii VRLA / 93
10.2 Wyznaczanie bezpiecznej odległości od źródeł inicjacji wybuchu / 96
11. Ochrona przeciwporażeniowa i przeciwpożarowa systemów PV / 96
11.1 Co to jest ochrona przeciwporażeniowa? / 96
11.2 Rażenie prądem elektrycznym / 97
11.3 Środki ochrony przeciwporażeniowej / 98
11.4 Zagrożenia pożarowe w instalacjach PV oraz ich neutralizacja / 105
12. Metody badawcze stosowane w fotowoltaice / 110
12.1 Pomiary kategorii I / 110
12.1.1 Ciągłość przewodów / 110
12.1.2 Pomiar rezystancji izolacji przewodów / 111
12.1.3 Pomiar rezystancji gruntu oraz rezystancji uziemienia / 112
12.1.4 Częstość prowadzenia sprawdzeń instalacji / 115
12.1.5 Pomiary rezystancji izolacji i ciągłości żył kabli / 116
12.2 Pomiary kategorii II / 118
12.3 Pomiary baterii akumulatorów / 125
12.3.1 Badanie stanu naładowania / 125
12.3.2 Badanie rezystancji akumulatorów / 125
12.3.3 Pomiar napięcia ogniw i monobloków akumulatorów / 126
12.3.4 Pomiar rezystancji połączeń wewnątrz baterii akumulatorów / 126
12.3.5 Pomiar pojemności baterii akumulatorów / 126
12.3.6 Pomiar rezystancji izolacji baterii akumulatorów w stosunku do ziemi / 127
12.3.7 Pomiar rezystancji izolacji baterii metodą prądu upływu / 127
Dodatki / 129
1. Warunki instalacji systemów PV na stacjach benzynowych / 129
2. Uproszczony projekt instalacji PV / 136
3. Zastosowanie fotowoltaiki do zasilania znaków drogowych oraz oświetlenia drogowego / 148
Literatura / 150

Krzysztof Karbowski. 2008 Podstawy rekonstrukcji elementów maszyn i innych obiektów w procesach wytwarzania.

Wydawca: Educaterra Sp.z o.o.
Autor: pod redakcją Ryszarda Cymermana
Rok wydania: 2022
Wydanie: V uzupełnione i zmienione
Ilość stron: 211
Format: B5
Okładka: miękka

Nieruchomości rolne należą do tzw. nieruchomości niezurbanizowanych, zlokalizowane są głównie na obszarach wiejskich, chociaż znajdują się także w granicach administracyjnych miast (w niektórych miastach powierzchnia ta zajmuje nawet około 50% powierzchni gruntów miasta. W Olsztynie np. nieruchomości rolne zajmują około 23% powierzchni miasta). W Polsce przestrzeń ta zajmuje blisko 52% powierzchni kraju. Jest to zatem przestrzeń będąca przedmiotem zainteresowania nie tylko osób zajmujących się rolnictwem, ale także rekreacją oraz gospodarką przestrzenną, gospodarką nieruchomościami, w tym także wyceną nieruchomości. Autorzy opracowania od wielu lat realizują program nauczania tej wiedzy na studiach podyplomowych z zakresu wyceny nieruchomości oraz wykonują operaty szacunkowe z tego zakresu. Jednocześnie na rynku brakuje opracowania dotyczącego tej problematyki i  dlatego postanowiono przygotować podręcznik dla słuchaczy studiów podyplomowych oraz dla rzeczoznawców majątkowych. Ma on ułatwić poznanie podstawowych zagadnień dotyczących omawianych problemów, wspomóc zainteresowanie i dać podstawy do pogłębiania wiedzy w razie zaistnienia takowej potrzeby

Opis

Dział I. Podstawy rolnictwa

1. Wiadomości ogólne o rolnictwie

2. Pojęcia dotyczące przestrzeni rolnej

2.1. Użytek rolny

2.2. Grunt rolny

2.3. Nieruchomość rolna

2.4. Gospodarstwo rolne

2.5. Inne pojęcia dotyczące obszarów wiejskich

2.6. Pojęcia dotyczące rolnictwa

2.7. Pojęcia i wskaźniki ekonomiczne

2.7.1. Podstawowe pojęcia produkcyjne

2.7.2. Pojęcia kosztowe

2.7.3. Pojęcia nadwyżek

2.7.4. Pojęcia bilansowe

2.7.5. Wskaźniki ekonomiczne

3. Mierniki wartości użytkowej gleb

3.1. Ogólne dane o wartościowaniu gleb

3.2. Gleboznawcza klasyfikacja gruntów

3.2.1. Klasyfikacja gleb gruntów ornych

3.2.2. Klasyfikacja gleb użytków zielonych

3.2.3. Klasyfikacja gleb pod lasami

3.2.4. Klasyfikacja gleb pod wodami

3.2.5. Pozostałe kategorie gruntów rolnych

3.2.6. Nieużytki

3.3. Kompleksy przydatności rolniczej gleb

3.3.1. Kompleksy glebowo-rolnicze gruntów ornych

3.3.2. Kompleksy trwałych użytków zielonych

3.3.3. Klasyfikacja glebowo-uprawowa

4. Podstawowe rośliny rolnicze i sadownicze

4.1. Dane ogólne

4.2. Podziały roślin

4.3. Charakterystyka wybranych roślin rolniczych

4.3.1. Pszenica ozima

4.3.2. Pszenica jara

4.3.3. Żyto

4.3.4. Jęczmień

4.3.5. Owies

4.3.6. Pszenżyto

4.3.7. Kukurydza

4.3.8. Bobik

4.3.9. Rzepak

4.3.10. Łubin żółty

4.3.11. Groch

4.3.12. Ziemniak jadalny

4.3.13. Burak cukrowy

4.3.14. Burak pastewny

4.3.15. Len włóknisty

4.3.16. Gryka

4.3.17. Siano łąkowe

4.3.18. Pastwisko

4.3.19. Warzywa

4.3.20. Rośliny sadownicze

5. Technologia uprawy roślin

5.1. Uprawa roli

5.2. Zespoły uprawek

5.3. Siew

6. Zestawienie podstawowych danych agrotechnicznych

6.1. Podstawowe dane agrotechniki roślin uprawnych

6.2. Wybrane dane techniczno-eksploatacyjne narzędzi i maszyn rolniczych

6.3. Masa i objętość podstawowych produktów rolniczych

6.4. Technologia uprawy wybranych roślin

6.4.1. Technologia uprawy pszenicy ozimej

6.4.2. Technologia uprawy jęczmienia jarego

6.4.3. Technologia uprawy rzepaku ozimego

6.4.4. Technologia uprawy buraka cukrowego

7. Ochrona gruntów rolnych

7.1. Potrzeba ochrony gruntów rolnych

7.2. Odrolnienie w procesie inwestycyjnym

7.3. Opracowania planistyczne jako warunek zmiany przeznaczenia terenu lub jego funkcji

7.4. Zgoda na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na inne cele

7.5. Wyłączenie gruntów rolnych z produkcji

8. Gospodarowanie nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa

8.1. Przedmiot gospodarowania – zasady ogólne

8.2. Sprzedaż i nabywanie nieruchomości

8.3. Przekazanie w trwały zarząd

8.4. Dzierżawa i najem

8.5. Administrowanie

8.6. Nieodpłatne przekazanie

8.7. Gospodarka mieszkaniowa i socjalna

9. Kształtowanie ustroju rolnego

Dział II. Wycena nieruchomości rolnych

1. Przedmiot wyceny i jego cechy

2. Źródła informacji do wyceny nieruchomości rolnych

3. Prawne uregulowania wyceny nieruchomości rolnych

4. Ogólne zasady wyceny nieruchomości rolnych

5. Wycena nieruchomości rolnych i ich części stanowiących grunty orne w stałej uprawie oraz stanowiących łąki i pastwiska

5.1. Czynniki wpływające na wartość gruntów ornych i użytków zielonych

5.2. Wycena gruntów ornych

5.3. Wycena użytków zielonych

5.4. Wycena gruntów metodą wskaźników szacunkowych

5.5. Wycena upraw i zasiewów

6. Wycena nieruchomości rolnych zabudowanych

7. Wycena sadów, ogrodów działkowych i plantacji kultur wieloletnich

7.1. Pojęcie i rodzaje kultur wieloletnich

7.2. Stan prawny kultur wieloletnich

7.3. Cechy produkcyjne kultur wieloletnich wpływające na ich wartość

7.4. Zasady i procedury szacowania nieruchomości gruntowych z plantacjami kultur wieloletnich

7.4.1. Wycena plantacji kultur wieloletnich do celów odszkodowawczych

7.4.2. Wycena plantacji kultur wieloletnich, roślin ogrodniczych i ozdobnych “metodą skierniewicką”

7.4.3. Wycena plantacji kultur wieloletnich w obrocie wolnorynkowym

7.4.4. Wycena budowli znajdujących się na plantacjach kultur wieloletnich

8. Wycena gruntów pod stawami

8.1. Podstawowe pojęcia

8.2. Podział stawów

8.3. Użyteczność obiektów stawowych

8.4. Wycena obiektów stawowych

9. Wycena gruntów z urządzeniami pełniącymi funkcje urządzeń melioracji wodnych szczegółowych

9.1. Podstawowe wiadomości o urządzeniach melioracji wodnych

9.2. Wycena urządzeń melioracji wodnych szczegółowych

10. Wycena nieruchomości rolnych z koniecznością wykonania rekultywacji

10.1. Zarys wiadomości o rekultywacji

10.2. Wycena gruntów

11. Wycena gruntów rolnych przy wyłączaniu z produkcji

12. Wycena gruntów zadrzewionych i zadrzewień

12.1. Pojęcie gruntów zadrzewionych i zadrzewień

12.2. Funkcje oraz znaczenie terenów zadrzewionych

12.3. Zasady i procedury szacowania gruntów zadrzewionych oraz zadrzewień

13. Literatura

W podręczniku przedstawiono podstawowe wiadomości dotyczące budowy, projektowania i symulacji pneumatycznych oraz elektropneumatycznych układów sterowania. Podręcznik jest adresowany zarówno do studentów wyższych uczelni technicznych, jak i do wszystkich osób zainteresowanych pogłębieniem swojej ogólnej wiedzy z obszaru pneumatyki.

ISBN: 978-83-7880-508-3
liczba stron: 203
format: B5
oprawa: miękka
rok wydania: 2018
wydanie: I

autor: ŚWIDER J. (red.)

Niniejszy podręcznik przedstawia podstawowy, jednosemestralny kurs z dziedziny sztucznej inteligencji dla studentów nauk technicznych oraz informacyjnych. Do jego lektury potrzebna jest elementarna wiedza z logiki i analizy matematycznej oraz probabilistyki.
W podręczniku dominuje perspektywa algorytmiczna, tzn. metody sztucznej inteligencji są przedstawiane jako narzędzia do rozwiązywania problemów z różnych obszarów: technicznych, informatycznych czy ekonomicznych. Zatem omawiana tu dziedzina to słaba sztuczna inteligencja.
Niniejszy podręcznik powstał jako materiał do przedmiotu „Wprowadzenie do sztucznej inteligencji” prowadzonego na Wydziale Elektroniki i Technik Informacyjnych Politechniki Warszawskiej. Przedmiot ten zastąpił w programie studiów znakomity wykład prof. Wiesława Traczyka pt. „Inżynieria wiedzy”, od którego rozpocząłem swoją edukację w dziedzinie sztucznej inteligencji. Liczne sformułowania i przykłady, traktowane przeze mnie jako należące do kanonu dziedziny, zostały w istocie wprowadzone przez prof. Traczyka. Winien jestem zatem serdeczne podziękowania Panu Profesorowi, tym bardziej że był uprzejmy przeczytać i skomentować niniejszy podręcznik w trakcie jego powstawania. Dziękuję także studentom za cenne uwagi wnoszone w ciągu kilku semestrów, kiedy był on pisany, a w szczególności studentom Koła Naukowego Sztucznej Inteligencji „Golem”.

Wydanie: 3, 2025
Format: B5
Stron: 178
ISBN 978-83-8156-790-9 (druk)

Tytuł: Podstawy szybkiego prototypowania. Druk 3D. Technologia FDM/FFF
Autor: Jerzy Bochnia, Tomasz Kozior

ISBN 978-83-66678-52-1
Wydanie: Wyd. I.
Miejsce wydania: Kielce
Rok wydania: 2024
Miesiąc wydania: 3
Liczba stron: 56
Rodzaj oprawy: miękka, foliowana
Format: 16,5 x 23,5

Wydawnictwo:
Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu
 
ISBN: 978-83-7160-854-4
Rok wydania: 2016
Wyd. I
Strony: 266
Wersja papierowa: oprawa miękka

W książce omówiono budowę i właściwości materiałów konstrukcyjnych, a także metody ich spajania i obróbki stosowane w produkcji maszyn. Poziom i rodzaje stosowanych technologii są miarą rozwoju społeczeństw. W krajach rozwiniętych produkuje się zwykle kilka nowoczesnych wyrobów, które są z nimi utożsamiane. Na postęp w technologii składa się zarówno rozwój myśli naukowej i inżynierskiej,  jak i wytrwała oraz konsekwentna praca nad unowocześnianiem określonego produktu.
Opracowanie zawiera informacje niezbędne do sprawnego i efektywnego kierowania eksploatacją maszyn w różnych działach gospodarki.

Szybki postęp w dziedzinie wytwarzania materiałów budowlanych wymaga systematycznego uzupełniania informacji o technologiach i o metodach kontroli jakości surowców, półproduktów oraz produktów wytwarzanych i przetwarzanych przez przemysł materiałów budowlanych. Temu właśnie celowi służy niniejsza książka, powstała w wyniku współpracy grupy pracowników Wydziału Inżynierii Materiałowej i Ceramiki Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Publikacja ta jest twórczym rozwinięciem wydawanego dwukrotnie podręcznika „Materiały budowlane. Podstawy technologii i metody badań. Jej treść została zaktualizowana i znacznie poszerzona. W pierwszej części opracowania zawarto podstawowe informacje o spoiwach mineralnych, zaprawach, betonach, budowlanych materiałach izolacyjnych, ceramicznych i autoklawizowanych materiałach budowlanych, tworzywach sztucznych stosowanych w budownictwie, stali zbrojeniowej oraz szkle budowlanym. W części tej omówiono również metody wytwarzania wspomnianych materiałów. Część druga poświęcona jest metodom badań cech użytkowych materiałów budowlanych, ich właściwości fizycznych oraz składu fazowego. Opisano zarówno metody stanowiące przedmiot norm PN-EN, jak i te, które nie są w nich ujęte. Każdy rozdział zawiera spis norm odnoszących się do danych zagadnień i zalecanej literatury. Książka jest adresowana głównie do studentów Wydziału Inżynierii Materiałowej i Ceramiki oraz studentów Wydziału Górniczego kształcących się na kierunku budownictwo, będzie zapewne przydatna również dla studentów politechnik oraz inżynierów technologów, a także innych osób zainteresowanych problematyką materiałów budowlanych.

Rok wydania 2024

Nr wydania 1

Liczba stron 96

ISBN 978-83-7348-905-9

Podstawy teoretyczne i praktyka - wykonywanie świadectw charakterystyki energetycznej
wydanie uzupełnione

Podręcznik w nowym, uzupełnionym w bieżącym roku wydaniu został rozszerzony o erratę określającą zakres zmian przepisów i norm, na podstawie których wykonywane jest świadectwo charakterystyki energetycznej. Errata dotyczy również części praktycznej, w której przedstawiono zmiany w programie dotyczące m.in. interfejsu oraz nowych funkcjonalności.

Prof. dr hab. inż Dariusz Gawin
Dr inż. Maciej Grzywacz
Dr inż. Tomasz Jerominko
Dr inż., arch. Karolina Kurtz-Orecka
Dr inż. Wiesława Pabjańczyk
Prof. dr hab. inż. Henryk Sabiniak
ArCADiasoft Chudzik Sp.j.

rok wydania: 2023
ilość stron: 480
ISBN: 978-83-60805-62-6
format: 17x24 cm
oprawa: miękka

Od Wydawcy
Niniejszy poradnik został pomyślany jako kompendium wiedzy praktycznej związanej z problematyką charakterystyki energetycznej budynków. Jest on przeznaczony dla osób, które na co dzień sporządzają lub mają zamiar sporządzać świadectwa charakterystyki energetycznej.

Książka w prosty i przyjazny sposób przedstawia teorię związaną z tym tematem, metodologię obliczeń opisaną w obowiązujących przepisach prawnych i normach oraz inne powiązane zagadnienia.

Część teoretyczna powstała pod redakcją prof. Dariusza Gawina oraz prof. Henryka Sabiniaka z Wydziału Budownictwa, Architektury i Inżynierii Środowiska Politechniki Łódzkiej - uznanych autorytetów naukowych w tej dziedzinie wiedzy, część praktyczna została opracowana w firmie ArCADiasoft Chudzik sp. j. z wykorzystaniem ArCADia-TERMO - najpopularniejszego programu komputerowego na polskim rynku do kompleksowych obliczeń cieplnych - zdobywcy między innymi Złotego Medalu BUDMA 2009 oraz wieli innych wyróżnień.

Każde omawiane zagadnienie jest bogato zilustrowane przykładami "wziętymi z życia", takimi które występują w codziennej praktyce projektowej. Książka nie próbuje polemizować z przedstawioną w rozporządzeniu metodologią, lecz przedstawia jasne praktyczne rozwiązania.

Całość poradnika zamykają przykładowe świadectwa charakterystyki energetycznej dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego (wykonane metodą obliczeniową i zużyciową) biurowca i hali magazynowej z częścią biurową.

Spis treści
Spis oznaczeń / 10

CZĘŚĆ TEORETYCZNA

1. Dyrektywa EPBD w polskich przepisach prawnych / 19
1.1. Dyrektywa EPBD / 21
1.2. Oszczędność energii oraz charakterystyka energetyczna w polskich przepisach prawa /  23
Bibliografia do rozdz. 1 / 26

2. Wymiana ciepła budynku ze środowiskiem zewnętrznym / 27
2.1. Podstawowe charakterystyki budynku używane w obliczeniach ŚCHE / 28
2.2. Wymiana ciepła przez przegrody budowlane / 30
2.2.1. Norma PN-EN ISO 6946 / 32
2.3. Mostki cieplne / 51
2.3.1. Norma PN-EN ISO 14683 / 52
2.4. Obliczanie współczynnika przenikania ciepła przegród przezroczystych / 57
2.4.1. Norma PN-EN ISO 10077-1 / 57
2.5. Obliczenia wymiany ciepła przez grunt / 62
2.5.1. Norma PN-EN ISO 13370 /  62
2.6. Obliczenia współczynnika wymiany ciepła przez przenikanie i wentylację / 70
2.6.1. Norma PN-EN ISO 13789 / 70
2.6.2. Norma PN-EN ISO 13790 / 72
2.6.3. Norma PN-EN 12831 / 72
2.6.4. Rozporządzenie ŚCHE / 78
2.7. Obliczenia zużycia energii do ogrzewania i chłodzenia / 85
2.7.1. Norma PN-EN ISO 13790 / 85
2.7.2. Rozporządzenie ŚCHE / 95
2.8. Dane klimatyczne / 110
2.8.1. Norma PN-EN 12831 / 112
Bibliografia do rozdz. 2 / 113

3. Energia cieplna / 115
3.1. Źródła ciepła i przygotowanie ciepłej wody użytkowej / 116
3.1.1. Rodzaje systemów ogrzewczych / 116
3.1.2. Węzły cieplne pośrednie / 120
3.1.3. Kotły / 127
3.1.4. Kotły na paliwa stałe / 134
3.1.5. Instalacje solarne /  137
3.1.6. Instalacje ciepłej wody użytkowej / 142
3.2. Instalacje centralnego ogrzewania / 149
3.2.1. Zadania instalacji centralnego ogrzewania / 149
3.2.2. Klasyfikacja instalacji centralnego ogrzewania / 149
3.2.3. Charakterystyka instalacji centralnego ogrzewania istniejących i podlegających modernizacji / 153
3.2.4. Sposoby układania rurociągów grzewczych w budynkach / 154
3.2.5. Elementy instalacji centralnego ogrzewania / 156
3.2.6. Zawory termostatyczne grzejnikowe / 156
3.2.7. Grzejniki / 158
3.2.8. Oznaczenia instalacji centralnego ogrzewania w projektach technicznych / 165
3.2.9. Ogrzewanie podłogowe / 166
3.2.10. Ogrzewanie powietrzne / 169
3.2.11. Izolacja cieplna /  171
3.2.12. Regulacja instalacji c.o. / 172
Bibliografia do rozdz. 3 / 173

4. Wstęp do wentylacji / 175
4.1. Właściwości fizyczne powietrza / 176
4.1.1. Parametry powietrza wewnętrznego / 176
4.1.2. Parametry powietrza zewnętrznego / 179
4.2. Rodzaje wentylacji / 180
4.2.1. Wentylacja naturalna / 180
4.2.2. Wentylacja mechaniczna / 181
4.3. Czynniki wywołujące zmiany stanu powietrza wewnętrznego / 184
4.3.1. Zyski ciepła / 184
4.3.2. Zewnętrzne zyski ciepła /  188
4.3.3. Zyski wilgoci / 190
4.3.4. Zanieczyszczenia gazowe / 191
4.4. Obliczeniowe i wymagane ilości powietrza wentylacyjnego / 192
4.4.1. Obliczanie strumieni powietrza wentylacyjnego / 192
4.4.2. Wymagane ustawowo ilości powietrza wentylacyjnego / 193
4.4.3. Wymagane ilości powietrza wentylacyjnego w wybranych budynkach i pomieszczeniach / 194
4.5. Krotność wymian / 199
4.6. Szczelność budynków / 201
4.7. Metody i urządzenia do odzysku ciepła / 202
4.7.1. Gruntowe wymienniki ciepła / 205
4.8. Zmiany dotyczące instalacji wentylacyjnych i klimatyzacyjnych obowiązujące od 2014 roku / 208

5. Wstęp do klimatyzacji / 211
5.1. Pompy ciepła / 216
Bibliografia do rozdz. 4 i 5 / 218
Wykaz polskich norm dotyczących wentylacji i klimatyzacji / 219

6. Systemy wbudowanej instalacji oświetlenia / 221
6.1. Wprowadzenie / 222
6.2. Normy z zakresu oświetlenia dotyczące ŚCHE / 226
6.3. Norma PN-EN 12464-1 / 228
6.3.1. Ocena poziomu natężenia oświetlenia / 231
6.3.2. Ocena olśnienia / 235
6.3.3. Ocena barwy światła / 236
6.3.4. Ocena współczynnika utrzymania / ...... 239
6.3.6. Weryfikacja oświetlenia w budynkach / 239
6.4. Norma PN-EN 15193 / 241
6.4.1. System wbudowanej instalacji oświetlenia / 241
6.4.2. Moc zainstalowana oświetlenia / 242
Bibliografia do rozdz. 6 / 244

7. Metodologia obliczania charakterystyki energetycznej / 247
7.1. Świadectwo charakterystyki energetycznej / 249
7.2. Wskaźniki zapotrzebowania na energię oraz ich wartości graniczne / 250
7.3. Energia pomocnicza / 258
7.4. Wielkość emisji CO2 / 260
7.5. Roczna ilość zużywanej energii lub jej nośnika oraz udział OZE w pokryciu potrzeb energetycznych / 263
7.6. Obliczanie zapotrzebowania na energię dla systemów wbudowanej instalacji oświetlenia / 265
7.6.1. Obliczanie energii końcowej dla systemu oświetlenia / 266
7.6.3. Obliczanie energii pierwotnej oświetlenia wbudowanego / 274
7.7. Referencyjny wskaźnik EP dla oświetlenia / 276
Bibliografia do rozdz. 7 / 282
CZĘŚĆ PRAKTYCZNA

8. Wstęp do świadectw wykonanych programem ArCADia-TERMO / 285
8.1. Poszczególne kroki postępowania przy wykonywaniu świadectwa charakterystyki energetycznej budynku / 287

9. Budynek mieszkalny jednorodzinny – Obliczenia / 289
9.1. Projekt budynku / 290
ETAP 1. Wybór obliczeń / 294
ETAP 2. Dane projektu / 299
ETAP 3. Dane o budynku / 300
ETAP 4. Definicje przegród / 302
ETAP 5. Straty ciepła / 310
ETAP 6. Strefy cieplne / 328
ETAP 7. Ogrzewanie i wentylacja / 343
ETAP 8. Ciepła woda użytkowa / 349
ETAP 9. Podgląd wyników – Obliczenia cieplne / 355
ETAP 10. Podgląd wyników – Certyfikat / 357
ETAP 11. Wydruki – Lista raportów / 358

10. Budynek biurowy – Obliczenia / 363
10.1. Projekt budynku / 364
ETAPY 1. i 2. Wybór obliczeń i Dane projektu /  370
ETAP 3. Dane o budynku / 370
ETAP 4. Definicje przegród / 371
ETAP 5. Strefy cieplne / 374
ETAP 6. Strefy chłodu / 388
ETAP 7. Ogrzewanie i wentylacja / 396
ETAP 8. Ciepła woda użytkowa / 401
ETAP 9. Chłodzenie / 404
ETAP 10. Oświetlenie / 406
ETAP 11. Podgląd wydruku / 411
ETAP 12. Wydruki / 412

11. Hala magazynowa z częścią biurową – Obliczenia / 413
11.1. Projekt budynku / 414
ETAPY 1 i 2. Wybór obliczeń i Dane projektu / 418
ETAP 3. Dane o budynku / 418
ETAP 4. Definicje przegród / 419
ETAP 5. Strefy cieplne / 422
ETAP 6. Ogrzewanie i wentylacja / 437
ETAP 7. Ciepła woda użytkowa / 442
ETAP 8. Oświetlenie / 447
ETAP 9. Podgląd projektu – Obliczenia cieplne / 449
ETAP 10. Podgląd projektu – Certyfikat / 449
ETAP 11. Wydruki – Lista raportów / 450

12. Metoda zużyciowa – Budynek mieszkalny jednorodzinny – Obliczenia / 453
ETAP 1. Wybór obliczeń / 454
ETAP 2. Dane projektu / 455
ETAP 3. Dane o budynku / 455
ETAP 4. Definicje przegród / 456
ETAP 5. Ogrzewanie i wentylacja / 456
ETAP 6. Ciepła woda użytkowa / 459

Dodatek A. Budynki wielofunkcyjne mieszkalno-usługowe / 465
Dodatek B. Odzyskiwanie plików.thb

13. Errata / 469
13.1 Errata do rozdziałów 1-7 części teoretycznej podręcznika / 470
13.2 Errata do rozdziałów 8-12 części praktycznej podręcznika / 476
13.2.1 Wstęp / 476
13.2.2 Zapis, rejestracja i wydruk świadectwa / 476
13.2.3 Interfejs / 477
13.2.4 Nowy podział wersji programu / 479
13.2.5Moduł graficzny TERMOCADIA / 479

Rok wydania 2026

Nr wydania 1

Liczba stron 260

ISBN 978-83-7348-960-8

Na rynku są dostępne liczne pozycje książkowe, zwłaszcza w języku angielskim, poświęcone różnym aspektom teorii i techniki antenowej. Istotnym bodźcem, który doprowadził do powstania niniejszego podręcznika, jest, zdaniem autora, brak pozycji książkowej w języku polskim, która w sposób w miarę przystępny, ale kompletny, pokazałaby związek pomiędzy zagadnieniami teoretycznymi i praktycznymi aspektami techniki antenowej. Zainteresowany Czytelnik lepiej wówczas zrozumie drogę od pewnych koncepcji teoretycznych do rozwiązań praktycznych stosowanych w technice antenowej.

Podręcznik jest przede wszystkim adresowany do studentów studiów pierwszego stopnia z zakresu elektroniki i telekomunikacji, gdzie z oczywistych powodów wykład nie powinien mieć charakteru czysto teoretycznego, lecz powinien zawierać również istotne elementy praktyczne. Z tego tez względu, jeśli tylko było to możliwe, autor starał się w formie komentarzy lub przykładów zilustrować znaczenie praktyczne prezentowanej teorii. Przy omawianiu metod analizy pola promieniowania anten zrezygnowano także ze szczegółowego prezentowania opisu kolejnych jej kroków, które często wykorzystują zaawansowane metody matematyczne. Założono bowiem, ze zainteresowany Czytelnik znajdzie bez trudu interesujące go dane w licznych, ogólnie dostępnych podręcznikach lub monografiach naukowych.

Inny ważny cel, który postawił sobie autor, to próba zebrania w jednym podręczniku szeregu narzędzi teoretycznych, o różnym stopniu złożoności, stosowanych w technice antenowej. […] Autor zdecydował się zebrać je w jednym rozdziale i omówić tylko w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do wykorzystania w analizie i przy projektowaniu anten.