Książki naukowe

Niniejsze drugie wydanie skryptu Wybrane zagadnienia z rysunku map przeznaczone jest głównie, choć nie tylko, dla studentów pierwszego roku kierunków geodezyjnych oraz uczniów techników i liceów o profilu geodezyjnym. Skrypt zawiera opis technik tworzenia map klasycznych i numerycznych ze szczególnym uwzględnieniem mapy zasadniczej. Opisane są także zasady tworzenia szkiców i opisów topograficznych. Treść skryptu uzupełniono aneksami z opisem popularnego oprogramowania do tworzenia mapy zasadniczej przy użyciu komputera, a także słownikiem praktycznych pojęć przydatnych szczególnie początkującym adeptom sztuki geodezyjnej.
Autor postanowił również dodać szczegółowe informacje związane z bezpieczeństwem i higieną pracy. Dotyczy to nie tylko kreślenia tradycyjnej mapy, ale przede wszystkim kreślenia komputerowego.
Obecnie gros prac kreślarskich to tworzenie map cyfrowych. Właśnie ze względu na to w skrypcie uzupełniono wiadomości z pogranicza informatyki i geodezji (geoinformatyki). Rozwinięto zakres opisywanych pojęć dotyczących symboliki i barw. Dodano klasyfikację oraz opis wybranych odwzorowań kartograficznych stosowanych w Polsce. Zamieszczono wykazy skrótów z obu poprzednich wersji instrukcji K-1 (1980 i 1998).
Więcej uwagi poświęcono mapie numerycznej. Uszczegółowiono informacje o mapie wektorowej, opisano i sklasyfikowano graficzne przedstawianie szczegółów sytuacyjnych. Przybliżono także charakterystykę Krajowego Systemu Informacji o Terenie oraz pojęcia bazy danych.
Słownik pojęć związanych z tworzeniem mapy zasadniczej oraz dokumentów z pomiaru jest według autora bardzo potrzebny i przydatny zwłaszcza przyszłym geodetom. Zawiera on ponad sto haseł z wyszczególnieniem np. różnych funkcji budynków z przykładami oraz definicje takich obiektów, jak: jaz, kolonia, odbój, dalba, podcień, przysiółek, szuwary, uroczysko, zdrój i wielu innych.
W drugim wydaniu skryptu rozbudowano aneks dotyczący programu AutoCAD oraz dodano - MikroMap.
Skrypt napisano z wykorzystaniem dostępnych podręczników, stron internetowych oraz rozporządzeń, instrukcji i norm. W sumie wykorzystano blisko sto pozycji literatury. Świadczy to o tym, iż tematyka poruszana w skrypcie jest aktualna i dotyczy wielu dziedzin nauki, techniki i życia społecznego.
Autor pragnie złożyć serdeczne podziękowania Panu dr. hab. Wiesławowi Pawłowskiemu za cenne uwagi dotyczące udoskonalenia treści skryptu oraz Pani dr Elżbiecie Lewandowicz z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego za wskazówki, które pozwoliły autorowi na właściwszy dobór nowych zagadnień.
Autor dziękuje również swojej żonie za fachowe uwagi odnoszące się do aneksu AutoCAD oraz za wyrozumiałość podczas powstawania nowej wersji skryptu.

Spis treści:

Od autora 

1. Wprowadzenie 
1.1. Mapy analogowe i komputerowe 
1.2. Skale map 
1.3. Klasyfikacja map 
1.4. Godła map
1.5. Bezpieczeństwo i higiena pracy 

2. Wybrane wiadomości o mapie zasadniczej 
2.1. Definicja mapy zasadniczej. Instrukcja techniczna K-1
2.2. Pokrycie kraju mapą zasadniczą
2.3. Metryka mapy 
2.4. Opis pozaramkowy mapy
2.5. Ramka i rozmiary arkuszy mapy
2.6. Rodzaje linii i znaki umowne
2.7. Przedstawienie rzeźby terenu na mapie zasadniczej

3. Mapa zasadnicza w formie klasycznej
3.1. Przykład mapy zasadniczej
3.2. Sprzęt do kreślenia i materiały podkładowe
3.3. Zasady konstrukcji pisma
3.4. Ogólne zasady opisywania treści mapy
3.5. Pierworys mapy zasadniczej
3.6. Kartowanie szczegółów sytuacyjnych

4. Mapa zasadnicza w formie numerycznej
4.1. Definicja mapy numerycznej
4.2. Krajowy System Informacji o Terenie 
4.3. Ogólne zasady opisywania treści mapy
4.4. Treść mapy zasadniczej
4.5. Sprzęt i oprogramowanie
4.6. Etapy sporządzania rysunku mapy numerycznej

5. Rysunki wykonywane w trakcie polowych prac geodezyjnych 
5.1. Ogólne wiadomości o szkicach polowych
5.2. Przykłady szkiców polowych 
5.3. Opisy topograficzne punktów szczegółowej osnowy geodezyjnej 

6. Instrukcje i wytyczne techniczne

Literatura
Źródła i opracowania online
Słownik
Aneksy 
Aneks 1. C-Geo
Aneks 2. AutoCAD (Anna Kowalczyk) 
Aneks 3. MikroMap
Literatura do aneksów

Wybrane zagadnienia z historii techniki

Paweł Fudali, Patrycja Ewa Jagiełowicz, Waldemar Witkowski

podręcznik

słowa kluczowe: grafika inżynierska, zapis konstrukcji, rysunek techniczny maszynowy 

© Copyright by Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej, Rzeszów 2023

ISBN 978-83-7934-656-1

194 strony

oprawa miękka

Niniejszy podręcznik akademicki jest adresowany głównie do studentów wydziałów mechanicznych wyższych uczelni technicznych. Materiał w nim zawarty odpowiada programowi zajęć dydaktycznych z przedmiotu „grafika inżynierska i zapis konstrukcji”. W podręczniku podano podstawowe wiadomości teoretyczne, ilustrując je rozwiązaniem odpowiednio dobranych przykładów. Układ opracowania, zawartość merytoryczna oraz sposób przedstawiania problemów są rezultatem naszych wieloletnich doświadczeń dydaktycznych.

SPIS TREŚCI

Od Autorów 

Wstęp 

1. Elementy znormalizowane rysunku technicznego 

1.1. Podstawowe wymagania 

1.2. Rodzaje linii, pismo techniczne 

1.3. Widoki i przekroje w rzutach prostokątnych 

1.4. Sposoby przedstawiania powierzchni podlegających obróbce cieplnej, cieplno-chemicznej oraz powierzchni powlekanych

2. Wymiarowanie części 

2.1. Ogólne zasady wymiarowania 

2.2. Rodzaje wymiarowania 

2.3. Wymiarowanie wybranych elementów geometrycznych 

3. Tolerowanie wymiarów i geometrii 

3.1. Tolerowanie wymiarów 

3.2. Tolerowanie kształtu i położenia 

4. Struktura geometryczna powierzchni 

5. Gwinty, części gwintowane 

5.1. Podstawowe pojęcia 

5.2. Rodzaje gwintów 

5.3. Oznaczenie gwintów 

5.4. Budowa układu tolerancji gwintów metrycznych 

5.5. Rysowanie gwintów 

5.6. Wybrane części gwintowane

6. Połączenia wpustowe i wielowypustowe 

6.1. Podstawowe wiadomości 

6.2. Elementy połączenia wpustowego 

6.3. Elementy połączenia wielowypustowego równoległego 

6.4. Elementy połączenia wielowypustowego ewolwentowego walcowego 

7. Koła walcowe o zarysie ewolwentowym i prostej linii zębów 

7.1. Podstawowe wiadomości 

7.2. Przedstawienie geometrii kół zębatych 

7.3. Uzupełnianie tabeli specyfikacji koła zębatego na podstawie modelu 

8. Wały maszynowe 

8.1. Podstawowe wiadomości 

8.2. Przedstawianie geometrii wałów 

8.3. Przedstawianie wybranych elementów wałów i części współpracujących 

9. Korpusy 

10. Pokrywy boczne

Bibliografia 

Spis norm 

Autor: Sławomir Grądziel
ISBN/ISSN: 9788367188432
Wydawnictwo: Wydawnictwo Politechniki Krakowskiej
Rok wydania: 2023
Język publikacji: polski
Ilość stron: 288
Format: B5
Wymiary: 17 x 24 cm
Rodzaj okładki: miękka

Michał Batsch

monografia

słowa kluczowe: teoria zazębień, koła zębate, ślad styku, geometria zazębień, kinematyka zazębień, przekładnie walcowe, przekładnie stożkowe, analiza styku zębów, przekładnie technologiczne

© Copyright by Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej, Rzeszów 2022

ISBN 978-83-7934-603-5 175 stron

format B5

oprawa miękka

SPIS TREŚCI

Wykaz ważniejszych oznaczeń

1. Wprowadzenie

1.1. Teoria zazębień

1.2. Klasyfikacja zazębień

1.3. Cel i charakter publikacji

2. Transformacja układu współrzędnych 2.1. Wektor translacji

2.2. Macierz obrotu

2.3. Jednorodność przekształceń

3. Krzywe płaskie

3.1. Reprezentacja krzywych płaskich 3.2. Wektor styczny i normalny

3.3. Krzywizna i jej promień

4. Krzywe przestrzenne

4.1. Reprezentacja krzywych przestrzennych 4.2. Trójścian Freneta

4.3. Krzywizna i skręcenie

5. Powierzchnie

5.1. Wektorowa reprezentacja powierzchni 5.2. Wersor normalny do powierzchni

5.3. Kierunki i krzywizny główne

6. Technologiczne zazębienia płaskie

6.1. Obwiednia rodziny krzywych płaskich

6.2. Obróbka obwiedniowa narzędziem zębatkowym 6.3. Obróbka obwiedniowa narzędziem kołowym

7. Technologiczne zazębienia przestrzenne 7.1. Jednoparametrowa obwiednia rodziny powierzchni

7.2. Dwuparametrowa obwiednia rodziny powierzchni 7.3. Obróbka kształtowa narzędziem krążkowym

7.4. Wichrowate zazębienie technologiczne 7.5. Obróbka łukowych uzębień stożkowych

8.  Analiza zazębień płaskich 8.1. Wprowadzenie

8.2. Analiza styku zębów

8.3. Przekładnia ewolwentowa o zębach prostych

8.4. Cykloidalna przekładnia palcowa

9.  Analiza zazębień przestrzennych 9.1. Styk punktowy

9.2. Styk liniowy

9.3. Geometryczny ślad styku zębów

9.4. Błąd ruchu i wykres Ease-Off

9.5. Modyfikacja powierzchni bocznych

9.6. Przekładnie walcowe 9.6.1. Wprowadzenie 9.6.2. Przekładnia ewolwentowa z zębami śrubowymi

9.6.3. Przekładnia o wklęsło-wypukłym zarysie zębów typu Nowikowa

9.6.4. Przekładnia o zarysie mimośrodowo-cykloidalnym

9.7. Przekładnie stożkowe

9.7.1. Wprowadzenie

9.7.2. Przekładnia o kołowo-łukowej linii zęba typu DUPLEX helical

9.7.3. Przekładnia o wklęsło-wypukłym zarysie zębów typu Nowikowa

10. Podsumowanie

Literatura

Streszczenie

Abstract

Streszczenie

Monografia stanowi próbę usystematyzowania procedur obliczeniowych stosowanych w wybranych zagadnieniach teorii zazębień. Większość omawianych metod obliczeniowych uwidoczniono w przykładach odnoszących się zarówno do dobrze już poznanych typów zazębień, jak również tych niekonwencjonalnych.

W monografii można wyodrębnić trzy części. Część pierwszą stanowią rozdziały wprowadzające Czytelnika w podstawowe zagadnienia geometrii różniczkowej. W szczególności omawiane są transformacje układów współrzędnych (rozdział 2), geometria krzywych płaskich i przestrzennych (rozdziały 3 i 4) oraz powierzchni (rozdział 5).

Druga część monografii opisuje zagadnienia technologiczne związane z analizą zazębień przekładni obróbkowych (rozdziały 6 i 7). Rozpatrywano przy tym dwie klasy problemów: przypadek, w którym znana jest powierzchnia działania narzędzia, a poszukiwana jest powierzchnia zęba (lub wrębu) koła po obróbce oraz przypadek, w którym znana jest wymagana po obróbce powierzchnia zęba (lub wrębu), a poszukuje się powierzchni działania narzędzia. W obydwu tych przypadkach starano się, aby zaproponowane algorytmy obliczeniowe były jak najbardziej uniwersalne, w szczególności aby powierzchnia (narzędzia lub obrabiana) mogła być zadawana w sposób dyskretny, np. przez zdefiniowanie zarysu.

Część trzecia (rozdziały 8 i 9) przedstawia metody analizy zazębień przekładni roboczych, przy czym skupiono się głównie na ich geometrii i kinematyce. Analizowano styk punktowy oraz liniowy zębów dla różnych rodzajów przekładni, z wykorzystaniem zarówno metod analitycznych, jak i numerycznych.

Wśród omawianych przekładni znalazły się przekładnie walcowe i stożkowe, z konwencjonalnymi i niekonwencjonalnymi zarysami zębów, których powierzchnie były lub nie modyfikowane. Ponadto zaprezentowano koncepcję analizy przekładni na podstawie tzw. wykresów Ease-Off opisujących odchylenie współpracy powierzchni od współpracy powierzchni zachowujących stałość przełożenia. Dla większości omawianych przypadków wyznaczano ślady styku zębów oraz błędy ruchu.