Książki naukowe

W 1960 r. ukazała się Fitopatologia leśna prof. zw. dr. Karola Mańki, pierwsze tego typu opracowanie w historii polskich nauk leśnych. Duże zainteresowanie oraz zapotrzebowanie środowiska leśników praktyków oraz kształcących się do pełnienia tego zawodu wpływały na przygotowywane kolejne wydania uzupełniane oraz aktualizowane. Przez ponad pół wieku podręcznik był źródłem wiedzy o chorobach drzew leśnych i parkowych, bardzo przydatnym, rzetelnym, na wysokim poziomie naukowym. Opisywał symptomy i sprawców chorób, głównie infekcyjnych, warunki sprzyjające ich występowaniu, a także metody oraz środki zapobiegania
i zwalczania.

Nowy, wieloautorski podręcznik akademicki kontynuuje koncepcję merytoryczną oraz ideową poprzednich wydań, jest oparty na współczesnej wiedzy naukowej zawartej w polskich i zagranicznych publikacjach oraz doświadczeniu praktycznym fitopatologów. Został przygotowany przez liczny zespół pracowników naukowych – specjalistów zajmujących się różnymi aspektami teoretycznymi i praktycznymi chorób drzew, którzy reprezentują wiele placówek naukowych w kraju. Szczególnie cenne i pożyteczne dla leśników oraz służb ochrony lasu i przyrody mogą być informacje o nowych chorobach, które dopiero niedawno pojawiły się w naszych lasach oraz o groźnych chorobach, dotkliwie niszczących drzewostany w ekosystemach leśnych Europy, które z dużym prawdopodobieństwem mogą wystąpić również w Polsce.

• Autorzy: Małgorzata Mańka, Andrzej Grzywacz
• Format: 17.0x24.0
• Objętość: 690
• Oprawa: twarda
• Rok wydania: 2023
• Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu

Przedmowa

CZĘŚĆ PIERWSZA
I. Przedmiot i gospodarcze znaczenie fitopatologii leśnej

II. Zarys historii fitopatologii leśnej

III. Pojęcie, istota i klasyfikacja chorób roślin

IV. Symptomologia
4.1. Wprowadzenie
4.2. Ogólny podział objawów chorobowych
4.3. Szczegółowy podział objawów chorobowych
4.3.1. Wprowadzenie
4.3.2. Więdnięcia
4.3.3. Przebarwienia
4.3.4. Nekrozy
4.3.5. Zniekształcenia
4.3.6. Rany
4.3.7. Wydzieliny

V. Etiologia
5.1. Abiotyczne czynniki chorobotwórcze
5.1.1. Wprowadzenie
5.1.2. Klimat
5.1.3. Niska temperatura
5.1.4. Wysoka temperatura
5.1.5. Susza – deficyt wody
5.1.6. Nadmiar wody
5.1.7. Opady atmosferyczne
5.1.8. Wiatr
5.1.9. Niedobór lub nadmiar składników pokarmowych
5.1.10. Emisje substancji przemysłowych
5.1.11. Erozje i ruchy masowe
5.1.12. Zaburzenia pola elektromagnetycznego
5.2. Biotyczne czynniki chorobotwórcze
5.2.1. Wprowadzenie
5.2.2. Virus – Wirusy
5.2.3. Bacteria – Bakterie
5.2.4. Patogeny roślin z królestwa Protozoa
5.2.5. Patogeny roślin z królestwa Chromista
5.2.6. Patogeny roślin z królestwa Fungi (Mycota)
5.2.7. Pasożytnicze rośliny nasienne
5.2.8. Nematoda – Nicienie

VI. Proces chorobowy roślin i jego uwarunkowania
6.1. Wprowadzenie
6.2. Rola rośliny gospodarza w procesie chorobowym
6.3. Rola patogena w procesie chorobowym
6.3.1. Wprowadzenie
6.3.2. Zakażenie (infekcja)
6.3.3. Wylęganie (inkubacja)
6.3.4. Wystąpienie objawów (symptomacja)
6.4. Rola środowiska zewnętrznego i czasu w procesie chorobowym
6.4.1. Wprowadzenie
6.4.2. Wpływ środowiska zewnętrznego na gospodarza
6.4.3. Wpływ środowiska zewnętrznego na patogena
6.4.4. Czynnik czasu w procesie chorobowym
6.4.5. Interakcja między gospodarzem, patogenem, środowiskiem i czasem

VII. Ochrona przed chorobami (zwalczanie chorób)
7.1. Wprowadzenie
7.2. Integrowana ochrona i strategia ochrony przed chorobami
7.3. Taktyka (metody) ochrony roślin przed chorobami
7.3.1. Wprowadzenie
7.3.2. Metoda hodowli odpornościowej
7.3.3. Metoda agrotechniczna (hylotechniczna)
7.3.4. Metoda kwarantanny
7.3.5. Metoda biologiczna
7.3.6. Metoda mechaniczna
7.3.7. Metoda fizyczna
7.3.8. Metoda chemiczna

VIII. Zarys metod badań fitopatologicznych

CZĘŚĆ DRUGA
IX. Choroby owoców i nasion
9.1. Wprowadzenie
9.2. Choroby niepasożytnicze
9.3. Mumifikacje
9.3.1. Mumifikacja żołędzi / Mummification of acorn
9.3.2. Mumifikacja nasion brzozy / Mummification of birch seeds
9.4. Zgnilizny owoców i nasion
9.4.1. Czarna zgnilizna żołędzi / Black rot of acorns
9.4.2. Żółta zgnilizna żołędzi / Yellow rot of acorns
9.4.3. Brunatna zgnilizna żołędzi / Brown rot of acorns
9.5. Bezpłodność
9.5.1. Bezpłodność świerka / Infertility of spruce
9.5.2. Bezpłodność topoli i olszy / Infertility of poplar and alder
9.6. Plamistość
9.6.1. Fomoza żołędzi / Phomopsis lesions of acorns
9.6.2. Antraknoza orzecha włoskiego / Walnut anthracnose, Walnut black spot
9.6.3. Plamistość skrzydlaków klonu / Acer wings spot
9.6.4. Plamistość skrzydlaków jesionu / Heterosporium leaf spot
9.6.5. Antraknoza żołędzi i bukwi / Anthracnose of acorns and beechnuts
9.6.6. Rizoktonioza żołędzi i bukwi / Rhizoctonia rot of acorns and beechnuts
9.6.7. Pleśnienie owoców i nasion / Fruit rots and seed molds

X. Choroby kiełków i siewek
10.1.Wprowadzenie
10.2. Niepasożytnicze choroby siewek
10.3. Choroby siewek powodowane przez nicienie
10.4. Choroby siewek powodowane przez grzyby
10.4.1. Zgorzel siewek / Seedling damping off
10.4.2. Pleśnienie dębu / Rosellinia root rot, Ring-dying disease
10.4.3. Przewężenie podstawy łodygi / Strangling disease
10.4.4. Dławienie siewek / Strangling disease
 
XI. Choroby igieł
11.1. Choroby niepasożytnicze
11.2. Choroby wirusowe
11.3. Choroby powodowane przez grzyby
11.3.1. Choroby igieł sosny
11.3.2. Osutki świerka
11.3.3. Rdze świerka / Chrysomyxa rusts of spruce
11.3.4. Osutki jodły
11.3.5. Rdze igieł jodły
11.3.6.Osutki modrzewia
11.3.7. Rdze igieł modrzewi
11.3.8. Osutki daglezji
11.3.9. Zamieranie igieł choiny / Needle blight of hemlock
11.3.10. Brunatnienie łusek żywotnika / Cedar needle blight, Keithia needle blight

XII. Choroby liści
12.1.Wprowadzenie
12.2. Choroby niepasożytnicze
12.3. Choroby wirusowe
12.4. Choroby powodowane przez bakterie
12.4.1. Wprowadzenie
12.4.2. Bakteryjna zgorzel orzecha włoskiego / Walnut bacterial blight
12.4.3. Bakteryjna plamistość liści i pędów morwy / Bacterial blight of mulberry
12.4.4. Bakterioza lilaka / Bacterial blight of lilac
12.5. Choroby powodowane przez grzyby
12.5.1. Zewnętrzniaki workowe / Leaf curl diseases
12.5.2. Mączniak prawdziwy dębu / Oak powdery mildew
12.5.3. Sadzowatość liści i igieł / Sooty mold
12.5.4. Choroby topoli
12.5.5. Choroby wierzby
12.5.6. Antraknoza (plamistość zgorzelowa) / Plane anthracnose
12.5.7. Smołowata plamistość klonu i wierzby / Tar spot of maple, Sycamore tarspot
12.5.8. Inne choroby liści

XIII. Choroby gałęzi i pni drzew iglastych
13.1.Wprowadzenie
13.2. Rdza kory sosny zwyczajnej / Scots pine blister rust
13.3. Rdza kory wejmutki, rdza wejmutkowo-porzeczkowa / White pine blister rust
13.4.Inne rdze na korze sosen
13.5. Rak odziomka sosny / Crumenulopsis canker of pine
13.6. Żywiczny rak sosny / Pitch canker of pine
13.7. Rdza jodły i goździkowatych (rak jodły) / Broom rust of fir
13.8. Rak modrzewia / Larch canker
13.9. Gruzełek świerka / Nectria canker of spruce
13.10. Zamieranie pędów sosny / Brunchorstia dieback, Cenangium dieback
13.11. Zamieranie wierzchołków pędów sosny / Diplodia blight of pine
13.12. Skrętak sosny / Pine twisting rust
13.13. Zgorzel pędów świerka / Sirococcus tip blight
13.14. Przewężenia pędów daglezji / Phacidiopycnis cankers of conifers
13.15. Zgorzel pędów drzew iglastych / Phomopsis canker of conifers
13.16. Zgorzel pędów drzew iglastych / Pestalotiopsis blight of conifers
13.17. Zamieranie pędów żywotnika / Kabatina blight of Cupressaceae
13.18. Zamieranie pędów jałowca / Kabatina blight of juniper
13.19. Rdze kory jałowca / Gymnosporangium rusts of juniper

XIV. Choroby gałęzi i pni drzew liściastych
14.1. Choroby powodowane przez bakterie
14.1.1. Zaraza ogniowa / Fire blight
14.1.2. Bakteryjne więdnięcie wierzby / Watermark disease
14.1.3. Rak bakteryjny jesionu / Bacterial canker of ash tree
14.1.4. Rak bakteryjny topoli / Bacterial canker of poplar
14.2. Choroby powodowane przez grzyby
14.2.1. Gruzełek cynobrowy / Coral spot, Nectria canker
14.2.2. Zgorzel pędów wierzby i czarny rak wierzby / Willow scab and willow black canker
14.2.3. Pomór topoli / Poplar canker, Poplar dieback, Dothichiza canker
14.2.4. Zgorzel kory topoli / Poplar scab
14.2.5. Zgorzel kasztana (rak kasztana) / Chestnut blight
14.2.6. Zamieranie pędów dębu / Bark canker of oak, Bark dieback of oak, Bot canker of oak, Botryosphaeria canker
14.2.7. Zamieranie jesionu / Ash dieback, Chalara ash dieback

XV. Choroby pnia drzew leśnych
15.1. Choroby powodowane przez bakterie
15.2. Choroby powodowane przez grzyby
15.2.1. Rak tarczowaty topoli / Target canker disease
15.2.2. Rak gruzełkowy drzew liściastych / Nectria canker, Bark disease
15.2.3. Zgnilizna biała jamkowata sosny (= huba sosny) / Red ring rot
 
XVI. Choroby korzeni
16.1.Wprowadzenie
16.2. Choroby powodowane przez bakterie
16.2.1. Guzowatość korzeni / Crown gall
16.3. Choroby powodowane przez grzyby
16.3.1. Opieńkowa zgnilizna korzeni / Armillaria root disease
16.3.2. Huba korzeni / Annosus root disease
16.3.3. Inne choroby korzeni

XVII. Mykoryzy a choroby roślin drzewiastych
17.1. Mykoryza – wstęp
17.2.Ektomykoryza
17.3.Ektendomykoryza sosny i modrzewia
17.4. Mykoryza arbutoidalna
17.5. Mykoryza monotropoidalna
17.6. Mykoryza arbuskularna
17.7. Mykoryza storczykowatych
17.8. Mykoryza erykoidalna
17.9. Ciemnostrzępkowe grzyby endofityczne
17.10. Rola grzybów mykoryzowych i mykoryz w biologicznej ochronie drzew przed patogenami

XVIII. Choroby systemiczne
18.1. Choroby powodowane przez bakterie
18.1.1. Żółtaczka wiązu (nekroza łyka wiązu) / Elm yellows (Elm phloem necrosis)
18.2. Choroby powodowane przez grzyby
18.2.1. Holenderska choroba wiązów / Dutch elm disease, DED
18.2.2. Zamieranie dębów / Oak wilt
18.2.3. Więdnięcie drzew liściastych / Verticillium wilt of shade trees
18.2.4. Srebrzystość liści / Silver leaf disease
18.3. Choroby powodowane przez nicienie – więdnięcie sosny / Pine wilt disease

XIX. Choroby wieloczynnikowe
19.1. Zamieranie brzozy / Birch decline, Birch dieback
19.2. Zamieranie dębu / Oak decline
19.3. Zamieranie jodły / Fir decline
19.4. Zamieranie jaworu / Sycamore decline and dieback

XX. Zgnilizny drewna
20.1.Wprowadzenie
20.2.Istota zgnilizny
20.3. Podział zgnilizn drewna
20.3.1. Wprowadzenie
20.3.2. Zgnilizna brunatna
20.3.3. Zgnilizna biała jednolita
20.3.4. Zgnilizna biała jamkowata
20.3.5.Zgnilizna szara
20.4. Metody wykrywania zgnilizn drewna i identyfikowania ich sprawców
20.5. Zgnilizna brunatna drewna drzew iglastych i liściastych
20.6. Biała niejednolita zgnilizna drewna
20.7. Zgnilizna biała jednolita drewna drzew iglastych
20.8. Zgnilizna biała jednolita drewna drzew liściastych
20.9.Szara zgnilizna drewna
20.10. Zgnilizny drewna w budynkach
20.11. Zwalczanie zgnilizn i ochrona drewna
20.12. Prawnie chronione gatunki grzybów rozkładających drewno

XXI. Przebarwienia drewna
21.1.Wprowadzenie
21.2. Sinizna
21.3. Brunatnienie
21.4. Czerwień bielu
21.5. Inne barwice
21.6. Pleśnienie drewna

Literatura
Indeks

Grzyb H., Kocan P., Rytel Z., : Melioracje. Podręcznik dla techników melioracji wodnych i policealnych studiów zawodowych

wydawnictwo : PWRiL 

wyd drugie 1982 r

stron: 627

oprawa: miękka

Stan: otarcia i załamania okładki, naddarcie grzbietu, pieczątki

Rok wydania: 2025
ISBN: 978-83-67236-64-5
Liczba stron: 258
Okładka: twarda

Jakie kryteria warunkują klasyfikację wyposażenia w jednostce?
Jak ustalić wartość początkową nowo zakupionego samochodu służbowego?
Na czym polega darowizna wyposażenia Skarbu Państwa?
W jaki sposób wycenić wartości niematerialne i prawne?

W książce poruszono problematykę zarządzania wyposażeniem, w tym zasad jego ujmowania, likwidacji, sprzedaży oraz nieodpłatnego przekazania, a także dokumentowania tych operacji.

Stanowi ona kompendium wiedzy na temat wyposażenia w państwowych i samorządowych jednostkach budżetowych, będąc jednocześnie praktycznym przewodnikiem dla pracowników sektora finansów publicznych.

Autor w szczegółowy i przystępny sposób omawia kluczowe kwestie związane z nabyciem, dzierżawą, eksploatacją oraz rozliczaniem kosztów wyposażenia. Podkreśla jego wpływ na politykę rachunkową i sprawozdawczość finansową jednostek. Wyjaśnia, jak zgłosić chęć zagospodarowania wyposażenia stanowiącego mienie Skarbu Państwa do Prezesa Prokuratorii Generalnej Rzeczpospolitej Polskiej. Podaje również konkretne przykłady, które mogą stanowić dobre źródło wskazówek dla osób odpowiedzialnych za inwentaryzację wyposażenia i ujęcie go w ewidencji bilansowej.

Do publikacji zostały dołączone wzory dokumentacji wewnętrznej w wersji elektronicznej, m.in. instrukcja gospodarowania wyposażeniem, zarządzenie w sprawie odpowiedzialności za powierzone wyposażenie czy protokół przekazania składników wyposażenia. Dzięki nim opracowanie stanowi kompleksową pomoc w przygotowaniu wewnętrznych procedur i dokumentów związanych z gospodarowaniem wyposażeniem.

Wykaz skrótów

Rozdział 1. Wyposażenie w państwowych i samorządowych jednostkach budżetowych
1.1. Pojęcie wyposażenia w jednostce
1.2. Specyfika warunków pozwalająca ująć składnik wyposażenia jednostki w ewidencji
1.2.1. Ewidencja wyposażenia stanowiącego podstawowe środki trwałe
1.2.2. Wycena wyposażenia stanowiącego podstawowe środki trwałe
1.2.3. Ewidencja wyposażenia stanowiącego pozostałe środki trwałe
1.2.4. Wycena wyposażenia stanowiącego pozostałe środki trwałe
1.2.5. Ewidencja wartości niematerialnych i prawnych
1.2.6. Wycena wartości niematerialnych i prawnych
1.3. Kryteria warunkujące klasyfikację wyposażenia w jednostce
1.3.1. Postać wyposażenia w jednostce
1.3.2. Okres użyteczności wyposażenia w jednostce
1.3.3. Kompletność i zdatność wyposażenia
1.3.4. Przeznaczenie wyposażenia na potrzeby jednostki
1.4. Podstawowe środki trwałe w państwowych i samorządowych jednostkach budżetowych
1.5. Pozostałe środki trwałe w państwowych i samorządowych jednostkach budżetowych
1.6. Wartości niematerialne i prawne – specyfika

Rozdział 2. Uregulowania wewnętrzne związane z ujmowaniem wyposażenia w ewidencji
2.1. Zapisy polityki rachunkowości określające sposób ujęcia wyposażenia w ewidencji jednostki
2.2. Możliwe uproszczenia stosowane w polityce rachunkowości w zakresie wyposażenia
2.3. Określanie progu istotności dla składników wyposażenia w ewidencji bilansowej
2.3.1. Ewidencja ilościowo-wartościowa wyposażenia
2.3.2. Ewidencja ilościowa wyposażenia

Rozdział 3. Nabycie wyposażenia przez państwową lub samorządową jednostkę budżetową
3.1. Sposób ustalenia wartości początkowej wyposażenia
3.1.1. Zakup gotowych i kompletnych ruchomych składników wyposażenia
3.1.2. Zakup usług w celu wytworzenia składników wyposażenia
3.1.3. Ujawnienie wyposażenia
3.2. Zasady ustalania kosztu wytworzenia wyposażenia
3.3. Ustalanie okresu, w którym jednostka ponosiła koszty związane z wytworzeniem wyposażenia
3.4. Rozliczanie kosztów bezpośrednio i pośrednio związanych z nabyciem składnika wyposażenia
3.5. Koszty uruchomienia składnika wyposażenia
3.6. Wynajem lub dzierżawa składników wyposażenia
3.7. Nabycie wartości niematerialnych i prawnych
3.8. Uwarunkowania prawne dotyczące składników wyposażenia w jednostce
3.9. Cechy wewnętrzne składników aktywów konieczne do uznania składnika wyposażenia jednostki za składnik aktywów
3.10. Dokumentowanie operacji gospodarczych związanych z mieniem ruchomym
3.10.1. OT – przyjęcie środka trwałego
3.10.2. LT – likwidacja środka trwałego
3.10.3. PT – nieodpłatne przyjęcie/przekazanie środka trwałego
3.10.4. MT – zmiana miejsca użytkowania środka trwałego
3.10.5. Faktura i dokumentowanie nabycia
3.11. Zasady ujmowania wyposażenia w ewidencji bilansowej
3.12. Tworzenie obiektu inwentarzowego nabytych składników mienia
3.13. Bilansowa ewidencja wyposażenia
3.13.1. Ewidencja syntetyczna składników wyposażenia stanowiących podstawowe środki trwałe
3.13.2. Ewidencja syntetyczna składników wyposażenia stanowiących pozostałe środki trwałe
3.13.3. Ewidencja zbiorów bibliotecznych
3.13.4. Ewidencja dóbr kultury
3.13.5. Ewidencja sprzętu wojskowego
3.13.6. Ewidencja umorzenia
3.14. Ewidencja na kontach ksiąg pomocniczych
3.15. Pozabilansowa ewidencja wyposażenia, w tym majątku w likwidacji
3.16. Ewidencja wartości niematerialnych i prawnych
3.17. Klasyfikacja budżetowa wydatków na zakup wyposażenia w państwowej i samorządowej jednostce budżetowej
3.17.1. Klasyfikacja budżetowa wydatków na zakup wartości niematerialnych i prawnych
3.17.2. Klasyfikacja dochodu budżetowego związanego ze sprzedażą złomu powstałego w wyniku likwidacji składników wyposażenia
Wzór 1. Dokument OT – „Przyjęcie środka trwałego”
Wzór 2. Dokument LT – „Likwidacja środka trwałego”
Wzór 3. Dokument PT – „Nieodpłatne przejęcie środka trwałego”
Wzór 4. Dokument MT – „Zmiana miejsca użytkowania środka trwałego”

Rozdział 4. Eksploatacja wyposażenia w państwowej lub samorządowej jednostce budżetowej
4.1. Okres ekonomicznej użyteczności wyposażenia
4.2. Rodzaje nakładów na eksploatację wyposażenia
4.2.1. Remonty
4.2.2. Konserwacje
4.2.3. Ulepszenie i wpływ na okres użyteczności składników wyposażenia
4.3. Ewidencja nakładów na składniki wyposażenia
4.4. Klasyfikacja budżetowa nakładów na eksploatację wyposażenia
4.5. Dołączanie i odłączanie części składowych wyposażenia
4.5.1. Ewidencja zmian w składnikach wyposażenia
4.5.2. Klasyfikacja nakładów na części składowe wyposażenia
4.5.3. Klasyfikacja nakładów na ulepszenia wyposażenia
4.6. Amortyzacja wyposażenia
4.6.1. Wartość wyposażenia podlegająca amortyzacji
4.6.2. Amortyzacja części składowych wyposażenia
4.6.3. Okres remontu wyposażenia a amortyzacja
4.7. Wyposażenie umarzane jednorazowo
4.7.1. Specyfika wyposażenia umarzanego jednorazowo
4.7.2. Klasyfikacja budżetowa wydatków związanych z wyposażeniem umarzanym jednorazowo
4.8. Wyposażenie stanowiące pierwsze wyposażenie obiektów budowlanych
4.8.1. Specyfika wyposażenia stanowiącego pierwsze wyposażenie
4.8.2. Zasady ewidencji wyposażenia stanowiącego pierwsze wyposażenie
4.8.3. Klasyfikacja nakładów na wyposażenie stanowiące pierwsze wyposażenie
4.9. Wartości niematerialne i prawne w państwowej lub samorządowej jednostce budżetowej
4.9.1. Nakłady na już posiadane wartości niematerialne i prawne
4.9.2. Amortyzacja wartości niematerialnych i prawnych
4.9.3. Ewidencja wartości niematerialnych i prawnych
4.9.4. Klasyfikacja budżetowa nakładów na wartości niematerialne i prawne

Rozdział 5. Zasady powierzania wyposażenia pracownikom państwowej lub samorządowej jednostki budżetowej
5.1. Odpowiedzialność materialna pracownika za powierzone wyposażenie
5.2. Wspólna odpowiedzialność materialna pracowników za powierzone wyposażenie

Rozdział 6. Podstawy prawne gospodarowania wyposażeniem
6.1. Zasady gospodarowania ruchomymi składnikami wyposażenia Skarbu Państwa
6.2. Bieżąca analiza stanu majątku ruchomego Skarbu Państwa
6.3. Hierarchia sposobów zagospodarowania składników wyposażenia Skarbu Państwa
6.4. Specyfika zbycia składników wyposażenia Skarbu Państwa pracownikom jednostki
6.4.1. Ustalanie wartości zbywanych składników wyposażenia
6.4.2. Sprzedaż, najem, dzierżawa składników mienia Skarbu Państwa
6.4.3. Nieodpłatne przekazanie wyposażenia Skarbu Państwa
6.4.4. Darowizna wyposażenia Skarbu Państwa
6.4.5. Zgłoszenie chęci zagospodarowania wyposażenia stanowiącego mienie Skarbu Państwa do Prezesa Prokuratorii Generalnej Rzeczpospolitej Polskiej
6.4.6. Likwidacja
6.5. Zasady gospodarowania ruchomymi składnikami mienia – JST
6.6. Tryb zgłaszania przez użytkowników składników zbędnych lub zużytych JST
6.7. Ocena gospodarcza przydatności wyposażenia JST
6.8. Sposoby zagospodarowania składników zbędnych i zużytych
6.9. Nieodpłatne przekazanie składnika rzeczowego wyposażenia JST
6.10. Sprzedaż, najem lub dzierżawa składnika rzeczowego wyposażenia JST
6.11. Sprzedaż wyposażenia z wyłączeniem trybu przetargowego w JST
6.12. Darowizna składnika rzeczowego wyposażenia JST
6.13. Likwidacja zbędnego lub zużytego składnika wyposażenia JST
6.14. Ewidencja likwidacji wyposażenia

Rozdział 7. Inwentaryzacja wyposażenia w państwowych i samorządowych jednostkach budżetowych
7.1. Data i częstotliwość inwentaryzacji wyposażenia
7.2. Przygotowanie i przeprowadzenie inwentaryzacji
7.3. Zadania zespołów spisowych i komisji inwentaryzacyjnej w inwentaryzacji wyposażenia
7.4. Organizacja spisu z natury wyposażenia
7.4.1. Czynności spisowe podczas inwentaryzacji składników wyposażenia
7.4.2. Nadzór nad spisem z natury składników wyposażenia
7.4.3. Zakończenie spisu z natury składników wyposażenia
7.5. Dokumentacja inwentaryzacji wyposażenia
7.6. Inwentaryzacja wyposażenia znajdującego się poza jednostką
7.7. Inwentaryzacja wyposażenia będącego własnością innych jednostek
7.8. Rozliczenie różnic inwentaryzacyjnych wyposażenia

Rozdział 8. Odpowiedzialność w zakresie gospodarowania wyposażeniem państwowych i samorządowych jednostek budżetowych
8.1. Obowiązki i odpowiedzialność w zakresie wyposażenia w państwowej i samorządowej jednostce budżetowej
8.2. Specyfika kontroli zarządczej w zakresie wyposażenia
8.3. Naruszenia przepisów szczególnych w zakresie gospodarowania składnikami majątku
8.4. Obowiązki głównego księgowego

Rozdział 9. Wyposażenie w sprawozdaniu finansowym państwowych i samorządowych jednostek
budżetowych
9.1. Operacje wpływające na zmiany w funduszu jednostki
9.2. Wyposażenie w bilansie
9.3. Wyposażenie w rachunku zysków i strat
9.4. Wyposażenie w informacji dodatkowej

Rozdział 10. Zagadnienia problemowe związane z gospodarowaniem mieniem ruchomym
10.1. Czy zakup elementu składowego wyposażenia, jakim jest klimatyzacja w samochodzie w cenie 3000 zł, musi być ujęty na koncie 011 „Środki trwałe”?
10.2. Jak ustalić wartość początkową nowo zakupionego samochodu służbowego?
10.3. Jak ująć w ewidencji koszty związane z doposażeniem samochodu służbowego polegającym na wymianie opon na takie, które umożliwiają poruszanie się samochodu w trudnodostępnym terenie?
10.4. Jak ująć w ewidencji przejęcie wyposażenia po zlikwidowanej jednostce? Czy mienie to należy amortyzować?
10.5. Jak wycenić i ująć ewidencji ujawniony składnik wyposażenia?
10.6. Jak na zapisy w ewidencji mienia wpływa częściowa likwidacja mienia, np. odłączenie monitora od zestawu komputerowego składającego się z jednostki centralnej i dwóch monitorów?
10.7. Jak ująć w ewidencji kradzież składnika wyposażenia?
10.8. Czy jednostka może zaniechać prowadzenia inwentaryzacji w okresie 4-letnim, jeżeli w międzyczasie przeprowadzono inwentaryzację zdawczo-odbiorczą?
10.9. Z jaką częstotliwością i w jakiej formie powinna być przeprowadzana inwentaryzacja biblioteki?
10.10. Czy podręczniki szkolne powinny być ujmowane w ewidencji bilansowej jednostki?
10.11. W jakiej formie rozliczyć inwentaryzację biblioteki?
10.12. W jaki sposób zaplanować i przeprowadzić inwentaryzację w jednostce, jeżeli w jej księgach inwentarzowych w przeważającej części jest sprzęt, który został przekazany do używania innym jednostkom?
10.13. Jak przeprowadzić inwentaryzację wyposażenia przekazanego pracownikom do użytkowania w domu, poza jednostką? Czy taki sprzęt należy inwentaryzować raz w roku, czy można raz na 4 lata?
10.14. Jednostka nabyła 20 dysków twardych do komputerów w cenie 1000 zł za sztukę. Zakup został sfinansowany ze środków inwestycyjnych (20000 zł). Czy należy zwiększyć wartość początkową poszczególnych jednostek?
10.15. Czy państwowa jednostka budżetowa może sprzedać kosiarkę do trawy osobie fizycznej?

Rozdział 11. Dokumentacja wewnętrzna związana z gospodarowaniem ruchomymi składnikami majątku
11.1. Zarządzenie w sprawie gospodarowania ruchomymi składnikami mienia – wzór 5
Załącznik nr 1
Załącznik nr 2
Załącznik nr 3
Załącznik nr 4
Załącznik nr 5
Załącznik nr 6
Załącznik nr 7
11.2. Zarządzenie w sprawie odpowiedzialności za powierzone mienie – wzór 6
Załącznik nr 1
Załącznik nr 2

Akty prawne

Prawo autorskie. Komentarz do znowelizowanych 26 lipca 2024 r. przepisów ustaw: o prawie autorskim i prawach pokrewnych, o ochronie baz danych, o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi

• Rok wydania: 2025
 
• Oprawa: Twarda
 
• Liczba stron: 232
 
• Wymiary: 145x205 mm
 
• Waga: 420 g
 
• ISBN: 978-83-8411-123-9
 

 
• Producent: Wydawnictwo C.H.Beck Sp. z o.o.

Celem monografii jest analiza możliwości przypisania odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone przez systemy sztucznej inteligencji wykorzystywane w medycynie. Autorka podejmuje próbę odpowiedzi na pytanie, czy obowiązujące zasady prawa cywilnego są wystarczające dla ustalenia odpowiedzialności deliktowej, czy też wymagają modyfikacji, a jeśli tak – to w jakim zakresie.

W pracy przeprowadzono szczegółową analizę regulacji unijnych, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu cech charakterystycznych dla SI – takich jak nieprzewidywalność, nieprzejrzystość i autonomiczność – na stosowanie norm prawa cywilnego. Rozprawa została podzielona na sześć rozdziałów, obejmujących m.in. definicję SI, problematykę zgody pacjenta, klasyfikację SI jako wyrobu medycznego, odpowiedzialność za produkt niebezpieczny, odpowiedzialność lekarza i podmiotu leczniczego, a także możliwość zastosowania analogii do przepisów o odpowiedzialności za czyn cudzy.

Autorka wskazuje, że choć nie ma potrzeby tworzenia nowego rodzaju odpowiedzialności, to obowiązujące zasady winy i ryzyka powinny zostać dostosowane do specyfiki działania SI. Szczególne znaczenie przypisuje się wprowadzeniu domniemań prawnych oraz obowiązku ujawnienia dowodów, które mają na celu wzmocnienie pozycji osób poszkodowanych. W pracy podkreślono również znaczenie definicji SI oraz roli lekarza jako podmiotu odpowiedzialnego za decyzje podejmowane z wykorzystaniem narzędzi wyposażonych w SI.

Przedstawiamy Państwu pierwszy w Polsce poradnik pełniący funkcję podręcznika w zakresie kształcenia w zawodzie Technik chłodnictwa i klimatyzacji. Przygotowana pozycja dedykowana jest:

• uczniom kształcącym się w zawodzie Technik chłodnictwa i klimatyzacji,
• osobom rozpoczynającym pracę w zakresie montażu urządzeń HVACR,
• instalatorom przebranżawiającym się z branży sanitarnej,
• pracownikom działów technicznych i eksploatacji budynków,
• osobom przygotowującym się do egzaminów F-gazowych,
• specjalistom pragnącym uporządkować posiadaną wiedzę.

 isbn 978-83-966221-0-5

Pre-norma fib-MC 2010 obejmuje cały cykl istnienia konstrukcji betonowych, „od kolebki poza grób”, czyli począwszy od projektowania i wznoszenia, poprzez eksploatację, aż do prac konserwacyjnych (ocena, utrzymanie, wzmacnianie), rozbi�...

Informujemy, iż ukazało się drugie rozszerzone i zaktualizowane wydanie opracowanej przez Stowarzyszenie Rzeczoznawców Majątkowych w Bydgoszczy publikacji „Określanie wartości roślin ozdobnych”. Jest ono odpowiedzią na duże zainteresowanie i uznanie wśród odbiorców.
Opracowanie „Określanie wartości roślin ozdobnych” powstało przede wszystkim z myślą o pracy rzeczoznawców majątkowych. Przedstawiono w nim charakterystykę najczęściej spotykanych roślin ozdobnych, oraz podstawy metodyczne opracowanej metody określania wartości roślin ozdobnych, nazwanej  metodą bydgoską, wraz z zasadami jej praktycznego wykorzystania.
W publikacji określono i przedstawiono wartości bazowe roślin ozdobnych. Rośliny podzielono na drzewa liściaste, drzewa iglaste, krzewy, dodatkowo aktualne wydanie zostało rozszerzone o byliny, trawy ozdobne i pnącza.

W celu określenia wartości bazowych wytypowanych roślin dokonano analizy cen materiału szkółkarskiego, kosztów transportu (dostarczenia) rośliny z miejsca zakupu do miejsca posadzenia, kosztów prac agrotechnicznych związanych z posadzeniem rośliny. Dane dotyczące cen roślin ozdobnych pozyskano ze specjalistycznych szkółek z terenu województwa kujawsko-pomorskiego oraz z dostępnych cenników na stronach internetowych szkółek z innych regionów kraju, obowiązujących w 2022 oraz 2023 r.  W efekcie zgromadzono prawie 15 tysięcy pozycji cen roślin ozdobnych. Przeanalizowano ceny kilkuset odmian (zróżnicowanych pod względem zaawansowania rozwoju czy wielkości) w obrębie kilkudziesięciu gatunków lub rodzajów… Autorami opracowania są w większości rzeczoznawcy majątkowi, członkowie Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych w Bydgoszczy, których wiedza i doświadczenia zawodowe pozwoliły na opracowanie publikacji.

Przykładowe tabele wartości bazowych roślin ozdobnych (krzewy ozdobne):

Z recenzji dr inż. Roberta Zygmunta:
Ponownie z wielką przyjemnością rekomenduję Państwu publikację „Określanie wartości roślin ozdobnych” opracowaną przez rzeczoznawców majątkowych z Bydgoszczy. Opracowaną metodę i tablice wartości bazowych roślin ozdobnych polecam Państwu i sobie do stosowania zgodnie z ich przeznaczeniem do wyceny drzew, krzewów przydomowych, o wybitnie dekoracyjnej funkcji wg metodyki zaproponowanej przez Autorów. Zachęcam do używania tego opracowania jako praktycznego poradnika i źródła gotowej informacji o wartości roślin ozdobnych z rozwagą, przy uwzględnieniu intencji autorów, z jaką je tworzyli. Ważne jest, aby będąc ich szczęśliwym właścicielem użytkować je bez ulegania szablonowi, gdyż żywa roślinność, w szczególności drzewa, krzewy towarzyszące krajobrazowi miast, wsi, ulic domostw jako twory przyrody ożywionej wymykają się uproszczeniom, a zastosowany model wyceny nie obejmuje wszystkich jej rodzajów.

Najnowsza książka "Warunki gruntowe w inżynierii. Budownictwo drogowe i mostowe" to pozycja skierowana do inżynierów i projektantów, przedstawicieli przedsiębiorstw budowlanych, studentów i naukowców. Publikacja stanowi cenne uzupełnienie wiedzy dla osób zajmujących się projektowaniem, budową, utrzymaniem oraz administracją dróg i mostów.

Dlaczego warto?

• Praktyczne porady: Publikacja stanowi cenne uzupełnienie wiedzy dla osób zajmujących się projektowaniem, budową, utrzymaniem oraz administracją dróg i mostów.
• Kompleksowa wiedza: Artykuły zawarte w książce obejmują szeroki zakres tematyki geotechnicznej i geoinżynieryjnej, dostarczając niezbędnych informacji do skutecznego projektowania i budowy dróg oraz mostów.
• Naukowe podstawy: Materiały w książce opierają się na najnowszych badaniach i praktycznych doświadczeniach, co czyni ją wiarygodnym źródłem informacji.
• Materiały dydaktyczne: Książka jest idealnym materiałem dydaktycznym dla studentów wyższych uczelni na kierunkach związanych z budownictwem drogowo-mostowym.

Do kogo jest skierowana ta książka?

• Inżynierowie i projektanci: znajdą w książce praktyczne wskazówki i najnowsze informacje.
• Przedsiębiorstwa budowlane: znajdą w książce cenne porady dotyczące realizacji inwestycji infrastrukturalnych.
• Studenci i naukowcy: znajdą w książce idealne materiały dydaktyczne dla przyszłych specjalistów w dziedzinie budownictwa drogowo-mostowego.

 

 

Spis treści

Budownictwo drogowe

STABILIZACJA I ZBROJENIE GRUNTU

Poprawa trwałości zmęczeniowej warstw asfaltowych dzięki zastosowaniu zbrojenia wieloosiowym kompozytem strukturalnym
Michał Gołos

Projektowanie geotechniczne w formule „buduj” oraz „projektuj i buduj” – założenia i praktyka na przykładzie projektów infrastrukturalnych
Grzegorz A. Horodecki

Wybrane doświadczenia z badań mieszanek niezwiązanych stabilizowanych trójosiowym georusztem o sztywnych monolitycznych węzłach
Marcin Grygierek

Jak skutecznie wykorzystać potencjał wapna palonego i spoiw wapiennych przy uzdatnianiu i stabilizacji gruntów
Dominik Małasiewicz

 

NAWIERZCHNIE

Problematyka funkcjonowania wspólnej nawierzchni torowiska tramwajowego i drogi kołowej wykonanej z płyt betonowych posadowionych na macie wibroizolacyjnej
Marcin Grygierek, Jarosław Szmitka, Krzysztof Kamiński, Łukasz Szmitka

Praktyczne doświadczenia ze stosowania nawierzchni MMA z asfaltów modyfikowanych gumą na obiektach mostowych
Adam Wysokowski

EKO-ASFALT – innowacja w budownictwie drogowym
Marek Szatkowski

 

ANALIZA PRZYPADKU

Zarządzanie drogami krajowymi na terenach objętych wpływem podziemnej eksploatacji górniczej
Michał Piątek

Zmiany ukształtowania niwelety drogi kołowej poddawanej wieloletnim wpływom eksploatacji górniczej
Marlena Kukułka, Agnieszka Ganobis, Marcin Grygierek, Magdalena Wróblewska

Estakada w ciągu autostrady A1 w Knurowie – historia pewnego przypadku
Małgorzata Półtorak

Obserwacje i badania istniejącej drogi gminnej nieobciążonej ruchem kołowym
Przemysław Rokitowski

Zapewnienie zrównoważonego rozwoju i ochrona środowiska jako ważne kryterium oceny inwestycji drogowej
Arkadiusz Madaj

 

Budownictwo mostowe

POSADOWIENIE

Zastosowanie technologii Trenchmixing do posadawiania obiektów inżynierskich i realizacji konstrukcji oporowych
Piotr Rychlewski, Magdalena Rysiewicz, Robert Sołtysik, Maciej Szczygielski

Analiza konwersji krzywej próbnego statycznego obciążenia pala przy zmianie średnicy oraz długości
Zygmunt Meyer, Kamil Stachecki

Fundamenty palowe z sondowaniem CPT pod podstawą pala
Krzysztof Trojnar, Aleksander Siry

ANALIZA PRZYPADKU

Posadowienie kładki pieszo-rowerowej – studium przypadku
Andrzej T. Wojtasik, Jacek Nawracała, Paweł Łęcki

Aspekty społeczne i techniczne projektowania tuneli w ciągu drogi ekspresowej S52 – Północna Obwodnica Krakowa
Adam Miziewicz

Awaria przyczółków Mostu Siennickiego przez Martwą Wisłę w Gdańsku
Krzysztof Żółtowski, Przemysław Kalitowski, Mikołaj Binczyk

Redukcja parcia gruntu z wykorzystaniem geopianek (styropianu) w inżynierii komunikacyjnej
Eugeniusz Solarz

 

ISBN: 978-83-66984-80-6
Język wydania: polski

 Część I Tematy podstawowe

F.1 Arytmetyka 3

F.2 Wprowadzenie do algebry 63

F.3 Wyrażenia i równania 97

F.4 Wykresy 123

F.5 Równania liniowe 157

F.6 Równania wielomianowe 173

F.7 Dwumian Newtona 187

F.8 Ułamki proste 215

F.9 Trygonometria 235

F.10 Funkcje 259

F.11 Funkcje trygonometryczne i wykładnicze 279

F.12 Różniczkowanie 309

F.13 Całkowanie 347

Część II

1 Liczby zespolone 1 379

2 Liczby zespolone 2 406

3 Funkcje hiperboliczne 431

4 Wyznaczniki 453

5 Macierze 484

6 Wektory 519

7 Różniczkowanie 544

8 Zastosowania różniczkowania 563

9 Styczne, normalne i krzywizny 585

10 Ciągi 607

11 Szeregi 1 642

12 Szeregi 2 666

13 Krzywe i dopasowanie krzywej 692

14 Pochodne cząstkowe 1 736

15 Pochodne cząstkowe 2 757

16 Całkowanie 1 773

17 Całkowanie 2 800

18 Całkowanie z użyciem wzorów rekurencyjnych 828

19 Zastosowania całkowania 1 841

20 Zastosowania całkowania 2 859

21 Zastosowania całkowania 3 881

22 Całkowanie numeryczne 910

23 Układ współrzędnych biegunowych 929

24 Całki wielokrotne 951

25 Równania różniczkowe pierwszego rzędu 977

26 Równania różniczkowe drugiego rzędu 1013

27 Wprowadzenie do transformat Laplace’a 1036

28 Przetwarzanie danych i statystyka 1054

29 Prawdopodobieństwo 1085

isbn:978838969638X

Kompendium wiedzy o pracy oczyszczalni ścieków, podzielone na trzynaście bloków tematycznych. Poradnik uwzględnia uwagi i doświadczenia eksploatatorów oczyszczalni ścieków zgłaszane do na przestrzeni ostatnich piętnastu lat. Odzwierciedla jednocześnie najnowocześniejsze technologie i aktualny stan wiedzy na świecie w omawianym zakresie nauki i techniki. Dostosowanie Poradnika do nowych rozwiązań w technologii oczyszczania ścieków spowodowały konieczność zmian jego treści i skutkowały wzrostem objętości o około 50%. Dodane zostały zupełnie nowe rozdziały z nowymi zagadnieniami obejmującymi rozruchy oczyszczalni ścieków oraz problemy odorów.

:: SPIS TREŚCI ::

1. Charakterystyka ścieków miejskich
1.1. Rodzaje ścieków
1.2. Rodzaje kanalizacji
1.3. Ilość ścieków miejskich
1.3.1. Ścieki bytowo-gospodarcze
1.3.2. Ścieki przemysłowe
1.4. Klasyfikacja zanieczyszczeń ścieków miejskich
1.4.1. Zanieczyszczenia fizyczne
1.4.2. Zanieczyszczenia chemiczne, organiczne i nieorganiczne
1.4.3. Zanieczyszczenia biologiczne
1.5. Skład ścieków miejskich
1.6. Jednostkowe ładunki zanieczyszczeń
1.7. Ładunek zanieczyszczeń
1.8. Równoważna Liczba Mieszkańców (RLM)
1.9. Zmienność składu ścieków

2. Odbiorniki ścieków
2.1. Charakterystyka wód naturalnych
2.1.1. Wody opadowe
2.1.2. Wody powierzchniowe
2.1.3. Wody podziemne
2.2. Rodzaje odbiorników ścieków
2.2.1. Wody płynące
2.2.2. Wody stojące
2.2.3. Środowisko gruntowe
2.3. Źródła zanieczyszczenia wód
2.4. Strefy wód zanieczyszczonych ściekami
2.4.1. Strefa odtleniona
2.4.2. Strefa pośrednia (tzw. mezosaprobowa)
2.4.3. Strefa odnowy (oligosprobowa)
2.5. Klasyfikacja (systematyka) organizmów
2.5.1. Bakterie (Bacteria)
2.5.2. Archeowce (Archaea)
2.5.3. Jądrowce - Eukarionty (Eucaria)
2.5.4. Organizmy środowiska wodno-ściekowego
2.5.4.1. Wirusy
2.5.4.2. Bakterie (Bacteria)
2.5.4.3. Protisty (Protista)
2.5.4.4. Pozostałe organizmy związane ze środowiskiem wodno-ściekowym
2.5.4.5. Określenia zwyczajowe
2.5.4.6. Znaczenie organizmów środowiska wodno-ściekowego
2.6. Charakterystyka procesu samooczyszczania
2.6.1. Procesy biochemiczne
2.6.2. Pobór tlenu i wpływ biogenów na środowisko wodne
2.6.3. Sedymentacja
2.6.4. Adsorpcja
2.6.5. Rozcieńczanie i mieszanie
2.6.6. Proces samooczyszczania w środowisku glebowym
2.7. Wpływ ścieków na jakość wód
2.7.1. Wskaźniki podstawowe
2.7.2. Wskaźniki eutroficzne
2.7.3. Wskaźniki nieorganiczne
2.7.4. Wskaźniki nieorganiczne niebezpieczne
2.7.5. Wskaźniki organiczne niebezpieczne
2.8. Rola składników niebezpiecznych w oczyszczaniu ścieków miejskich

3. Oczyszczanie wstępne
3.1. Rola oczyszczania wstępnego
3.2. Kraty
3.3. Sita
3.4. Piaskowniki
3.5. Odtłuszczacze
3.6. Osadniki wstępne

4. Biologiczne oczyszczanie ścieków
4.1. Wprowadzenie
4.2. Mechanizmy biologicznego oczyszczania ścieków
4.2.1. Mechanizm usuwania związków organicznych
4.2.2. Mechanizm usuwania związków fosforu
4.2.3. Mechanizm usuwania związków azotu
4.2.3.1. Nitryfikacja i denitryfikacja
4.2.3.2. ANAMMOX
4.3. Systemy z zawieszoną biomasą
4.3.1. Wprowadzenie
4.3.2. Opis procesu
4.3.3. Mikroorganizmy w osadzie czynnym
4.3.4. Główne elementy procesu osadu czynnego
4.3.4.1. Reaktory biologiczne (komory osadu czynnego)
4.3.4.2. Napowietrzanie i mieszanie
4.3.4.3. Osadniki wtórne
4.3.5. Kontrola procesu osadu czynnego
4.3.5.1. Recyrkulacja osadu
4.3.5.2. Osad nadmierny
4.3.5.3. Wiek osadu - wpływ na efekt oczyszczania, przyrost osadu i obciążenie osadu ładunkiem zanieczyszczeń
4.3.5.4. Sedymentacja osadu i jakość osadu
4.3.6. Problemy eksploatacyjne w systemach osadu czynnego
4.4. Biologiczne systemy usuwania związków azotu i fosforu
4.4.1. Usuwanie związków azotu
4.4.2. Usuwanie związków fosforu
4.4.3. Równoczesne usuwanie azotu i fosforu
4.4.4. Eksploatacja systemów biologicznego usuwania związków azotu i fosforu
4.4.4.1. Optymalne warunki pracy procesu wielofazowego
4.4.4.2. Optymalizacja usuwania związków fosforu
4.4.4.3. Optymalizacja usuwania związków azotu
4.4.4.4. Szczegółowy bilans azotu i fosforu dla oczyszczalni ścieków
4.4.4.5. Problemy eksploatacyjne procesu wielofazowego
4.4.5. Chemiczne usuwanie fosforu
4.4.5.1. Strącanie solami glinu i żelaza
4.4.5.2. Strącanie wapnem
4.4.5.3. Miejsce dawkowania reagentów
4.4.5.4. Zalety i wady chemicznego strącania fosforu
4.5. Systemy z osiadłą biomasą
4.5.1. Złoża biologiczne zraszane
4.5.2. Złoża biologiczne zanurzane (obrotowe)
4.5.3. Filtry biologiczne
4.6. Proces hybrydowy - osad czynny i błona biologiczna
4.6.1. Osad czynny z wypełnieniem zawieszonym
4.6.2. Osad czynny z wypełnieniem umocowanym na stałe
4.7. Reaktory membranowe (MBR)
4.7.1. Opis procesu
4.7.2. Kontrola zapychania membran
4.7.3. Efektywność procesu
4.8. Stawy biologiczne i oczyszczalnie hydrobotaniczne
4.8.1. Stawy biologiczne
4.8.1.1. Stawy tlenowe
4.8.1.2. Stawy napowietrzane
4.8.1.3. Stawy fakultatywne
4.8.1.4. Stawy beztlenowe
4.8.1.5. Konstrukcja stawów
4.8.1.6. Problemy eksploatacyjne
4.8.2. Oczyszczalnie hydrobotaniczne
4.9. Beztlenowe oczyszczanie ścieków
4.9.1. Wprowadzenie
4.9.2. Opis procesu
4.9.3. Problemy eksploatacyjne

5. Zanieczyszczenie powietrza wokół oczyszczalni
5.1. Rodzaje uciążliwości powstających w oczyszczalni
5.1.1. Oddziaływanie obiektów oczyszczalni na otoczenie
5.1.2. Odory
5.1.3. Bioaerozole
5.1.4. Mikrobiologiczny monitoring powietrza
5.2. Powstawanie odorów i ich emisja
5.2.1 Powstawanie siarkowodoru
5.2.2. Wpływ typu kanalizacji na powstawanie H2S
5.2.3. Uwalnianie się H2S
5.2.4. Problemy powodowane przez siarkowodór
5.3. Wentylacja poszczególnych obiektów
5.3.1. Wprowadzenie
5.3.2. Wydajność wentylacji
5.3.3. Podciśnienie
5.3.4. Ładunek zapachów
5.3.5. Dostępność obiektów
5.4. Biologiczne oczyszczanie powietrza
5.4.1. Zasady biologicznego oczyszczania powietrza
5.4.2. Przemiana związków zapachowych
5.4.3. Warunki panujące w filtrze
5.4.4. Biologiczne sposoby usuwania odorów
5.4.4.1. Filtr biologiczny
5.4.4.2. Filtry z wypełnieniem skałą wulkaniczną
5.4.4.3. Złoża biologiczne (zraszane)
5.4.5. Rozruch filtrów biologicznych
5.4.5.1. Rozruch filtrów z wypełnieniem skałą wulkaniczną
5.4.5.2. Rozruch filtrów biologicznych
5.5. Procesy fizyczno-chemiczne
5.5.1. Technologie zapobiegawcze
5.5.2. Technologie naprawcze
5.5.2.1. Dawkowanie żelaza
5.5.2.2. Filtr „Entec”
5.5.2.3. Węgiel aktywny
5.5.2.4. Stripping
5.6. Problemy eksploatacyjne
5.6.1. Problemy powstające podczas wentylacji
5.6.1.1. Spadek wydajności (zasysania)
5.6.1.2. Wykrycie H2S w pomieszczeniach dostępnych dla pracowników; emisje zapachów z poszczególnych obiektów
5.6.2. Możliwe problemy przy eksploatacji filtru
5.6.2.1. Akumulacja soli, „zakwaszenie” złoża
5.6.2.2. Wysuszanie złoża
5.6.2.3. Krótkie spięcia (przepływy)
5.6.2.4. Wzrost ciśnienia na filtrze (opór)
5.6.2.5. Zarastanie powierzchni filtru
5.6.2.6. Nagłe obumieranie biomasy
5.6.3. Możliwe problemy podczas procesów chemiczno-fizycznych

6. Przeróbka i unieszkodliwianie osadów
6.1. Bilans masy osadów
6.2. Co robić z osadami?
6.3. Skład i własności osadów
6.4. Zagęszczanie osadów
6.4.1. Zagęszczanie grawitacyjne
6.4.2. Zagęszczanie flotacyjne
6.4.3. Zagęszczanie mechaniczne
6.4.3.1. Zagęszczacze wirówkowe
6.4.3.2. Zagęszczacze filtracyjno-taśmowe
6.4.3.3. Zagęszczacze bębnowe
6.5. Stabilizacja osadów
6.5.1. Biologiczna stabilizacja osadów
6.5.1.1. Stabilizacja beztlenowa
6.5.1.2. Tlenowa stabilizacja osadu
6.5.1.3. Kompostowanie
6.5.2. Chemiczna stabilizacja osadów
6.5.3. Termiczna stabilizacja/utlenianie osadów
6.6. Odwadnianie osadów
6.6.1. Odwadnianie naturalne
6.6.2. Odwadnianie mechaniczne
6.6.3. Suszenie termiczne
6.6.4. Suszenie naturalne - słoneczne

7. Dezynfekcja
7.1. Mikroorganizmy w ściekach miejskich i skutki ich występowania
7.2. Usuwanie mikroorganizmów w procesach oczyszczania ścieków
7.3. Dezynfekcja ścieków – zagadnienia wprowadzające
7.3.1. Terminologia dotycząca dezynfekcji i działań pokrewnych
7.3.2. Cele, metody i efekty dezynfekcji
7.3.3. Mechanizmy niszczenia mikroorganizmów w procesach dezynfekcji
7.3.4. Dezynfekcja ścieków w kraju i zagranicą
7.4. Fizyczne metody dezynfekcji
7.4.1. Promieniowanie UV
7.4.2. Filtracja membranowa
7.4.3. Pasteryzacja
7.4.4. Promieniowanie radioaktywne (dezynfekcja radiacyjna)
7.4.5. Ultradźwięki
7.5. Chemiczne metody dezynfekcji
7.5.1. Ozonowanie
7.5.2. Chlorowanie
7.5.3. Inne metody

8. Pompy i przepompownie
8.1. Wstęp
8.1.1. Charakterystyki agregatów pompowych
8.1.2. Charakterystyka rurociągu
8.1.3. Współpraca pompy z rurociągiem
8.2. Rodzaje przepompowni
8.3. Rodzaje pomp w przepompowniach
8.3.1. Klasyfikacja pomp
8.3.2. Przegląd pomp stosowanych w przepompowniach
8.3.2.1. Pompy wyporowe
8.3.2.2. Pompy wirowe
8.3.2.3. Pompy specjalne
8.3.3. Dobór pomp w przepompowniach
8.3.3.1. Ogólne kryteria doboru
8.3.3.2. Regulacja parametrów pracy pompy
8.3.3.3. Współpraca pomp
8.3.4. Infrastruktura przepompowni
8.3.5. Uderzenie hydrauliczne
8.4. Pompowanie osadów
8.5. Eksploatacja i dokumenty przepompowni
8.5.1. Wymogi formalno-prawne wobec pomp
8.5.2. Dokumentacja prowadzona w trakcie eksploatacji pompy
8.5.3. Eksploatacja pomp
8.5.3.1. Nadzór nad pracą pompy i monitoring parametrów
8.5.3.2. Bieżąca obsługa pomp
8.5.3.3. Remonty pomp
8.5.3.4. Problemy eksploatacyjne

9. Kontrola pracy oczyszczalni ścieków
9.1. Rodzaje kontroli
9.2. Pomiary ilości ścieków i osadów
9.3. Kontrola analityczna
9.3.1. Punkty kontroli analitycznej
9.3.2. Rodzaje i sposób poboru próbek
9.3.3. Zakres i częstość analiz
9.3.4. Przechowywanie i utrwalanie próbek
9.4. Przepisy robocze na wykonanie wybranych oznaczeń laboratoryjnych
9.5. Kontrola pracy oczyszczalni ścieków przez pomiar zasadowości
9.5.1. Reakcje biologiczne ze zmianą zasadowości
9.5.2. Osadniki wstępne
9.5.3. Osadniki wtórne
9.5.4. Komora napowietrzania
9.5.5. Przeróbka osadów
9.6. Kontrola pracy osadu czynnego
9.7. Dokumentacja wyników kontroli technologicznej
9.8. Praktyczne sposoby wykorzystania danych pochodzących z monitoringu
9.8.1. Cele monitoringu
9.8.2. Bazy danych
9.8.3. Etapy i metody eksploracji danych
9.8.4. Grupowanie danych
9.8.5. Poszukiwanie reguł i wzorców
9.8.6. Przykłady klasyfikacji danych
9.8.7. Regresja
9.8.8. Kojarzenie
9.8.9. Podsumowanie
9.9. Modelowanie procesu oczyszczania ścieków osadem czynnym
9.9.1. Wprowadzenie do modelowani
9.9.2. Modele
9.9.3. Praktyczne wykorzystanie modeli matematycznych

10. Automatyzacja w oczyszczalni ścieków
10.1. Rodzaje systemów sterowania
10.1.1. Sterowanie a regulacja
10.1.2. Regulacja wybranego parametru
10.1.3. Regulacja procesu (wielu parametrów równocześnie)
10.1.4. Kompleksowa regulacja oczyszczalni ścieków (sterowanie równoczesne wieloma procesami)
10.2. Urządzenia do automatycznego sterowania i regulacji
10.2.1. Urządzenia pomiarowe
10.2.1.1. Pomiary temperatury
10.2.1.2. Pomiary ciśnień
10.2.1.3. Pomiary poziomów
10.2.1.4. Pomiary przepływów
10.2.1.5. Pomiary odczynu pH
10.2.1.6. Pomiary zawartości tlenu w ściekach
10.2.1.7. Pomiary stężenia związków azotu i fosforu oraz innych zanieczyszczeń
10.2.1.8. Kierunki rozwoju pomiarów parametrów chemicznych
10.2.1.9. Pomiary mętności oraz poziomu i stężenia osadów
10.2.2. Regulatory
10.2.3. Urządzenia wykonawcze
10.2.4. Zalecenia eksploatacyjne
10.3. Komputery w oczyszczalniach ścieków
10.3.1. Zadania komputera w oczyszczalni
10.3.2. Programowalne sterowniki logiczne
10.3.3. Komunikacja w systemach pomiarowo-sterujacych

11. Eksploatacja oczyszczalni ścieków
11.1. Organizacja oczyszczalni ścieków
11.2. Ogólne zasady eksploatacji
11.2.1. Kwalifikacje obsługi oczyszczalni ścieków
11.2.2. Dokumentacja eksploatacji oczyszczalni
11.2.3. Czynności eksploatacyjne i zakres obsługi obiektów oczyszczalni
11.2.4. Zasady techniczne konserwacji urządzeń i agregatów pompowych
11.2.5. Ochrona przed korozją części metalowych
11.3. Ogólne zasady bezpieczeństwa i higieny pracy w oczyszczalniach ścieków
11.3.1. Ustalenie miejsc zagrożeń i szkodliwości
11.3.2. Przepisy w zakresie BHP w oczyszczalniach ścieków
11.3.3. Organizacja pierwszej pomocy w nagłych wypadkach
11.3.4. Podstawowe wyposażenie w sprzęt ochronny stanowisk pracy
11.3.5. Wymagania w zakresie BHP stawiane pracownikom uczestniczącym w rozruchu i eksploatacji
11.3.5.1. Zakres szkolenia pracowników obsługi
11.3.5.2. Zakres szkolenia pracowników wykonujących prace konserwacyjno - remontowe
11.3.5.3. Zakres szkolenia pracowników sprawujących kierownictwo i dozór nad rozruchem eksploatacji
11.3.6. Podsumowanie

12. Rozruchy oczyszczalni ścieków
12.1. Część ogólna
12.1.1. Wprowadzenie
12.1.1.1. Kto realizuje budowę oczyszczalni ścieków?
12.1.1.2. Kompetencje i zadania jednostek realizujących proces inwestycyjny budowy oczyszczalni ścieków
12.1.2. Cele rozruchu
12.1.3. Koszt prac rozruchowych
12.1.4. Skład Komisji Rozruchu
12.1.5. Czas trwania rozruchu
12.2. Warunki rozpoczęcia rozruchu
12.2.1. Warunki rozpoczęcia prac rozruchowych
12.2.2. Szkolenie załogi
12.2.3. Fazy rozruchu
12.3. Przebieg prac rozruchowych
12.3.1. Rozruch elektryczny – faza I
12.3.2. Rozruch mechaniczny – faza II
12.3.3. Rozruch hydrauliczny - faza III
12.3.4. Rozruch technologiczny – faza IV
12.3.4.1. Warunki rozpoczęcia rozruchu technologicznego
12.3.4.2. Rozruch obiektów i urządzeń I° oczyszczania (mechanicznego)
12.3.4.3. Rozruch wybranych urządzeń II° i III° oczyszczania
12.3.4.4. Rozruch wybranych urządzeń i obiektów ciągu osadowego
12.3.5. Rozruch AKPiA
12.4. Kontrola procesu oczyszczania ścieków i unieszkodliwiania osadów w trakcie rozruchu
12.4.1. Kontrola technologiczna i analityczna procesu oczyszczania ścieków
12.4.1.1. Zakres kontroli technologicznej
12.4.1.2. Program badań analitycznych podczas rozruchu technologicznego oczyszczalni ścieków komunalnych
12.4.2. Kontrola technologiczna i analityczna procesów unieszkodliwiania osadów i odpadów w czasie rozruchu
12.4.2.1. Zakres kontroli technologicznej
12.4.2.2. Zakres kontroli analitycznej
12.4.3. Kontrola ilości i składu gazu fermentacyjnego
12.5. Warunki techniczne zakończenia rozruchu i dokumentacja porozruchowa
12.6. Zasady przystąpienia do użytkowania

13. Przepisy prawne
13.1. Wprowadzenie
13.2. Warunki wprowadzania ścieków przemysłowych do kanalizacji
13.3. Warunki wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi
13.3.1. Generalne zakazy i ograniczenia związane z odprowadzaniem ścieków
13.3.2. Warunki wprowadzania oczyszczonych ścieków komunalnych do wód lub do ziemi
13.3.3. Warunki wprowadzania ścieków przemysłowych do wód
13.3.4. Warunki odprowadzania wód opadowych
13.3.5. Metodyki referencyjne
13.3.6. Warunki wprowadzania ścieków do ziemi oraz warunki rolniczego wykorzystania ścieków
13.4. Wody podziemne
13.5. Dopuszczalne zanieczyszczenie otaczającego oczyszczalnię ścieków powietrza atmosferycznego
13.5.1. Zanieczyszczenie mikroorganizmami
13.5.2. Zanieczyszczenie związkami odorogennymi (odorami)
13.6. Wpływ na stan klimatu akustycznego
13.7. Obszary NATURA 2000
13.8. Postępowanie z osadami ściekowymi z oczyszczalni ścieków komunalnych
18 Poradnik eksploatatora oczyszczalni ścieków
13.9. Inne przepisy prawne związane ze ściekami, osadami i wodami
13.10. Podsumowanie

Dodatek A. Przykładowy dziennik pracy oczyszczalni ścieków
Dodatek B. Mikroorganizmy osadu czynnego
Dodatek C. Zestawienie wzorów z przykładami obliczeń
Dodatek D. Słowniczek