autor: Ryszard Cymerman, Joanna Cymerman

2021, dodruk

ISBN 978-83-7365-565-2

 

Od autorów ...................................................................................................................... 7 1. Gospodarowanie nieruchomościami zurbanizowanymi .................. 9 1.1. Zagadnienia wprowadzające ................................................................. 9 1.1.1. Pojęcie nieruchomości ............................................................................... 9 1.1.2. Rodzaje nieruchomości ............................................................................ 11 1.1.3. Prawa do nieruchomości .......................................................................... 24 1.2. Gospodarowanie nieruchomościami Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego ................................................. 55 1.2.1. Zasoby nieruchomości ............................................................................. 55 1.2.1.1. Definicja i rodzaje zasobów ........................................................ 55 1.2.1.2. Gospodarowanie zasobami ......................................................... 57 1.2.1.3. Obrót nieruchomościami zasobu ................................................. 63 1.2.1.4. Prawo pierwokupu ...................................................................... 66 1.2.2. Sprzedaż i oddawanie w użytkowanie wieczyste ..................................... 70 1.2.2.1. Zasady ogólne ............................................................................. 70 1.2.2.2. Tryb sprzedaży i oddawania nieruchomości w użytkowanie wieczyste ........................................................... 73 1.2.2.2.1. Tryb bezprzetargowy .................................................. 73 1.2.2.2.2. Tryb przetargowy ....................................................... 77 1.2.3. Oddawanie gruntów w użytkowanie wieczyste ....................................... 93 1.2.3.1. Zasady ogólne ............................................................................ 93 1.2.3.2. Opłaty za użytkowanie wieczyste .............................................. 97 1.2.3.2.1.Opłata pierwsza z tytułu użytkowania wieczystego ................................................................................ 97 1.2.3.2.2. Opłaty roczne z tytułu użytkowania wieczystego ................................................................................ 98 1.2.3.3. Aktualizacja opłaty rocznej ...................................................... 100 1.2.3.4. Dodatkowe opłaty roczne ......................................................... 103 1.2.3.5. Wygaśnięcie użytkowania wieczystego .................................. 104 1.2.4. Ceny i bonifikaty ................................................................................... 105 1.2.4.1. Zasady ustalania cen ................................................................ 105 1.2.4.2. Bonifikaty................................................................................. 107 1.2.4.2.1. Bonifikaty stosowane przy sprzedaży nieruchomości .......................................................... 107 1.2.4.2.2. Bonifikaty od opłat za użytkowanie wieczyste ........ 110 1.2.5. Trwały zarząd ........................................................................................ 113 1.2.5.1. Definicja i podstawy prawne ..................................................... 113 1.2.5.2. Ustanowienie trwałego zarządu ................................................ 114 4 Spis treści 1.2.5.3. Uprawnienia jednostki organizacyjnej ...................................... 118 1.2.5.4. Obowiązki jednostki organizacyjnej ......................................... 118 1.2.5.5. Opłaty z tytułu trwałego zarządu .............................................. 119 1.2.5.6. Wygaśnięcie trwałego zarządu .................................................. 123 1.3. Podziały nieruchomości ...................................................................... 128 1.3.1. Definicja i podstawy prawne podziałów nieruchomości ........................ 128 1.3.2. Zastosowanie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie dotyczącym podziałów ......................................................... 129 1.3.3. Dopuszczalność podziału nieruchomości .............................................. 130 1.3.4. Procedura podziału nieruchomości ........................................................ 134 1.3.5. Opłata adiacencka .................................................................................. 138 1.3.6. Połączenie i podział nieruchomości ....................................................... 139 1.4. Scalenie i podział nieruchomości ....................................................... 140 1.4.1. Definicja i podstawy prawne scalenia i podziału nieruchomości .......... 140 1.4.2. Procedura postępowania ........................................................................ 142 1.4.3. Zasady rozliczeń powierzchniowych ..................................................... 151 1.4.4. Zasady rozliczeń finansowych ............................................................... 153 1.4.5. Opłaty adiacenckie................................................................................. 154 1.5. Opłaty adiacenckie .............................................................................. 155 1.5.1. Definicja ................................................................................................ 155 1.5.2. Opłata adiacencka z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego jej podziałem.............................................................. 157 1.5.3. Opłata adiacencka z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego przeprowadzeniem scalenia i podziału nieruchomości ....................................................................................... 160 1.5.4. Opłata adiacencka z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej ............... 162 1.6. Gospodarowanie lokalami .................................................................. 171 1.6.1. Uwarunkowania prawne ........................................................................ 171 1.6.2. Pojęcia i parametry opisujące gospodarkę lokalami .............................. 172 1.6.2.1. Samodzielny lokal mieszkalny ................................................. 172 1.6.2.2. Pomieszczenia przynależne ...................................................... 174 1.6.2.3. Nieruchomość wspólna ............................................................. 174 1.6.2.4. Wspólnota mieszkaniowa ......................................................... 177 1.6.3. Ustanowienie odrębnej własności lokalu ............................................... 179 1.6.4. Prawa i obowiązki właścicieli lokali...................................................... 183 1.6.5. Zarząd nieruchomością wspólną ............................................................ 184 2. Gospodarowanie nieruchomościami niezurbanizowanymi ......... 191 2.1. Gospodarowanie nieruchomościami rolnymi ................................... 191 2.1.1. Uwarunkowania prawne ........................................................................ 192 Spis treści 5 2.1.2. Użytkowanie gruntów w Polsce ............................................................ 193 2.1.3. Podstawowe pojęcia dotyczące przestrzeni rolniczej ............................ 195 2.1.4. Klasy bonitacyjne gleb .......................................................................... 200 2.1.5. Kompleksy przydatności rolniczej gleb ................................................ 206 2.1.6. Gospodarowanie nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa .............. 212 2.1.7. Zasady kształtowania ustroju rolnego ................................................... 238 2.1.8. Ochrona gruntów rolnych ...................................................................... 244 2.1.9. Wyłączanie gruntów z produkcji rolniczej ............................................ 247 2.2. Gospodarowanie lasami ..................................................................... 248 2.2.1. Uwarunkowania prawne ........................................................................ 248 2.2.2. Lesistość Polski ..................................................................................... 249 2.2.3. Definicja lasu ......................................................................................... 251 2.2.4. Struktura własnościowa lasów w Polsce ............................................... 253 2.2.5. Gospodarka leśna .................................................................................. 255 2.2.6. Obowiązki właścicieli lasów ................................................................. 258 2.2.7. Obowiązki Lasów Państwowych ........................................................... 260 2.2.8. Powiększanie zasobów leśnych ............................................................ 261 2.2.9. Lasy ochronne ...................................................................................... 262 2.2.10. Plany urządzenia lasu oraz uproszczone plany urządzenia lasu .......... 263 2.2.11. Zasady udostępniania lasów, zakazy w lasach .................................... 268 2.2.12. Gospodarowanie mieniem Skarbu Państwa będącym w zarządzie Lasów Państwowych ....................................................... 270 2.2.13. Typy siedliskowe lasów ...................................................................... 288 2.2.14. Przestrzenny podział lasów ................................................................. 291 2.2.15. Metody określania miąższości pojedynczego drzewa ......................... 298 2.2.16. Mapy gospodarcze i przeglądowe ....................................................... 298 2.2.17. Ochrona gruntów leśnych .................................................................... 301 2.2.18. Wyłączanie gruntów leśnych z produkcji ............................................ 303 2.3. Gospodarowanie wodami ................................................................... 304 2.3.1. Podstawowe regulacje prawne .............................................................. 304 2.3.2. Podstawowa klasyfikacja wód .............................................................. 306 2.3.3. Grunty pod wodami .............................................................................. 310 2.3.4. Prawo własności wód ............................................................................ 311 2.3.5. Zasady korzystania z wód ..................................................................... 324 2.3.6. Właściwe organy ................................................................................... 328 2.3.7. Zarządzanie zasobami wodnymi ........................................................... 329 2.3.8. Obowiązki właścicieli wody ................................................................. 330 2.3.9. Budownictwo wodne ............................................................................. 333 2.3.10. Ochrona wód ....................................................................................... 336 2.3.11. Odpowiedzialność za szkody .............................................................. 339 6 Spis treści 3. Ograniczanie i pozbawianie praw do nieruchomości ................... 343 3.1. Środowiskowe uwarunkowania gospodarki nieruchomościami ............................................................................... 343 3.1.1. Uwarunkowania wynikające z ustawy Prawo ochrony środowiska ....... 343 3.1.1.1. Ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w związku z ochroną zasobów środowiska ............................... 349 3.1.1.2. Obszary ograniczonego użytkowania ........................................ 351 3.1.1.3. Strefy przemysłowe ................................................................... 352 3.1.1.4. Zasady określania zadośćuczynienia za ograniczanie sposobu korzystania z nieruchomości w związku z ochroną środowiska ................................................................ 354 3.1.2. Uwarunkowania wynikające z ustawy o ochronie przyrody .................. 355 3.1.2.1. Formy ochrony przyrody .......................................................... 357 3.1.2.2. Usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości ............ 378 3.2. Wywłaszczenie nieruchomości ........................................................... 385 3.2.1. Pojęcie i istota wywłaszczenia ............................................................... 385 3.2.2. Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego ..................................... 386 3.2.3. Wniosek o wywłaszczenie nieruchomości ............................................. 389 3.2.4. Zadania starosty przeprowadzającego postępowanie wywłaszczeniowe .................................................................................. 390 3.2.5. Decyzja o wywłaszczeniu ...................................................................... 391 3.2.6. Wywłaszczenie przez ograniczenie praw do nieruchomości ................. 396 3.2.7. Odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości ................................ 403 3.2.8. Zwrot wywłaszczonych nieruchomości ................................................. 411 Bibliografia ................................................................................................................. 417 Spis tabel ..................................................................................................................... 426 Spis rysunków ............................................................................................................. 427