Książki naukowe

W książce omówiono podstawowe zasady zapewnienia trwałości konstrukcjom żelbetonowym, z uwzględnieniem aktualnego stanu wiedzy w tym zakresie.W pracy przedstawiono przyczyny degradacji betonu w tym zjawiska karbonatyzacji i wnikania chlorków ze środowiska.Podano także sposoby kontroli postępu procesów niszczenia oraz omówiono metody naprawy niewielkich uszkodzeń istniejących konstrukcji.

Radosław Lenartowicz
Poradnik nr 478/2023
ISBN ISBN 978-83-249-8652-1, 978-83-249-8653-8 (PDF)
Instytut Techniki Budowlanej 2023
Stron 253

W poradniku podano aktualne wymagania dotyczące ochrony odgromowej i przepięciowej budynków i obiektów budowlanych, w szczególności odnoszące się do elementów instalacji, środków ochrony, klasyfikacji, ekranowania, połączeń wyrównawczych i uziemienia.

Nowe wymagania dotyczą zarówno ochrony zewnętrznej, jak i wewnętrznej budynków i obiektów budowlanych. W szczególności dodatkowo omówiono wymagania dotyczące stosowania ekranowania, ekwipotencjalizacji, właściwych odstępów izolacyjnych, eliminacji pętli przewodów wchodzących do obiektów oraz zabezpieczeń poprzez stosowanie ograniczników przepięć (SPD). Opracowano nowy rozdział dotyczący ochrony odgromowej urządzeń na dachach budynków. Wymagania opracowano w oparciu o znowelizowane normy europejskie z serii PN-EN 62305 (części 1, 2, 3, 4) oraz badania, analizy rozwiązań i opinie użytkowników i producentów sprzętu ochronnego.

Poradnik zawiera zalecenia stosowania nowoczesnych rozwiązań instalacji odgromowych i przepięciowych przeznaczonych dla projektantów, wykonawców, inwestorów oraz producentów elementów pokryć dachowych i elementów budowlanych wykorzystywanych jako części instalacji odgromowych w obiektach budowlanych.

Poradnik swym zakresem obejmuje przede wszystkim podstawową ochronę odgromową budynków oraz związane z nimi instalacje. Zagadnienia dotyczące uziemień zostały dodatkowo poszerzone o wnioski z badań prowadzonych przez autora w Instytucie Techniki Budowlanej w Warszawie. Niniejszy poradnik nie dotyczy ochrony odgromowej obiektów zagrożonych wybuchem, w których obowiązuje specjalistyczna ochrona o zaostrzonym rygorze wymagań.

rok wydania: 2023, wydanie pierwsze
ilość stron: 388
ISBN: 978-83-64094-75-0
oprawa: miękka

Autor: mgr inż. Julian Wiatr

Recenzenci:
dr inż. Kazimierz Herlender – profesor Politechniki Wrocławskiej,
dyrektor Centrum Kształcenia Podyplomowego i E-learningu Politechniki Wrocławskiej
mgr inż. Marcin Orzechowski

Od autora

Projektowanie instalacji elektrycznych jest procesem wymagającym dobrej znajomości obliczania prądów zwarciowych, doboru przewodów oraz zasad projektowania ochrony przeciwporażeniowej. Niejednokrotnie konieczna jest znajomość zasad oceny stanu technicznego eksploatowanej instalacji, która jest niezbędna przy projektowanej rozbudowie instalacji znajdującej się już w eksploatacji. Pomimo że znajomość przepisów techniczno-prawnych jest elementem niezbędnym, to stanowi jedynie pomoc w procesie projektowania. Doświadczenie wyniesione z codziennej pracy wykazuje duże braki w zakresie wiedzy technicznej oraz niewłaściwą interpretację przepisów techniczno-prawnych wśród młodej kadry technicznej. Wprowadzenie w Polsce w lipcu 2017 roku wymogów Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 nazywanego Construction Products Regulation, w skrócie CPR, pomimo upływu czasu w praktyce nadal jest błędnie interpretowane. Powodem jest nieznajomość środowiska pożarowego oraz wymagań w zakresie zasilania urządzeń przeciwpożarowych. Wychodząc naprzeciw problemom spotykanym w praktyce, redakcja „elektro.info” postanowiła przygotować publikację poświęconą metodyce projektowania ochrony przeciwporażeniowej oraz badania stanu technicznego w sieciach elektroenergetycznych i instalacjach elektrycznych niskiego napięcia, w formie podręcznego poradnika umożliwiającego korzystanie w każdych warunkach.

Na początku książki zostały opisane podstawowe zasady projektowania ochrony przeciwporażeniowej w sieciach elektroenergetycznych oraz instalacjach elektrycznych niskiego napięcia z uwzględnieniem specyfiki dostępnych źródeł zasilania. Następnie omówiono podstawowe zasady badania stanu technicznego instalacji elektrycznych niskiego napięcia. W celu ułatwienia korzystania z publikacji na końcu zasadniczej części książki zostały zamieszczone załączniki, w których podano wymagania dotyczące ochrony urządzeń elektrycznych przez obudowy, parametry zwarciowe transformatorów, linii napowietrznych i kablowych oraz tabele pomocnicze do oceny skuteczności samoczynnego wyłączenia zasilania podczas zwarć. Książka stanowi wyciąg z szóstego wydania „Poradnika Projektanta Elektryka” autorstwa Juliana Wiatra i Marcina Orzechowskiego, wydanego przez Grupę MEDIUM w 2021 roku, i jest przeznaczona dla projektantów, inspektorów nadzoru, ochrony przeciwpożarowej oraz osób wykonujących badania stanu technicznego instalacji elektrycznych niskiego napięcia.

 Julian Wiatr

Spis treści

OD AUTORA / 7

1. OCHRONA PRZECIWPORAŻENIOWA / 9
1.1. Działanie prądów na organizmy żywe / 9
1.2. Ochrona przeciwporażeniowa przy napięciu U ≤ 1 kV / 18
1.2.1. Ochrona podstawowa / 22
1.2.2. Ochrona przy uszkodzeniu / 23
1.2.2.1. Ocena skuteczności samoczynnego wyłączenia w układach TN / 23
1.2.2.2. Ocena skuteczności samoczynnego wyłączenia w układach TT / 29
1.2.2.3. Ocena skuteczności samoczynnego wyłączenia w układach IT / 30
1.2.3. Wyłącznik różnicowoprądowy / 45
1.2.4. Ochrona przeciwporażeniowa w sieciach elektroenergetycznych niskiego napięcia / 50
1.2.5. Przewody PEN i PE w liniach elektroenergetycznych niskiego napięcia / 53
1.2.6. Uziemienia w sieciach TN i TT / 54
1.2.7. Punkty neutralne sieci niskiego napięcia łączone z uziomami stacji zasilających / 76
1.2.8. Połączenia wyrównawcze ochronne / 84
1.2.9. Zasilanie urządzeń w strefach nieobjętych połączeniami wyrównawczymi / 93
1.3. Ochrona przeciwporażeniowa przy zasilaniu z zespołu prądotwórczego (ZP / 96
1.4. Ochrona przeciwporażeniowa w układach zasilania gwarantowanego UPS / 105
1.5. Ochrona przeciwporażeniowa w pomieszczeniach o zwiększonym zagrożeniu porażeniowym (zagadnienia wybrane) / 113
1.5.1. Instalacje elektryczne w pomieszczeniach kąpielowych oraz baseny pływackie i inne / 113
1.5.2. Ochrona przeciwporażeniowa w obiektach szpitalnych / 119
1.5.2.1. Pomieszczenia użytkowane medycznie / 120
1.5.2.2. Koncepcja ochrony przeciwporażeniowej / 121
1.5.2.3. Układ IT / 122
1.5.2.4. Elektryczność statyczna / 126
1.5.2.5. Ochrona przeciwprzepięciowa / 127
1.5.2.6. Pola elektromagnetyczne (PEM) / 128
1.5.3. Uproszczony projekt zasilania transformatorów elektromedycznych bloku operacyjnego szpitala / 132
1.5.4. Ochrona przeciwporażeniowa w instalacjach fotowoltaicznych / 140
1.5.5. Zasilanie terenu budowy i rozbiórki / 147

2. BADANIA INSTALACJI ELEKTRYCZNYCH NISKIEGO NAPIĘCIA / 156
2.1. Rodzaje i terminy badań / 156
2.1.1. Wymagania określone w normie PN-HD 60364-6 / 157
2.1.2. Wymagania odnośnie dokładności pomiarów / 161
2.1.3. Prawna kontrola metrologiczna / 165
2.1.4. Kontrola stanu instalacji elektrycznych niskiego napięcia / 167
2.1.5. Częstość wykonywania okresowych badań na terenach budowy / 168
2.2. Próba ciągłości połączeń / 169
2.3. Pomiary rezystancji izolacji / 170
2.4. Badanie samoczynnego wyłączenia w instalacjach / 175
2.4.1. Badanie samoczynnego wyłączenia zwarcia w instalacjach
z zabezpieczeniami zwarciowymi bez wyłączników różnicowoprądowych / 179
2.5. Ogólne warunki wykonywania badań instalacji z wyłącznikami różnicowoprądowymi / 182
2.6. Pomiar prądów upływowych w instalacji elektrycznej / 187
2.7. Pomiary rezystancji podłogi i ścian / 187
2.8. Spadek napięcia / 189
2.9. Pomiar rezystancji uziemienia i rezystywności gruntu / 190
2.10. Badania zespołów prądotwórczych (ZP) / 195
2.11. Wykonywanie pomiarów eksploatacyjnych dla transformatorów elektroenergetycznych / 204
2.12. Pomiary eksploatacyjne baterii kondensatorów statycznych w układach kompensacji mocy biernej o napięciu znamionowym do 1 kV / 210
2.13. Pomiary eksploatacyjne urządzeń napędowych o napięciu znamionowym do 1 kV / 213
2.14. Badanie ochrony przeciwporażeniowej przez samoczynne wyłączenie zasilania w obwodach zasilanych przez UPS / 215
2.15. Badanie i pomiary baterii akumulatorów / 218
2.16. Wybrane pomiary kabli elektroenergetycznych / 223
2.17. Zmiany wymagań wprowadzone przez normę PN-HD 60364-6:2019-12 / 226
2.18. Konserwacja i sprawdzanie LPS / 228
2.19. Sprawdzanie natężenia i rodzaju oświetlenia w pomieszczeniach / 233

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK 1 Ochrona sprzętu i urządzeń elektrycznych przez obudowy. Kodowanie barwami elementów manipulacyjnych / 237

ZAŁĄCZNIK 2 Tabele pomocnicze do oceny skuteczności samoczynnego wyłączenia zasilania / 244

ZAŁĄCZNIK 3 Tabele rezystancji i reaktancji transformatorów, linii napowietrznych i kabli (wybranych) / 256

LITERATURA / 263

DODATKI

DODATEK 1 Podstawy teorii pożaru / 269
D.1.1. Opis środowiska pożarowego / 269
D.1.2. Krzywe symulujące przebieg pożaru / 274
D.1.3. Właściwości palne materiałów i ich wpływ na dynamikę rozwoju pożaru / 283
D.1.4. Szybkość rozwoju pożaru i spodziewana moc pożaru / 284

DODATEK 2 Zasilanie budynków w energię elektryczną w czasie pożaru / 289
D.2.1. Zasilanie urządzeń ppoż. w budynku zasilanym z sieci o układzie zasilania TT / 322
D.2.2. Uproszczony projekt zasilania hali produkcyjnej w energię elektryczną z przeciwpożarowym wyłącznikiem prądu, zgodnie z wymaganiami normy PN-HD 60364-5-56:2019-01 jako dopuszczenie jednostkowe / 329
D.2.3. Uproszczony projekt zasilania rozdzielnicy zasilającej urządzenia ppoż.
w budynku zasilanym z sieci elektroenergetycznej o układzie zasilania TT / 350

DODATEK 3 Wymagania dla kabli i przewodów wynikające z rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady Unii Europejskiej nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. (CPR) / 359
D.3.1. Klasyfikacja ogniowa wyrobów budowlanych / 359

wyd. 1, 2005,

126 str

format B5,

oprawa miękka

ISBN 83-86524-94-4

autor Krzysztof Koreleski, Krzysztof Maślanka, Piotr Prochal

Producent: Instytut Techniki Budowlane

Autor: Walery Kotlicki, Stanisław Łukasik, Tomasz Godlewski, Witold Bogusz

Seria: Instrukcje, Wytyczne, Poradniki ITB - zeszyt nr 376/2020

rok wydania: 2020

ISBN: 978-83-249-8562-3

ilość stron: 45

oprawa: miękka

format: B5

Dynamiczny rozwój budownictwa na terenach miejskich zwiększa zapotrzebowanie na wykorzystanie przestrzeni podziemnej. Posadowienie budynków z wielokondygnacyjnymi częściami podziemnymi związane jest z realizacją głębokich wykopów, często do głębokości 25 – 30 m poniżej powierzchni terenu. Roboty te są najczęściej realizowane w centrach miast, w bliskim sąsiedztwie istniejącej zabudowy. Wymusza to konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania projektowanych prac na sąsiadujące obiekty. Wytyczne zawierają zalecenia dotyczące ochrony istniejącej zabudowy przed niekorzystnym wpływem przemieszczeń podłoża wywołanych realizacją głębokich wykopów. Zakres wytycznych obejmuje wykopy zabezpieczone pionowymi ścianami oporowymi zagłębionymi w gruncie. Ich celem jest sformalizowanie procedury oceny oddziaływania, jako elementu procesu projektowania i zarządzania ryzykiem. Wytyczne obejmują następujące elementy: zasięg oddziaływania, przewidywane i dopuszczalne wartości przemieszczeń, minimalne wymagania związane z oceną stanu technicznego istniejących obiektów oraz ich monitoringiem, identyfikację i zarządzanie ryzykiem.

Spis treści

1. Wstęp
1.1. Wprowadzenie 
1.2. Przedmiot i zakres opracowania 
1.3. Terminy i definicje 
1.4. Stosowane oznaczenia i symbole 

2. Wymagania ogólne. Zalecany tryb postępowania 
2.1. Wymagania ogólne 
2.2. Zalecany tryb postępowania przy wykopach w terenie zabudowanym 

3. Strefy oddziaływania wykopu 
3.1. Sposób oceny 
3.2. Dokumentowanie wyników analiz stref oddziaływania wykopu 

4. Ocena przemieszczeń podłoża 
4.1. Zalecenia ogólne 
4.2. Metody oceny przemieszczeń podłoża 
4.3. Uproszczony rozkład przemieszczeń terenu 
4.4. Maksymalne przemieszczenia w bezpośrednim sąsiedztwie obudowy 
4.5. Wpływ odwodnienia 
4.6. Przemieszczenia pionowe podłoża w poziomie posadowienia obiektu 
4.7. Wpływ innych robót budowlanych 

5. Zalecenia projektowe związane z bezpieczeństwem obiektów 
5.1. Zalecenia ogólne 
5.2. Konstrukcja obudowy 
5.3. Ocena przemieszczeń obudowy 

6. Ocena oddziaływań wykopu na stan techniczny budynków 
6.1. Przedmiot i zakres oceny 
6.2. Rozpoznanie konstrukcji budynku i jej stanu technicznego 
6.3. Graniczne wartości przemieszczeń konstrukcji 
6.4. Sposób oceny wpływu przemieszczeń na stan techniczny obiektu 
6.5. Dokumentowanie wyników oceny 
6.6. Inwentaryzacja uszkodzeń występujących w budynku 

7. Metody zabezpieczania budynków przed nadmiernymi uszkodzeniami 
7.1. Stosowane metody zabezpieczeń 
7.2. Zabezpieczenia ograniczające przemieszczenia konstrukcji 
7.3. Wzmocnienie odporności konstrukcji 

8. Monitorowanie obiektów w czasie budowy 
8.1. Zalecenia ogólne 
8.2. Plan monitorowania 
8.3. Zakres pomiarów kontrolnych 
8.4. Baza pomiarowa 
8.5. Częstotliwość pomiarów 
8.6. Graniczne wartości przemieszczeń 

9. Identyfikacja i zarządzanie ryzykiem w ocenie oddziaływania głębokiego wykopu 
9.1. Identyfikacja ryzyka 
9.2. Zarządzanie ryzykiem 
Bibliografia 

Producent: Instytut Techniki Budowlane

Autor: Walery Kotlicki, Stanisław Łukasik, Tomasz Godlewski, Witold Bogusz

Seria: Instrukcje, Wytyczne, Poradniki ITB - zeszyt nr 376/2020

rok wydania: 2020

ISBN: 978-83-249-8562-3

ilość stron: 45

oprawa: miękka

format: B5

Dynamiczny rozwój budownictwa na terenach miejskich zwiększa zapotrzebowanie na wykorzystanie przestrzeni podziemnej. Posadowienie budynków z wielokondygnacyjnymi częściami podziemnymi związane jest z realizacją głębokich wykopów, często do głębokości 25 – 30 m poniżej powierzchni terenu. Roboty te są najczęściej realizowane w centrach miast, w bliskim sąsiedztwie istniejącej zabudowy. Wymusza to konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania projektowanych prac na sąsiadujące obiekty. Wytyczne zawierają zalecenia dotyczące ochrony istniejącej zabudowy przed niekorzystnym wpływem przemieszczeń podłoża wywołanych realizacją głębokich wykopów. Zakres wytycznych obejmuje wykopy zabezpieczone pionowymi ścianami oporowymi zagłębionymi w gruncie. Ich celem jest sformalizowanie procedury oceny oddziaływania, jako elementu procesu projektowania i zarządzania ryzykiem. Wytyczne obejmują następujące elementy: zasięg oddziaływania, przewidywane i dopuszczalne wartości przemieszczeń, minimalne wymagania związane z oceną stanu technicznego istniejących obiektów oraz ich monitoringiem, identyfikację i zarządzanie ryzykiem.

Spis treści

1. Wstęp
1.1. Wprowadzenie 
1.2. Przedmiot i zakres opracowania 
1.3. Terminy i definicje 
1.4. Stosowane oznaczenia i symbole 

2. Wymagania ogólne. Zalecany tryb postępowania 
2.1. Wymagania ogólne 
2.2. Zalecany tryb postępowania przy wykopach w terenie zabudowanym 

3. Strefy oddziaływania wykopu 
3.1. Sposób oceny 
3.2. Dokumentowanie wyników analiz stref oddziaływania wykopu 

4. Ocena przemieszczeń podłoża 
4.1. Zalecenia ogólne 
4.2. Metody oceny przemieszczeń podłoża 
4.3. Uproszczony rozkład przemieszczeń terenu 
4.4. Maksymalne przemieszczenia w bezpośrednim sąsiedztwie obudowy 
4.5. Wpływ odwodnienia 
4.6. Przemieszczenia pionowe podłoża w poziomie posadowienia obiektu 
4.7. Wpływ innych robót budowlanych 

5. Zalecenia projektowe związane z bezpieczeństwem obiektów 
5.1. Zalecenia ogólne 
5.2. Konstrukcja obudowy 
5.3. Ocena przemieszczeń obudowy 

6. Ocena oddziaływań wykopu na stan techniczny budynków 
6.1. Przedmiot i zakres oceny 
6.2. Rozpoznanie konstrukcji budynku i jej stanu technicznego 
6.3. Graniczne wartości przemieszczeń konstrukcji 
6.4. Sposób oceny wpływu przemieszczeń na stan techniczny obiektu 
6.5. Dokumentowanie wyników oceny 
6.6. Inwentaryzacja uszkodzeń występujących w budynku 

7. Metody zabezpieczania budynków przed nadmiernymi uszkodzeniami 
7.1. Stosowane metody zabezpieczeń 
7.2. Zabezpieczenia ograniczające przemieszczenia konstrukcji 
7.3. Wzmocnienie odporności konstrukcji 

8. Monitorowanie obiektów w czasie budowy 
8.1. Zalecenia ogólne 
8.2. Plan monitorowania 
8.3. Zakres pomiarów kontrolnych 
8.4. Baza pomiarowa 
8.5. Częstotliwość pomiarów 
8.6. Graniczne wartości przemieszczeń 

9. Identyfikacja i zarządzanie ryzykiem w ocenie oddziaływania głębokiego wykopu 
9.1. Identyfikacja ryzyka 
9.2. Zarządzanie ryzykiem 
Bibliografia 

• Druk: 2022

• Wydanie/Copyright: wyd. VII, 2022

• Seria / cykl: ŚRODOWISKO

• Autor: Apolinary L. Kowal, Maria Świderska-Bróż, Małgorzata Wolska

• Wydawca: Wydawnictwo Naukowe PWN

• Typ oprawy: miękka

Rok wydania 2023

Nr wydania 1

Liczba stron 234

ISBN 978-83-7348-902-8