ISBN 978-83-963793-0-6

wydanie II , 2026

oprawa twarda

stron 944

Zagadnienia dotyczące wyważania i dynamiki wirników są objaśnione za pomocą 102 analitycznie rozwiązanych przykładów obliczeniowych
i 335 rysunków. Wybrane przykłady są dodatkowo rozwiązane z użyciem dołączonych programów obliczeniowych.

Wirnik, który, wzdłuż swojej długości, nie jest idealnie kołowosymetryczny wzbudza przy obrotach drgania podpór. W przeważającej liczbie przypadków drgania nie są pożądane i są zakłóceniem. Praktyka wskazuje, że niewyważenie zakłóca poprawne działanie wielu rodzajów wirników i należy to niewyważenie wyeliminować. Dlatego technicy je zdefiniowali i wymyślili proces jego minimalizacji.

Książka jest przeznaczona dla pracowników obsługujących i przygotowujących wyważarki do pracy, techników, studentów studiów technicznych, osób zajmujących się eksploatacją maszyn wirnikowych, projektowaniem maszyn wirnikowych i samych wirników.

Treść książki dotyczy dynamiki wirników, a w szczególności ich zachowania się przy obrotach. Znajdujemy tam opis ruchu wirujących tarcz i wirników trójwymiarowych. Obejmuje on wyznaczenie sił czynnych i biernych występujących przy obrotach, w tym analizę ich równowagi przed i po kolejnych rezonansach.

W książce pokazano zachowanie się wirników pod wpływem działania zewnętrznego obciążenia, które nazywamy niewyważeniem i wybrane sposoby jego wyeliminowania. Przedstawiono zagadnienia występujące w praktyce wyważania i opisano je przykładami liczbowymi. Proces minimalizacji drgań wirników, obciążonych wstępnie niewyważeniem, wykonywano z użyciem metod: współczynników wpływu i modalnej. Pokazano skuteczność obu metod dla różnych rozkładów i ilości płaszczyzn pomiarowych i korekcyjnych. Obliczenia wykonano na drodze analitycznej jak i z użyciem programów obliczeniowych. Programy projektowano w środowisku Octave. Pokazano sposób wyznaczania mas obciążników korekcyjnych oraz zestawów obciążników i skuteczność ich działania. Wyniki opatrzono komentarzami wynikającymi z praktycznych działań. 

Opisano i porównano zasady działania wyważarek nad- i podkrytycznych. Przedstawiono sposób powiązania sygnałów pochodzących z pomiarów drgań lub sił z masami obciążników korekcyjnych i miejsc ich posadowienia, w związku z uprzednio wykonaną kalibracją maszyny. Przedstawiono kalibrowanie i testowanie wyważarek. Przy opisie kilku wybranych czynności technologicznych, przy wyważaniu, pokazano np. sposób na mechaniczną i elektroniczną kompensację składników niewyważenia zakłócających wynik wyważania.

W tekście zawarto 27 krótkich programów, zaprojektowanych w środowisku Octave. Służą one do wykonania obliczeń numerycznych będących rozwinięciem uprzednio wykonanych obliczeń analitycznych. Rozwinięcie polega na dodaniu możliwości dowolnego konfigurowania wstępnego obciążenia wirnika i ilości oraz rozkładu płaszczyzn pomiarowych i korekcyjnych wzdłuż jego długości. Daje to możliwość wstępnej analizy skuteczności wyważania wirników podatnych.

Dla czytelnika, który na co dzień nie ma do czynienia z dynamiką wirników, przygotowano rozdziały dające podstawową wiedzę niezbędną do dalszej pracy z książką. Dołączono w nim wybrane informacje ze statyki, kinematyki, dynamiki i drgań prostych układów, które ułatwiają czytanie dalszego tekstu.

Wyjątkiem są rozdziały, w których wyznaczono analitycznie ułożenie w przestrzeni głównej i centralnej osi bezwładności względem osi geometrycznej wirnika, w zależności od wartości i składu niewyważenia. Pokazanie wzajemnego ułożenia  osi bezwładności i osi geometrycznej wirnika jest skutecznym kryterium oceny stopnia niewyważenia.

   Na stronie internetowej Przedsiębiorstwa CIMAT sp. z o. o. przygotowano do pobrania programy obliczeniowe, które są zamieszczone w tekście książki oraz tabele wyników i wykresy służące do testowania wyważarek zgodnie z normą DIN ISO 21940-21.

Mirosław F. Malec

Spis treści

Od autora..................................................................................................................................................................................................................... 7

1. Wstęp. 11
2. Definicje związane z wyważaniem.. 14

2.1. Mechanika. 14

2.2. Wirniki 16

2.3. Niewyważenie. 19

2.4. Proces wyważania. 22

2.5. Wyważarki 25

2.6. Opis podstawowych pojęć i procesów związanych z wyważaniem.. 31

3. Użyteczne informacje ogólne. 38

3.1. Statyka. Zasady redukcji układów sił 39

3.2. Kinematyka. Ruch obrotowy. 45

3.3. Dynamika. Siła bezwładności 46

3.4. Dynamika. Siły bezwładności w ruchu obrotowym.. 53

3.5. Dynamika. Rozkład masy wirników i jej wyróżniki 56

3.5.1. Momenty statyczne pola przekroju poprzecznego i masy. 57

3.5.2. Masowe momenty bezwładności punktu, układu punktów i ciała materialnego. 61

3.6. Wpływ niewyważenia na położenie i kierunek działania głównych i centralnych
osi bezwładności wirnika sztywnego. 66

3.6.1. Elipsoida bezwładności 68

3.6.2. Położenie głównych i centralnych osi bezwładności w układzie płaskim.. 77

3.6.3. Położenie głównych i centralnych osi bezwładności w układzie
quasi-przestrzennym.. 82

3.6.4. Położenie głównych i centralnych osi bezwładności w układzie przestrzennym.. 88

3.7. Przykłady wyznaczania linii i kierunku działania jednej z głównych i centralnych
osi bezwładności z użyciem programu obliczeniowego Octave 4.0.1 (GUI) 109

3.7.1. Układ płaski 109

3.7.2. Układ quasi-przestrzenny. 112

3.7.3. Układy przestrzenne. 115

4. Użyteczne informacje o drganiach mechanicznych. 126

4.1. Wstęp. 126

4.2. Wektorowa interpretacja drgań i zastosowanie liczb zespolonych. 127

4.3. Masowy układ drgający o jednym stopniu swobody. 133

4.3.1. Drgania swobodne nietłumione. 135

4.3.2. Drgania swobodne tłumione. 141

4.3.3. Drgania wymuszone nietłumione. 146

4.3.4. Drgania wymuszone tłumione. 150

4.4. Energia drgań i rozkład sił na płaszczyźnie fazowej 159

4.5. Układy drgające o dwóch stopniach swobody. 166

5. Teoria wyważania. 169

5.1. Więzy w ruchu obrotowym.. 169

5.2. Zasada minimum energii a niewyważenie. 171

5.3. Podstawy wyważania wirników sztywnych na wyważarkach. 172

5.3.1. Co to jest wyważanie?. 176

5.3.2. Elementarne zależności 177

5.3.3. Dokładność wyważania (klasy dokładności wyważania) 182

5.4. Analiza stanu niewyważenia wirników dwuwymiarowych. 199

5.5. Analiza stanu niewyważenia wirników trójwymiarowych. 220

5.6. Podstawy wyważania wirników podatnych. 233

5.7. Ruch wirowy tarczy osadzonej na wale podatnym giętnie. 247

5.8. Równowaga sił na wirującej tarczy i mechanizm jej samocentrowania. 255

5.8.1. Siły tarcia generowane na wirującej tarczy osadzonej na wale podatnym giętnie
w lepkim ośrodku. 262

5.8.2. Siły bezwładności generowane na wirującej tarczy osadzonej na wale podatnym giętnie  293

5.9. Wyważanie jednopłaszczyznowe wirników dwuwymiarowych za pomocą
metody współczynników.. 311

5.10. Wyważanie dwupłaszczyznowe wirników trójwymiarowych z wykorzystaniem metody współczynników   326

6. Wykorzystanie metod obliczeniowych: współczynników wpływu i modalnej do dynamicznego wyważania wirników i minimalizacji ugięć belek. 338

6.1. Wyważanie wirników podatnych i znajdowanie sił przeciwdziałających pierwotnym obciążeniom zewnętrznym belek z wykorzystaniem metody współczynników wpływu. 345

6.1.1. Metoda współczynników wpływu dla równej ilości  i .. 347

6.1.2. Wyznaczanie zewnętrznego obciążenia belek z wykorzystaniem metody współczynników. Dostosowanie metody do różnej liczby  i .. 361

6.1.3. Wyważenie wirnika w trzech płaszczyznach z wykorzystaniem związków analitycznych metody  370

6.1.4. Wyważenie w trzech płaszczyznach korekcyjnych z użyciem programu obliczeniowego. 387

6.1.5. Wyważanie wirnika w pięciu płaszczyznach korekcyjnych z użyciem programu obliczeniowego  391

6.1.6. Metoda współczynników wykorzystywana do znajdowania sił przeciwdziałających statycznym ugięciom belek i wirników   404

6.1.6.1. Minimalizacja ugięć belek przy obciążeniu zewnętrznym równomiernie rozłożonym wzdłuż długości belki 409

6.1.6.2. Minimalizacja ugięć belek przy obciążeniu zewnętrznym skupionym w wybranym punkcie belki 424

6.1.7. Wprowadzenie do przypadków dynamicznych. 450

6.1.8. Obliczanie ugięć wirników podatnych wywołanych obrotami z użyciem równań równowagi sił i momentów zginających  457

6.1.9. Programowe obliczenie korekcji niewyważenia wstępnego o przebiegu sinusoidalnym.. 463

6.1.10. Skuteczność metody współczynników dla wirnika będącego na obrotach przy różnych konfiguracjach punktów pomiarowych i korekcji 471

6.2. Wyważanie wirników z wykorzystaniem metody modalnej 478

6.2.1. Obliczenie częstości własnych wirnika będącego na obrotach. 490

6.2.2. Obliczanie ugięć wirników podatnych wywołanych obrotami 497

6.2.3. Wykorzystanie metody modalnej w procesie wyważania. 514

6.2.4. Praktyczne aspekty wyważania postaciowego. 525

6.2.5. Analityczny sposób obliczeń, w których jest wyznaczany jeden obciążnik
korekcyjny główny w zestawie. 529

6.2.5.1. Przykłady, w których niewyważenie początkowe jest skupione w punkcie. 530

6.2.5.2. Przykład, w którym niewyważenie jest rozciągnięte na całej długości
wirnika. 553

6.2.6. Analityczny sposób obliczeń, w których jest wyznaczanych kilka obciążników głównych w zestawie  557

6.2.7. Praktyczny aspekt wyważania w kilku cyklach pomiarowych. 575

6.2.8. Obliczenia masy pojedynczego obciążnika korekcyjnego, dla każdej z postaci
ugięcia, z użyciem oprogramowania narzędziowego Octave 4.0.1 (GUI) 587

6.2.9. Kompletowanie zestawów zawierających jeden obciążnik korekcyjny główny. 595

6.2.10. Kompletowanie zestawów zawierających więcej niż jeden obciążnik korekcyjny główny  604

6.2.11. Wyznaczanie mas obciążników korekcyjnych dla wyważania realizowanego w jednym cyklu pomiarowym z użyciem oprogramowania narzędziowego.
Masy obciążników korekcyjnych są równe dla wszystkich obciążników w danej postaci 606

6.2.12. Wyznaczenie mas obciążników korekcyjnych dla wyważania realizowanego w jednym cyklu pomiarowym z użyciem oprogramowania narzędziowego.
Masy obciążników korekcyjnych są zależne od miejsc ich posadowienia. 612

6.2.13. Wyznaczanie mas obciążników korekcyjnych dla wyważania realizowanego
w kilku cyklach pomiarowych z użyciem oprogramowania narzędziowego. 617

6.2.14. Wpływ mocowania obciążnika korekcyjnego po przeciwnej stronie osi
symetrii linii ugięcia. 636

7. Wyważarki 641

7.1. Rodzaje maszyn do wyważania. 641

7.2. Zasada działania i budowa mechaniczna wyważarki uniwersalnej poziomej 650

7.3. Podstawy budowy oprogramowania w wyważarkach. 678

7.4. Kalibracja wyważarek. 679

7.5. Podstawowe wyposażenie technologiczne wyważarek. 690

7.5.1. Wałek technologiczny. 691

7.5.2. Adaptery. 695

7.6. Testowanie wyważarek. 698

7.6.1. Wirniki testowe. 708

7.6.2. Test uzyskiwanego najmniejszego niewyważenia resztkowego . 713

7.6.3. Test współczynnika redukcji niewyważenia .. 721

7.6.4. Test obciążenia momentowego. 732

7.6.5. Test względnego obrotu. 735

8. Podstawy wyważania wirników w łożyskach własnych. 736
9. Wybrane aspekty technologii wyważania. 752

9.1. Niewyważenie spowodowane niecentrycznością lub błędem kątowym zamocowania wyważanego wirnika  752

9.2. Kompensacja mechaniczna i elektroniczna błędu zamocowania wirnika podczas wirowania  758

9.3. Przesuwanie środka drgań za pomocą korekcji rozkładu masy z wykorzystaniem aparatury przenośnej do wyważania  761

9.4. Zmiana sztywności posadowienia. 763

9.5. Wpływ ustawienia podpór na wartość amplitudy sił w podparciu wirnika przewieszonego  765

Indeks programów warsztatowych wspomagających obliczenia.......................................... 767

10. Literatura. 768

Książka jest przeznaczona, wg. zamierzeń autora, dla pracowników obsługujących i przygotowujących wyważarki do pracy, techników, studentów studiów technicznych, osób zajmujących się eksploatacją maszyn wirnikowych, projektowaniem maszyn wirnikowych i samych wirników.

Treść książki dotyczy dynamiki wirników, a w szczególności ich zachowania się na obrotach. Znajdujemy tam opis ruchu wirujących tarczy i wirników trójwymiarowych. Obejmuje on wyznaczenie sił czynnych i biernych występujących na obrotach, w tym analizę ich równowagi przed i po kolejnych rezonansach.

Wyjątkiem jest rozdział, w którym powiązano niewyważenie z położeniem głównej, centralnej osi bezwładności w stosunku do rzeczywistej osi wirowania, gdzie zagadnienie przedstawiono w przestrzeni.

W książce pokazano zachowanie się wirników pod wpływem działania zewnętrznego obciążenia, które nazywamy niewyważeniem i wybrane sposoby jego wyeliminowania. Przedstawiono zagadnienia występujące w praktyce wyważania i opisano je przykładami liczbowymi. Proces minimalizacji drgań wirników, obciążonych wstępnie niewyważeniem, wykonywano z użyciem metod: współczynników i modalnej. Pokazano skuteczność obu metod dla różnych rozkładów i ilości płaszczyzn pomiarowych i korekcyjnych. Obliczenia wykonano na drodze analitycznej jak i z użyciem programów obliczeniowych. Programy projektowano w środowisku Octave. Pokazano sposób wyznaczania mas obciążników korekcyjnych oraz zestawów obciążników i skuteczność ich działania. Wyniki opatrzono komentarzami wynikającymi z praktycznych działań. 

Opisano i porównano zasady działania wyważarek nad- i podkrytycznych. Przedstawiono sposób powiązania sygnałów pochodzących z pomiarów drgań lub sił z masami obciążników korekcyjnych i miejsc ich posadowienia, w związku z uprzednio wykonaną kalibracją maszyny. Przedstawiono testowanie wyważarek. Przy opisie kilku wybranych czynności technologicznych, przy wyważaniu, pokazano np. sposób na mechaniczną i elektroniczną kompensację składników niewyważenia zakłócających wynik wyważania.

Umieszczone w tekście 23 krótkie programy, zaprojektowane w środowisku Octave, służą w większości do wykonania obliczeń numerycznych będących rozwinięciem uprzednio wykonanych obliczeń analitycznych. Rozwinięcie polega na dodaniu możliwości dowolnego konfigurowania wstępnego obciążenia wirnika i ilości oraz rozkładu płaszczyzn pomiarowych i korekcyjnych wzdłuż długości wirnika. Daje to możliwości wstępnej analizy skuteczności wyważania wirników podatnych.

Dla czytelnika, który na co dzień nie ma do czynienia z dynamiką wirników, przygotowano wstępne rozdziały. Dołączono w nich wybrane informacje ze statyki, kinematyki, dynamiki i drgań prostych układów, które ułatwiają czytanie dalszego tekstu.

Mirosław Malec

ISBN 978-83-978559-5-3

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 174

format B5

oprawa miękka

autor Joanna Bihałowicz, Michał Zugaj

„Książka jest obszernym, bogato ilustrowanym podręcznikiem do nauki rysunku technicznego, grafiki inżynierskiej oraz technik CAD ze szczególnym uwzględnieniem programu AutoCAD, który od lat wyznacza standardy w dziedzinie oprogramowania CAD. Uwzględniono zmiany wynikające z uregulowań normalizacyjnych PN-EN, PN-EN ISO oraz PN-ISO z 2004 roku dotyczących metod rzutowania, dokumentacji technicznej wyrobu w zakresie terminologii i opisu rysunków. W książce zawarto wiedzę niezbędną do nauki rysunku na potrzeby budownictwa. Przedstawiono zarówno ogólne zasady wykonania rysunków technicznych, jak i wiadomości specjalistyczne w zakresie rysunku urbanistycznego, konstrukcyjnego i inne. Jednocześnie zastosowana przez Autorów metoda prezentacji materiału sprawia, że nauka programu AutoCAD będzie prosta i szybka, a co ważniejsze – bardzo praktyczna. Bez zbędnej teorii, za to przy użyciu konkretnych przykładów, dzięki którym odbiorca będzie mógł zacząć tworzyć swoje pierwsze prawdziwe projekty i poznawać tajniki systemu AutoCAD. (…) Kolejne części podręcznika poświęcone są rysunkowi maszynowemu i budowlanemu. Autorzy w przystępny sposób przedstawiają zagadnienia dotyczące połączeń, łożysk oraz rysunków złożeniowych, a także podstawowych zasad rysunku budowlanego i oznaczeń graficznych. Dzięki temu publikacja ma charakter interdyscyplinarny i może być wykorzystywana na różnych kierunkach kształcenia inżynierskiego”. [z recenzji dr. hab. inż. Pawła Ogrodnika, prof. SGGW]

ISBN 978-83-978559-6-0

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 138

format B5

oprawa miękka

red. nauk. Magdalena Gikiewicz

Współczesne państwa stają przed rosnącą liczbą złożonych zagrożeń, zarówno naturalnych, jak i wynikających z działalności człowieka, co wymaga zintegrowanego podejścia do bezpieczeństwa, obejmującego aspekty militarne i niemilitarne oraz współpracę cywilno-wojskową. Skuteczna ochrona ludności opiera się na prognozowaniu zagrożeń, działaniach prewencyjnych, przygotowaniu do reagowania i odbudowy. Mimo różnic wynikających z uwarunkowań społeczno-gospodarczych i geopolitycznych systemy ochrony ludności w Europie wykazują istotne podobieństwa.
Celem monografii jest analiza i porównanie rozwiązań w zakresie ochrony ludności w sześciu krajach: Litwie, Łotwie, Estonii, Finlandii, Szwecji i Danii, których modele uznawane są za wzorcowe. Badania oparto na analizie aktów prawnych, dokumentów strategicznych, raportów oraz doświadczeniach z międzynarodowej konferencji „Ochrona ludności i obrona cywilna w Finlandii i w Polsce 2025”.
Struktura pracy obejmuje charakterystykę państw, uwarunkowania zagrożeń, opis systemów ochrony ludności oraz przykłady działań w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej angażujących społeczeństwo. Monografia kończy się wnioskami i refleksją nad kierunkami rozwoju systemów ochrony ludności, stanowiąc źródło wiedzy dla badaczy, praktyków i osób zainteresowanych bezpieczeństwem i zarządzaniem kryzysowym.

ISBN 978-83-973476-8-7

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 282

format B5

oprawa miękka

red. nauk. Robert Piec, Marcin Łapicz, Jacek Kalinko

Badania środowiskowe stanowią kluczowy element w obszarze ochrony środowiska, zapewniając niezbędne dane do monitorowania stanu środowiska zarówno w aspekcie jakościowym, jak i ilościowym. Proces pomiaru parametrów środowiskowych obejmuje szeroki wachlarz czynników, m.in. stężenie zanieczyszczeń powietrza (np. pyłów zawieszonych, gazów cieplarnianych, tlenków azotu), temperaturę i jakość wód, a także poziom zanieczyszczeń gleby.
W odniesieniu do działalności służb ratowniczych, m.in. Państwowej Straży Pożarnej, pomiary środowiskowe stanowią fundament oceny i zarządzania ryzykiem podczas działań ratowniczych. W kontekście pożarów, katastrof przemysłowych czy innych sytuacji kryzysowych zrozumienie dynamiki zmian w parametrach środowiskowych staje się kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa zarówno dla służb ratowniczych, jak i dla osób cywilnych.
W niniejszym opracowaniu omówione są metody/techniki pomiarów środowiskowych, prowadzone w skali laboratoryjnej, które znajdują odzwierciedlenie w działaniach realizowanych przez jednostki Państwowej Straży Pożarnej.

ISBN 978-83-978559-9-1

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 226

format B5

oprawa miękka

autor: Jacek Chrzęstek, Przemysław Bylica

Podręcznik jest przeznaczony dla studentów studiów stacjonarnych i niestacjonarnych (mundurowych i cywilnych) Akademii Pożarniczej oraz słuchaczy studiów podyplomowych i słuchaczy kursów doskonalenia zawodowego realizowanych w Akademii Pożarniczej chcących poszerzać swoją wiedzę na temat szeroko rozumianej łączności, ale przede wszystkim jest to podstawowe źródło niezbędnych wiadomości dla studentów i słuchaczy uczęszczających na zajęcia z przedmiotu Systemy i organizacja łączności. Podręcznik składa się z dwóch części.
Część pierwsza zawiera omówienie tematyki wykładów będących jedną z form treści programowych powyższego przedmiotu. Opisane zostaną tu podstawowe zagadnienia dotyczące wiadomości z dziedziny telekomunikacji i radiokomunikacji oraz współczesnych systemów radiokomunikacji ruchomej. Następnie zostaną zaprezentowane zagadnienia dotyczące organizacji i funkcjonowania systemów alarmowania i ostrzegania ludności oraz roli stanowisk kierowania i punktów alarmowych PSP w systemie łączności KSRG. Przybliżone zostaną niezbędne informacje związane z funkcjonowaniem systemów radiokomunikacji wąskopasmowej, w tym przedstawiona zostanie charakterystyka technologii radiokomunikacyjnych dla służb ratowniczych i bezpieczeństwa publicznego, takich jak technologie DMR i TETRA. Następnie omówione zostaną pojęcia podstawowe z zakresu łączności w Państwowej Straży Pożarnej (PSP) oraz podstawy prawne w zakresie organizacji łączności i jej funkcjonowania w sieciach radiowych krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (KSRG). W dalszej części zaprezentowana zostanie struktura oraz przeznaczenie kanałów i sieci radiowych UKF dla KSRG oraz zasady pracy w sieciach radiowych MSWiA. Ostatnim elementem, ale bardzo istotnym z punktu widzenia przyszłych kierujących działaniami ratowniczymi, będzie omówienie organizacji łączności na potrzeby prowadzenia działań ratowniczych na wszystkich poziomach kierowania.

Część druga podręcznika zawiera omówienie tematyki ćwiczeń, które są kolejną formą treści programowych przedmiotu Systemy i organizacja łączności. Głównym celem ćwiczeń jest przedstawienie studentom i słuchaczom Akademii Pożarniczej wiedzy niezbędnej do wprowadzenia w tematykę i realizację ćwiczeń laboratoryjnych, które będą realizowane w kolejnym semestrze studiów. W części tej zostanie przedstawiona ogólna charakterystyka urządzeń radiotelefonicznych stosowanych w PSP i służbach ratownictwa, charakterystyka trybów łączności i sposobów pracy w technologiach radiokomunikacyjnych, podstawowe funkcje urządzeń radiotelefonicznych w powiązaniu z technologiami radiokomunikacyjnymi oraz podstawowe sygnalizacje sterujące urządzeniami w technologiach analogowej i cyfrowej. Następnie zaprezentowana zostanie organizacja łączności w technologiach konwencjonalnej i trankingowej, a także rodzaje i charakterystyka usług telekomunikacyjnych w konwencjonalnych i trankingowych technologiach radiokomunikacyjnych.

Wydanie: 2 ze zmianami, 2026
Format: B5
Stron: 138
ISBN 978-83-8156-840-1

Głównym celem tej publikacji jest aktualizacja treści części ćwiczeń laboratoryjnych skryptu stanowiącego jego wydanie I z roku 2008. Aktualizacja dotyczy również rozszerzenia jednego ćwiczenia oraz wprowadzenia jednego nowego ćwiczenia dotyczącego nieomawianej w dotychczasowym skrypcie metody inteligencji obliczeniowej oraz możliwego jej zastosowania. Aktualne wydanie skryptu nie zawiera ćwiczeń dotyczących sztucznych sieci neuronowych, które znajdowały się w wydaniu I. Zmianie uległ również tytuł skryptu.
Skrypt zawiera opis ćwiczeń laboratoryjnych realizowanych głównie na przedmiotach: „Metody sztucznej inteligencji w elektroenergetyce” i „Podstawy sztucznej inteligencji”. Opis poszczególnych ćwiczeń jest typowy dla zajęć laboratoryjnych o charakterze komputerowym.

SCALONE NORMATYWY DO WYCEN BUDYNKÓW I BUDOWLI Nr 155 - poziom cen I kwartał 2026 r.

Materiały pomocnicze do szacunkowego określania kosztów odtworzenia obiektów budowlanych.

Monografia prezentuje szeroki zbiór prac ukazujących różnorodność oraz dynamiczny rozwój współczesnej inżynierii materiałowej. Opracowania obejmują funkcjonalne materiały organiczne i nieorganiczne, materiały stosowane w budownictwie, rozwiązania biomedyczne, zaawansowane metody modyfikacji powierzchni oraz zagadnienia modelowania właściwości fizykochemicznych. Prace zgromadzone w niniejszym tomie ukazują interdyscyplinarny charakter badań prowadzonych na Politechnice Śląskiej oraz ich znaczenie dla rozwoju zaawansowanych materiałów przyszłości, tworzonych z myślą o potrzebach nowoczesnego przemysłu, medycyny i technologii.

• Autor: Julian Wiatrm, Marcin Orzechowski, Piotr Musielak
• Rok wydania: 2026, wydanie II uzupełnione i poprawione
• ISBN: 978-83-64094-81-1
• Liczba stron: 204
• Oprawa: miękka
• Format: 16x23 cm

Spis treści

1. Podstawa prawna stosowania PWP w obiektach budowlanych / 9
2. Dopuszczanie wyrobów budowlanych w ochronie przeciwpożarowej / 11
3. Dopuszczanie PWP do instalowania w obiektach budowlanych / 20
4. Opis środowiska pożarowego / 27
4.1. Pomieszczenie oraz strefa zagrożona wybuchem / 29
4.2. Wpływ temperatury pożaru na rezystancję przewodów / 29

5. Schemat zasilania budynku w energię elektryczną / 31
6. Układy sieci zasilających niskiego napięcia / 33
7. Parametry jakościowe energii elektrycznej mające wpływ na funkcjonowanie PWP / 34
8. Elementy teorii niezawodności układów elektrycznych w zakresie PWP / 36
9. Metodyka obliczania prądów zwarciowych z uwzględnieniem różnych źródeł zasilania / 38

10. Wymagania stawiane ochronie przeciwporażeniowej PWP / 42
10.1. Samoczynne wyłączenie w układzie zasilania TN (TN-C; TN-C-S; TN-S) / 43
10.1.1. Projektowanie ochrony przeciwporażeniowej PWP przy zasilaniu budynku w układzie TT w przypadku nieskutecznej ochrony przeciwporażeniowej / 47
10.2. Zasilanie z generatora zespołu prądotwórczego / 52
10.3. Połączenia wyrównawcze jako środek ochrony uzupełniającej / 53

11. Metodyka doboru przewodów stanowiących wyposażenie PWP / 54

12. Zabezpieczenia stosowane w układach PWP / 78
12.1. Wymagania stawiane wkładkom bezpieczników topikowych / 78
12.2. Wymagania stawiane wyłącznikom nadprądowym / 78
12.3. Wymagania stawiane rozłącznikom / 79

13. Lokalizacja PWP / 80
13.1. Możliwe – zalecane miejsca instalacji aparatu wykonawczego PWP / 81

14. Metodyka konstruowania PWP / 83
14.1. Wymagania przepisów oraz teorii i techniki niezawodności zasilania i bezpieczeństwa elektrycznego / 83
14.2. Przykładowe rozwiązania układów PWP / 86

15. Zakres dokumentacji projektowej PWP / 96
16. Uzgadnianie dokumentacji projektowej PWP z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń ppoż. / 99

17. Badania odbiorcze i próby funkcjonalne działania PWP / 101
17.1. Przegląd techniczny przeciwpożarowego wyłącznika prądu / 101
17.2. Badanie ochrony przeciwporażeniowej / 105
17.3. Badanie akumulatorów zasilaczy UZS / 109

18. Dokumentacja powykonawcza / 114

19. Odbiory PWP realizowane przez PSP / 116
19.1. Na co zwracać szczególną uwagę podczas czynności odbiorczych PWP w obiektach budowlanych / 116
19.2. Czynności odbiorowe PWP / 117
19.3. Dokumenty dopuszczające na poszczególne elementy PWP. Informacje dla funkcjonariuszy PSP i osób prowadzących czynności kontrolno-rozpoznawcze / 118

20. Przykładowe projekty PWP / 119
20.1. Projekt przeciwpożarowego wyłącznika prądu hali produkcyjnej zgodny z wymaganiami normy PN-HD 60364-5-56:2019-01 / 119
20.2. Projekt zasilania przemysłowej stacji transformatorowej z funkcją PWP na SN / 128

Załączniki / 140
Załącznik 1. Ochrona sprzętu i urządzeń elektrycznych przez obudowy. Kodowanie barwami elementów manipulacyjnych / 140
Załącznik 2. Tabele pomocnicze do oceny skuteczności samoczynnego wyłączenia / 146
Załącznik 3. Tabele rezystancji i reaktancji transformatorów linii napowietrznych i kabli (wybranych) / 158
Załącznik 4. Zakres projektu technicznego instalacji PWP w obiekcie budowlanym / 164

Literatura / 168

Dodatek 1. Wymagania dla kabli i przewodów wynikające z Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE Nr 305/2011 (CPR) z dnia 9 marca 2011 / 171
Dodatek 2. Wymagania dotyczące lokalizacji kontenerowych stacji transformatorowych oraz zespołów prądotwórczych pod względem ochrony przeciwpożarowej / 189

WYTYCZNE PROJEKTOWANIA ORAZ ODBIORÓW PRZECIWPOŻAROWEGO WYŁĄCZNIKA PRĄDU

Przeciwpożarowy Wyłącznik Prądu (PWP) jest urządzeniem elektrycznym, które umożliwia wyłączenie dopływu energii elektrycznej do płonącego budynku podczas akcji ratowniczo-gaśniczej. Wyłączane są wszystkie odbiorniki energii elektrycznej za wyjątkiem urządzeń wspomagających ewakuację oraz gaszenie pożaru. Dzięki temu minimalizuje się możliwość porażenia prądem elektrycznym ratowników oraz osób ewakuowanych. Przeciwpożarowy Wyłącznik Prądu instalowany jest w każdym budynku posiadającym strefy pożarowe o kubaturze przekraczającej 1000 m³ lub zawierającym strefy zagrożone wybuchem. Jego sposób działania oraz lokalizacja budzi wiele wątpliwości, nieporozumień i stanowi często nie lada wyzwanie dla projektanta i osób opiniujących projekt. Na dzień dzisiejszy, stan przepisów prawnych dotyczących tego zagadnienia, nie pozwala na jednoznaczną interpretację wymagań istotnych dla sposobu realizacji systemu wyłączenia zasilania obiektu budowlanego energią elektryczną w przypadku pożaru czy innych zdarzeń lub awarii. Niekiedy, interpretacja wymagań formalnoprawnych stoi w wyraźnej sprzeczności z zasadami stosowania a technicznej czy praw fizyki.

W celu poprawy sytuacji oraz właściwej interpretacji problemu zarówno w środowisku elektryków oraz pożarników, redakcja miesięcznika „elektro.info”, wchodząca w skład Wydawnictwa Grupa Medium Sp. z o.o. Sp. K. wydała „Wytyczne projektowania oraz odbiorów przeciwpożarowego wyłącznika prądu”, które powinny znaleźć się w zasobach wszystkich KW PSP, KP PSP oraz Okręgowych Izb Inżynierów Budownictwa. Niewątpliwie z prezentowanej książki powinni korzystać rzeczoznawcy d/s zabezpieczeń ppoż., projektanci, inwestorzy, inspektorzy nadzoru inwestorskiego oraz funkcjonariusze pionu prewencji PSP. Recenzowana książka autorstwa zespołu pod kierownictwem mgr. inż. Juliana Wiatr jest próbą przybliżenia i wielowątkowej analizy problematyki projektowania i wykonania PWP oraz przypomnienia występujących zjawisk fizycznych, które należy uwzględnić przy wyborze zastosowanych rozwiązań.

Autorzy, poza przybliżeniem wymagań formalnoprawnych i normatywnych dla legalnego stosowania wyrobów budowlanych realizujących funkcję PWP, wskazują na odpowiedzialność Projektanta za skuteczność i niezawodność działania systemu, uwzględniając konieczność uzyskania pozytywnej opinii rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń ppoż. Projektant – elektryk, odpowiada za dobór aparatów stanowiących zestaw tworzący PWP, ich parametrów, zastosowanie środków ochrony przeciwporażeniowej z uwzględnieniem warunków środowiskowych. Szczególną ostrożność należy zachować dobierając aparat wykonawczy odpowiedni dla spodziewanych prądów zwarciowych w miejscu jego zainstalowania. Spotykane wyroby posiadające wymagane dopuszczenia czy certyfikaty, nie zawsze spełniają wymagania zwarciowe (prądy zwarciowe załączalne, wyłączalne itp.). Uszkodzenie aparatu, jego styków, przez przepływ prądów zwarciowych może zagrażać bezpieczeństwu działania ekip ratowniczych oraz pozbawiać funkcji PWP wskutek zniszczenia prądami zwarciowymi. Tylko niezawodne rozłączenie izolacyjne może zapewnić bezpieczeństwo, a jednoznaczna sygnalizacja wyłączenia wszystkich źródeł zasilania, pozwala na podjęcie decyzji przez dowódcę akcji ratowniczo-gaśniczej o wysłaniu ludzi do prowadzenia akcji ratowniczej. Urządzenie uruchamiające PWP powinno niezawodnie uruchomić aparat wykonawczy. Urządzenie sygnalizujące lub ich zespół, odpowiednio oznakowany i opisany, musi jednoznacznie sygnalizować wyłączenie wszystkich źródeł zasilających płonący budynek.

Wieloletnie doświadczenie kierującego zespołem autorskim recenzowanej książki, wiedza zdobyta na kilku uczelniach oraz wiedza i doświadczenie współautorów zaowocowały wielowątkową analizą problemów, które należy uwzględnić podczas projektowania, budowy oraz podczas eksploatacji układów PWP. Cennym elementem publikacji oprócz wymagań formalnoprawnych i niezbędnej wiedzy z zakresu  doboru aparatów elektrycznych są przykładowe projekty PWP realizujące wyłączenie zasilania budynku na nn oraz SN.

Tekst: mgr inż. Edward Kaspura, dr inż. Kazimierz Herlender, prof. uczelni, Politechnika Wrocławska

Stron 208

Wydanie 1.

Oprawa twarda, foliowana

Data wydania 2026

Przekład Jerzy Jarosław Malinowski

ISBN 978-83-7020-989-6

Format 21 x 26 cm

W książce Ceramika. Praktyczny poradnik lepienia z gliny Sunshine Cobb prezentuje przystępne instrukcje i projekty, które uczą zarówno podstawowych umiejętności, jak i zaawansowanych technik konstrukcyjnych i dekoracyjnych, od pudełka z wałeczków po naczynie żaroodporne z miękkich płatów. Jednak to, co wyróżnia tę książkę na tle konkurencji, to techniki prezentowane w kolejnych rozdziałach i projektach. Dzięki zdjęciom prezentującym prace najwybitniejszych współczesnych artystów książka strona po stronie inspiruje i pokazuje możliwe kierunki rozwoju twórczego.

Sunshine dzieli się swoim wieloletnim doświadczeniem w pracy z różnymi technikami lepienia gliny rękami do tworzenia form architektonicznych z silnym poczuciem tożsamości w tak entuzjastyczny i przystępny sposób, że poczułam się, jakby była w tym samym pokoju, dzieląc się ze mną swoimi sekretami zawodowymi, odpowiadając na przewidywalne pytania i udzielając rad.

Jessica Knapp, redaktorka

Ceramics Monthly

Jeśli szukasz praktycznego podejścia do lepienia i konstruowania naczyń z gliny, nie szukaj dalej. Jak tylko ona potrafi, Sunshine dzieli się hojnie i szczerze informacjami dla początkujących i zaawansowanych artystów oraz przemyślanymi wywiadami z  wieloma utalentowanymi artystami z naszej branży.

Steven Young Lee, dyrektor, Fundacja Sztuki Ceramicznej Archie Bray

• Producent: Grupa Medium
• Autor: Radosław Lenartowicz
• Rok wydania: 2026
• ISBN: 978-83-64094-79-8
• Liczba stron: 556
• Oprawa: miękka
• Format: 16x23 cm

Spis treści

I. OGÓLNE ZASADY EKSPLOATACJI URZĄDZEŃ INSTALACJI I SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH / 13

1. Określenia / 13

2. Prace eksploatacyjne i pomocnicze / 13

3. Zasady uzyskiwania uprawnień kwalifikacyjnych / 15

4. Dokumentacja techniczna urządzeń elektroenergetycznych / 16

5. Przyjęcie urządzeń elektroenergetycznych do eksploatacji / 18

6. Ocena stanu technicznego urządzeń / 18

II. BUDOWA I EKSPLOATACJA URZĄDZEŃ, INSTALACJI I SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH / 22

1. Urządzenia prądotwórcze, przyłączone do krajowej sieci elektroenergetycznej, bez względu na wysokość napięcia znamionowego / 22
   1.1. Sposoby zabezpieczenia generatorów / 24
   1.2. Dokumentacja techniczna / 26
   1.3. Uruchomienie generatora synchronicznego / 26
   1.4. Eksploatacja generatorów / 27
   1.5. Odłączenie od sieci i zatrzymanie generatora / 33

2. Instalacje i urządzenia o napięciu do 1 kV / 37
   2.1. Wiadomości podstawowe / 37
   2.2. Podział instalacji elektrycznych / 37
   2.3. Systemy instalacji elektrycznych / 38
   2.4. Wymienialność instalacji elektrycznych / 47
   2.5. Wymagania dla instalacji elektrycznych w budynkach / 47
   2.6. Instalacje elektryczne w budynkach mieszkalnych / 48
   2.7. Budowa instalacji elektrycznych w budynkach mieszkalnych / 49
   2.8. Instalacje przemysłowe niskiego napięcia / 58
   2.9. Eksploatacja instalacji elektrycznych / 59
   2.10. Organizacja bezpiecznej pracy przy eksploatacji instalacji elektrycznych / 63

3. Instalacje piorunochronne / 68
   3.1. Wymagania ogólne / 68
   3.2. Ochrona zewnętrzna / 69
   3.3. Ochrona wewnętrzna / 76
   3.4. Informacje techniczne / 80

4. Sieci, urządzenia, instalacje o napięciu nominalnym do 1 kV oraz wyższym od 1 kV / 86
   4.1. Elektroenergetyczne linie napowietrzne / 86
   4.2. Elektroenergetyczne linie kablowe / 110
   4.3. Stacje elektroenergetyczne / 122
   4.4. Transformatory / 131
   4.5. Elektroenergetyczne urządzenia napędowe i przetwornice / 138
   4.6. Baterie akumulatorów i urządzenia prostownikowe / 150

5. Zespoły prądotwórcze o mocy powyżej 50 kW / 157
   5.1. Rodzaje i wykonanie zespołów prądotwórczych / 157
   5.2. Eksploatacja zespołów prądotwórczych / 158
   5.3. Zespoły prądotwórcze przewoźne / 162
   5.4. Zasady obsługi (konserwacji) zespołów prądotwórczych / 163

6. Urządzenia elektrotermiczne / 168
   6.1. Rodzaje i budowa urządzeń elektrotermicznych / 168
   6.2. Eksploatacja urządzeń elektrotermicznych / 170

7. Urządzenia do elektrolizy / 174
   7.1. Zasada działania i budowa urządzeń do elektrolizy / 174
   7.2. Warunki bezpiecznej pracy i eksploatacja urządzeń do elektrolizy / 174

8. Sieci elektrycznego oświetlenia ulicznego / 179
   8.1. Wykonanie sieci oświetlenia ulicznego / 179
   8.2. Eksploatacja sieci elektrycznego oświetlenia ulicznego / 181

9. Elektryczna sieć trakcyjna / 184
   9.1. Budowa i wykonanie sieci trakcyjnej / 184
   9.2. Eksploatacja sieci trakcyjnej / 185
   9.3. Prądy błądzące i ochrona urządzeń podziemnych / 189

10. Aparatura kontrolno-pomiarowa, urządzenia i instalacje automatycznej regulacji, sterowania i zabezpieczeń urządzeń i instalacji wymienionych w punktach od II-1 do II-9 (AKPiA) / 192
    10.1. Urządzenia elektryczne do pomiaru i regulacji automatycznej / 192
    10.2. Montaż zestawów automatyki przemysłowej / 193
    10.3. Przyłączanie aparatów i sprzętu / 193
    10.4. Podłączanie aparatury i sprzętu zabudowanych na oddzielnych konstrukcjach wsporczych / 194
    10.5. Instalacje tras obwodów elektrycznych / 194
    10.6. Eksploatacja instalacji i urządzeń AKPiA / 196
    10.7. Warunki montażu czujników dla układów pomiarowych i regulacyjnych / 200

III. PRACE KONTROLNO-POMIAROWE / 208

1. Prace pomiarowe przy instalacjach i urządzeniach elektrycznych / 208
   1.1. Wymagania ogólne / 208
   1.2. Sprawdzenie odbiorcze. Oględziny / 210
   1.3. Badania / 211
   1.4. Sprawdzenie ciągłości przewodów ochronnych / 212
   1.5. Pomiar rezystancji izolacji instalacji elektrycznej / 213
   1.6. Sprawdzenie ochrony przez oddzielenie od siebie obwodów (separacja elektryczna) / 213
   1.7. Pomiar rezystancji izolacji ścian i podłóg / 213
   1.8. Pomiar rezystancji izolacji kabla / 214
   1.9. Kable na napięcia znamionowe do 1 kV / 214
   1.10. Kable na napięcia znamionowe ponad 1 kV / 215
   1.11. Pomiar rezystancji uziemienia / 215
   1.12. Pomiar rezystancji uziemienia metodą techniczną / 215
   1.13. Pomiar rezystancji uziemienia metodą kompensacyjną / 216
   1.14. Pomiar rezystywności gruntu / 216
   1.15. Pomiar prądów upływowych / 217
   1.16. Sprawdzenie polaryzacji / 217
   1.17. Sprawdzenie samoczynnego wyłączenia zasilania / 217
   1.18. Sprawdzenie działania urządzeń ochronnych różnicowoprądowych / 219
   1.19. Sprawdzenie połączeń wyrównawczych / 222
   1.20. Badanie spadków napięcia / 222
   1.21. Badanie funkcjonalności / 222
   1.22. Sprawdzenie wytrzymałości elektrycznej / 222

2. Wykonywanie pomiarów eksploatacyjnych przy urządzeniach elektroenergetycznych o napięciu znamionowym do 1 kV i powyżej 1 kV / 235
   2.1. Przepisy / 235
   2.2. Wykonywanie pomiarów eksploatacyjnych dla elektrycznych urządzeń napędowych / 235
   2.3. Wykonywanie pomiarów eksploatacyjnych dla baterii kondensatorów energetycznych / 239
   2.4. Wykonywanie pomiarów eksploatacyjnych dla transformatorów energetycznych / 241
   2.5. Wykonywanie pomiarów eksploatacyjnych dla elektroenergetycznych linii kablowych / 244

3. Wykonywanie pomiarów eksploatacyjnych dla prądnic synchronicznych o napięciu powyżej 1 kV / 248
   3.1. Pomiar rezystancji izolacji uzwojeń stojana prądnicy zespołu prądotwórczego / 248
   3.2. Pomiar rezystancji izolacji uzwojeń wzbudzenia prądnicy wzbudzonej / 249
   3.3. Pomiar rezystancji izolacji uzwojeń wzbudzenia prądnicy niewzbudzonej / 249

4. Zakresy, metody i terminy wykonywania badań / 252
   4.1. Budynki mieszkalne oraz użyteczności publicznej / 252
   4.2. Zakłady przemysłowe / 254
   4.3. Pomieszczenia zagrożone wybuchem / 257
   4.4. Urządzenia rozdzielcze / 259
   4.5. Stacje elektroenergetyczne / 260
   4.6. Baterie kondensatorów o napięciu do 1 kV / 261
   4.7. Transformatory / 263
   4.8. Narzędzia ręczne o napędzie elektrycznym i elektryczne urządzenia ruchome / 264

5. Zasady wykonywania i eksploatacji rozliczeniowych układów pomiarowych / 271
   5.1. Wymagania ogólne / 271
   5.2. Tablice licznikowe / 272
   5.3. Liczniki / 273
   5.4. Przekładniki prądowe i napięciowe / 273
   5.5. Układy pomiarowe pośrednie i półpośrednie / 274
   5.6. Układy pomiarowe bezpośrednie / 275
   5.7. Układ kontrolny obecności napięcia / 275
   5.8. Układ Samoczynnego Załączania Rezerwy / 275
   5.9. Zespoły prądotwórcze / 276
   5.10. Uzgadnianie i zatwierdzanie dokumentacji projektowej / 276

IV. OCHRONA PRZECIWPORAŻENIOWA W URZĄDZENIACH, INSTALACJACH I SIECIACH ELEKTRYCZNYCH / 280

1. Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym w urządzeniach elektroenergetycznych do 1 kV / 280
   1.1. Ochrona przed dotykiem bezpośrednim / 297
   1.2. Ochrona przy uszkodzeniu (przed dotykiem pośrednim) / 299
   1.3. Ochrona przez zastosowanie samoczynnego wyłączenia zasilania / 299
   1.4. Ochrona przez zastosowanie urządzeń II klasy ochronności / 311
   1.5. Ochrona przez zastosowanie izolowania stanowiska / 312
   1.6. Ochrona przez zastosowanie separacji elektrycznej / 313
   1.7. Ochrona przez zastosowanie nieuziemionych połączeń wyrównawczych miejscowych / 314
   1.8. Ochrona strefowa w pomieszczeniach wyposażonych w wannę lub prysznic / 315

2. Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym w urządzeniach elektroenergetycznych o napięciu powyżej 1 kV / 322
   2.1. Sieć elektroenergetyczna wysokiego napięcia jako źródło zagrożenia porażeniowego / 322
   2.2. Ochrona przed dotykiem bezpośrednim / 323
   2.3. Środki ochrony przed dotykiem pośrednim (przy uszkodzeniu) / 329
   2.4. Łączenie uziemień urządzeń wysokiego i niskiego napięcia / 334
   2.5. Wymagania dla uziemień obiektów elektroenergetycznych wysokiego napięcia / 336
   2.6. Wymagania szczegółowe dotyczące uziemienia wybranych elementów stacji / 338
   2.7. Parametry elektryczne typowych rozwiązań technicznych stanowisk izolacyjnych i powłok elektroizolacyjnych / 339

3. Ochrona przeciwporażeniowa w obwodach prądu stałego / 343
   3.1. Wymagania ogólne / 343
   3.2. Układy sieci prądu stałego / 345
   3.3. Zagrożenia korozyjne w obwodach prądu stałego / 346
   3.4. Zalecane środki ochrony przeciwporażeniowej / 347

V. OCHRONA PRZECIWPOŻAROWA W URZĄDZENIACH, INSTALACJACH I SIECIACH ELEKTROENERGETYCZNYCH / 350

VI. SPOSOBY UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY OSOBOM PORAŻONYM PRĄDEM ELEKTRYCZNYM I POPARZONYM / 359

1. Działanie prądu elektrycznego na organizm człowieka / 359

2. Uwalnianie porażonego spod działania prądu elektrycznego o napięciu do 1 kV / 360

3. Uwalnianie porażonego spod działania prądu elektrycznego o napięciu powyżej 1 kV / 363

4. Czynności po uwolnieniu porażonego spod działania prądu elektrycznego / 363
   4.1. Sztuczne oddychanie / 366
   4.2. Pośredni masaż serca / 369
   4.3. Pierwsza pomoc przedlekarska przy innych obrażeniach ciała / 371

VII. ORGANIZACJA BEZPIECZNEJ PRACY PRZY EKSPLOATACJI URZĄDZEŃ, INSTALACJI I SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH / 374

1. Zasady organizacji pracy / 374

2. Bezpieczeństwo wykonywania prac przy urządzeniach elektrycznych / 380

3. Organizacja prac pod napięciem – PPN / 384

4. Etapy prac pod napięciem – PPN / 385

5. Sprzęt ochronny i narzędzia pracy / 387

6. Bezpieczeństwo i higiena pracy / 397

VIII. INSTALACJE ELEKTRYCZNE W OBIEKTACH ZAGROŻONYCH WYBUCHEM I POŻAREM / 406

1. Wymagania ogólne / 406

2. Podział urządzeń przeciwwybuchowych / 407

3. Strefy zagrożenia wybuchem / 408

4. Dobór urządzeń elektrycznych w strefach zagrożonych wybuchem / 410

5. Instalowanie urządzeń w strefach zagrożonych wybuchem / 412

6. Eksploatacja urządzeń w strefach zagrożonych wybuchem / 415
   6.1. Oględziny / 415
   6.2. Przeglądy / 416
   6.3. Konserwacja i naprawy / 418

IX. INSTALACJE ELEKTRYCZNE NA TERENIE BUDOWY / 423

1. Zasilanie w energię elektryczną terenu budowy / 423

2. Zalecany system ochrony przeciwporażeniowej do stosowania na terenie budowy / 424

3. Eksploatacja instalacji i urządzeń elektrycznych na terenie budowy / 427

X. WARUNKI TECHNICZNE, JAKIM POWINNY ODPOWIADAĆ BUDYNKI I ICH USYTUOWANIE / 432

XI. RACJONALNA GOSPODARKA ELEKTROENERGETYCZNA / 439

XII. URZĄDZENIA ENERGOELEKTRONICZNE / 442

XIII. INSTALACJE ELEKTRYCZNE FUNKCJONUJĄCE W WARUNKACH POŻARU / 446

1. Wymagania podstawowe / 446

2. Przeciwpożarowy wyłącznik prądu / 447

3. Odbiory, próby i badania w instalacjach elektrycznych funkcjonujących w warunkach pożaru / 448

4. Eksploatacja / 449

XIV. INSTALACJE I URZĄDZENIA ELEKTRYCZNE W BUDYNKACH ZAKŁADÓW OPIEKI ZDROWOTNEJ / 452

1. Wymagania podstawowe / 452

2. Klasyfikacja pomieszczeń użytkowanych medycznie / 453

3. Wymagania dla instalacji elektrycznych w budynkach zakładów opieki zdrowotnej / 453

4. Ochrona przeciwporażeniowa w pomieszczeniach medycznych grup 0, 1 i 2 / 455

5. Elektryczność statyczna / 457

6. Eksploatacja – kontrola i konserwacja / 458

7. Klasyfikacja urządzeń elektromedycznych pod względem klas ochronności oraz typy ochrony części aplikacyjnych / 459

XV. INSTALACJE FOTOWOLTAICZNE W BUDOWNICTWIE MIESZKANIOWYM / 462

1. Budowa / 462

2. Eksploatacja instalacji fotowoltaicznej PV / 464

XVI. OŚWIETLENIE ELEKTRYCZNE / 467

1. Informacje podstawowe / 467

2. Eksploatacja urządzeń oświetlenia elektrycznego / 471

XVII. ZADANIA SŁUŻB EKSPLOATACYJNYCH – PODSTAWY BHP W ELEKTROENERGETYCE / 474

1. Zadania osób zajmujących się eksploatacją urządzeń, sieci, instalacji elektrycznych na stanowisku eksploatacji „E” oraz stanowisku dozoru „D” / 474

2. Prace pomocnicze przy urządzeniach elektroenergetycznych / 478

3. Ogólna instrukcja bezpieczeństwa i higieny pracy dla osób zajmujących się eksploatacją urządzeń, sieci i instalacji elektrycznych w miejscu pracy / 479

XVIII. PRZEMYSŁOWE MAGAZYNY ENERGII / 485

XIX. BUDOWA I INSTALACJA STACJI ŁADOWANIA (ŁADOWAREK) DO SAMOCHODÓW ELEKTRYCZNYCH / 495

XX. WYKAZ PODSTAWOWYCH PRZEPISÓW OBOWIĄZUJĄCYCH PRZY EKSPLOATACJI I DOZORZE SIECI, INSTALACJI I URZĄDZEŃ ELEKTRYCZNYCH / 507

1. Ustawy / 507

2. Rozporządzenia / 508

3. Normy / 511

4. Literatura / 536

WYBRANE TERMINY I DEFINICJE / 538
WZORY ŚWIADECTWA KWALIFIKACYJNEGO – GRUPA E I D, ZAŁĄCZNIKI / 550
OZNACZENIA POLSKIE I ANGIELSKIE, SKRÓTY / 556

autor: Jarosław Przewłócki, Jarosław Górski
Format: 165 x 235 mm
Stron: 400
Okładka: miękka
Wydawnictwo: Arkady
Wydanie: Wydanie 1, uzupełnione
ISBN: 978-83-213-5361-6

Książka stanowi wprowadzenie do teorii konstrukcji i obejmuje zagadnienia z zakresu mechaniki teoretycznej (ogólnej), mechaniki budowli oraz wytrzymałości materiałów. Głównym obszarem analizy są płaskie układy prętowe. Obliczenia przedstawiono z wykorzystaniem tradycyjnych metod, powszechnie stosowanych w praktyce inżynierskiej, uzupełnionych o podstawową wersję macierzowej metody przemieszczeń.
Publikacja zawiera liczne przykłady obliczeniowe oraz zadania do samodzielnego rozwiązania wraz z odpowiedziami. W aktualnym wydaniu uwzględniono dodatkowo zagadnienia plastyczności, stateczności, dynamiki budowli oraz analizę tarcz i płyt. Książka przeznaczona jest dla studentów uczelni technicznych, a także dla inżynierów, projektantów i wykonawców obiektów budowlanych.

„Podstawy mechaniki budowli” to klarowne i praktyczne wprowadzenie do teorii konstrukcji, skoncentrowane
na analizie płaskich układów prętowych. Książka łączy solidne podstawy teoretyczne z tradycyjnymi metodami
obliczeń, niezbędnymi w   codziennej pracy inżyniera, wzbogaconymi o elementy nowoczesnego podejścia
macierzowego. Liczne przykłady, zadania z odpowiedziami oraz rozszerzenia o zagadnienia plastyczności,
stateczności i dynamiki czynią ją niezastąpionym wsparciem w nauce. To pozycja obowiązkowa zarówno dla
studentów kierunków technicznych, jak i projektantów oraz wykonawców

stan prawny - 9 marca 2026 r., z dużymi zmianami w Prawie budowlanym