Kreślenie i zdobienie geometryczne dostosowane do potrzeb przemysłu i rzemiosł.

Malanowicz Józef Reprint 1920

Rysunek jest najpotężniejszym środkiem do poznania i zrozumienia form świata zewnętrznego oraz wypowiadania wrażeń,

jakie za ich pośrednictwem otrzymujemy; trzeba go więc uważać za rodzaj mowy pisanej, którą każdy posiadać powinien.

Podręcznik niniejszy składa się z dwu części; Kreślenia i Zdobienia geometrycznego.

Przy opracowaniu Kreślenia geometrycznego zwracałem dużą uwagę na połączenie rysunku konstrukcyjnego i kompozycyjnego

z Planimetrią oraz Geometrią analityczną w mniemaniu, że nigdy nie należy uczyć rysunku bez geometrii.

Przy opracowaniu Zdobienia geometrycznego miałem na uwadze; kształcenie poczucia estetycznego i twórczości zdobniczej

ucznia z uwzględnieniem potrzeb zawodowych, co poprzedzam treściwą nauką stylów, a szczególniej stylowych ozdób geometrycznych.

                                                                                                                                                                     Malanowicz Józef 

SPIS RZECZY

KREŚLENIE GEOMETRYCZNE

Przedmowa do I wydania – III
Przedmowa do II wydania – IV
Przedmowa do III wydania – V
Słowo wstępne dla nauczyciela – VI
§ 1 – Wskazówki wstępne. Wiadomości wstępne – 1

§ 2–23. – Utwory geometryczne. Punkt. Linja. Powierzchnia, płaszczyzna, figura płaska. Geometrja i jej podział. Zasady początkowe planimetrij. Prosta i odcinek. Linje równoległe. Kąty. Wzajemne położenie kątów. Kąty wierzchołkowe. Rodzaje kątów. Cztery działania z odcinkami i kątami. Pion, poziom, kierunek ukośny. Proste, poziome, pionowe ukośne. Miary długości. Miary na rysunkach. Podziałki zmniejszone czyli skale. – 9

§ 24–29. – Przybory i materyały kreślarskie. Rysownica. Linjał. Trójkąty. Krzywiki. Miarki. Pluskiewki. Cyrkle. Umiejętne użycie cyrkli. Sprawdzanie dokładności przyborów do kreślenia. – 14

§ 30–39. – Materiały do kreślenia. Papier rysunkowy. Umocowanie papieru do rysownicy. Ołówki. Tusz do kreślenia. Farby do użytku technicznego. Technika malowania. Gumy. Szoryczki. Gąbki. Kleje. – 19

§ 40–44. – Ogólne zasady kreślarskie. Zadania zasadnicze na kreślenie. Wskazówki ogólne. Tablica 1. Kreślenie tablicy 2 i 3. – 24

§ 45–47. – Koła i ich części. Zastosowania praktyczne. Wzajemne położenie kół. Kreślenie tablicy 4. – 26

§ 48–49. – Symetrja figur. Zadania geometryczne konstrukcyjne. – 31

§ 50–52. – Mierzenie kątów. Kątomierz. Wykonanie kątomierza. – 33

§ 53–56. – Wielokąty. Kreślenie wielokątów foremnych na danym boku. – 37

§ 57–58. – Zastosowanie praktyczne wielokątów foremnych. Wypełnianie płaszczyzn wielokątami foremnymi. – 40

§ 59–60. – Trójkąty. Kreślenie trójkątów. – 41

§ 61–63. – Czworokąty. Rodzaje czworokątów. Kreślenie czworokątów. – 44

§ 64. – Kreślenie figur geometrycznych w siatkach. – 47

§ 65. – Kompozycje w zastosowaniu do potrzeb fachowych. – 48

§ 66–68. – Koła styczne i przecinające się. Styczne do kół i łuków. Rektyfikacja. – 50

§ 69–72. – Zastosowanie praktyczne kół i linii stycznych oraz kół przecinających się. Linje niektórych członków architektonicznych. Kreślenie łuków stylowych do okien, drzwi i sklepień. Ornamenty architektoniczne gotyckie. Okna gotyckie. – 57

§ 73–80. – Geometrja analityczna. Elipsa. Parabola. Hiperbola. I ich zastosowania i kreślenie. – 63

§ 81–86. – Linje koszykowe. Kabłąki. Owale. Linje jajowate. Łuki węgie czyli pełzające i ich konstrukcje. – 69

§ 87–97. – Wyznaczanie krzywych: cykloid i ślimaków przez punkty.
Cykloidy w ogóle: cykloidy właściwe, epicikloidy, hipocyloidy. Linje ślimakowe.
Ewolwenta. Woluty jońskie: pojedyncza i podwójna. Konchoida i jej konstrukcje – 77

§ 98. – Wymiarki (skale) – 80

ZDOBIENIE GEOMETRYCZNE

§ 99. – Zasady ogólne sztuki stosowanej – 81

§ 100–101. – Zasady zdobienia geometrycznego – 83

§ 102. – Ozdoby stylowe: egipski, asyryjski, perski, grecki, toskański, rzymski, starochrześcijański, bizantyjski, arabski, maurytański, romański, gotycki, renesansowy, barocco, regence, rococco, Ludwik XVI, sztuka odrodzenia w Polsce. – 105

§ 103. – Sztuka współczesna. Sztuka zakopiańska – 106

§ 104. – Ogólne zasady tworzenia kompozycji w zastosowaniu do potrzeb fachowych – 108

§ 105. – Zdobienie geometryczne w zastosowaniu do kwietników – 113

§ 106. – Napisy na rysunkach: „rondem” i „drukiem”. Alfabet secesyjny. – 115

Reprint książki z - 1948 roku.

Opis książki
Książka o introligatorstwie to kompleksowy przewodnik po sztuce oprawy książek – od historii jej rozwoju, przez materiałoznawstwo, po współczesne techniki zdobnicze i restauratorskie. Autor prowadzi czytelnika przez wszystkie etapy pracy introligatora, omawia narzędzia i maszyny, opisuje rodzaje opraw oraz sposoby ich wykonania, a także przedstawia techniki złocenia, marmurkowania i barwienia. To nieocenione źródło wiedzy zarówno dla początkujących, jak i zaawansowanych rzemieślników oraz konserwatorów.

Spis treści

Od autora – str. 5

1. Od słowa głoszonego do książki oprawnej (o powstaniu książki i jej oprawy) – str. 7

2. Materiałoznawstwo introligatorskie (papier — tektura — płótno — skóry i pergaminy — drobne materiały pomocnicze — środki klejące) – str. 14

3. Narzędzia, przyrządy i maszyny – str. 28

4. Broszurowanie książek (broszura normalna, szyta drutem, szyta nićmi — maszynowo) – str. 36

5. Oprawa nakładowa czyli księgarska – str. 47

6. Oprawa półpłócienna lub płócienna – str. 57

7. Oprawa papierowa – str. 78

8. Oprawa półtwarda – str. 81

9. Oprawa półskórzana i skórzana – str. 82

10. Oprawa pergaminowa – str. 97

11. Oprawa ksiąg handlowych – str. 102

12. Barwienie, złocenie i marmurowanie brzegów, różne techniki sporządzania papierów wyklejkowych – str. 115

13. Złocenie ręczne – str. 133

14. Złocenie maszynowe. Druki barwne – str. 148

15. Restaurowanie książek zabytkowych – str. 158

16. Barwienie i bajcowanie skór i pergaminów – str. 162

17. Zdobnictwo oprawy w rozwoju dziejowym – str. 164

Słowniczek – str. 187
Spis rycin – str. 188

PRZEDMOWA.

Konstrukcje oparte na podstawach statyki, oraz wytrzymałości materiałów, a w odniesieniu do konstrukcji drewnianych, na własnościach wytrzymałościowych i innych fizycznych drzewa, noszą nazwę:

DREWNIANYCH KONSTRUKCYJ INŻYNIERSKICH.

Mosty kolejowe i drogowe, więzary dachowe, hale, wieże ciśnień, wieże radiowe, kesony, skrzynie pływające, krążyny i rusztowania mostów, spichrze zbożowe, oraz wiele innych konstrukcyj drewnianych, tworzy bogaty zakres zainteresowań konstruktora.

W niniejszej książeczce główny nacisk położyłem na połączenia części drewnianych, poza tem, uwzględniłem potrzeby budownictwa w zakresie najczęściej spotykanym.

Chcę zaznaczyć, iż niema istotnej różnicy w zasadach konstruowania mostu czy też więzara dachowego, okładka książeczki przedstawia fragmenty mostów drewnianych, natomiast treść, jak wspomniano wyżej, dotyczy poza połączeniami, potrzeb budownictwa najczęściej stosowanego.

Kolegom z Zespołu Praesens składam najszczersze podziękowanie za podjęcie trudu wydania niniejszej książeczki; Koledze Inż. Arch. B. Luchcortowi specjalnie dziękuję za projekt okładki.

AUTOR.

SPIS RZECZY:

• Przedmowa .................................................................................. 5

• Uwagi wstępne, napr. dop. dla drzewa w/g M. R. P. .................. 7

• Połączenia dla niedużych sił ........................................................ 9

• Styki w linii prostej dla dużych sił: Dyble i nakładki drewniane ..... 13

• Nakładki drewniane, wkładki żelazne dwudzielne .................. 15

• Wkładki z płaskowników, nakładki drewniane ....................... 15

• Nakładki żelazne ..................................................................... 17

• Styk na bolec żelazne, nakładki żelazne .................................. 18

• Nakładki drewniane bolec żelazne ......................................... 19

• Połączenia patentowane .......................................................... 21

• Połączenia przy pomocy kleju ................................................ 23

• Połączenia przy pomocy gwoździ .......................................... 25

• Uwagi ogólne dotyczące połączeń ......................................... 29

• Połączenia pod kątem (węzły) .................................................. 29

• Belki — belki zazębione, klinowe, klockowe, z desek ............ 36

• Najprostsze ustroje belkowe .................................................. 45

• Słupy .......................................................................................... 50

• Belki wzmocnione ściągiem żelaznym .................................. 53

• Wiązary dachowe .................................................................. 55

• Wiatrownice i teźniki .............................................................. 68

Reprint 1907 roku.

Dwutomowe dzieło, poprzedzone dwustronicowym wstępem autora, liczy łącznie 575 stron.

Tom pierwszy obejmuje 383 strony, natomiast tom drugi, przerwany z powodu śmierci autora na literze „L”, zawiera 192 strony.

Publikacja stanowi alfabetyczny katalog niezwykłych przykładów architektury drewnianej z terenów dawnej Polski, obejmujący regiony takie jak Podlasie, Mazowsze, Litwa, Żmudź, Galicja, Czerwona Ruś, Podole, Wołoszczyzna, Wielkopolska, Grodzieńszczyzna i inne. Autor opisuje zarówno istniejące, jak i nieistniejące już obiekty z obszarów takich jak Lubelszczyzna, Ukraina, Ziemia Sandomierska, Opatowska czy Radomska.

Zygmunt Gloger prezentuje w swojej pracy drewniane cerkwie, kościoły, dwory szlacheckie, chaty, pałace, dzwonnice, lamusy, krzyże, pomniki przyrody oraz przedmioty codziennego użytku, jak kufry czy krzesła. Dzieło wzbogaca około 550 ilustracji, w tym rysunki autora, ryciny inspirowane dziełami Jana Matejki oraz fotografie. Praca ta, ze względu na unikatowy charakter i dokumentację nieistniejących już obiektów, posiada ogromną wartość historyczną i etnograficzną.