BHP, PPOŻ

Informacja dotycząca  dźwiękowych systemów ostrzegawczych DSO

Według ostatnich danych, w Polsce przebywa około 3,5 mln obywateli z Ukrainy. Tej informacji nie mogą zbagatelizować osoby odpowiedzialne za bezpieczeństwo w obiektach użyteczności publicznej.

Warto zatem rozważyć, aby w przypadku alarmu pożarowego, systemy nadające automatycznie komunikat wzywający do ewakuacji (DSO) emitowały komunikat również w języku ukraińskim. Nadawanie komunikatów przez Dźwiękowe Systemy Ostrzegawcze w kilku językach nie jest żadnym problemem.

Dla wszystkich, którzy nie dysponują taką wersją językową firma ela-compil przygotowała taki komunikat. Treść komunikatu jest dostępna również po kliknięciu w poniższy link.

Plik z nagranym komunikatem można pobrać bezpłatnie rejestrując się na poniższy link: forms.gle/2Ryyp4uH3gvqoGzW8

Wytyczne projektowania, instalowania, uruchamiania, obsługi i konserwacji dźwiękowych systemów ostrzegawczych
SITP WP – 04:2021
CNBOP-PIB W-0004:2021

rok wydania: 2021
ilość stron: 260
ISBN: 978-83-948534-9-5
format: 21x27 cm
oprawa: miękka

"Wytyczne projektowania, instalowania, uruchamiania, obsługi i konserwacji dźwiękowych systemów ostrzegawczych (SITP WP-04:2021, CNBOP-PIB W-0004:2021)" to pierwsza tego typu publikacja na rynku polskim, przedstawiająca w skondensowanej i jednocześnie możliwie prostej formie skomplikowane i stosunkowo nowe zagadnienia związane z projektowaniem dźwiękowych systemów ostrzegawczych (DSO).

Temat ten obejmuje swoim zakresem kilka obszarów: elastyczne planowanie ewakuacji, konfigurowanie DSO, zapewnienie współpracy z innymi systemami, planowanie instalacji, elektroakustykę oraz akustykę.

Publikacja pozwala nabyć konkretne umiejętności i wykorzystać je świadomie w praktyce.

Autorami poradnika są osoby od wielu lat związane branżą elektryczną, nagłośnieniową, instalacyjną i akustyczną. Również w służbie powiadamiania i ewakuacji. Przy opracowaniu wytycznych wykorzystano ponad dziesięcioletnie doświadczenie CNBOP-PIB w działalności certyfikacyjnej, laboratoryjnej, naukowo-badawczej i szkoleniowej w zakresie DSO, a także doświadczenie projektowe i instalacyjne członków SITP.

Wytyczne przeznaczone są w szczególności dla: projektantów, instalatorów, konserwatorów, rzeczoznawców do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz funkcjonariuszy z pionów kontrolno-rozpoznawczych Państwowej Straży Pożarnej. Są również przydatne dla właścicieli i zarządców obiektów, w których zainstalowano DSO oraz dla producentów elementów tych systemów.

Spis treści

WSTĘP / 11
DEFINICJE, SKRÓTY, SYMBOLE / 15
Definicje / 15
Skróty / 32
Symbole 33

1. OGÓLNE INFORMACJE O DSO / 37

2. ELEMENTY SKŁADOWE DŹWIĘKOWYCH SYSTEMÓW OSTRZEGAWCZYCH / 41
2.1. Centrale DSO / 41
2.2. Mikrofony alarmowe / 47
2.3. Zasilacze / 52
2.4. Głośniki / 52
2.4.1. Rodzaje głośników stosowanych w DSO / 53
2.4.2. Parametry głośników / 57

3. PROJEKTOWANIE DSO / 63
3.1. Analiza i ocena ryzyka / 63
3.2. Obszary obiektu wymagające pokryciem DSO (strefy alarmu głosowego) / 64
3.2.1. Ochrona całkowita / 65
3.2.2. Ochrona częściowa / 65
3.2.3. Obszary, które nie wymagają ochrony / 65
3.2.4. Obszary, które wymagają alternatywnych metod ostrzegania / 65
3.3. Kategorie DSO i poziom bezpieczeństwa / 66
3.3.1. Kategorie DSO / 66
3.3.2. Poziom bezpieczeństwa DSO / 67
3.4. Połączenie w wielu szafach CDSO (połączenie sieciowe) / 68
3.5. Połączenie DSO z systemem sygnalizacji pożarowej / 70
3.6. Współpraca DSO z innymi urządzeniami przeciwpożarowymi / 71
3.7. Współpraca podzespołów dźwiękowego systemu ostrzegawczego 71
3.8. Wykorzystanie DSO do funkcji niezwiązanych z alarmowaniem / 72
3.9. Komunikaty alarmowe / 72
3.10. Inne metody ostrzegania / 73
3.11. Dobór i rozmieszczenie głośników / 74
3.11.1 Metoda uproszczona / 74
3.11.2. Metoda dokładna 76
3.12. Zasilanie DSO 77
3.13. Stosowanie DSO w pomieszczeniach zagrożonych wybuchem / 80
3.14. Połączenie radiowe między elementami DSO / 80
3.15. Uzgodnienie projektu urządzenia przeciwpożarowego z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych / 81
3.16. Wymagana dokumentacja / 82

4. INSTALOWANIE DSO / 85
4.1. Lokalizacja pomieszczenia obsługi – lokalizacja centrali DSO, mikrofonu alarmowego / 85
4.2. Instalowanie linii: zasilających, głośnikowych 86
4.3. Instalowanie głośników / 89
4.4. Wymagana dokumentacja / 92

5. URUCHAMIANIE DSO / 93
5.1. Wymagania dot. zrozumiałości komunikatów / 93
5.2. Pomiary elektryczne / 94
5.3. Weryfikacja i testy instalacji (zasilania, centrali, głośników, linii głośnikowych) / 94
5.4. Odbiory / 95
5.5. Wymagana dokumentacja / 99

6. OBSŁUGA DSO / 101
6.1. Testowanie poprawności działania / 101
6.2. Naprawy, części zamienne / 101
6.3. Modyfi kacja i rozbudowa DSO / 102
6.4. Szkolenia personelu / 102
6.5. Informacje ważne dla kierującego działaniami ratowniczymi (KDR) / 102
6.6. Wymagana dokumentacja – książka eksploatacji DSO 104

7. KONSERWACJA DSO / 107
7.1. Odpowiedzialność – podstawy prawne / 107
7.2. Jakie czynności i kiedy należy wykonywać / 108
7.2.1. Plan konserwacji / 108
7.2.2. Czynności przygotowawcze / 108
7.2.3. Czynności konserwacyjne wykonywane co 3 miesiące / 109
7.2.4. Czynności konserwacyjne wykonywane co 12 miesięcy / 112
7.2.5. Czynności końcowe / 112
7.3. Czynności po pożarze / 112
7.4. Wymagana dokumentacja / 112

8. POMIARY ZROZUMIAŁOŚCI KOMUNIKATÓW / 113
8.1. Dobór punktów pomiarowych 114
8.2. Zapewnienie właściwego stanu obiektu / 114
8.3. Procedura pomiarów / 115
8.3.1. Pomiar poziomu komunikatu / 116
8.3.2. Pomiar zrozumiałości mowy / 116
8.3.3. Opracowanie raportu / 116

9. SYMULACJE AKUSTYCZNE / 119

10. PRZYKŁADOWE APLIKACJE / 127
10.1. Rozmieszczanie głośników / 127
10.1.1. Pomieszczenia małe do 35m2 w przybliżeniu sześcienne / 127
10.1.2. Sale lekcyjne, sale rozpraw, sale konferencyjne / 128
10.1.3. Open space, sale konsumpcyjne, duże sale konferencyjne / 128
10.1.4. Klatki schodowe / 129
10.1.5. Korytarze / 130
10.1.6. Duże sale sprzedaży, hale magazynowe / 131
10.1.7. Sale kinowe, sale teatralne, audytoria / 131
10.1.8. Pasaże, foyer, galerie / 132
10.1.9. Garaże / 132
10.1.10. Hale widowiskowo-sportowe, obiekty kubaturowe / 133
10.1.11. Stadiony, perony, otwarte przestrzenie / 133
10.1.12. Porty lotnicze, zamknięte pomieszczenia dworcowe / 134
10.1.13. Hale wystawiennicze, sale wystawowe / 134
10.1.14. Głośne pomieszczenia techniczne / 134
10.1.15. Tunele / 135
10.2. Przykładowe rozwiązania systemowe w obiektach użyteczności publicznej / 136
10.2.1. Budynki zamieszkania zbiorowego / 136
10.2.2. Budynki biurowe / 145
10.2.3. Centra handlowe / 156
10.2.4. Sklepy wielkopowierzchniowe / 160
10.2.5. Szpitale / 163
10.2.6. Port lotniczy / 165
10.2.7. Stadiony i hale widowiskowo-sportowe / 167
10.2.8. Nagłośnienie tuneli / 168
10.2.9. Pozostałe aplikacje / 170

11. OCENA ZGODNOŚCI ELEMENTÓW SKŁADOWYCH DSO / 171
12. CERTYFIKACJA USŁUG – opis wymagań kwalifikacyjnych dla projektantów, instalatorów, konserwatorów / 175
12.1. Kwalifikacje personelu / 175
12.2. Certyfikacja instalacji / 176

13. LITERATURA / 179

ZAŁĄCZNIK A – Wybrane zagadnienia akustyki / 183
ZAŁĄCZNIK B – Badania laboratoryjne elementów DSO / 199
ZAŁĄCZNIK C – Protokół z wykonanej konserwacji (co 3 miesiące) / 223
ZAŁĄCZNIK D – Protokół z wykonanej konserwacji (co 12 miesięcy) / 225
ZAŁĄCZNIK E – Lista kontrolna podstawowych czynności, które należy wykonać po uruchomieniu systemu / 229
ZAŁĄCZNIK F – Protokół z pomiarów zrozumiałości mowy – przykład / 233
ZAŁĄCZNIK G – Certyfi kat projektu DSO – wzór / 239
ZAŁĄCZNIK H – wzór książki serwisowej / 241
ZAŁĄCZNIK I – Certyfi kat uruchomienia DSO – wzór / 249
ZAŁĄCZNIK J – Certyfi kat montażu instalacji DSO – wzór / 251
ZAŁĄCZNIK K – Zalecenia dotyczące zastosowania zespołów kablowych do realizacji połączeń elektrycznych występujących w instalacji DSO / 253
ZAŁĄCZNIK L – Zalecenia zawartość projektu instalacji DSO / 255

DAFA PPOŻ 3.00

Poradnik dobrych praktyk w projektowaniu systemów oddymiania grawitacyjnego obiektów budowlanych

Krzysztof Bagińki, Natalia Bejga-Jas, Hubert Kasprzak, Michał Synowiecki, Paweł Wróbel

Temat oddymiania grawitacyjnego w budynkach wielkokubaturowych stał się w ostatnich latach szeroko omawianym zagadnieniem. Mimo polskiej normy, standardów zagranicznych oraz dostępnych opracowań z tegoż zakresu na rynku wciąż brakowało poradnika, który pozwoliłby na uporządkowanie wiedzy w tym obszarze.

Różnorodne doświadczenia, mnogość niejasnych zapisów związanych z projektowaniem grawitacyjnych systemów oddymiania, a także rozbieżności w zakresie interpretacji przepisów przyczyniły się do powstania niniejszego opracowania, jakim jest Poradnik dobrych praktyk w projektowaniu systemów oddymiania grawitacyjnego obiektów budowlanych.

Niniejsza publikacja jest autorskim opracowaniem zespołu specjalistów wywodzących się z firm członkowskich Stowarzyszenia DAFA.

Zespół redakcyjny tworzą: rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych Łukasz Ostapiuk, Ewa Karczewska i rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych bryg. w st. spocz. mgr inż. Ryszard Stępkowski (Aluco).

Ekspert zewnętrzny: mł. bryg. mgr inż. Paweł Wróbel (wykładowca Akademii Pożarniczej, rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych).

W prace redakcyjne włączyli się również: rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych Krzysztof Bagiński, Natalia Bejga-Jas (DWD BauTech), Hubert Kasprzak (VELUX Commercial), Michał Synowiecki (Smay). W tworzeniu poradnika uczestniczył również Paweł Gawroński (Balkar Technology).

Nasz poradnik skierowany jest m.in. do inżynierów, projektantów, architektów, rzeczoznawców ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, pracowników służb Państwowej Straży Pożarnej, producentów wyrobów służących ochronie przeciwpożarowej oraz wszystkich osób związanych z procesem budowlanym, które chcą zgłębić wiedzę z zakresu projektowania omawianych systemów.

Głównym celem poradnika jest pomoc w uporządkowaniu zagadnień z dziedziny projektowania systemów oddymiania w oparciu o dostępne na rynku: polską normę, zagraniczne standardy, wyjaśnienia interpretacji zapisów temu towarzyszących, a także zwrócenie uwagi na istotne problemy pojawiąjące się na etapie projektowania wraz z propozycją ich rozwiązań.

Obszerny zakres materiału poradnika obejmuje nie tylko kwestie dotyczące projektowania samych systemów, ale porusza inne ważne zagadnienia dotyczące wymagań dla elementów składowych systemu oddymiania wraz z właściwym doborem wymaganych parametrów. W niniejszym opracowaniu zwrócono również uwagę na możliwości konfiguracji systemów oddymiania z uwzględnieniem ich współpracy z urządzeniami przeciwpożarowymi i innymi instalacjami zamontowanymi w obiekcie, a także poruszono kwestię analiz numerycznych, ich zastosowania i interpretacji wyników.

Wszystko to, co zostało zawarte na kartach niniejszego poradnika, napisano w oparciu o własne doświadczenia i wiedzę osób na co dzień zajmujących się problematyką związaną z projektowaniem, wykonywaniem (montażem na obiektach) i eksploatacją grawitacyjnych systemów oddymiania, poparto opiniami i konsultacjami specjalistów z branży przeciwpożarowej. Jak sama nazwa wskazuje, poradnik ma na celu ułatwić przeprawę przez niełatwy proces projektowania i służyć jako kompendium wiedzy z przedmiotowego zakresu.

Stowarzyszenie DAFA w swoich opracowaniach określa standardy pozwalające wszystkim uczestnikom procesu budowlanego – inwestorowi, projektantowi, wykonawcy, inspektorowi nadzoru oraz na końcu użytkownikowi – na operowanie tymi samymi określeniami i parametrami. Cel taki przyświeca wszystkim wydanym przez organizację publikacjom, których lista znajduje się na ostatniej stronie okładki.

Mamy nadzieję, że poradnik pomoże Państwu sprawnie przejść przez wszystkie fazy realizacji procesu inwestycyjnego: etap przygotowania, koncepcji, projektowania i uzyskiwania koniecznych decyzji administracyjnych, realizacji, przekazania do eksploatacji, a także uzupełni wiedzę z zakresu samych systemów, sterowania czy eksploatacji.

Wykorzystanie w praktyce wiedzy z wytycznych, opisujących obszary do tej pory nieuregulowane, będzie miało wpływ na poprawę jakości projektowania, bezpieczeństwo użytkowników obiektu oraz ekip ratowniczych i przełoży się na zwiększenie świadomości uczestników procesu budowlanego w zakresie stosowania systemów oddymiania, zgodnego z przepisami i zasadami wiedzy technicznej.