Książki naukowe

Osoby z pokolenia obecnych doktorantów i młodych doktorów hasło „Kruczek” jednoznacznie kojarzy się z trzema-czterema latami łez wypłakanych w liceum nad niebieskim (lub czerwonym!) dwutomowym zbiorem zadań z fizyki, który stał się drzwiami otwierającymi drogę do zrozumienia tej dziedziny nauki. Rola tego zbioru była dla nas jako uczniów wręcz symboliczna – dlatego zdobyta na studiach informacja, że „Kruczek” to nie tylko nazwa zbioru, ale że jego autor to żywa postać, emerytowany pracownik Politechniki Warszawskiej, była zaskakująca.
[…]
Na początku 2022 roku na Wydziale Fizyki Politechniki Warszawskiej nadarzyła się okazja, aby z dr. Witoldem Kruczkiem spotkać się osobiście – zorganizowaliśmy obchody jego setnych urodzin! Podczas spotkania widać było, że wśród przybyłych darzony jest wielkim szacunkiem – wśród studentów z lekkim niedowierzaniem, że właśnie rozmawiają z człowiekiem urodzonym w czasach, o których pisało się sprawdziany na lekcjach historii, walczącym w II wojnie światowej, gdy był w ich wieku, a wśród profesorów padały podziękowania za świetną dydaktykę, którą im zapewniał, gdy byli studentami. Według ich relacji sale wykładowe na zajęciach z dr. Kruczkiem zawsze były wypełnione, ponieważ z niezwykłą energią prezentował fizykę w praktyce – poprzez pokazy i doświadczenia.
[…]
Książka o szczególnej teorii względności Witolda Kruczka miała swego poprzednika w języku francuskim. Podczas wykładów w Algierii dr Kruczek napisał skrypt w postaci maszynopisu. Niektóre rysunki pochodzą z tamtego opracowania. Kilka lat temu podjął się rozszerzenia wcześniejszej wersji, jednak nie trafiło ono wówczas do druku. Na przeszkodzie stanęła epidemia, brak zewnętrznego wsparcia, po części wahania samego dr. Kruczka. Opóźnienie, o którym mowa, miało swoje negatywne następstwo: utrudniło korektę tekstu. Dr Kruczek ma obecnie kłopoty ze wzrokiem. Mimo wszystko problem korekty udało się rozwiązać.
Jędrzej Stanisławek

Książka ta została napisana na podstawie moich wykładów z Podstaw Fizyki, które prowadziłem w latach 1970/1980 na wydziałach Elektroniki, Mechaniki Energetyki i Lotnictwa (tzw. MEiL) i Fizyki Technicznej i Matematyki Stosowanej (tzw. FTiMS) Politechniki Warszawskiej oraz zajęć seminaryjnych, które organizowali moi studenci L’Ecole Nationale Politechnique w Algierze
w latach 1985–1991. Wykładałem tam Mechanikę Ośrodków Ciągłych zaś seminaria z Teorii Względności prowadzone były nadprogramowo z powodu wielkiego zainteresowania i na prośbę studentów.
Chciałbym tu zwrócić uwagę na pewien fakt, który w istotny sposób zaważył na tej książce. Chodzi mianowicie o to, że już na samym początku wykładów umówiłem się ze studentami, że każdy z nich ma prawo w każdej chwili przerwać mi wykład i zadać pytanie i prosić o lepsze i głębsze objaśnienie omawianego problemu. Ogromna liczba pytań – niekiedy mających już twórczą cechę – zmuszała mnie do bardzo wnikliwego i głębokiego opracowania nie tylko treści, ale i dydaktycznej formy tematu.
Teoria względności obfituje w pojęcia, sprzeczne z codziennym doświadczeniem człowieka, który z tą piękną teorią się spotyka po raz pierwszy. Wymaga ona od uczącego się całkowitej przebudowy wyobraźni fizycznej… Teoria względności jest w swej istocie teorią geometryczną, gdy – przynajmniej do dziś – uczniowie przez cały czas wdrażani są do myślenia wyłącznie analitycznego i nie wymaga to odnoszenia się geometrycznego.
Mając to na uwadze, umieściłem w książce wiele rysunków, które mają na celu poruszyć wyobraźnię czytelnika i spowodować, że zobaczy on w fizyce, oprócz związków przyczynowo-skutkowych przedstawionych w pięknych równaniach różniczkowych Newtona, Lagranga, Hamiltona, wymagającą myślenia analitycznego geometrię, która przenika całą fizykę i która pozwala nam zobaczyć boską logikę całej jej konstrukcji.
Witold Kruczek

Wydanie: 1, 2023
Format: B5
Stron: 198
ISBN 978-83-8156-456-4 (druk)

ISBN: 978-83-7880-913-5
liczba stron: 314
format: B5
oprawa: miękka
rok wydania: 2023
wydanie: 1

Wydanie: 1, 2023
Format: B5
Stron: 222
ISBN 978-83-8156-578-3 (druk)

W części wstępnej opracowania scharakteryzowano ruch lotniczy, jego elementy składowe oraz rolę i zadania służb ruchu lotniczego. Następnie przedstawiono organizację ruchu dolotowego w przestrzeni powietrznej oraz na lotnisku. Omówiono różne sposoby organizacji ruchu odlotowego z uwzględnieniem nowych rozwiązań stosowanych w ruchu lotniczym. Ważną rolę przypisano procesom obsługi statków powietrznych odbywających się na lotniskach, z uwagi na znaczący wpływ prawidłowej ich realizacji na przepustowość operacyjną lotniska. W kolejnych częściach pracy przedstawiono teoretyczną wiedzę dotyczącą metod analizy procesów w ruchu lotniczym. Omówiono również wybrane narzędzia symulacyjne w odniesieniu do analizy wybranych procesów obsługi ruchu lotniczego. Przegląd istniejących metod i narzędzi służących do analizy procesów obsługi statków powietrznych, powiązano ze stwierdzeniem potrzeby poszukiwania nowych rozwiązań i zastosowań. Omawiane metody wzbogacono o przykłady zastosowane do analizowanych procesów obsługi statków powietrznych. Zasadniczą częścią pracy było modelowanie ruchu dolotowego statków powietrznych oraz procesów w ruchu naziemnym. Przedstawiono autorską metodologię postępowania przy analizie ruchu dolotowego statków powietrznych. Zastosowane sieci Petriego oraz narzędzie symulacyjne pozwoliły na określenie autorskiego wskaźnika oceny organizacji ruchu dolotowego. Procesy w ruchu naziemnym, w tym również obsługa naziemna statków powietrznych, zostały opisane autorskim sposobem postępowania przy sekwencjonowaniu przedstartowym statków powietrznych.

 Podręcznik stanowi syntezę wiedzy niezbędnej podczas wstępnego i bezpośredniego przygotowania nawigatorskiego dla personelu naziemnego i latającego oraz pilotów/operatorów bezzałogowych systemów latających. Powstał na podstawie wykładów i ćwiczeń w ramach przedmiotu nawigacja powietrzna dla studentów Wydziału Transportu i Inżynierii Lotniczej Politechniki Śląskiej oraz zajęć prowadzonych w certyfikowanych ośrodkach szkolenia lotniczego. Podręcznik został opracowany przy wykorzystaniu obowiązujących międzynarodowych wymagań, zgodnie z obowiązującymi sylabusami EASA „061.00.00.00 GENERAL NAVIGATION” oraz „062.00.00.00 RADIO NAVIGATION i bierze pod uwagę wymagania Rezolucji ICAO: A36-23/A37-11 Performance based navigation global goals, uwzględnione w „PBN Manual ICAO Doc. 9613”.

Przygotowany w Politechnice Warszawskiej Filii w Płocku skrypt ma być pomocą dydaktyczną dla studentów kierunków związanych z przemysłem naftowym, a autorzy liczą, że będzie służył przede wszystkim studentom technologii chemicznej specjalizującym się w technologii ropy naftowej. Jest to dziedzina, która umożliwiła niezwykle szerokie rozwinięcie zastosowań produktów otrzymywanych z przetwórstwa ropy naftowej – od nafty oświetleniowej, przez ciężkie paliwo zastępujące węgiel do lokomotyw spalinowych i statków, po benzyny i oleje napędowe do silników Otto i silników Diesla, oleje opałowe, środki smarowe, asfalty i woski naftowe jako produkty destylacji i rafinacji surowca. Ropa naftowa wyprzedziła węgiel jako źródło surowców dla przemysłu chemicznego, a współcześnie trudno znaleźć dziedzinę gospodarki, która nie miałaby związku z ropą naftową czy – bardziej ogólnie – z węglowodorami. Ostatnie lata to rosnące zużycie węglowodorów gazowych jako czystszych surowców energetycznych i chemicznych.

Wydanie: 2 zmienione, 2024
Format: B5
Stron: 200
ISBN 978-83-8156-614-8 (druk)

Podręcznik jest kontynuacją Laboratorium podstaw techniki świetlnej, książki wydanej przez Oficynę Wydawniczą Politechniki Warszawskiej w 2023 roku. Zawiera w sobie zarówno teorię bardziej zaawansowanych pomiarów fotometrycznych i kolorymetrycznych, jak również opisy czynności praktycznych. Zgromadzony materiał może być wykorzystany w toku dydaktycznym na uczelni wyższej, ale również w laboratoriach działów badań i rozwoju. Niniejsza pozycja będzie ciekawa oraz przydatna zarówno dla studentów, jak i dla specjalistów z zakresu szeroko rozumianej techniki świetlnej funkcjonujących już na rynku.

Wydanie: 1, 2024
Format: B5
Stron: 168
ISBN 978-83-8156-694-0 

Autorzy: Andrzej Wiśniewski, Dariusz Czyżewski, Kamil Kubiak, Krzysztof Skarżyński, Marcin Wesołowski, Piotr Pracki, Rafał Krupiński, Sebastian Słomiński, Sławomir Zalewski, Wojciech Żagan

PRACE NAUKOWE – INŻYNIERIA ŚRODOWISKA – zeszyt 85

Celem publikacji jest przedstawienie wybranych współczesnych problemów ochrony powierzchni ziemi z perspektywy kierunków badań rozwijanych w tym zakresie na Wydziale IBHiIŚ (funkcjonującym w latach 1993–2015 pod nazwą Wydział Inżynierii Środowiska) Politechniki Warszawskiej, a także roli tych prac w dziedzinie nauk inżynieryjno-technicznych oraz utworzonej w 2018 roku dyscyplinie naukowej Inżynieria Środowiska, Górnictwo i Energetyka (IŚGiE).
Prace z zakresu ochrony środowiska przyrodniczego na Wydziale IBHiIŚ mają bardziej techniczny charakter, co wynika z natury uczelni technicznej, a przez to częściej dotyczą środowiska przekształconego w wyniku procesów antropogenicznych lub wręcz zdegradowanego. Prezentowana w monografii problematyka badawcza oraz prace naukowe i wdrożeniowe dotyczą zróżnicowanych zagadnień, począwszy od metod charakteryzowania środowiska gruntowo-wodnego, poprzez procesy przekształcania i degradacji powierzchni ziemi, aż po metody remediacji i rekultywacji gruntów oraz zapobiegania szkodom w środowisku.
Przedstawione wybrane zagadnienia i problemy w obszarze współczesnej ochrony powierzchni ziemi mogą zainteresować studentów, doktorantów lub młodych pracowników nauki, poszukujących ścieżek swoich eksploracji lub dociekań w inżynierii i ochronie środowiska.

Wydanie: 1, 2024
Format: B5
Stron: 170
ISBN 978-83-8156-693-3 (druk)

Wydanie: 1, 2025
Format: B5
Stron: 186
ISBN 978-83-8156-744-2 (druk)

Książka jest 6 tomem CET – serii monografii naukowych Wydziału Instalacji Budowlanych, Hydrotechniki i Inżynierii Środowiska Politechniki Warszawskiej, która jest wydawana we współpracy z Instytutem Badań Stosowanych Politechniki Warszawskiej Sp. z o.o. SERIA MONOGRAFIE CIRCULAR

W książce przedstawiono przykłady praktycznego zastosowania rozwiązań w branży wodno-ściekowej związanych z gospodarką cyrkulacyjną. Pierwsze rozwiązanie dotyczyło technologii fluidalnej w odzysku biogenów, szczególnie fosforu z odcieków z osadów ściekowych, zrealizowanej w oczyszczalni ścieków aglomeracji Jarocina. Drugie rozwiązanie dotyczyło przeróbki osadów ściekowych przy pomocy hydrolizy termicznej i fermentacji w Tarnowie. Trzecie rozwiązanie związane było z projektem Blue Bridge, dotyczyło odzysku i wykorzystania wody odnowionej w komunalnej oczyszczalni ścieków w procesach realizowanych w Rafinerii Płockiej.
Z odpadową gospodarką cyrkulacyjną związane były dwa zagadnienia. W pierwszym wskazano, że udział składowania odpadów w Polsce jest wciąż za wysoki, a odzyskiwanie energii z odpadów komunalnych stanowić będzie ważne działanie uzupełniające gospodarki cyrkulacyjnej. W drugim wykazano, że odzyskiwanie wartości z odpadów żywności stanowić będzie priorytetowy obszar odpadowej gospodarki cyrkulacyjnej. Wskazano, że wprowadzane przez UE nowe, ostrzejsze przepisy prawne dla branży wodociągowo-kanalizacyjnej i odpadowej wymagają ciągłego ich rozwoju, w znacznej mierze w także w duchu synergii. Planowane zmiany prawodawstwa unijnego wymagają ustanowienia krajowych programów dla gospodarki wodno-ściekowo-odpadowej, powiązanych z wdrażaniem gospodarki cyrkulacyjnej. Innowacyjne rozwiązania technologiczne uzdatniania wody i oczyszczania ścieków, odnowy wody, przeróbki osadów ściekowych i odpadów powinny uzyskać znaczące wsparcie finansowe, szczególnie dlatego, że kwestie likwidacji zanieczyszczenia środowiska dotyczą zdrowia i życia ludzi.

Autor: Roland Jachimowski

Wydanie: 1, 2025
Format: B5
Stron: 178
ISBN 978-83-8156-751-0 (druk)

Niniejsza monografia koncentruje się na problematyce modelowania i oceny systemów transportu intermodalnego. Przedstawiono w niej główne wyzwania decyzyjne, z jakimi mierzą się uczestnicy procesów transportowych na poziomie strategicznym, taktycznym i operacyjnym. Omówiono metody modelowania i symulacji oraz oceny, które pozwalają na analizę różnych scenariuszy oraz identyfikację najlepszych rozwiązań.
Podsumowując, zauważamy, że transport intermodalny stanowi istotny element współczesnej logistyki i umożliwia efektywne i zrównoważone przemieszczanie dużych potoków ładunków. Jego rozwój przyczynia się nie tylko do zwiększenia konkurencyjności przedsiębiorstw, lecz także do poprawy jakości życia codziennego poprzez racjonalizację czasu dostaw i dostępność produktów oraz zmniejszenie negatywnego wpływu transportu na środowisko.

Wydanie: 1, 2025
Format: B5
Stron: 190
ISBN 978-83-8156-778-7 (druk)

Celem monografii jest przekazanie czytelnikowi podstawowej wiedzy o metodach i narzędziach wspierających projektowanie i eksploatację systemów w zakresie rozwiązywania skomplikowanych zagadnień związanych z szacowaniem niezawodności i wyznaczaniem wskaźników bezpieczeństwa w systemach sterowania ruchem kolejowym, mających istotny wpływ na bezpieczeństwo prowadzenia ruchu kolejowego, szczególnie jako środek niezbędny do planowania działania
awaryjnego w sytuacjach losowych.
Przedstawiona została metodologia i narzędzia do oceny bezpieczeństwa i niezawodności systemów w fazie projektowania, eksploatacji i utrzymania. Kolejno w poszczególnych rozdziałach zawarto:
– charakterystykę systemów srk, przedstawiając definicje i obszary podsystemu sterowanie, uwzględniając podział urządzeń ze względu na przeznaczenie funkcjonalne i według poziomu nienaruszalności bezpieczeństwa SIL (rozdz. 1),
– podstawy teorii niezawodności i bezpieczeństwa, poprzez zrozumienie awaryjności systemów i cykl życia systemu (rozdz. 2),
– wprowadzenie do wymagań kolejowych RAMS, przedstawiając definicje i wskaźniki RAMS oraz podstawowe metody i narzędzia wykorzystywane do analizy bezpieczeństwa systemów srk (rozdz. 3),
– metodę oceny niezawodności, a tym samym bezpieczeństwa systemów srk poprzez analizę strategii utrzymywania i monitoringu, uwzględniającą rzeczywiste warunki eksploatacji każdego systemu/urządzenia (rozdz. 4),
– ogólną koncepcję modelowania bezpieczeństwa, głównie z wykorzystaniem metod probabilistycznych, a także zasady oraz procedury modelowania i analizowania bezpieczeństwa i niezawodności systemów srk. Modelowanie zostało przeprowadzone z wykorzystaniem procesów Markowa na przykładach zarówno systemów instalowanych w infrastrukturze, jak i na pojeździe kolejowym: systemy sygnalizacji przejazdowej, system dodatkowego ostrzegania czy system wspomagający koordynację działań służb ratowniczych przy usuwaniu skutków katastrof i wypadków kolejowych (rozdz. 5).

Wydanie: 1, 2025
Format: B5
Stron: 218
ISBN 978-83-8156-755-8 (druk)

Skrypt jest przeznaczony dla studentów Wydziału Mechanicznego Technologicznego i stanowi uzupełnienie wykładów „Przetwórstwo Tworzyw Sztucznych”, „Wybrane Zagadnienia Przetwórstwa Tworzyw Sztucznych”, „Automatyzacja Procesów Przetwórstwa Tworzyw Sztucznych”, „Techniki Wytwarzania”, „Maszyny Technologiczne” i „Technologie Przemysłowe”. Stanowi podstawę merytoryczną zajęć laboratoryjnych tych przedmiotów. Jest polecany dla studentów innych wydziałów, np. Wydziału Chemicznego, Wydziału Inżynierii Chemicznej i Procesowej, Wydziału Inżynierii Materiałowej, Wydziału Samochodów i Maszyn Roboczych oraz studentów innych uczelni, np. Politechniki Wrocławskiej, Politechniki Śląskiej, Politechniki Poznańskiej, Politechniki Krakowskiej, Politechniki Gdańskiej czy Politechniki Częstochowskiej. Zawiera omówienie osiemnastu ćwiczeń laboratoryjnych, dotyczących podstawowych zagadnień przetwórstwa tworzyw polimerowych. Każde ćwiczenie jest poprzedzone wprowadzeniem, w którym podano podstawowe wiadomości niezbędne do zrealizowania ćwiczenia.
W skrypcie przedstawiono podstawowe i aktualne zagadnienia przetwórstwa tworzyw polimerowych: materiałowe, technologiczne i konstrukcyjne. Jest zorganizowany wokół najważniejszych technologii przetwórstwa. Stanowi oryginalne ujęcie nowoczesnych zagadnień przetwórstwa szeroko rozumianych tworzyw polimerowych.

Wydanie: 1, 2025
Format: B5
Stron: 212
ISBN 978-83-8156-738-1 (druk)

Celem monografii jest przedstawienie nowego ujęcia zagadnień statyki konstrukcji inżynierskich opisywanych nieróżniczkowalnymi funkcjonałami energii. Przedmiotowa tematyka, nazwana w pracy „niegładką statyką analityczną”, znajduje się w obszarze badań wielu światowych ośrodków, przy czym w Polsce nie znalazła jeszcze wyrazu w postaci zwartej monografii. Rozpatrywane w pracy zagadnienia zawierają się w problematyce niegładkich układów mechanicznych, ukształtowanej m.in. pracami: Jeana, Moreau [48], [49] i Panagiotopoulosa [71]÷[73], Acary’ego i Brogliato [1], [2], [13], Glockera [27] i innych (np. [56]).
Opisy zagadnień, które są prezentowane w niniejszej monografii, znacznie odbiegają od sformułowań powszechnie stosowanych w podręcznikach akademickich, gdzie rozpatrywane są przede wszystkim układy charakteryzowane za pomocą różniczkowalnych (gładkich) funkcjonałów energii. Taki opis nie wystarcza często do odwzorowania istotnych cech modelowanych obiektów, szczególnie w odniesieniu do modeli maszyn, pojazdów i elementów konstrukcji budowlanych, w których znajdują się ograniczniki przemieszczeń i ograniczniki sił wymagające wprowadzenia opisu matematycznego z zakresu niegładkiej analizy wypukłej. Teza pracy jest związana z możliwością i adekwatnością wprowadzenia takiego opisu.