Książki naukowe

Tytuł ten podsumowuje seminarium Naukowo-Techniczne, które odbyło się we Wrocławiu w dniach 21-22 listopada 2024 roku, organizowane przez Katedrę Dróg, Mostów, Kolei i Lotnisk Wydziału Budownictwa Lądowego i Wodnego Politechniki Wrocławskiej.
Wstęp:
W Europie i w Polsce znaczna część obiektów mostowych (drogowych i kolejowych) jest eksploatowana od kilkudziesięciu lat. Na liniach kolejowych istnieją i dalej są eksploatowane obiekty liczące nawet 178 lat.
Jest rzeczą naturalną, że eksploatowane od wielu lat obiekty uległy licznym uszkodzeniom i zestarzały się funkcjonalnie. Wiele z nich (szczególnie obiektów kolejowych) nie spełnia aktualnych wymagań i stanowią one przeszkodę w eksploatacji ciągów komunikacyjnych.
Utrzymanie istniejącej infrastruktury jest więc problemem ważnym dla prawidłowego funkcjonowania kraju, pochłaniającym znaczne koszty i absorbującym potencjał kadry inżynierskiej i naukowej.
Z tych powodów tegoroczne Wrocławskie Dni Mostowe poświęciliśmy zagadnieniom utrzymania mostów takim jak:
– sprawność funkcjonujących systemów utrzymania obiektów drogowych i kolejowych,
– współpraca z konserwatorami zabytków obejmująca sposoby utrwalenia dorobku
historycznego inżynierii mostowej,
– nowoczesne metody diagnostyki,
– metody napraw i modernizacji,
– nowe materiały i technologie stosowane do napraw,
W tym miejscu pragnę, w imieniu Komitetu Organizacyjnego, podziękować Autorom za przygotowanie referatów, Komitetowi Programowemu za merytoryczną ocenę zgłoszonych prac oraz Sponsorom za wsparcie finansowe, a Uczestnikom wydarzenia życzę wyniesienia z obrad wiedzy przydatnej dla przyszłych wyzwań zawodowych w obszarze inżynierii mostowej.

W książce zawarto ponad 40 prac związane z omawianymi zagadnieniami.
Lista artykułów

Wrocławskie Dni Mostowe:

1. Mosty podwieszone i wiszące
2. Technologiczne aspekty w projektowaniu i budowie mostów betonowych
3. Kładki dla pieszych - architektura, projektowanie, realizacja, badania
4. Mosty Stalowe. Projektowanie, technologie budowy, badania, utrzymanie
5. Obiekty mostowe na autostradach i drogach ekspresowych
6. Prefabrykacja w budownictwie
7. Aktualne realizacje mostowe
8. Trwałość obiektów mostowych
9. Obiekty mostowe w infrastrukturze miejskiej
10. Współczesne technologie budowy mostów
11. Mosty łukowe - dzieła kultury. Projektowanie, budowa, utrzymanie
12. Duże mosty wieloprzęsłowe
13. Mosty. Przemiany w projektowaniu i technologiach budowy
14. Mosty hybrydowe
15. Mosty a środowisko
16. Bezpieczeństwo budowli mostowych
17. Wyzwania współczesnego mostownictwa
18. Obiekty kolejowe
19. Diagnostyka i utrzymanie obiektów mostowych

Monografia stanowi kompendium aktualnej wiedzy na temat obsługi technicznej jednostek napędowych w pojazdach rolniczych. Na 306 stronach autorzy charakteryzują i bogato ilustrują zagadnienia związane z diagnostyką silników.

W monografii przedstawiono wyniki badań diagnostycznych skośnego łożyska tocznego o oznaczeniu
B7208CTAP4, szeroko stosowanego w przemyśle ze względu na jego uniwersalność.
Na poszczególnych komponentach łożyska, tj. na pierścieniu zewnętrznym i wewnętrznym oraz
elemencie tocznym, wykonano wady o różnych rozmiarach. Wady wykonano na elektrodrążarce
wgłębnej za pomocą specjalnie zaprojektowanych elektrod. Jako pozycję wad na pierścieniach
wybrano łuk bieżni w położeniu najbardziej prawdopodobnego styku z elementem tocznym,
odpowiadający nominalnemu kątowi działania łożyska. Następnie dokonano pomiaru prędkości
drgań. Badania przeprowadzono dla łożyska bez wad oraz z wadami w różnej konfiguracji. Badania
łożysk bez wad pozwoliły na wyznaczenie wartości referencyjnych wskaźników rekurencyjnych,
na podstawie których dokonywano oceny stanu łożyska. Do diagnostyki zaproponowano metodę
wykresów i kwantyfikatorów rekurencyjnych. Wyniki porównano z klasycznymi metodami diagnostycznymi
stosowanymi w przemyśle.

W książce "Diagnostyka stanu technicznego konstrukcji chłodni kominowych" opisano metodykę oceniania stanu technicznego chłodni kominowych jak również sposób przedstawiania wyników prac dokumentowanych w formie raportu. Przedstawiono sposób modelowania powłoki chłodni z wymienionym materiałem lub/i nałożonym wzmocnieniem jako ciała z więzami. Dodatkowo omówiono  analizę rozkładu i wielkości naprężeń stycznych, jakie występują na granicy między warstwami materiału rodzimego i dodatkowego, w przypadku gdy jako dodatkowego użyto materiałów innych parametrach niż materiał rodzimy.

ISBN: 978-83-7880-850-3
liczba stron: 468
format: B5
oprawa: miękka
rok wydania: 2022
wydanie: I

AUOTR: GAJDZIK B.

W poradniku przedstawiono procedurę diagnozowania istniejących budynków, które podlegały wpływom ciągłych deformacji powierzchni terenu, spowodowanych podziemną eksploatacją górniczą. W tym zakresie omówiono w szczególności następujące zagadnienia: wymaganą charakterystykę faktycznego stanu diagnozowanych budynków (wraz z opisem skutków w ich konstrukcji) w postaci stanu uszkodzeń i deformacji, wywołanych działającymi oddziaływaniami; określenie wszystkich oddziaływań, jakim dotychczas obiekt podlegał (w tym w szczególności oddziaływań górniczych); metody analizy konstrukcji obiektu, mogące mieć zastosowanie w procesie diagnozowania; metody sprawdzania stanów granicznych nośności i użytkowalności konstrukcji. Poradnik zakończono przykładami diagnozowania obiektów.

Budownictwo wielkopłytowe, wznoszone w latach 1960-1985, stanowi szacunkowo około 20% zasobów mieszkaniowych w Polsce. Z uwagi na istniejący problem społeczny (deficyt mieszkaniowy w Polsce) i nieprawidłowości stwierdzone podczas produkcji prefabrykatów oraz przy realizacji i eksploatacji budynków wielkopłytowych, budynki te powinny być objęte szczególną ochroną i poddawane systematycznym kontrolom stanu technicznego (z uwzględnieniem wymagań podstawowych, dotyczących bezpieczeństwa i trwałości). W pracy dokonano przeglądu podstawowych rozwiązań systemowych budynków wielkopłytowych (z podaniem ich występowania w poszczególnych województwach w Polsce), przedstawiono procedurę ich diagnozowania oraz wskazano możliwe kierunki modernizacyjne. Wytyczne skierowane są do właścicieli i zarządców budynków wielkopłytowych, rzeczoznawców budowlanych, dokonujących kontroli stanu technicznego budynków oraz innych osób i instytucji, działających w kierunku dostosowania tych budynków do współczesnych wymagań bezpieczeństwa i oczekiwanych standardów funkcjonalno-użytkowych.

Wydanie: 1, 2025
Format: B5
Stron: 210
ISBN 978-83-8156-734-3 (print)

The ideas presented in this monograph are intended to stimulate imagination and willingness for further research into digital models of various types, including simulation models, numerical models, digital twins, and digital shadows. The monograph itself ought to be treated as a foundation in the fi eld of these models in relation to internal transport and logistics analysis. As such, it can bring several benefi ts
and dispel doubts about the various types of digital models in both the scientific and business communities, especially given the increasing popularity of digital models (including their novel variants, i.e. digital twins and digital shadows).
Given the above brief presentation of the monograph’s contributions, it is important to point out that it is addressed to a wide audience, including managers in industry, manufacturing, transport, and academia – both scientifi c, research, and teaching, as well as Ph.D. students and undergraduates, especially at the technical universities. The book will be a resource for those wishing to expand their knowledge of the applications of innovative technologies related to digital models, particularly digital twins, digital shadow, and simulation models.

Monografia rozpoczyna się od części przeglądowej, która jest wynikiem ostatnich badań i rozważań autora w zakresie obszarów i gałęzi transportu, w tym – w porządku alfabetycznym transportu drogowego, lotniczego, morskiego, przesyłowego, szynowego, wodnego śródlądowego, ale przede wszystkim transportu wewnętrznego z nieodłącznie mu towarzyszącą logistyką wewnętrzną. Zasadniczym celem publikacji jest przedstawienie osiągnięć dotyczących modelowania procesów logistycznych z wykorzystaniem krzywych, w szczególności krzywych Béziera. Krzywe te są stosowane definiowania tras przemieszczania autonomicznych środków transportu wewnętrznego w obiektach logistycznych uwzględniając ich odzwierciedlenie w postaci modeli cyfrowych.
Niniejsza monografia w głównej mierze podejmuje tezy takie jak:
• Terminologia dotycząca cyfrowych bliźniaków może zostać usystematyzowana i wyjaśniona.
• Cyfrowe bliźniaki/cienie/modele charakteryzują się różnymi przeznaczeniami.
• Cyfrowe bliźniaki/cienie/modele charakteryzują się różną architekturą przepływu danych.
• Cyfrowy bliźniaki znacząco przyczyniają się do zużycia energii i emisji ekwiwalentu CO2.
• Krzywe Béziera mogą być stosowane do definiowania tras dla autonomicznych środków transportu wewnętrznego.
• Modelowanie z wykorzystaniem metod symulacyjnych jest metodyką wyjściową do budowania i stosowania modeli cyfrowych, w szczególności cyfrowych bliźniaków i cyfrowych cieni.

Spis treści
Wykaz skrótów 5
Streszczenie 7
Abstract 7
Rozdział I. Wprowadzenie 9
1. Przedmiot publikacji i terminologia 9
2. Outsourcing administracyjny 14
3. Zarządzanie publiczne jako public governance 17
4. Interes publiczny i interes korporacyjny 21
5. Poszukiwanie efektywnej równowagi instytucjonalnej 25
6. Ogólny problem badawczy 28
7. Zrównoważona infrastruktura, niektóre wyzwania w rozwoju infrastruktury 29
Rozdział II. Wyodrębnienie i specyfika długoterminowych projektów
i kontraktów infrastrukturalnych 35
1. Rozszerzone pojęcie projektu jako przedmiotu badań w nauce
o zarządzeniu projektami 35
2. Ogólne, funkcjonalne kryteria oceny efektywności outsourcingu DPKI 40
3. Różne definicje długoterminowości DPKI 42
4. Ograniczenia prawne okresu, na który mogą być zawierane umowy
o zamówienia publiczne i koncesje 46
5. Standaryzacja modeli kontraktowych i indywidualizacja projektów 54
Rozdział III. Dostosowania i zmiany kontraktów 61
1. Uwagi ogólne, terminologia, rodzaje zmian 61
2. Niekompletność kontraktów i niepewność prawa 64
3. Zmiany kontraktowe w świetle przepisów prawnych dotyczących
zamówień publicznych i koncesji 68
4. Zmiany kontraktowe w modelach FIDIC 76
5. Renegocjacja postanowień kontraktowych 79
Rozdział IV. Niektóre formy publicznego wsparcia DPKI 87
1. Publiczne wsparcie DPKI, terminologia, funkcje 87
2. Bezpośrednie inwestycje zagraniczne jako wyraz trwałego
zainteresowania inwestorów 89
3. Potencjalne i realne zainteresowanie inwestorów instytucjonalnych 91
4. Rządowe zobowiązania warunkowe 92
5. Prawo interwencji, umowa bezpośrednia i płatności kompensacyjne
dla instytucji finansujących na wypadek wypowiedzenia umowy 93
6. Mieszane finansowanie i mobilizacja prywatnego finansowania dla celów
zrównoważonego rozwoju w krajach o niskich dochodach 99
7. Międzynarodowe typy rządowej interwencji antykryzysowej
dla przeciwdziałania skutkom pandemii COVID-19 113
8. Finansowanie infrastruktury w Unii Europejskiej, programy ratunkowe
i odbudowy po pandemii, InvestEU 116
Rozdział V. Zagadnienia ochrony równowagi budżetowej w kontekście
realizacji DPKI 123
1. Problem agresywnego planowania podatkowego i erozji bazy podatkowej 123
2. Projekt OECD BEPS 129
3. Określenie właściwego poziomu opodatkowania korporacji 133
4. Instytucje europejskie wobec problemu ATP/BEPS 139
5. Porozumienie ramowe OECD w sprawie międzynarodowej
reformy podatkowej 142
6. Ochrona długu publicznego i problem nierównowagi budżetowej 144
7. Statystyczne ujęcie własności ekonomicznej aktywów według
Europejskiego Urzędu Statystycznego 156
8. Ryzyko fiskalne związane ze zobowiązaniami warunkowymi 161
Zakończenie 169
Bibliografia 175

Monografia, Wyd. I, 125 s., 2020 r.

• Autor: Julian Wiatr
• Rok wydania: 2026, wydanie II, rozszerzone i uaktualnione
• ISBN: 978-83-64094-85-9
• Liczba stron: 248
• Oprawa: miękka
• Format: 16x23 cm

Spis treści

Od Autora / 5

1. Nagrzewanie się kabli i przewodów / 7
2. Ogólne zasady doboru przewodów oraz ich zabezpieczeń / 9
3. Dobór przewodów i kabli na długotrwałą obciążalność prądową i przeciążalność / 29
4. Sprawdzanie dobranych przewodów i kabli na warunki zwarciowe oraz wymagania zwarciowe stawiane zabezpieczeniom / 44
5. Sprawdzanie dobranych kabli lub przewodów na warunek spadku napięcia / 67
6. Sprawdzanie dobranych przewodów i kabli z warunku samoczynnego wyłączenia / 75
7. Wyznaczanie przekroju przewodu neutralnego w obwodach zasilających odbiorniki nieliniowe / 94
8. Dobór przewodów do zasilania urządzeń elektrycznych, które muszą funkcjonować w czasie pożaru / 97
9. Dobór przewodów połączonych równolegle / 110
10. Tabele doboru i oznaczenia przewodów / 120
11. Dobór przewodów szynowych / 159
12. Wymagania dla kabli i przewodów wynikające z Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. / 174
13. Instalacje fotowoltaiczne – dobór falownika, przewodów oraz ich zabezpieczeń. Neutralizacja zagrożeń od instalacji PV w czasie pożaru / 188
14. Poprawność doboru przewodów instalowanych wewnątrz rozdzielnicy jako warunek minimalizacji zagrożeń pożarowych / 202
15. Literatura / 221

Od Autora

Przewody elektryczne stanowią podstawowy element każdej instalacji elektrycznej stanowiącej wyposażenie budynku. Od ich poprawnego doboru zależy również bezpieczeństwo osób użytkujących instalację oraz bezpieczeństwo pożarowe budynku. Zasady doboru przewodów są jednoznacznie określone w normach przedmiotowych, z których jednak projektanci elektrycy nie zawsze korzystają, co w konsekwencji powoduje, że projektowana instalacja może mieć wiele błędów.

Bardzo istotne jest dobranie właściwych zabezpieczeń przewodów i kabli. Problematyka doboru zabezpieczeń przeciążeniowych oraz zabezpieczeń zwarciowych przewodów i kabli niskiego napięcia jest związana z ich roboczą i zwarciową obciążalnością prądową. Pierwszym krokiem jest ustalenie wartości spodziewanego prądu obciążenia IB, który stanowi podstawę doboru prądu znamionowego zabezpieczenia In oraz wstępnego doboru obciążalności długotrwałej Iz przewodu. Drugim krokiem jest dobór prądu znamionowego i/lub nastawczego zabezpieczenia nadprądowego w taki sposób, aby wytrzymały prąd IB spodziewanego obciążenia oraz prądy załączeniowe, będące prądami normalnego użytkowania. Trzecim krokiem jest dobór przekroju przewodu w taki sposób, aby spełniał on wymagania w zakresie wytrzymałości mechanicznej, obciążalności cieplnej długotrwałej i zwarciowej, dopuszczalnego spadku napięcia oraz warunki ochrony przeciwporażeniowej zgodnie z wymaganiami normy PN-HD 60364-4-41:2009 Instalacje elektryczne niskiego napięcia. Część 4-41: Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Ochrona przed porażeniem elektrycznym.

Osobnym problemem jest dobór przewodów do zasilania urządzeń ppoż., które muszą funkcjonować w czasie pożaru, kiedy występuje wysoka temperatura powodująca znaczny wzrost rezystancji przewodów zasilających. Zagadnienia te nie zostały dotychczas objęte normalizacją, w związku z czym często projektanci nieświadomie popełniają podczas projektowania instalacji wiele błędów, mimo że pozornie dobór przewodów został wykonany zgodnie z obowiązującymi przepisami i normami.

Generalnie w obwodach bezpieczeństwa, do których należy zaliczyć urządzenia ppoż., takie jak np. oświetlenie awaryjne, pompy pożarowe, pompy tryskaczowe, DSO oraz dźwigi dla ekip ratowniczych, a także obwody bezpieczeństwa w ruchu lotniczym, kolejowym, drogowym i wodnym oraz w obwodach kontroli dostępu, nie należy stosować wyłączników różnicowoprądowych oraz zabezpieczeń przeciążeniowych. W obwodach tych w celu wyeliminowania przypadkowych zadziałań, prądy znamionowe lub nastawcze zabezpieczeń zwarciowych należy zawyżyć o jeden lub dwa stopnie w porównaniu z zwartością wynikającą ze zwykłych zasad ich doboru. Przy doborze zabezpieczeń należy również pamiętać o zachowaniu wybiórczości ich działania z zabezpieczeniami usytuowanymi na niższych stopniach zabezpieczeń.

Niniejsze opracowanie w zamierzeniu Autora ma być podręczną „ściągą” dla projektantów i wykonawców, z której będą mogli zawsze skorzystać w warunkach budowy. Czytelników, którzy chcieliby pogłębić swoją wiedzę w zakresie doboru przewodów i kabli nn oraz ich zabezpieczania, zachęcamy do lektury książki pt. „Ochrona przeciwporażeniowa oraz dobór przewodów i ich zabezpieczeń w instalacjach elektrycznych niskiego napięcia”, naszego autorstwa, wydanej w ramach serii wydawniczej „Zeszyty dla elektryków”.

Aktualne wydanie uwzględnia zmiany wynikłe z wycofania bez zastąpienia w dniu 10 maja 2017 r. przez prezesa PKN normy PN-IEC 60364-5-523:2001 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Obciążalność prądowa długotrwała przewodów.

Zawarte w publikacji tabele dopuszczalnej obciążalności prądowej przewodów są zgodne z wymaganiami normy PN-HD 60364-5-52:2011 Instalacje elektryczne niskiego napięcia. Część 5-52: Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Oprzewodowanie

Julian Wiatr