Książki naukowe

Niniejsze drugie wydanie skryptu Wybrane zagadnienia z rysunku map przeznaczone jest głównie, choć nie tylko, dla studentów pierwszego roku kierunków geodezyjnych oraz uczniów techników i liceów o profilu geodezyjnym. Skrypt zawiera opis technik tworzenia map klasycznych i numerycznych ze szczególnym uwzględnieniem mapy zasadniczej. Opisane są także zasady tworzenia szkiców i opisów topograficznych. Treść skryptu uzupełniono aneksami z opisem popularnego oprogramowania do tworzenia mapy zasadniczej przy użyciu komputera, a także słownikiem praktycznych pojęć przydatnych szczególnie początkującym adeptom sztuki geodezyjnej.
Autor postanowił również dodać szczegółowe informacje związane z bezpieczeństwem i higieną pracy. Dotyczy to nie tylko kreślenia tradycyjnej mapy, ale przede wszystkim kreślenia komputerowego.
Obecnie gros prac kreślarskich to tworzenie map cyfrowych. Właśnie ze względu na to w skrypcie uzupełniono wiadomości z pogranicza informatyki i geodezji (geoinformatyki). Rozwinięto zakres opisywanych pojęć dotyczących symboliki i barw. Dodano klasyfikację oraz opis wybranych odwzorowań kartograficznych stosowanych w Polsce. Zamieszczono wykazy skrótów z obu poprzednich wersji instrukcji K-1 (1980 i 1998).
Więcej uwagi poświęcono mapie numerycznej. Uszczegółowiono informacje o mapie wektorowej, opisano i sklasyfikowano graficzne przedstawianie szczegółów sytuacyjnych. Przybliżono także charakterystykę Krajowego Systemu Informacji o Terenie oraz pojęcia bazy danych.
Słownik pojęć związanych z tworzeniem mapy zasadniczej oraz dokumentów z pomiaru jest według autora bardzo potrzebny i przydatny zwłaszcza przyszłym geodetom. Zawiera on ponad sto haseł z wyszczególnieniem np. różnych funkcji budynków z przykładami oraz definicje takich obiektów, jak: jaz, kolonia, odbój, dalba, podcień, przysiółek, szuwary, uroczysko, zdrój i wielu innych.
W drugim wydaniu skryptu rozbudowano aneks dotyczący programu AutoCAD oraz dodano - MikroMap.
Skrypt napisano z wykorzystaniem dostępnych podręczników, stron internetowych oraz rozporządzeń, instrukcji i norm. W sumie wykorzystano blisko sto pozycji literatury. Świadczy to o tym, iż tematyka poruszana w skrypcie jest aktualna i dotyczy wielu dziedzin nauki, techniki i życia społecznego.
Autor pragnie złożyć serdeczne podziękowania Panu dr. hab. Wiesławowi Pawłowskiemu za cenne uwagi dotyczące udoskonalenia treści skryptu oraz Pani dr Elżbiecie Lewandowicz z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego za wskazówki, które pozwoliły autorowi na właściwszy dobór nowych zagadnień.
Autor dziękuje również swojej żonie za fachowe uwagi odnoszące się do aneksu AutoCAD oraz za wyrozumiałość podczas powstawania nowej wersji skryptu.

Spis treści:

Od autora 

1. Wprowadzenie 
1.1. Mapy analogowe i komputerowe 
1.2. Skale map 
1.3. Klasyfikacja map 
1.4. Godła map
1.5. Bezpieczeństwo i higiena pracy 

2. Wybrane wiadomości o mapie zasadniczej 
2.1. Definicja mapy zasadniczej. Instrukcja techniczna K-1
2.2. Pokrycie kraju mapą zasadniczą
2.3. Metryka mapy 
2.4. Opis pozaramkowy mapy
2.5. Ramka i rozmiary arkuszy mapy
2.6. Rodzaje linii i znaki umowne
2.7. Przedstawienie rzeźby terenu na mapie zasadniczej

3. Mapa zasadnicza w formie klasycznej
3.1. Przykład mapy zasadniczej
3.2. Sprzęt do kreślenia i materiały podkładowe
3.3. Zasady konstrukcji pisma
3.4. Ogólne zasady opisywania treści mapy
3.5. Pierworys mapy zasadniczej
3.6. Kartowanie szczegółów sytuacyjnych

4. Mapa zasadnicza w formie numerycznej
4.1. Definicja mapy numerycznej
4.2. Krajowy System Informacji o Terenie 
4.3. Ogólne zasady opisywania treści mapy
4.4. Treść mapy zasadniczej
4.5. Sprzęt i oprogramowanie
4.6. Etapy sporządzania rysunku mapy numerycznej

5. Rysunki wykonywane w trakcie polowych prac geodezyjnych 
5.1. Ogólne wiadomości o szkicach polowych
5.2. Przykłady szkiców polowych 
5.3. Opisy topograficzne punktów szczegółowej osnowy geodezyjnej 

6. Instrukcje i wytyczne techniczne

Literatura
Źródła i opracowania online
Słownik
Aneksy 
Aneks 1. C-Geo
Aneks 2. AutoCAD (Anna Kowalczyk) 
Aneks 3. MikroMap
Literatura do aneksów

Wybrane zagadnienia z historii techniki

Paweł Fudali, Patrycja Ewa Jagiełowicz, Waldemar Witkowski

podręcznik

słowa kluczowe: grafika inżynierska, zapis konstrukcji, rysunek techniczny maszynowy 

© Copyright by Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej, Rzeszów 2023

ISBN 978-83-7934-656-1

194 strony

oprawa miękka

Niniejszy podręcznik akademicki jest adresowany głównie do studentów wydziałów mechanicznych wyższych uczelni technicznych. Materiał w nim zawarty odpowiada programowi zajęć dydaktycznych z przedmiotu „grafika inżynierska i zapis konstrukcji”. W podręczniku podano podstawowe wiadomości teoretyczne, ilustrując je rozwiązaniem odpowiednio dobranych przykładów. Układ opracowania, zawartość merytoryczna oraz sposób przedstawiania problemów są rezultatem naszych wieloletnich doświadczeń dydaktycznych.

SPIS TREŚCI

Od Autorów 

Wstęp 

1. Elementy znormalizowane rysunku technicznego 

1.1. Podstawowe wymagania 

1.2. Rodzaje linii, pismo techniczne 

1.3. Widoki i przekroje w rzutach prostokątnych 

1.4. Sposoby przedstawiania powierzchni podlegających obróbce cieplnej, cieplno-chemicznej oraz powierzchni powlekanych

2. Wymiarowanie części 

2.1. Ogólne zasady wymiarowania 

2.2. Rodzaje wymiarowania 

2.3. Wymiarowanie wybranych elementów geometrycznych 

3. Tolerowanie wymiarów i geometrii 

3.1. Tolerowanie wymiarów 

3.2. Tolerowanie kształtu i położenia 

4. Struktura geometryczna powierzchni 

5. Gwinty, części gwintowane 

5.1. Podstawowe pojęcia 

5.2. Rodzaje gwintów 

5.3. Oznaczenie gwintów 

5.4. Budowa układu tolerancji gwintów metrycznych 

5.5. Rysowanie gwintów 

5.6. Wybrane części gwintowane

6. Połączenia wpustowe i wielowypustowe 

6.1. Podstawowe wiadomości 

6.2. Elementy połączenia wpustowego 

6.3. Elementy połączenia wielowypustowego równoległego 

6.4. Elementy połączenia wielowypustowego ewolwentowego walcowego 

7. Koła walcowe o zarysie ewolwentowym i prostej linii zębów 

7.1. Podstawowe wiadomości 

7.2. Przedstawienie geometrii kół zębatych 

7.3. Uzupełnianie tabeli specyfikacji koła zębatego na podstawie modelu 

8. Wały maszynowe 

8.1. Podstawowe wiadomości 

8.2. Przedstawianie geometrii wałów 

8.3. Przedstawianie wybranych elementów wałów i części współpracujących 

9. Korpusy 

10. Pokrywy boczne

Bibliografia 

Spis norm 

Autor: Sławomir Grądziel
ISBN/ISSN: 9788367188432
Wydawnictwo: Wydawnictwo Politechniki Krakowskiej
Rok wydania: 2023
Język publikacji: polski
Ilość stron: 288
Format: B5
Wymiary: 17 x 24 cm
Rodzaj okładki: miękka

Książka dotyczy obowiązujących przepisów w obszarze budownictwa, w szczególności zasad projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych. Kluczowym elementem jest zapewnienie bezpieczeństwa w procesie budowlanym, co regulowane jest przez przepisy Prawa budowlanego, szczególnie art. 5, który określa wymagania dotyczące projektowania, budowy i użytkowania obiektów. Autorzy podkreślają znaczenie wspomagania komputerowego w projektowaniu, jednak odpowiedzialność za ewentualne błędy spoczywa na projektantach, a nie twórcach oprogramowania. Książka skierowana jest do początkujących projektantów, studentów oraz osób odpowiedzialnych za utrzymanie obiektów budowlanych.

SPIS TREŚCI
1. Wstęp 5
2. Wprowadzenie 7
3. Wartości charakterystyczne obciążeń stałych. 9
3.1. Ciężary objętościowe wybranych wyrobów budowlanych 11
3.2. Podstawowy podział obciążeń 15
4. Wartości charakterystyczne obciążeń zmiennych 35
4.1. Wartości charakterystyczne obciążeń zmiennych użytkowych 35
4.2. Wartości charakterystyczne obciążenia śniegiem 36
4.3. Wartości charakterystyczne obciążenia wiatrem 45
5. Zasady przyjmowania wartości obliczeniowej obciążeń 60
5.1. Stan graniczny nośności – SGN 60
5.2. Stan graniczny użytkowalności – SGU 62
5.2.1. Konstrukcje żelbetowe 62
5.2.2. Konstrukcje drewniane. 63
5.2.3. Konstrukcje stalowe 63
5.3. Niezawodność konstrukcji 64
6. Zbieranie obciążeń na fundamenty 76
7. Projektowanie stropów i stropodachów 83
7.1. Rodzaje stropów 83
7.1.1. Wybrane stropy dawniej stosowane 83
7.1.2. Wybrane stropy obecnie stosowane 86
7.1.3. Stropy na belkach drewnianych 91
7.2. Rodzaje stropodachów 95
7.3. Rozpiętości efektywne belek stropowych i minimalne głębokości
oparcia stropów na podporach 100
7.3.1. Stropy żelbetowe, w tym belki stropów gęstożebrowych 100
7.3.2. Stropy na belkach drewnianych 102
7.3.3. Stropy na belkach stalowych 104
7.4. Przyjmowanie schematu statycznego 105
7.5. Przykłady wymiarowania stropów i stropodachów 106
8. Projektowanie konstrukcji drewnianych 152
8.1. Informacje ogólne 152
8.2. Zasady wymiarowania konstrukcji drewnianych 155
8.3. Przykłady obliczeniowe 164
9. Projektowanie konstrukcji murowych 191
9.1. Informacje ogólne 191
9.2. Zasady wymiarowania ścian obciążonych głównie pionowo 195
9.3. Przykłady obliczeniowe 203
10. Podsumowanie 220
11. Bibliografia. 221

1. Wstęp
Obowiązujące przepisy w obszarze budownictwa normują działalność doty-
czącą: projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych. Klu-
czowym elementem jest zapewnienie bezpieczeństwa w procesie budowlanym.
Prawo budowlane w art. 5. określa wymagania, jakie powinien spełniać obiekt
budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim
urządzeniami budowlanymi, odnoszącymi się do jego projektowania, budowy,
użytkowania i utrzymywania. Przepis ten mówi, że mając na uwadze przewidy-
wany okres jego użytkowania oraz wymagania określone w przepisach, w tym
techniczno-budowlanych, a także kierując się zasadami wiedzy technicznej, należy
zapewnić spełnienie:
− wymagań podstawowych dotyczących: nośności i stateczności konstrukcji,
bezpieczeństwa pożarowego, higieny, zdrowia i środowiska, bezpieczeń-
stwa użytkowania i dostępności obiektów, ochrony przed hałasem, oszczęd-
ności energii i izolacyjności cieplnej, zrównoważonego wykorzystania
zasobów naturalnych;
− warunków użytkowych zgodnych z przeznaczeniem obiektu, w szczególności
w zakresie: zaopatrzenia w wodę i energię elektryczną oraz, odpowiednio do
potrzeb, w energię cieplną i paliwa (przy założeniu efektywnego wykorzystania
tych czynników), usuwania ścieków, wody opadowej i odpadów, możliwości
dostępu do usług telekomunikacyjnych;
− możliwości utrzymania właściwego stanu technicznego;
− niezbędnych warunków do korzystania z obiektów użyteczności publicznej
i mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego przez osoby niepełnosprawne;
− warunków bezpieczeństwa i higieny pracy;
− ochrony ludności zgodnie z wymaganiami obrony cywilnej;
− ochrony obiektów wpisanych do rejestru zabytków oraz obiektów objętych
ochroną konserwatorską;
− odpowiedniego usytuowania na działce budowlanej;
− poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych
interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej;
− warunków bezpieczeństwa i ochrony zdrowia osób przebywających na terenie
budowy.
W czasach wszechobecnego wspomagania komputerowego projektanci nie
mogą obyć się już bez programów umożliwiających prawidłowy dobór wielkości
przekrojów elementów konstrukcyjnych wykonanych z założonych materiałów
budowlanych, takich jak: stal, żelbet, drewno czy cegła.
Należy jednak pamiętać, że to nie autorzy oprogramowania, ale projektanci
z niego korzystający ponoszą pełną odpowiedzialność za skutki ewentualnych
błędów projektowych.
Niezależnie od konieczności manualnego opanowania umiejętności korzysta-
nia z programów obliczeniowych ważne jest posiadanie wiedzy, która pozwoli na
oszacowanie poprawności otrzymanych wyników.
Pozwoli to również na prawidłowe dobranie materiału, z którego wykonana
zostanie konstrukcja, zdefiniowanie modelu obliczeniowego, przyłożenie do tego
modelu obciążeń, a następnie wybór odpowiednich schematów obliczeniowych
udostępnianych w danym programie, które prowadzą do otrzymania ostatecznych
wyników.
Zamierzeniem autorów jest, aby publikacja dotarła do jak najszerszego grona
czytelników stojących na początku drogi projektanta czy studenta kierunków
budowlanych. Autorzy liczą również na zainteresowanie osób zajmujących się utrzy-
maniem obiektów budowlanych w celu właściwej oceny problemów technicznych.
dr hab. inż. Jacek Szer, prof. PŁ