Algebra liniowa i geometria analityczna dla informatyków.

Część I. Podstawy algebry liniowej

Wydanie: 1, 2025
Format: B5
Stron: 130
ISBN 978-83-8156-794-7 (druk)

Skrypt ten został napisany z myślą o ułatwieniu studentom Wydziału Inżynierii Lądowej Politechniki Warszawskiej nauki przedmiotu pod nazwą Algebra z geometrią. Jednakże ze względu na swoją zawartość może też być wykorzystywany przez studentów innych kierunków technicznych.
Skrypt powstał na podstawie wykładów i ćwiczeń prowadzonych od wielu lat na Wydziale Inżynierii Lądowej przez różne osoby – w tym autorki. Składa się on z dziesięciu rozdziałów, z których ostatni zawiera odpowiedzi do zadań, a wcześniejsze dotyczą kolejno: liczb zespolonych, wielomianów rzeczywistych i zespolonych, macierzy i wyznaczników, układów równań liniowych, przestrzeni liniowych, przekształceń liniowych, wartości i wektorów własnych macierzy, form kwadratowych i geometrii analitycznej w przestrzeni. Z wielomianami rzeczywistymi, układami dwóch równań liniowych z dwiema niewiadomymi i geometrią analityczną na płaszczyźnie większość początkujących studentów zetknęła się już w szkole średniej, natomiast pozostały materiał skryptu jest dla nich zupełnie nowy

Zbiór zadań jest przeznaczony dla studentów wydziałów przyrodniczych wyższych uczelni, przede wszystkim kierunków chemicznych, medycznych, biologicznych, farmaceutycznych, analityki medycznej, geologicznych i rolniczych.

Producent: Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej

Autor: Janusz Oleniak

rok wydania: 2020
ISBN: 978-83-7814-999-6
stron: 188
oprawa: miękka

Opis
Obecne, drugie wydanie książki (pod zmienionym tytułem), będące efektem kilkudziesięcioletniego doświadczenia autora w przekazywaniu wiedzy z rysunku technicznego zostało uzupełnione i rozszerzone. Znalazły się w nim odpowiedzi na najczęściej zadawane przez studentów pytania. Omówiono rysowanie schematów kinematycznych i rozszerzono dane elementów mechanicznych (śruby, nakrętki). Na przykładowych rysunkach pokazano także inżynierskie i magisterskie projekty studentów. Niektóre zbyt trudne i rzadko spotykane rysunki zostały uproszczone.

Ponieważ rysunek techniczny jest międzynarodowym sposobem porozumiewania się w przemyśle, musi więc być znacznie sformalizowany. Jego zasady są określone w Polskich Normach, zgodnych z normami europejskimi. Normy rozstrzygają wszelkie wątpliwości, ale nie stanowią dobrego materiału do nauki. Autor ma nadzieję, że prezentowany podręcznik oraz podane w nim przykłady rysunków i ich omówienia, uzupełnią te braki.

Spis treści
1. Wstęp / 7

2. Informacje podstawowe / 9
2.1. Rysunek techniczny maszynowy / 9
2.2. Rodzaje i przeznaczenie rysunku technicznego maszynowego / 9
2.3. Normy do rysunku technicznego / 10
2.4. Formaty i orientacja arkuszy / 10
2.5. Tabliczki rysunkowe / 10
2.6. Pismo techniczne / 11
2.7. Podziałka i skala / 11
2.8. Linie rysunkowe / 11
2.8.1. Grubość linii / 11
2.8.2. Rodzaje linii i ich zastosowanie / 12

3. Przedstawianie przedmiotów / 13
3.1. Sposoby przedstawiania przedmiotów / 13
3.2. Układ rzutów / 15
3.2.1. Rzutowanie według pierwszego i trzeciego kąta / 15
3.2.2. Ustawienie przedmiotu względem rzutni / 15
3.3. Rzuty jako widoki i/lub przekroje / 16
3.3.1. Widok przedmiotu / 16
3.3.2. Budowa wewnętrzna przedmiotu – przekroje jedną płaszczyzną / 16
3.3.3. Kreskowanie przekrojów / 17
3.3.4. Oznaczanie przekrojów / 19
3.3.5. Półprzekroje / 20
3.3.6. Przekroje płaszczyznami zmieniającymi kierunek / 21
3.3.7. Elementy sprowadzone do płaszczyzny przekroju / 22
3.3.8. Rzuty cząstkowe / 23
3.3.9. Przedstawianie połówki przedmiotu / 23
3.3.10. Rzuty przerywane i zakończenia cząstkowe / 24
3.3.11. Szczegóły w zwiększonej podziałce / 25
3. 4. Pomocnicze sposoby przedstawiania przedmiotów / 25
3.4.1. Rzuty cząstkowe / 25
3.4.2. Przekroje cząstkowe / 26
3.4.3. Kłady / 27
3.4.4. Przekroje miejscowe / 28
3.4.5. Umieszczenie płaszczyzny przekroju częściowo na zewnątrz przedmiotu / 30
3.4.6. Ciekawe przypadki przekrojów dwiema płaszczyznami równoległymi / 31
3.4.7. Szczególne przypadki rysowania przedmiotów / 31
3.5. Uwagi o rysowaniu linii z długą kreską i z kropką / 32
3.6. Uwagi o przekrojach i przenikaniu brył / 32
3.7. Odbicie zwierciadlane przedmiotów / 33

4. Wymiarowanie / 35
4.1. Wprowadzenie / 35
4.2. Elementy wymiarów / 35
4.3. Podstawowe zasady wymiarowania / 36
4.3.1. Oznaczenia specjalne / 36
4.3.2. Zasady wymiarowania / 36
4.3.3. Wymiarowanie od jednej bazy (równoległe i nakładające się), szeregowe i mieszane / 38
4.3.4. Wymiarowanie przedmiotów symetrycznych / 39
4.3.5. Rozmieszczenie wymiarów na rysunkach / 39
4.4. Wymiarowanie różnych elementów / 40
4.4.1. Wymiarowanie walców, otworów, kul i promieni zaokrągleń / 40
4.4.2. Wymiarowanie kątów / 41
4.4.3. Wymiarowanie łuków / 41
4.4.4. Wymiarowanie stożków i klinów / 41
4.4.5. Wymiarowanie płaszczyzn pochyłych i zbieżnych / 41
4.4.6. Wymiarowanie ścięć i nawierceń / 42
4.4.7. Wymiarowanie graniastosłupów i ostrosłupów / 42
4.4.8. Uproszczone wymiarowanie otworów okrągłych / 44
4.4.9. Wymiarowanie jednakowych, równo oddalonych elementów / 44
4.4.10. Wymiarowanie rowków na wpusty / 44
4.4.11. Wymiarowanie linii krzywych / 44
4.4.12. Wymiarowanie za pomocą współrzędnych / 45
4.5. Inne oznaczenia na rysunkach / 45
4.5.1. Oznaczanie tolerancji i pasowań (tolerancji wymiarowych) / 45
4.5.2. Oznaczanie chropowatości powierzchni / 47
4.5.3. Oznaczanie tolerancji kształtu i położenia (tolerancji geometrycznych) / 47
4.5.4. Oznaczanie obróbki cieplnej i powłok / 48

5. Rysunki złożeniowe i rysunki zestawu elementów / 49
5.1. Informacje wstępne / 49
5.2. Linie wskazujące i linie odniesienia / 49
5.3. Oznaczanie części / 49
5.4. Opisy w tabliczce rysunkowej / 50

6. Uproszczenia rysunkowe / 51
6.1. Stopnie uproszczeń / 51
6.2. Rysowanie połączeń spawanych i lutowanych / 51
6.3. Rysowanie połączeń zgrzewanych / 54
6.4. Rysowanie połączeń klejonych / 55
6.5. Rysowanie połączeń nitowanych / 55
6.6. Rysowanie połączeń gwintowych / 57
6.6.1. Co to jest połączenie gwintowe / 57
6.6.2. Zarysy gwintów / 57
6.6.3. Wykonywanie elementów połączeń gwintowych / 60
6.6.4. Rysowanie gwintów / 61
6.6.5. Rysowanie elementów połączeń gwintowych / 63
6.6.6. Przykłady połączeń gwintowych w różnych rodzajach uproszczeń / 64
6.6.7. Jak wkręcić śrubę „do końca” / 65
6.7. Rysowanie połączeń sworzniowych i kołkowych / 65
6.8. Rysowanie kół i przekładni zębatych / 68
6.9. Rysowanie połączeń wpustowych i wielowypustowych / 70
6.9.1. Rysowanie połączeń wpustowych / 70
6.9.2. Rysowanie połączeń wpustowych czółenkowych / 71
6.9.3. Rysowanie połączeń wielowypustowych (wielokarbowych) / 71
6.10. Rysowanie łożysk / 72
6.11. Rysowanie sprężyn / 75
6.12. Rysowanie uszczelnień / 75

7. Elementy rysunku technicznego chemicznego / 79
7.1. Uwagi ogólne / 79
7.2. Elementy instalacji hydraulicznych / 79
7.3. Uproszczone przedstawianie rurociągów / 84
7.3.1. Rzutowanie prostokątne / 84
7.3.2. Rzutowanie izometryczne / 85
7.4. Symbole grafi czne aparatury chemicznej / 87
7.5. Symbole grafi czne automatyki / 99
7.6. Symbole grafi czne kinematyki / 102

8. Najczęstsze błędy w rysunku technicznym / 107

9. Przykładowe rysunki / 111
9.1. Rysunki wykonawcze / 111
9.2. Rysunki zestawu elementów / 116
9.3. Schematy technologiczne i automatyzacji / 117
Z-01 – Sprężynowy zawór bezpieczeństwa / 118
Z-02 – Dźwigniowy zawór bezpieczeństwa / 119
Z-03 – Kurek odpowietrzający / 120
Z-04 – Zawór grzybkowy prosty / 121
Z-05 – Zawór grzybkowy kątowy / 122
Z-06 – Zawór zwrotny klapowy / 123
Z-07 – Odwadniacz termostatyczny / 124
Z-08 – Zawór zasuwowy / 125
Z-09 – Wodowskaz / 126
Z-10 – Zawór kulowy trójdzielny / 127
Z-11 – Zawór pneumatyczny / 128
Z-12 – Przełącznik ciśnieniowy / 129
Z-13 – Sprzęgło sztywne / 130
Z-14 – Sprzęgło podatne / 131
Z-15 – Sprzęgło elastyczne / 132
Z-16 – Sprzęgło elastyczne Ω / 133
Z-17 – Sprzęgło stożkowe rozłączne / 134
Z-18 – Sprzęgło kłowe przeciążeniowe / 135
Z-19 – Łożyskowanie wału pionowego / 136
Z-20 – Połączenie śrubowe 1 / 137
Z-21 – Połączenie śrubowe 2 / 138
Z-22 – Połączenie śrubowe 3 / 139
Z-23 – Połączenia rozłączne / 140
Z-24 – Połączenie spawane / 141
Z-25 – Połączenie nitowe / 142
Z-26 – Dławnice / 143
Z-27 – Mieszadła / 144
Z-28 – Momentomierz obrotowy / 145
P-01 – Kolumna absorpcyjna z wypełnieniem / 146
S-01 – Schemat produkcji gameksanu wg BN / 147
S-02 – Schemat produkcji spirytusu surowego wg BN / 148
S-03 – Schemat produkcji gameksanu wg PN zgodnej z ISO / 149
A-01 – Schemat automatyzacji kolumny rektyfi kacyjnej / 150

10. Materiały pomocnicze do rysunku technicznego / 151
F-01 – Śruby, wkręty / 152
F-02 – Nakrętki, podkładki, zawleczki / 153
F-03 – Otwory gwintowane, nity, złączki / 154
F-04 – Dobór wpustów, wpusty, pierścienie osadcze, wkręty dociskowe / 155
F-05 – Łożyska toczne / 156
F-06 – Pierścienie osadcze sprężynujące / 157
F-07 – Pierścienie Simmera / 158
6F-08 – Pierścienie uszczelniające typu O / 159
F-09 – Pierścienie uszczelniające typu U i V / 160
F-10 – Pierścienie zgarniające typu Z i uszczelniające typu OX / 161
F-11 – Pierścienie uszczelniające podkładowe typu P i kompaktowe typu K / 162
F-12 – Pasy klinowe / 163
F-13 – Chropowatość powierzchni / 164
F-14 – Pasowania i tolerancje / 165
M-01 – Przykłady zastosowania stali / 167
M-02 – Profile hutnicze (kątowniki równoramienne, kątowniki nierównoramienne, ceowniki, zetowniki, teowniki wysokie, teownik niski) / 168
M-03 – Profile hutnicze (dwuteowniki, pręty sześciokątne, pręty kwadratowe, pręty okrągłe) / 169
M-04 – Profi le hutnicze (blachy płaskie, bednarki walcowane na gorąco) / 170
M-05 – Profi le hutnicze (blachy cienkie, blachy grube) / 171
M-06 – Profi le hutnicze (rury stalowe instalacyjne) / 172
M-07 – Połączenia nitowe / 173
H-01 – Elementy rurociągów (rury, kolanka, mufki, trójniki, czwórniki, śrubunki, złączki grodziowe, redukcje, nyple) / 174
H-02 – Elementy rurociągów (zawory zwrotne, fi ltry, mocowania, połączenia kołnierzowe, kolanka) / 175
H-03 – Elementy rurociągów (zawory kulowe) / 176
H-04 – Elementy rurociągów (zawory membranowe, choinki) / 177
H-05 – Elementy rurociągów (kompensatory) / 178
H-06 – Kołnierze stalowe / 179
H-07 – Przylgi kołnierzy / 183

11. Zalecana literatura / 185