Technika

Zgodnie z przyjętymi w Polsce zasadami, kwalifikowanie spawaczy obejmuje ich szkolenie i egzaminowanie, zarówno z wiedzy teoretycznej i umiejętności praktycznych w zakresie spawania poszczególnych rodzajów materiałów przy użyciu określonych metod. Zasady te są opisane w pierwszym zeszycie serii wydawniczej Podręcznik spawania – zagadnienia ogólne, zawierającym informacje niezbędne w nauczaniu każdej metody spawania.

Zdarza się, że osoba szkolona w zakresie spawania stali ferrytycznych (niestopowych, niskostopowych i średniostopowych) metodą TIG posiada już kwalifikacje potwierdzone zdanym egzaminem z innego procesu spawania. Wówczas szkolenie teoretyczne może trwać tylko 8 godzin i obejmować tylko zagadnienia dotyczące spawania procesem oznaczonym numerem 141 (TIG), zawarte w niniejszym podręczniku. Jeśli natomiast szkolenie w spawaniu stali ferrytycznych metodą TIG jest pierwszym szkoleniem spawalniczym, to nauczanie teoretyczne powinno obejmować również materiał zawarty w Podręczniku spawania – zagadnienia ogólne. Zeszyt 1. Liczba godzin pełnego szkolenia jestwtedy oczywiście większa.

W tym zeszycie szczegółowo scharakteryzowano tylko spawanie metodą TIG stosowane do ferrytycznych stali konstrukcyjnych niestopowych, niskostopowych i średniostopowych ujętych w grupach materiałowych od 1 do 6 oraz 11 wg Raportu Technicznego CR ISO 15608. Spawanie metodą TIG stali wysokostopowych (głównie nierdzewnych), występujących w grupach materiałowych od 7 do 10, będzie treścią Podręcznika spawania stali nierdzewnych. Zeszyt 4.

Zamieszczono tu również informacje na temat spawalności poszczególnych grup stali ferrytycznych, technologii ich spawania, przygotowania złączy oraz niezgodności spawalniczych charakterystycznych dla metody 141. Scharakteryzowano też urządzenia stosowane do spawania tą metodą.

Zgodnie z zasadą przyjętą dla tej serii podręczników spawania nie opisano w tym zeszycie zagadnień wspólnych dla wszystkich metod spawania, które spawacz powinien znać, a mianowicie:

– podstawy elektrotechniki,

– naprężenia i odkształcenia spawalnicze,

– pozycje spawania,

– zagrożenia i zapewnienie bezpieczeństwa w pracach spawalniczych,

– szkolenie i kwalifikowanie spawaczy.

Są one zamieszczone w Podręczniku spawania – zagadnienia ogólne. Zeszyt 1. Podkreślić należy, że niektóre wiadomości podane w tym zeszycie wykraczają poza wymagany zakres tematyczny przewidziany na kursach spawania stali konstrukcyjnych, ale z pewnością będą one przydatne w praktyce zawodowej. 

Podręczniki tej serii są przeznaczone nie tylko dla słuchaczy, wykładowców i instruktorów kursów spawania, ale również dla innych osób związanych ze spawalnictwem, w tym technologów, inspektorów, kontrolerów, projektantów konstrukcji stalowych.

Podręcznika spawania Zagadnienie ogólne Zeszyt 1 scharakteryzowano następujące tematy: 

1. Urządzenia do spawania stali metodą TIG;

2. Elektrody wolframowe do spawania metodą TIG;

3. Łuk elektryczny w spawaniu stali metodą TIG;

4. Właściwości i spawalność stali niestopowych, niskostopowych i średniostopowych;

5. Spoiwa do spawania stali konstrukcyjnych metodą TIG;

6. Gazy osłonowe do spawania stali metodą TIG;

7. Złącza spawane i spoiny;

8. Technologia spawania metodą TIG stali niestopowych, niskostopowych i średniostopowych;

9. Struktura i właściwości złączy ze stali niestopowych, niskostopowych i średniostopowych;

10. Technika spawania stali metodą TIG;

11. Niezgodności złączny spawanych metodą TIG;

12. Przykładowe pytania egzaminacyjne z odpowiedziami.

Szkolenie teoretyczne spawaczy w Polsce jest prowadzone w oparciu o zintegrowany system modułowy, opracowany przez Europejską Federację Spawalniczą (EWF) i zalecany przez Międzynarodowy Instytut Spawalnictwa (IIW). W piętnastu rozdziałach tego podręcznika przedstawiono (patrz spis treści) tematy nauczania wspólne dla wszystkich powszechnie stosowanych metod spawania, tj.: MMA, TIG, MAG, spawanie gazowe. Tematy te są omawiane na trzech poziomach szkolenia spawaczy, a mianowicie: spoin pachwinowych, blach i rur. W programach nauczania są one oznaczone jako zestawy tematyczne A, B i C. Oprócz zagadnień ogólnospawalniczych − podanych w tym podręczniku − słuchacz uzyskuje wiadomości z określonej metody spawania (zestaw S), np. TIG, MAG, a jeśli uczestniczy w kursie spawania stali nierdzewnych lub aluminium, to otrzymuje wiedzę o spawaniu tych materiałów, ujętą w zestawach CrNi i Al.

**SPIS TREŚCI**

**DZIAŁ I. MATERIAŁY WYBUCHOWE**
1. Zasady ogólne – str. 15
2. Melinit – str. 15
3. Chlorany i nadchlorany – str. 18
4. Dynamity – str. 18
5. Proch czarny – str. 19
6. Środki ostrożności przy magazynowaniu materiałów wybuchowych – str. 21

**DZIAŁ II. ŚRODKI ZAPALAJĄCE**
A. Materiały pirotechniczne
1. Lont prochowy – str. 23
2. Zapalnik tarciowy wz. 1032 – str. 24
3. Spłonki – str. 24
4. Lont wybuchowy – str. 27

B. Materiały elektrotechniczne
1. Zapalniki elektryczne – str. 28
2. Zapalniki elektryczne ze spłonką – str. 28
3. Użycie zapalników elektrycznych – str. 29
4. Przewody elektryczne regulaminowe – str. 31
5. Zapalarka elektryczna Boulanger’a – str. 31

**DZIAŁ III. NARZĘDZIA MINERSKIE**
– str. 34

**DZIAŁ IV. SIEĆ ZAPALAJĄCA**
A. Połączenia, przedłużenia i rozgałęzienia lontów
1. Wykonanie połączeń – str. 37
2. Wykonanie przedłużeń – str. 39
3. Wykonanie rozgałęzień – str. 41

B. Połączenia, przedłużenia i rozgałęzienia elektryczne
1. Połączenie zapalnika z przewodem – str. 43
2. Przedłużenie przewodów – str. 44
3. Rozgałęzienia przewodów – str. 45

C. Sprawdzenie sieci zapalającej
1. Przyrządy do sprawdzenia – str. 46
2. Sprawdzenie sieci – str. 46

**DZIAŁ V. UZBROJENIE ŁADUNKÓW**
1. Uzbrojenie ładunków lontem – str. 50
2. Uzbrojenie ładunków za pomocą zapalników elektrycznych – str. 52

**DZIAŁ VI. NISZCZENIA – ZASADY OGÓLNE**
A. Przygotowanie ładunków
1. Zasady ogólne – str. 53
2. Wykonanie otworów dla ładunków wewnętrznych – str. 53
3. Przygotowanie ładunków wewnętrznych – str. 54

B. Roboty pomocnicze
1. Wiercenie otworów – str. 55
2. Wiercenie i komorowanie – str. 63
3. Wykonywanie chodników i studzien przy pomocy strzałów wiertniczych – str. 67

**DZIAŁ VII. WYSADZANIE ZIEMI I SKAŁ**
1. Pojęcia ogólne – str. 71
2. Obliczanie ładunków min
- Obliczanie ładunków min zwykłych – str. 72
- Obliczanie ładunków dla min przeładowanych i niedoładowanych – str. 73
3. Zagłuszenie – str. 75

**DZIAŁ VIII. WYSADZANIE MURÓW**
1. Wysadzanie ścian murowanych wolno stojących
- Użycie materiałów miotających – str. 78
- Użycie materiałów kruszących – str. 80
2. Wysadzanie ścian oporowych i osypanych
- Użycie materiałów miotających – str. 81
- Użycie materiałów kruszących – str. 83
3. Wysadzanie budynków z muru zwykłego
- Użycie materiałów miotających – str. 84
- Użycie materiałów kruszących – str. 85
4. Wysadzanie budynków betonowych – str. 85
5. Wysadzanie schronów fortyfikacyjnych
- Schrony podkopowe – str. 86
- Schrony betonowe – str. 87

**DZIAŁ IX. WYSADZANIE KONSTRUKCJI DREWNIANYCH**
1. Zasady ogólne wysadzania drzewa
- Wysadzanie drzewa ładunkami powierzchniowymi – str. 88
- Wysadzanie drzewa ładunkami wewnętrznymi – str. 89
- Wysadzanie drzewa pod wodą – str. 90
2. Wysadzanie mostów drewnianych – str. 91
3. Wysadzanie różnych hodowli drewnianych
- Wysadzanie płotów drewnianych – str. 91
- Wysadzanie bram i barykad – str. 92
- Wysadzanie zasieków – str. 92

**DZIAŁ X. WYSADZANIE KONSTRUKCJI STALOWYCH**
1. Przerwanie płyty metalowej – str. 93
2. Przerwanie kształtowników – str. 94
3. Przerwanie kabla – str. 95
4. Niszczenie ogrodzeń żelaznych (krat) – str. 95
5. Niszczenie sieci kolczastej – str. 95
6. Niszczenie sprzętu artyleryjskiego – str. 96

**DZIAŁ XI. NISZCZENIE MOSTÓW I WIADUKTÓW**
1. Niszczenie mostów stalowych
- Zasady ogólne – str. 97
- Łączenie ładunków głównych i drugorzędnych – str. 99
- Wykonanie sieci zapalającej – str. 100
2. Niszczenie mostów i wiaduktów żelbetowych
- Wysadzanie podpór – str. 102
- Wysadzanie przęseł – str. 103
3. Niszczenie mostów i wiaduktów kamiennych
- Wysadzanie podpór – str. 104
- Wysadzanie przyczółków – str. 105
- Wysadzanie sklepień – str. 105

**DZIAŁ XII. NISZCZENIE KOMUNIKACJI**
1. Niszczenie dróg kołowych
- Niszczenie dróg – str. 109
- Niszczenie tuneli – str. 110
2. Niszczenie dróg żelaznych
- Niszczenie szyn – str. 112
- Niszczenie specjalnych punktów toru – str. 112
- Niszczenie urządzeń stacyjnych – str. 113
- Niszczenie taboru kolejowego – str. 113

**DZIAŁ XIII. WYSADZANIE LODU** – str. 113

**DODATEK**
Tablice i schematy rozkazów niszczeń
1. Droga na stoku - niszczenie dwoma minami – str. 115
2. Droga na stoku - niszczenie jedną miną – str. 119
3. Droga w nasypie - niszczenie dwoma minami – str. 123
4. Droga w nasypie - niszczenie jedną miną – str. 127
5. Niszczenie ścian i sklepień ładunkami wydłużonymi – str. 130
6. Niszczenie filarów ładunkami wewnętrznymi – str. 132
7. Przecięcie dźwigara mostowego – str. 141
8. Wskazówki do szybkiej kalkulacji niszczeń – str. 144
9. Wzór tabelarycznego zestawienia niszczeń – str. 149
10. Schemat rozkazu dla wykonania planu niszczeń – str. 150
11. Schemat instrukcji dla warty przy grupie obiektów niszczonych – str. 151

**Słownik** – str. 153