Wydawnictwa ITB

Producent: Instytut Techniki Budowlane

Autor: Walery Kotlicki, Stanisław Łukasik, Tomasz Godlewski, Witold Bogusz

Seria: Instrukcje, Wytyczne, Poradniki ITB - zeszyt nr 376/2020

rok wydania: 2020

ISBN: 978-83-249-8562-3

ilość stron: 45

oprawa: miękka

format: B5

Dynamiczny rozwój budownictwa na terenach miejskich zwiększa zapotrzebowanie na wykorzystanie przestrzeni podziemnej. Posadowienie budynków z wielokondygnacyjnymi częściami podziemnymi związane jest z realizacją głębokich wykopów, często do głębokości 25 – 30 m poniżej powierzchni terenu. Roboty te są najczęściej realizowane w centrach miast, w bliskim sąsiedztwie istniejącej zabudowy. Wymusza to konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania projektowanych prac na sąsiadujące obiekty. Wytyczne zawierają zalecenia dotyczące ochrony istniejącej zabudowy przed niekorzystnym wpływem przemieszczeń podłoża wywołanych realizacją głębokich wykopów. Zakres wytycznych obejmuje wykopy zabezpieczone pionowymi ścianami oporowymi zagłębionymi w gruncie. Ich celem jest sformalizowanie procedury oceny oddziaływania, jako elementu procesu projektowania i zarządzania ryzykiem. Wytyczne obejmują następujące elementy: zasięg oddziaływania, przewidywane i dopuszczalne wartości przemieszczeń, minimalne wymagania związane z oceną stanu technicznego istniejących obiektów oraz ich monitoringiem, identyfikację i zarządzanie ryzykiem.

Spis treści

1. Wstęp
1.1. Wprowadzenie 
1.2. Przedmiot i zakres opracowania 
1.3. Terminy i definicje 
1.4. Stosowane oznaczenia i symbole 

2. Wymagania ogólne. Zalecany tryb postępowania 
2.1. Wymagania ogólne 
2.2. Zalecany tryb postępowania przy wykopach w terenie zabudowanym 

3. Strefy oddziaływania wykopu 
3.1. Sposób oceny 
3.2. Dokumentowanie wyników analiz stref oddziaływania wykopu 

4. Ocena przemieszczeń podłoża 
4.1. Zalecenia ogólne 
4.2. Metody oceny przemieszczeń podłoża 
4.3. Uproszczony rozkład przemieszczeń terenu 
4.4. Maksymalne przemieszczenia w bezpośrednim sąsiedztwie obudowy 
4.5. Wpływ odwodnienia 
4.6. Przemieszczenia pionowe podłoża w poziomie posadowienia obiektu 
4.7. Wpływ innych robót budowlanych 

5. Zalecenia projektowe związane z bezpieczeństwem obiektów 
5.1. Zalecenia ogólne 
5.2. Konstrukcja obudowy 
5.3. Ocena przemieszczeń obudowy 

6. Ocena oddziaływań wykopu na stan techniczny budynków 
6.1. Przedmiot i zakres oceny 
6.2. Rozpoznanie konstrukcji budynku i jej stanu technicznego 
6.3. Graniczne wartości przemieszczeń konstrukcji 
6.4. Sposób oceny wpływu przemieszczeń na stan techniczny obiektu 
6.5. Dokumentowanie wyników oceny 
6.6. Inwentaryzacja uszkodzeń występujących w budynku 

7. Metody zabezpieczania budynków przed nadmiernymi uszkodzeniami 
7.1. Stosowane metody zabezpieczeń 
7.2. Zabezpieczenia ograniczające przemieszczenia konstrukcji 
7.3. Wzmocnienie odporności konstrukcji 

8. Monitorowanie obiektów w czasie budowy 
8.1. Zalecenia ogólne 
8.2. Plan monitorowania 
8.3. Zakres pomiarów kontrolnych 
8.4. Baza pomiarowa 
8.5. Częstotliwość pomiarów 
8.6. Graniczne wartości przemieszczeń 

9. Identyfikacja i zarządzanie ryzykiem w ocenie oddziaływania głębokiego wykopu 
9.1. Identyfikacja ryzyka 
9.2. Zarządzanie ryzykiem 
Bibliografia 

Producent: Instytut Techniki Budowlane

Autor: Walery Kotlicki, Stanisław Łukasik, Tomasz Godlewski, Witold Bogusz

Seria: Instrukcje, Wytyczne, Poradniki ITB - zeszyt nr 376/2020

rok wydania: 2020

ISBN: 978-83-249-8562-3

ilość stron: 45

oprawa: miękka

format: B5

Dynamiczny rozwój budownictwa na terenach miejskich zwiększa zapotrzebowanie na wykorzystanie przestrzeni podziemnej. Posadowienie budynków z wielokondygnacyjnymi częściami podziemnymi związane jest z realizacją głębokich wykopów, często do głębokości 25 – 30 m poniżej powierzchni terenu. Roboty te są najczęściej realizowane w centrach miast, w bliskim sąsiedztwie istniejącej zabudowy. Wymusza to konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania projektowanych prac na sąsiadujące obiekty. Wytyczne zawierają zalecenia dotyczące ochrony istniejącej zabudowy przed niekorzystnym wpływem przemieszczeń podłoża wywołanych realizacją głębokich wykopów. Zakres wytycznych obejmuje wykopy zabezpieczone pionowymi ścianami oporowymi zagłębionymi w gruncie. Ich celem jest sformalizowanie procedury oceny oddziaływania, jako elementu procesu projektowania i zarządzania ryzykiem. Wytyczne obejmują następujące elementy: zasięg oddziaływania, przewidywane i dopuszczalne wartości przemieszczeń, minimalne wymagania związane z oceną stanu technicznego istniejących obiektów oraz ich monitoringiem, identyfikację i zarządzanie ryzykiem.

Spis treści

1. Wstęp
1.1. Wprowadzenie 
1.2. Przedmiot i zakres opracowania 
1.3. Terminy i definicje 
1.4. Stosowane oznaczenia i symbole 

2. Wymagania ogólne. Zalecany tryb postępowania 
2.1. Wymagania ogólne 
2.2. Zalecany tryb postępowania przy wykopach w terenie zabudowanym 

3. Strefy oddziaływania wykopu 
3.1. Sposób oceny 
3.2. Dokumentowanie wyników analiz stref oddziaływania wykopu 

4. Ocena przemieszczeń podłoża 
4.1. Zalecenia ogólne 
4.2. Metody oceny przemieszczeń podłoża 
4.3. Uproszczony rozkład przemieszczeń terenu 
4.4. Maksymalne przemieszczenia w bezpośrednim sąsiedztwie obudowy 
4.5. Wpływ odwodnienia 
4.6. Przemieszczenia pionowe podłoża w poziomie posadowienia obiektu 
4.7. Wpływ innych robót budowlanych 

5. Zalecenia projektowe związane z bezpieczeństwem obiektów 
5.1. Zalecenia ogólne 
5.2. Konstrukcja obudowy 
5.3. Ocena przemieszczeń obudowy 

6. Ocena oddziaływań wykopu na stan techniczny budynków 
6.1. Przedmiot i zakres oceny 
6.2. Rozpoznanie konstrukcji budynku i jej stanu technicznego 
6.3. Graniczne wartości przemieszczeń konstrukcji 
6.4. Sposób oceny wpływu przemieszczeń na stan techniczny obiektu 
6.5. Dokumentowanie wyników oceny 
6.6. Inwentaryzacja uszkodzeń występujących w budynku 

7. Metody zabezpieczania budynków przed nadmiernymi uszkodzeniami 
7.1. Stosowane metody zabezpieczeń 
7.2. Zabezpieczenia ograniczające przemieszczenia konstrukcji 
7.3. Wzmocnienie odporności konstrukcji 

8. Monitorowanie obiektów w czasie budowy 
8.1. Zalecenia ogólne 
8.2. Plan monitorowania 
8.3. Zakres pomiarów kontrolnych 
8.4. Baza pomiarowa 
8.5. Częstotliwość pomiarów 
8.6. Graniczne wartości przemieszczeń 

9. Identyfikacja i zarządzanie ryzykiem w ocenie oddziaływania głębokiego wykopu 
9.1. Identyfikacja ryzyka 
9.2. Zarządzanie ryzykiem 
Bibliografia 

W poradniku przedstawiono jak można samodzielnie odebrać mieszkanie lub lokal użytkowy – nowo wybudowany lub po remoncie. Praca adresowana jest do osób o różnym stopniu wiedzy technicznej. W poradniku w przystępny sposób opisano metody i kryteria oceny jakości tynków, podkładów podłogowych, ścian działowych, okładzin ściennych i podłogowych, parapetów, sufitów podwieszanych, okien i drzwi. 

W poradniku przedstawiono jak można samodzielnie odebrać mieszkanie lub lokal użytkowy – nowo wybudowany lub po remoncie. Praca adresowana jest do osób o różnym stopniu wiedzy technicznej. W poradniku w przystępny sposób opisano metody i kryteria oceny jakości tynków, podkładów podłogowych, ścian działowych, okładzin ściennych i podłogowych, parapetów, sufitów podwieszanych, okien i drzwi. 

Odporność posadzek na poślizg, choć to właściwość użytkowa, decydująca o spełnieniu wymagania podstawowego nr 4 „Bezpieczeństwo użytkowania i dostępność obiektów”, jest często marginalizowana zarówno na etapie projektowania, jak i wykonywania budynków. W odniesieniu do pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi kwestię tę regulują „Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie”, wskazując na konieczność zapewnienia odpowiedniego poziomu odporności posadzek na poślizg, nie określając jednak kryteriów oceny, co pozostawia dużą dowolność interpretacji. Celem niniejszego opracowania było sformułowanie wymagań dla odporności na poślizg posadzek w budynkach mieszkalnych i użyteczności publicznej wraz ze wskazaniem metod jej weryfikacji, zarówno w laboratorium, jak i w budynku. W poradniku przedstawiono wymagania dla posadzek użytkowanych w obuwiu i boso, tak w warunkach suchych, jak i mokrych. Opisano również wybrane metody badań oraz wynikające z nich klasyfikacje.

Pianobeton. Wytwarzanie, właściwości i zastosowanie

Autor Marta Kadela

ISBN 978-83-249-8680-4, 978-83-249-8681-1 (PDF)

Instytut Techniki Budowlanej 2025

Stron 375

Celem monografii jest analiza możliwości zastosowania pianobetonu w budownictwie z uwzględnieniem aspektów wdrożenia pianobetonu do powszechnego zastosowania. Zagadnienie to omówiono w siedmiu rozdziałach monografii. Przeanalizowano m.in. walory zastosowania pianobetonu z uwzględnieniem wymagań zrównoważonego rozwoju; omówiono składniki mieszanki pianobetonowej oraz proces produkcji (piana wytwarzana ze składników naturalnych lub syntetycznych, zagadnienia dotyczące jej stabilności); przedstawiono także właściwości mieszanki pianobetonowej oraz właściwości materiałowe, mechaniczne i cieplne stwardniałego pianobetonu (skupiono się zwłaszcza na gęstości objętościowej pianobetonu). Przeprowadzona analiza pozwoliła na opracowanie autorskiej klasyfikacji pianobetonu z uwagi na gęstość objętościową i wytrzymałość na ściskanie.

Wykazano, że największy wpływ na ograniczone stosowanie pianobetonu ma brak oceny materiału ze względu na jego trwałość. Dlatego podjęto próbę przeprowadzenia badań nad oceną trwałości pianobetonu. Przedstawiono sposoby degradacji pianobetonu, m.in. w celu oceny trwałości pianobetonu przeprowadzono unikalne badanie w komorze klimatycznej, w której próbki poddano starzeniowej metodzie badań krótkotrwałych, przyspieszonej z udziałem symulacji klimatycznej oraz sprawdzeniu odporności poszczególnych rodzajów pianobetonów na czynniki degradacyjne, głównie zamrażanie-rozmrażanie w obecności zawilgocenia. Wykazano, że na ocenę trwałości pianobetonu decydujący wpływ ma gęstość objętościowa oraz struktura matrycy cementowej pianobetonu, a zatem pośrednio skład mieszanki pianobetonowej. Wymieniono także przykłady zastosowania pianobetonu z podziałem na budownictwo drogowe, mostowe, infrastrukturalne oraz budownictwo wielkokubatorowe i mieszkalne.

Pianobeton. Wytwarzanie, właściwości i zastosowanie

Autor Marta Kadela

ISBN 978-83-249-8680-4, 978-83-249-8681-1 (PDF)

Instytut Techniki Budowlanej 2025

Stron 375

Celem monografii jest analiza możliwości zastosowania pianobetonu w budownictwie z uwzględnieniem aspektów wdrożenia pianobetonu do powszechnego zastosowania. Zagadnienie to omówiono w siedmiu rozdziałach monografii. Przeanalizowano m.in. walory zastosowania pianobetonu z uwzględnieniem wymagań zrównoważonego rozwoju; omówiono składniki mieszanki pianobetonowej oraz proces produkcji (piana wytwarzana ze składników naturalnych lub syntetycznych, zagadnienia dotyczące jej stabilności); przedstawiono także właściwości mieszanki pianobetonowej oraz właściwości materiałowe, mechaniczne i cieplne stwardniałego pianobetonu (skupiono się zwłaszcza na gęstości objętościowej pianobetonu). Przeprowadzona analiza pozwoliła na opracowanie autorskiej klasyfikacji pianobetonu z uwagi na gęstość objętościową i wytrzymałość na ściskanie.

Wykazano, że największy wpływ na ograniczone stosowanie pianobetonu ma brak oceny materiału ze względu na jego trwałość. Dlatego podjęto próbę przeprowadzenia badań nad oceną trwałości pianobetonu. Przedstawiono sposoby degradacji pianobetonu, m.in. w celu oceny trwałości pianobetonu przeprowadzono unikalne badanie w komorze klimatycznej, w której próbki poddano starzeniowej metodzie badań krótkotrwałych, przyspieszonej z udziałem symulacji klimatycznej oraz sprawdzeniu odporności poszczególnych rodzajów pianobetonów na czynniki degradacyjne, głównie zamrażanie-rozmrażanie w obecności zawilgocenia. Wykazano, że na ocenę trwałości pianobetonu decydujący wpływ ma gęstość objętościowa oraz struktura matrycy cementowej pianobetonu, a zatem pośrednio skład mieszanki pianobetonowej. Wymieniono także przykłady zastosowania pianobetonu z podziałem na budownictwo drogowe, mostowe, infrastrukturalne oraz budownictwo wielkokubatorowe i mieszkalne.

Wyd 2026

Format PDF

str 85

Spis treści
Streszczenie ....................................................................................................................... 5
Summary ........................................................................................................................... 5
Przedmowa ................................................................................................................................... 7
1. Wprowadzenie .......................................................................................................................... 9
1.1. Ogólne informacje o projektowaniu konstrukcji z uwagi na warunki
pożarowe według Eurokodów ................................................................................... 9
1.2. Przeznaczenie i zakres stosowania poradnika .......................................................... 10
2. Podstawy projektowania konstrukcji drewnianych z uwagi na warunki pożarowe ............. 11
2.1. Oddziaływania termiczne pożaru na konstrukcje .................................................... 11
2.2. Klasy odporności ogniowej według PN-EN 13501-2 .............................................. 12
2.3. Zasady ustalania obciążeń w warunkach pożarowych według PN-EN 1991-1-2 ...... 15
3. Zachowanie się konstrukcji drewnianych w warunkach pożarowych .................................. 19
3.1. Charakterystyka ogólna ........................................................................................... 19
3.2. Zwęglanie drewna i materiałów drewnopochodnych .............................................. 19
3.3. Właściwości wytrzymałościowe drewna w wysokiej temperaturze ........................ 26
3.4. Właściwości termiczne drewna ............................................................................... 27
4. Zasady projektowania konstrukcji drewnianych z uwagi na warunki pożarowe ................. 31
4.1. Informacje ogólne .................................................................................................... 31
4.2. Zasady projektowania w warunkach normalnych według PN-EN 1995-1-1 ........... 31
4.3. Zasady projektowania konstrukcji drewnianych z uwagi na warunki pożarowe ..... 36
4.4. Metoda zredukowanego przekroju ........................................................................... 38
4.5. Metoda zredukowanych właściwości ...................................................................... 38
4.6. Przykłady obliczeń................................................................................................... 42
5. Odporność ogniowa zestawów ściennych i stropowych ....................................................... 53
5.1. Analiza funkcji nośnej ............................................................................................. 53
5.2. Analiza funkcji oddzielającej ................................................................................... 60
6. Projektowanie połączeń .......................................................................................................... 71
6.1. Zasady ogólne .......................................................................................................... 71
6.2. Złącza z bocznymi elementami drewnianymi (złącza typu drewno-drewno) .......... 72
6.3. Złącza z zastosowaniem zewnętrznych płytek stalowych
(złącza typu drewno-stal) ........................................................................................ 82
Bibliografia ................................................................................................................................. 83

wyd 2026 

Format PDF

str 49

Spis treści
Streszczenie . 4
Summary 4
1. Wstęp . 5
1.1. Wprowadzenie . 5
1.2. Przedmiot i zakres stosowania . 7
1.3. Terminy i definicje . 9
1.4. Rodzaje ścian osłonowych 10
2. Przydatność ścian osłonowych do użytkowania w budynkach . 16
3. Sprzęt, narzędzia, urządzenia i aparatura badawcza . 17
4. Podstawy prawne przeprowadzania kontroli ścian osłonowych . 19
5. Badania ścian osłonowych 20
5.1. Etapy badań 20
5.2. Etap przygotowawczy . 21
5.3. Wywiad środowiskowy . 22
5.4. Wstępne oględziny ścian osłonowych . 22
5.5. Kontrola szczegółowa 28
5.6. Dokumentowanie zmian stanu technicznego 31
5.7. Analiza uzyskanych danych 33
5.8. Protokoły z kontroli . 33
5.9. Kontrole bezpieczeństwa . 33
6. Konserwacja (czyszczenie) ścian osłonowych 35
7. Naprawy ścian osłonowych . 37
8. Termomodernizacja ścian osłonowych . 40
9. Podsumowanie 42
Bibliografia 43
Załącznik. Przykładowa karta przeglądu stanu technicznego budynku
ze ścianami osłonowymi . 44

Wojciech Węgrzyński

Wpływ układu przegród w budynku na przepływ dymu w warunkach pożaru

ISBN 978-83-249-8583-8

Instytut Techniki Budowlanej

Cena

Strony 130

Streszczenie

Monografia obejmuje zagadnienia związane z niewymuszonym przepływem dymu przez układy przegród budowlanych w wielkokubaturowych obiektach budowlanych, co ma praktyczne znaczenie w projektowaniu systemów wentylacji pożarowej. Skuteczny system wentylacji musi odbierać każdy przepływ dymu mający miejsce w budynku – a zatem istnieje bezpośrednie powiązanie pomiędzy parametrami systemu wentylacji, poziomem bezpieczeństwa w obiekcie budowlanym oraz układem przegród budowlanych, jakie na swojej drodze pokonuje dym. Istniejące modele analityczne przepływu dymu uwzględniają architekturę obiektu jako jeden z warunków brzegowych. Jak pokazują prace walidacyjne, prowadzone również przez Autora, to uwzględnienie jest prawidłowe tylko dla wąskiego zakresu zmienności wymiarów przegród, bliskich konfiguracji eksperymentalnej, będącej odniesieniem dla poszczególnych modeli. Z uwagi na powyższe, w modelach zawarto duże marginesy bezpieczeństwa – często bezzasadne, podnoszące koszty instalacji niewspółmiernie do wpływu tego przewymiarowania na bezpieczeństwo użytkowników budynku.

Rozważania prowadzone w monografii ograniczono do wielkokubaturowego obiektu handlowego, w którym znajdują się lokale handlowe i pasaż handlowy.

Najważniejszym wnioskiem płynącym z badań opisanych w monografii jest możliwość znaczącego podniesienia bezpieczeństwa pożarowego użytkowników lokali handlowych poprzez zwiększenie wymiarów otworów wejściowych do tych lokali. Przeprowadzone badania wskazują, że zwiększenie wejścia generuje mniejszy koszt w odniesieniu do wymiarowania systemu wentylacji, niż wcześniej sugerowano. Wskazuje to na możliwość efektywnego ekonomicznie podniesienia poziomu bezpieczeństwa pożarowego w obiekcie poprzez zmianę sposobu kształtowania przegród budowlanych.

wyd 2026

Format PDF

str 39

Spis treści
Streszczenie . 4
Summary . 4
1. Wprowadzenie 5
2. Terminy i klasyfikacje przyjęte w opracowaniu . 6
3. Wymagania w zakresie projektowania pokryć dachowych z wyrobów rolowych . 11
3.1. Wymagania ogólne dotyczące układu warstw przekrycia dachowego 11
3.2. Zawartość projektu w zakresie przekrycia dachowego 13
4. Wymagania w zakresie wykonania robót dekarskich . 14
4.1. Zasady ogólne 14
4.2. Wymagania dotyczące podłoża pod pokrycie dachowe 14
4.3. Wymagania w zakresie układania pokryć z materiałów rolowych 17
5. Przekrycia dachowe i elementy wykończeniowe – informacje uzupełniające 29
5.1. Podstawowe zasady odprowadzenia wody z powierzchni połaci dachowej 29
5.2. Wymagania dotyczące warstwy termoizolacyjnej . 32
5.3. Warstwy paroizolacyjne . 33
6. Zasady odbioru pokryć dachowych . 35
7. Analiza porównawcza dotycząca trwałości podstawowych rozwiązań układów
pokrywczych . 36
Bibliografia 39