Nowości

TOM 1

„Organizacja przestrzeni powietrznej i ruchu lotniczego. Tom I” to kompendium wiedzy poświęcone zagadnieniom, takim jak zarządzanie ruchem lotniczym (ATM) i funkcjonowanie przestrzeni powietrznej w Europie i w Polsce. Opracowano je z myślą o ukazaniu podstaw instytucjonalnych i prawnych, nowoczesnych technologii oraz procedur zapewniających bezpieczeństwo i efektywność operacji lotniczych.
Publikacja obejmuje szeroki zakres tematów: od struktury międzynarodowych organizacji lotniczych (ICAO, Eurocontrol, EASA) przez przepisy Unii Europejskiej (SES, SESAR) aż po rozwiązania techniczne wspierające komunikację, nawigację i dozorowanie (m.in. ADS-B, GNSS, Data-Link). Szczegółowo przedstawiono klasyfikację przestrzeni powietrznej, zasady ruchu lotniczego, procedury kontroli, a także scharakteryzowano systemy zarządzania przepływem ruchu. Istotnymi zagadnieniami są także kwestie prawne, bezpieczeństwo operacyjne oraz kierunki rozwoju europejskich systemów ATM.
Książka może służyć jako podręcznik akademicki czy materiał pomocniczy w nauczaniu przedmiotów związanych z ruchem lotniczym. Będzie szczególnie wartościowa dla studentów i wykładowców kierunków lotniczych oraz osób zawodowo zajmujących się organizacją przestrzeni powietrznej i zarządzaniem ruchem lotniczym.
Publikacja jest adresowana do studentów, wykładowców, specjalistów branży lotniczej oraz wszystkich zainteresowanych zarządzaniem ruchu w przestrzeni powietrznej.

TOM 2

Organizacja przestrzeni powietrznej. Tom II to podręcznik akademicki poświęcony funkcjonowaniu współczesnego lotnictwa cywilnego, ze szczególnym uwzględnieniem systemów zarządzania ruchem lotniczym (ATM), infrastruktury portów lotniczych oraz specyfiki rynku usług lotniczych w Polsce i Unii Europejskiej.
Autorzy w przystępny sposób przedstawiają kluczowe zagadnienia operacyjne i zarządcze w lotnictwie. Omawiają strukturę i funkcje systemów ATM, zasady naliczania opłat nawigacyjnych i lotniskowych,
a także planowanie i organizację przestrzenną portów lotniczych. Odwołując się do europejskich inicjatyw takich jak SESAR i E-OCVM, autorzy szczególną uwagę poświęcają analizom operacyjnym, symulacjom oraz metodyce zarządzania projektami badawczo-rozwojowymi w sektorze lotniczym.
Podręcznik adresowany jest do studentów kierunków lotniczych i osób przygotowujących się do pracy w obszarach zarządzania ruchem lotniczym i planowania infrastruktury. Może również stanowić wsparcie merytoryczne dla pracowników administracji lotniczej i specjalistów zaangażowanych w rozwój nowoczesnych systemów ATM.

TOM 3

Organizacja przestrzeni powietrznej i ruchu lotniczego. Tom III to podręcznik akademicki poświęcony zarządzaniu bezpieczeństwem w lotnictwie cywilnym. Autorzy koncentrują się na systemowych uwarunkowaniach operacji lotniczych, zasadach kształtowania polityki i struktur odpowiedzialnych za ich bezpieczne funkcjonowanie na poziomie państwowym i organizacyjnym.
W publikacji omówiono kluczowe pojęcia i modele bezpieczeństwa, historyczne i współczesne podejścia do zarządzania ryzykiem oraz ramy prawne i instytucjonalne wyznaczane przez ICAO, EASA i Unię Europejską. Szczególną uwagę poświęcono Systemowi Zarządzania Bezpieczeństwem (SMS), jego komponentom, raportowaniu, audytom, analizie zdarzeń i mechanizmom doskonalenia. Przedstawiono także zagadnienia związane z kulturą bezpieczeństwa, komunikacją, koncepcją Safety II oraz współpracą między podmiotami lotniczymi.
Publikacja adresowana jest do studentów kierunków transportowych, wykładowców, specjalistów lotniczych oraz osób odpowiedzialnych za wdrażanie i utrzymanie systemów bezpieczeństwa w instytucjach nadzoru i zarządzania ruchem lotniczym.

Spis treści – tom III

Słowo wstępne 11
Systemy Zarządzania Ruchem Lotniczym (ATM) 13
Wprowadzenie 15
1. Wykaz funkcjonalności systemów ATM 16
2. Przegląd (wybranych) systemów ATM 20
2.1. Zintegrowany system komunikacji głosowej 20
2.2. Informacyjny system radarowy kontroli ruchu lotniczego 24
2.3. Komponenty systemu 24
2.4. Lokalny system wstępnego przetwarzania planów lotu 25
Przypisy i objaśnienia 28
, Krzysztof Banaszek
Rynek usług lotniczych i jego charakterystyka 29
1. Rynek usług transportu lotniczego i żeglugi powietrznej w Polsce
(geneza, regulacje, tendencje rozwojowe, kierunek rozwoju polskich
portów lotniczych i dostawców usług ATM/CNS) 31
2. Zasady finansowania usług portów lotniczych i żeglugi powietrznej
w przepisach ICAO i przepisach UE 32
3. Opłaty nawigacyjne – opłaty związane z świadczeniem służb żeglugi
powietrznej i innych usług powiązanych 38
4. Podstawy kosztowe opłat nawigacyjnych (trasowych oraz terminalowych) 40
5. Opłaty lotniskowe w Polsce 43
6. System skuteczności działania ATM w Unii Europejskiej
funkcjonujący w ramach SES 46
7. Plany skuteczności działania i okresy referencyjne 52
Przypisy i objaśnienia 61
Infrastruktura Portów Lotniczych 65
1. Charakterystyka lotnisk 67
2. Projektowanie lotniska 69
3. Kodowe oznaczniki lotnisk według IATA oraz ICAO 70
4. Landside&Airside 71
4.1. Różnica między drogą startową a pasem startowym 72
4.2. Oznakowanie dróg startowych 72
4.3. PCN – Pavement Classification Number 77
4.4. Światła podejścia i oznakowanie RWY 77
4.5. Dystanse na RWY 79
4.6. Oznakowanie i oświetlenie dróg kołowania 80
5. Osłona meteo lotniska 80
6. Przestrzeń powietrzna wokół lotniska 83
7. Urządzenia wspomagające pracę ATCO na lotnisku 86
7.1. ACDM 86
7.2. ATIS 87
7.3. ACARS 87
7.4. CPDLC 87
7.5. EFS 88
7.6. SMR 88
7.7. A-SMGCS 89
8. Przepustowość lotniska 89
Analizy i symulacje 93
1. Symulacje 95
1.1. Definicje 95
1.2. Rodzaje symulacji i narzędzi 95
1.3. Strategic Tool 96
1.4. Fast Time Simulator 97
1.5. Real Time Simulator 101
2. Metodologia przeprowadzania symulacji i analiz 102
2.1. Metodologia badań naukowych IMRAD 102
2.2. Metoda symulacji w NEST 103
3. Cele symulacji 103
4. Dane 104
4.1. Analiza danych 105
4.2. Metody statystyczne w analizie danych 105
4.3. Etapy analizy danych 106
4.4. Błędy popełniane przy analizie danych 107
5. Realizacja i zarządzanie projektem 108
6. Przykładowe tematy projektów do wykonania w ramach przedmiotu 108
Przypisy i objaśnienia 109
, Jarosław Piełunowicz
Zarządzanie Projektami B+R 111
1. Zarządzanie projektami badawczo-rozwojowymi w świetle nauk
o zarządzaniu 113
1.1. Główne właściwości projektu 113
1.2. Dziedzina zarządzania projektami 114
1.3. Przegląd metodyk zarządzania projektami 114
1.4. Wykorzystanie metodyk w zależności od charakteru projektu 117
2. Główne uwarunkowania prowadzenia projektów B+R 119
2.1. Wyjątkowe cechy projektów B+R 119
2.2. Typologia projektów B+R 119
3. Modele definiowania projektu oraz analiza systemowa jako podstawa
zarządzania projektami B+R 121
3.1. Definiowanie wymagań dla projektu B+R 121
3.2. Modele definiowania projektu B+R 126
3.3. Modele biznesowe 128
3.4. Analiza systemowa 129
4. Algorytm zarządzania projektem B+R oraz dokumentacja zarządcza 131
4.1. 7 Pryncypiów (zasad) PRINCE2 131
4.2. Organizacja projektu 132
4.3. Zasady zarządzania pakietami projektów B+R 137
Organizacja Projektu B+R na przykładzie Pr-118 iTEC w PAŻP 139
5. Przygotowanie i inicjowanie projektu 142
5.1. Przygotowanie projektu 142
5.2. Uzasadnienie biznesowe 142
5.3. Inicjowanie projektu 143
5.4. Przygotowanie i inicjowanie projektu zgodnie z metodyką PAŻP 144
6. Pomocnicza dokumentacja projektowa 145
6.1. Plan zarządzania projektem 145
6.2. Plan zarządzania komunikacją 145
6.3. Plan zarządzania jakością 147
6.4. Plan zarządzania kosztami 147
6.5. Plan zarządzania ryzykiem 149
7. Faza realizacji projektu 150
7.1. Sterowanie etapami 150
7.2. Zarządzanie dostarczaniem produktów 152
7.3. Zarządzanie Zakresem Etapu 152
7.4. Zamknięcie i zakończenie projektu 153
8. Informatyczne wsparcie procesu zarządzania projektem B+R 153
8.1. Narzędzia wspierające zarządzanie projektami 153
8.2. Narzędzia informatyczne wspierające planowanie projektu 154
8.3. Narzędzia informatyczne wspierające zarządzanie projektem 154
9. Zagadnienie komercjalizacji prac badawczo-rozwojowych 154
9.1. Komercjalizacja wiedzy 154
9.2. Modele komercjalizacji 155
10. Wyzwania badawczo-rozwojowe w PAŻP 155
10.1. Wyzwania badawczo-rozwojowe dla europejskiego ATM 155
10.2. Strategia PAŻP 155
10.3. Cele operacyjno-techniczne jako podstawa wyzwań
badawczo-rozwojowych w PAŻP 156
11. PAŻP w SES ATM Research (SESAR) 160
11.1. SESAR – Komponent badawczo-rozwojowy europejskiego ATM 160
11.2. Cykl życia koncepcji w ramach SESAR 161
11.3. Organizacja programu SESAR 2020 161
11.4. Udział PAŻP w programie SESAR2020 162
12. Cykl życia koncepcji innowacyjnej w ATM – od inwencji do wdrożenia –
zgodnie z E-OCVM 164
12.1. Cykl życia koncepcji innowacyjnej 164
12.2. Rozwój konceptu zgodnie z E-OCVM 165
12.3. Weryfikacja uzasadnienia biznesowego w trakcie pracy
z E-OCVM 166
12.4. Pryncypia metodologii E-OCVM 166
13. Praktyka zarządzania projektami B+R w zakresie rozwoju i wdrażania
systemów zarządzania ruchem lotniczym 167
13.1. Projekt rozwój narzędzi do zarządzania konfliktami w systemie
ATM – PJ.10 Wave1 i PJ.18 Wave2 SESAR2020 167
13.2. Program rozwoju systemu ATM jako przykład koncepcji rozwoju
systemów ATM uwzględniających elementy B+R 168
Przypisy i objaśnienia 168

W książce omówiono – w formie pytań i odpowiedzi

– budowę, eksploatację oraz zasady bezpiecznej obsługi najczęściej użytkowanych w Polsce suwnic.          

Publikacja swą treścią skierowana jest głównie do osób przygotowujących się do uzyskania uprawnień

do obsługi suwnic w kategorii IS i IIS,

wydanych przez Urząd Dozoru Technicznego.

Ponadto może być przydatna dla firm i osób, które na co dzień użytkują tego typu urządzenia transportu bliskiego.

ISBN 978-83-978559-4-6

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 238

format B5

oprawa miękka

Minione dziesięciolecie działalności Koła Naukowego Działań Gaśniczych Akademii Pożarniczej (dawniej Szkoły Głównej Służby Pożarniczej) to okres intensywnego rozwoju, poszukiwań naukowych oraz wymiany doświadczeń między studentami, kadrą dydaktyczną i praktykami z obszaru ochrony przeciwpożarowej. Jubileusz 10-lecia stanowi doskonałą okazję do podsumowania dotychczasowych osiągnięć oraz refleksji nad kierunkami rozwoju współczesnego pożarnictwa, w którym innowacje technologiczne, interdyscyplinarne podejście i nowe metody zarządzania bezpieczeństwem odgrywają coraz większą rolę.

Monografia pokonferencyjna Innowacyjne podejście do pożarnictwa – X-lecie Koła Naukowego Działań Gaśniczych Akademii Pożarniczej jest efektem konferencji naukowej zorganizowanej w 2025 r., podczas której zaprezentowano najnowsze wyniki badań, analizy przypadków oraz rozwiązania praktyczne w zakresie działań gaśniczych, ratownictwa i szeroko rozumianego bezpieczeństwa pożarowego. Publikacja ta stanowi platformę wymiany wiedzy i doświadczeń pomiędzy środowiskiem akademickim, służbami ratowniczymi a przedstawicielami przemysłu i instytucji wspierających rozwój nowoczesnych technologii.

Zawarte w niniejszym tomie artykuły obejmują różnorodne zagadnienia w zakresie działań ratowniczych, ze szczególnym uwzględnieniem działań gaśniczych. Każdy z tekstów jest świadectwem zaangażowania autorów w doskonalenie bezpieczeństwa pożarowego i poszukiwanie nowoczesnych rozwiązań organizacyjnych, sprzętowych i szkoleniowych.

Spis treści:

Robert Piec, Marcin Łapicz, Jacek Kalinko 

Wstęp DOI: 10.70402/apoz.2026.kndg.9788397855946.p.5

Ksawery Łokietek

Jak to się zaczęło? Historia Koła Naukowego Działań Gaśniczych DOI: 10.70402/apoz.2026.kndg.9788397855946.p.7-24

Marcin Łapicz

Rola organizacji studenckich w funkcjonowaniu uczelni na przykładzie Koła Naukowego Działań Gaśniczych Akademii Pożarniczej DOI: 10.70402/apoz.2026.kndg.9788397855946.p.25-39

Wojciech Grzegorczyk

Metodyka ewakuacji poszkodowanych strażaków z wykorzystaniem zastępów asekuracyjnych DOI: 10.70402/apoz.2026.kndg.9788397855946.p.41-63

Mateusz Machaczka

Bezpieczeństwo strażaków podczas działań gaśniczych – grupa RIT Ochotniczej Straży Pożarnej w Witowie DOI: 10.70402/apoz.2026.kndg.9788397855946.p.65-92

Kamil Pająk, Dawid Słupik

Ocena narażenia zawodowego strażaków instruktorów na substancje toksyczne podczas szkoleń w trenażerze ogniowym DOI: 10.70402/apoz.2026.kndg.9788397855946.p.93-126

Bartłomiej Wójcik

Poziom taktyczny i strategiczny – wyzwania dla kierującego działaniem ratowniczym, dowódców odcinków bojowych i sztabu w przypadku pożarów DOI: 10.70402/apoz.2026.kndg.9788397855946.p.127-142

Ksawery Łokietek

Pomoc innym służbom jako źródło problemów kierującego działaniem ratowniczym DOI: 10.70402/apoz.2026.kndg.9788397855946.p.143-167

Bartosz Socha

Potwierdzenie przekazania terenu, obiektu lub mienia objętego działaniem ratowniczym a odpowiedzialność kierującego działaniem ratowniczym w strukturach Ochotniczej Straży Pożarnej i Państwowej Straży Pożarnej DOI: 10.70402/apoz.2026.kndg.9788397855946.p.169-183

Aleksander Adamski

Dowożenie wody do celów gaśniczych DOI: 10.70402/apoz.2026.kndg.9788397855946.p.185-213

Maciej Oleksy, Damian Saleta, Marcin Kuźmiński

Wpływ technik operowania prądami gaśniczymi na bezpieczeństwo strażaków podczas szkoleń z zakresu gaszenia pożarów wewnętrznych DOI: 10.70402/apoz.2026.kndg.9788397855946.p.215-238

Książka zawiera:

• Podstawowe wiadomości o dozorze technicznym.
• Eksploatacja podestów ruchomych przejezdnych.
• Podział i podstawowe parametry podestów ruchomych.
• Charakterystyka techniczna wybranych podestów ruchomych.
• Stateczność podestów ruchomych.
• Urządzenia zabezpieczające, sterownicze i sygnalizacyjne.
• Bezpieczeństwo i higiena pracy.

ISBN 978-83-978559-6-0

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 138

format B5

oprawa miękka

red. nauk. Magdalena Gikiewicz

Współczesne państwa stają przed rosnącą liczbą złożonych zagrożeń, zarówno naturalnych, jak i wynikających z działalności człowieka, co wymaga zintegrowanego podejścia do bezpieczeństwa, obejmującego aspekty militarne i niemilitarne oraz współpracę cywilno-wojskową. Skuteczna ochrona ludności opiera się na prognozowaniu zagrożeń, działaniach prewencyjnych, przygotowaniu do reagowania i odbudowy. Mimo różnic wynikających z uwarunkowań społeczno-gospodarczych i geopolitycznych systemy ochrony ludności w Europie wykazują istotne podobieństwa.
Celem monografii jest analiza i porównanie rozwiązań w zakresie ochrony ludności w sześciu krajach: Litwie, Łotwie, Estonii, Finlandii, Szwecji i Danii, których modele uznawane są za wzorcowe. Badania oparto na analizie aktów prawnych, dokumentów strategicznych, raportów oraz doświadczeniach z międzynarodowej konferencji „Ochrona ludności i obrona cywilna w Finlandii i w Polsce 2025”.
Struktura pracy obejmuje charakterystykę państw, uwarunkowania zagrożeń, opis systemów ochrony ludności oraz przykłady działań w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej angażujących społeczeństwo. Monografia kończy się wnioskami i refleksją nad kierunkami rozwoju systemów ochrony ludności, stanowiąc źródło wiedzy dla badaczy, praktyków i osób zainteresowanych bezpieczeństwem i zarządzaniem kryzysowym.

Wydanie: 1, 2025
Format: B5
Stron: 144
ISBN 978-83-8156-797-8 (druk)
229/2024

Prawidłowe działanie urządzeń sterowania ruchem kolejowym (SRK) jest uwarunkowane wzajemnym współistnieniem wielu różnych czynników w szczególności zaburzeń napięciowych. Uszkodzenia urządzeń SRK mogą stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa funkcjonowania linii kolejowej i generować znaczące koszty. Celowa jest zatem ciągła weryfikacja niezawodności działania urządzeń ochrony odgromowej i przepięciowej, a tym samym zwiększanie bezpieczeństwa pracy urządzeń SRK. Znaczącą rolę w tym zakresie odgrywa stała współpraca z projektantami i producentami urządzeń, wyszukiwanie słabych elementów ochronnych i ich wymiana w celu zwiększenia niezawodności pracy systemu. Zwykle rzadko wykonywane są badania kompatybilności elektromagnetycznej w rzeczywistych urządzeniach sterowania ruchem kolejowym, głównie ze względów technicznych, eksploatacyjnych i ekonomicznych. W tym zakresie symulacje komputerowe zyskują coraz większe znaczenie dając możliwość uwzględnienia wpływu różnych czynników, przy jednoczesnym minimalizowaniu kosztów analizy. Przydatne w takich analizach są komputerowe symulatory w dziedzinie polowej (CDEGS, NEC) czy standardowe pakiety do obliczeń obwodowych (SPICE, EMTP-ATP).
Praca ma charakter eksperymentalno–analityczny. Eksponuje możliwości stosowania sprawdzonych procedur projektowania rozwiązań ochrony przeciwzakłóceniowej z wykorzystaniem symulacji zagrożeń urządzeń SRK. Pozwalają one na badania warunków pracy elementów układu i prawidłowy dobór zabezpieczeń. Z przeprowadzonej analizy literatury wynika, że niewiele jest pozycji, w których by konfrontowano wyniki symulacji warunków przepięciowych z wynikami pomiarów.
We wstępie i drugim rozdziale pracy omówiono cel, zakres i konstrukcję monografii oraz stan normalizacji w zakresie kompatybilności elektromagnetycznej w polskim kolejnictwie.
W rozdziale trzecim zamieszczono wyniki z przeprowadzonej analizy zmian zachodzących w latach 2015-2019 w zabudowywanych urządzeniach SRK udostępnionych przez PKP Polskie Linie Kolejowe S. A. Wykazano wzrost liczby zabudowywanych urządzeń przekaźnikowo – mikroprocesorowych i mikroprocesorowych. Ta część pracy obrazuje wzrost wrażliwości analizowanych urządzeń SRK na przepięcia, a co za tym idzie zwiększenie roli zagadnień kompatybilności elektromagnetycznej analizowanych w monografii.
Rozdział czwarty jest poświęcony modelowaniu źródeł udarów stosowanych w badaniach kompatybilności elektromagnetycznej. W celu opracowania modeli źródeł udarów zostały wykonane wspólnie z autorką pomiary w dwóch niezależnych laboratoriach z zastosowaniem generatorów udarów: Haefely PC6-288.1 z filtrem: Haefely FP 20/3-3.2 oraz Schafner NSG 2050. Pomiary obejmowały nie tylko parametry źródła udarów, ale także układów i elementów ochrony przepięciowej. Praca jest kontynuacją działalności naukowej autorki przedstawionej w rozprawie doktorskiej oraz późniejszych publikacjach. W monografii zamieszczono wyniki badań i modelowania różnych źródeł udarów zalecanych przez normy do badania urządzeń SRK w tym utworzony na podstawie wyników pomiarów napięcia i prądu model generatora udaru kombinowanego 1,2/50 μs 8/20 μs, model odgromnika gazowego i model układu do ochrony przepięciowej obwodów torowych. Rozważania dotyczą także modelowania stanów nieustalonych w kablach jako elementach łączących urządzenia, które w znaczący sposób mogą przyczyniać się do uszkodzeń coraz bardziej wrażliwych urządzeń SRK.
W kolejnej części pracy (rozdział piąty) zamieszczono analizy zagrożeń przepięciowych pochodzenia atmosferycznego z wykorzystaniem modelu kabla sygnalizacyjnego. Przedstawiony model kabla wielożyłowego jako układ zawierający odpowiednio dobrane źródła sterowane reprezentujące sprzężenia indukcyjne i pojemnościowe pomiędzy żyłami kabla, może być przydatny w ocenie zagrożeń przepięciowych urządzeń SRK. Przeprowadzono analizę wykonanych w tym zakresie podobnych badań opisanych w cytowanej literaturze.
W rozdziale szóstym analizowano oddziaływanie linii elektroenergetycznych na urządzenia kolejowe polegające na indukowaniu się napięć w usytuowanych w bliskim sąsiedztwie liniach kablowych połączonych z urządzeniami SRK oraz liniach telekomunikacyjnych. W pierwszej części rozdziału przeprowadzono analizę oddziaływania na przykładowo wybrany kabel sygnalizacyjny stosowany do urządzeń SRK. Elementami oddziałującymi na kabel SRK były napowietrzne linie energetyczne prądu przemiennego. W analizie uwzględniono linie o napięciach 110 kV, 220 kV i 400 kV. Wykonano obliczenia napięcia indukowanego w ekranie równolegle ułożonego kabla sygnalizacyjnego o przyjętej długości L dla różnych odległościach od osi linii WN. Analizę wykonano w programie obliczeniowym SESTLC w którym przeprowadzono obliczenia oddziaływań indukcyjnych i konduktancyjnych. Obliczenia dla przyjętego modelu wykazały, że indukowane napięcie może być zagrożeniem dla prawidłowej pracy urządzeń SRK. Ponadto każde niepożądane napięcie może być poważnym zakłóceniem sygnału wpływającym na zachwianie komunikacji sąsiadującego z linią systemu, a tym samym bezpieczne działanie urządzeń SRK. W drugiej części szóstego rozdziału monografii przeprowadzono obliczenia oddziaływań sieci trakcyjnej 3 kV na kabel sygnalizacyjny dla przypadku istniejącego toru doświadczalnego z udostępnionymi wynikami pomiarów, zlokalizowanego w terenie, gdzie nie występują obiekty będące źródłem silnych pól elektromagnetycznych. Zamieszczono wyniki zależności maksymalnych wartości indukowanych napięć w kablu w funkcji częstotliwości przy dwóch wartościach obciążenia

Autor:Ewelina Podrez-Siama

TOM 1

„Organizacja przestrzeni powietrznej i ruchu lotniczego. Tom I” to kompendium wiedzy poświęcone zagadnieniom, takim jak zarządzanie ruchem lotniczym (ATM) i funkcjonowanie przestrzeni powietrznej w Europie i w Polsce. Opracowano je z myślą o ukazaniu podstaw instytucjonalnych i prawnych, nowoczesnych technologii oraz procedur zapewniających bezpieczeństwo i efektywność operacji lotniczych.
Publikacja obejmuje szeroki zakres tematów: od struktury międzynarodowych organizacji lotniczych (ICAO, Eurocontrol, EASA) przez przepisy Unii Europejskiej (SES, SESAR) aż po rozwiązania techniczne wspierające komunikację, nawigację i dozorowanie (m.in. ADS-B, GNSS, Data-Link). Szczegółowo przedstawiono klasyfikację przestrzeni powietrznej, zasady ruchu lotniczego, procedury kontroli, a także scharakteryzowano systemy zarządzania przepływem ruchu. Istotnymi zagadnieniami są także kwestie prawne, bezpieczeństwo operacyjne oraz kierunki rozwoju europejskich systemów ATM.
Książka może służyć jako podręcznik akademicki czy materiał pomocniczy w nauczaniu przedmiotów związanych z ruchem lotniczym. Będzie szczególnie wartościowa dla studentów i wykładowców kierunków lotniczych oraz osób zawodowo zajmujących się organizacją przestrzeni powietrznej i zarządzaniem ruchem lotniczym.
Publikacja jest adresowana do studentów, wykładowców, specjalistów branży lotniczej oraz wszystkich zainteresowanych zarządzaniem ruchu w przestrzeni powietrznej.

TOM 2

Organizacja przestrzeni powietrznej. Tom II to podręcznik akademicki poświęcony funkcjonowaniu współczesnego lotnictwa cywilnego, ze szczególnym uwzględnieniem systemów zarządzania ruchem lotniczym (ATM), infrastruktury portów lotniczych oraz specyfiki rynku usług lotniczych w Polsce i Unii Europejskiej.
Autorzy w przystępny sposób przedstawiają kluczowe zagadnienia operacyjne i zarządcze w lotnictwie. Omawiają strukturę i funkcje systemów ATM, zasady naliczania opłat nawigacyjnych i lotniskowych,
a także planowanie i organizację przestrzenną portów lotniczych. Odwołując się do europejskich inicjatyw takich jak SESAR i E-OCVM, autorzy szczególną uwagę poświęcają analizom operacyjnym, symulacjom oraz metodyce zarządzania projektami badawczo-rozwojowymi w sektorze lotniczym.
Podręcznik adresowany jest do studentów kierunków lotniczych i osób przygotowujących się do pracy w obszarach zarządzania ruchem lotniczym i planowania infrastruktury. Może również stanowić wsparcie merytoryczne dla pracowników administracji lotniczej i specjalistów zaangażowanych w rozwój nowoczesnych systemów ATM.

TOM 3

Organizacja przestrzeni powietrznej i ruchu lotniczego. Tom III to podręcznik akademicki poświęcony zarządzaniu bezpieczeństwem w lotnictwie cywilnym. Autorzy koncentrują się na systemowych uwarunkowaniach operacji lotniczych, zasadach kształtowania polityki i struktur odpowiedzialnych za ich bezpieczne funkcjonowanie na poziomie państwowym i organizacyjnym.
W publikacji omówiono kluczowe pojęcia i modele bezpieczeństwa, historyczne i współczesne podejścia do zarządzania ryzykiem oraz ramy prawne i instytucjonalne wyznaczane przez ICAO, EASA i Unię Europejską. Szczególną uwagę poświęcono Systemowi Zarządzania Bezpieczeństwem (SMS), jego komponentom, raportowaniu, audytom, analizie zdarzeń i mechanizmom doskonalenia. Przedstawiono także zagadnienia związane z kulturą bezpieczeństwa, komunikacją, koncepcją Safety II oraz współpracą między podmiotami lotniczymi.
Publikacja adresowana jest do studentów kierunków transportowych, wykładowców, specjalistów lotniczych oraz osób odpowiedzialnych za wdrażanie i utrzymanie systemów bezpieczeństwa w instytucjach nadzoru i zarządzania ruchem lotniczym.

Spis treści – tom II

Słowo wstępne 11
Systemy Zarządzania Ruchem Lotniczym (ATM) 13
Wprowadzenie 15
1. Wykaz funkcjonalności systemów ATM 16
2. Przegląd (wybranych) systemów ATM 20
2.1. Zintegrowany system komunikacji głosowej 20
2.2. Informacyjny system radarowy kontroli ruchu lotniczego 24
2.3. Komponenty systemu 24
2.4. Lokalny system wstępnego przetwarzania planów lotu 25
Przypisy i objaśnienia 28
, Krzysztof Banaszek
Rynek usług lotniczych i jego charakterystyka 29
1. Rynek usług transportu lotniczego i żeglugi powietrznej w Polsce
(geneza, regulacje, tendencje rozwojowe, kierunek rozwoju polskich
portów lotniczych i dostawców usług ATM/CNS) 31
2. Zasady finansowania usług portów lotniczych i żeglugi powietrznej
w przepisach ICAO i przepisach UE 32
3. Opłaty nawigacyjne – opłaty związane z świadczeniem służb żeglugi
powietrznej i innych usług powiązanych 38
4. Podstawy kosztowe opłat nawigacyjnych (trasowych oraz terminalowych) 40
5. Opłaty lotniskowe w Polsce 43
6. System skuteczności działania ATM w Unii Europejskiej
funkcjonujący w ramach SES 46
7. Plany skuteczności działania i okresy referencyjne 52
Przypisy i objaśnienia 61
Infrastruktura Portów Lotniczych 65
1. Charakterystyka lotnisk 67
2. Projektowanie lotniska 69
3. Kodowe oznaczniki lotnisk według IATA oraz ICAO 70
4. Landside&Airside 71
4.1. Różnica między drogą startową a pasem startowym 72
4.2. Oznakowanie dróg startowych 72
4.3. PCN – Pavement Classification Number 77
4.4. Światła podejścia i oznakowanie RWY 77
4.5. Dystanse na RWY 79
4.6. Oznakowanie i oświetlenie dróg kołowania 80
5. Osłona meteo lotniska 80
6. Przestrzeń powietrzna wokół lotniska 83
7. Urządzenia wspomagające pracę ATCO na lotnisku 86
7.1. ACDM 86
7.2. ATIS 87
7.3. ACARS 87
7.4. CPDLC 87
7.5. EFS 88
7.6. SMR 88
7.7. A-SMGCS 89
8. Przepustowość lotniska 89
Analizy i symulacje 93
1. Symulacje 95
1.1. Definicje 95
1.2. Rodzaje symulacji i narzędzi 95
1.3. Strategic Tool 96
1.4. Fast Time Simulator 97
1.5. Real Time Simulator 101
2. Metodologia przeprowadzania symulacji i analiz 102
2.1. Metodologia badań naukowych IMRAD 102
2.2. Metoda symulacji w NEST 103
3. Cele symulacji 103
4. Dane 104
4.1. Analiza danych 105
4.2. Metody statystyczne w analizie danych 105
4.3. Etapy analizy danych 106
4.4. Błędy popełniane przy analizie danych 107
5. Realizacja i zarządzanie projektem 108
6. Przykładowe tematy projektów do wykonania w ramach przedmiotu 108
Przypisy i objaśnienia 109
, Jarosław Piełunowicz
Zarządzanie Projektami B+R 111
1. Zarządzanie projektami badawczo-rozwojowymi w świetle nauk
o zarządzaniu 113
1.1. Główne właściwości projektu 113
1.2. Dziedzina zarządzania projektami 114
1.3. Przegląd metodyk zarządzania projektami 114
1.4. Wykorzystanie metodyk w zależności od charakteru projektu 117
2. Główne uwarunkowania prowadzenia projektów B+R 119
2.1. Wyjątkowe cechy projektów B+R 119
2.2. Typologia projektów B+R 119
3. Modele definiowania projektu oraz analiza systemowa jako podstawa
zarządzania projektami B+R 121
3.1. Definiowanie wymagań dla projektu B+R 121
3.2. Modele definiowania projektu B+R 126
3.3. Modele biznesowe 128
3.4. Analiza systemowa 129
4. Algorytm zarządzania projektem B+R oraz dokumentacja zarządcza 131
4.1. 7 Pryncypiów (zasad) PRINCE2 131
4.2. Organizacja projektu 132
4.3. Zasady zarządzania pakietami projektów B+R 137
Organizacja Projektu B+R na przykładzie Pr-118 iTEC w PAŻP 139
5. Przygotowanie i inicjowanie projektu 142
5.1. Przygotowanie projektu 142
5.2. Uzasadnienie biznesowe 142
5.3. Inicjowanie projektu 143
5.4. Przygotowanie i inicjowanie projektu zgodnie z metodyką PAŻP 144
6. Pomocnicza dokumentacja projektowa 145
6.1. Plan zarządzania projektem 145
6.2. Plan zarządzania komunikacją 145
6.3. Plan zarządzania jakością 147
6.4. Plan zarządzania kosztami 147
6.5. Plan zarządzania ryzykiem 149
7. Faza realizacji projektu 150
7.1. Sterowanie etapami 150
7.2. Zarządzanie dostarczaniem produktów 152
7.3. Zarządzanie Zakresem Etapu 152
7.4. Zamknięcie i zakończenie projektu 153
8. Informatyczne wsparcie procesu zarządzania projektem B+R 153
8.1. Narzędzia wspierające zarządzanie projektami 153
8.2. Narzędzia informatyczne wspierające planowanie projektu 154
8.3. Narzędzia informatyczne wspierające zarządzanie projektem 154
9. Zagadnienie komercjalizacji prac badawczo-rozwojowych 154
9.1. Komercjalizacja wiedzy 154
9.2. Modele komercjalizacji 155
10. Wyzwania badawczo-rozwojowe w PAŻP 155
10.1. Wyzwania badawczo-rozwojowe dla europejskiego ATM 155
10.2. Strategia PAŻP 155
10.3. Cele operacyjno-techniczne jako podstawa wyzwań
badawczo-rozwojowych w PAŻP 156
11. PAŻP w SES ATM Research (SESAR) 160
11.1. SESAR – Komponent badawczo-rozwojowy europejskiego ATM 160
11.2. Cykl życia koncepcji w ramach SESAR 161
11.3. Organizacja programu SESAR 2020 161
11.4. Udział PAŻP w programie SESAR2020 162
12. Cykl życia koncepcji innowacyjnej w ATM – od inwencji do wdrożenia –
zgodnie z E-OCVM 164
12.1. Cykl życia koncepcji innowacyjnej 164
12.2. Rozwój konceptu zgodnie z E-OCVM 165
12.3. Weryfikacja uzasadnienia biznesowego w trakcie pracy
z E-OCVM 166
12.4. Pryncypia metodologii E-OCVM 166
13. Praktyka zarządzania projektami B+R w zakresie rozwoju i wdrażania
systemów zarządzania ruchem lotniczym 167
13.1. Projekt rozwój narzędzi do zarządzania konfliktami w systemie
ATM – PJ.10 Wave1 i PJ.18 Wave2 SESAR2020 167
13.2. Program rozwoju systemu ATM jako przykład koncepcji rozwoju
systemów ATM uwzględniających elementy B+R 168
Przypisy i objaśnienia 168

Wrocław 2025
Wydawnictwo Akademii Wojsk Lądowych imienia generała Tadeusza Kościuszki
978-83-66299-95-5
format B5, 198 str.

Bezzałogowe systemy powietrzne zdominowały współczesne pole walki, zapewniając swobodę operacyjną, szybkość działania i element zaskoczenia. Ich komercyjna dostępność sprawia, że także cywilne konstrukcje coraz częściej wykorzystywane są w działaniach zbrojnych. Choć nasza wiedza o ich zastosowaniu stale się poszerza, skuteczna obrona przed dronami wciąż stanowi poważne wyzwanie. Wynika to z faktu, że systemy defensywne zazwyczaj pojawiają się z opóźnieniem i są bardziej złożone niż środki ofensywne. Obrona przeciwdronowa to nowa, dynamicznie rozwijająca się dziedzina, wciąż pozbawiona ustalonych reguł, taktyk i sprawdzonych rozwiązań, a zarazem kluczowa dla współczesnych sił zbrojnych. Wymaga nowego podejścia nie tylko w zakresie wdrażania wyspecjalizowanych systemów, lecz także do ochrony wojsk i infrastruktury.

Konieczność nowego spojrzenia na walkę z bezzałogowymi systemami powietrznymi stała się głównym tematem niniejszej monografii. Publikacja porządkuje aktualną wiedzę, prezentuje praktyczne rozwiązania i odpowiada na pilną potrzebę stworzenia skutecznego systemu obrony przeciwdronowej wojsk. Skierowana jest do specjalistów, żołnierzy, ich dowódców, decydentów oraz szerokiego kręgu pasjonatów nowoczesnych technologii wojskowych.

ISBN 978-83-66602-89-2

ISBN 978-83-980704-0-9

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 198

format B5

oprawa miękka

Celem podręcznika jest kompleksowe przedstawienie zagadnień związanych z prowadzeniem działań gaśniczych jako integralnej części działań ratowniczych, ze szczególnym uwzględnieniem uwarunkowań organizacyjnych, taktycznych i technicznych obowiązujących w krajowym systemie ratowniczo-gaśniczym (KSRG). Publikacja została opracowana jako podstawowy materiał dydaktyczny dla studentów Akademii Pożarniczej. Podręcznik łączy wiedzę teoretyczną, opartą na analizie aktualnej literatury fachowej, aktów prawnych i norm, z wiedzą praktyczną, wynikającą z doświadczeń operacyjnych oraz obowiązujących zasad i procedur stosowanych w jednostkach ochrony przeciwpożarowej. Istotnym elementem opracowania są wyjaśnienia do ćwiczeń, przykładowe zadania oraz elementy analizy przypadków, które mają na celu rozwijanie umiejętności praktycznego zastosowania wiedzy w warunkach zbliżonych do rzeczywistych działań. Zakres podręcznika ma charakter przekrojowy i obejmuje kluczowe obszary niezbędne do zrozumienia, zaplanowania i bezpiecznego prowadzenia działań gaśniczych. [ze wstępu]

To publikacja, na którą studenci uczelni pożarniczej, jak również strażacy w Polsce, wiele lat czekali. Książka w sposób gruntowny uporządkowuje i przedstawia wiedzę teoretyczną oraz praktyczną w kontekście rzeczywistych działań ratowniczych. Niewątpliwie można stwierdzić, że oceniana publikacja łączy obszary wynikające z analizy literatury fachowej i obowiązujących przepisów prawa z doświadczeniami praktycznymi, stanowiącymi istotny element przygotowania do służby i pracy zawodowej. Ponadto przy pomocy nowatorskich metod i technik badawczych przedstawia podstawowe pojęcia i ramy prawne, jak również zagadnienia organizacyjne, taktyczne oraz techniczne związane z prowadzeniem działań gaśniczych. Wartością dodaną podręcznika akademickiego są zagadnienia poświęcone bezpieczeństwu ratowników, organizacji terenu działań oraz zaopatrzeniu wodnemu w prowadzonych działaniach gaśniczych. [z recenzji dr. hab. Marcina Anszczaka]

Komputery kwantowe, kryptografia kwantowa, a nawet kwantowa sztuczna inteligencja – naukowcy wciąż wymyślają coraz to nowe możliwości praktycznego wykorzystania niezwykłych praw tej fascynującej dziedziny nauki. Na te badania przeznacza się obecnie miliardy dolarów, a światowe mocarstwa rywalizują ze sobą o to, kto wygra w tym kwantowym wyścigu zbrojeń.

Największe nadzieje wiąże się z możliwością wykorzystania splątania kwantowego, nazywanego przez Einsteina „upiornym”, które łączy ze sobą cząstki znajdujące się w różnych, odległych miejscach. Paul Davies wyjaśnia, jak badacze zmagają się z teorią kwantową i próbują zrozumieć rzeczywistość, w której upiorne cząstki wytwarzają niewielkie siły używane w nanotechnologii, powodują parowanie czarnych dziur, a nawet mogą się przyczyniać do coraz szybszego rozszerzania się Wszechświata.

Davies jest wspaniałym przewodnikiem po tym niezwykłym świecie. Wyjaśnia podstawowe pojęcia, opisuje najnowsze odkrycia i pozwala nam zajrzeć do cudownej krainy fizyki kwantowej pełnej zjawisk i procesów, które przekraczają nasze najśmielsze wyobrażenia.

Poznaj najszybciej rozwijający się dział inżynierii elektrycznej

Automatyka przemysłowa i systemy sterowania stanowią fundament współczesnego przemysłu. Dzięki ich zastosowaniu możliwe jest precyzyjne planowanie, prowadzenie i koordynowanie procesów technologicznych. Znajomość zasad rządzących zarówno automatyką, jak i sterowaniem pozostaje obowiązkowa dla projektantów, osób uruchamiających i obsługujących urządzenia przemysłowe.

Ta książka powstała z myślą o przyszłych i obecnych pracownikach sektora produkcji. Stanowi kompendium wiedzy z zakresu automatyki przemysłowej i systemów sterowania. Czytelnik znajdzie tu informacje dotyczące klasycznych systemów stykowych, jak również nowoczesnych sterowników PLC.

Wiedza zawarta w podręczniku obejmuje takie zagadnienia jak:

• Podstawy elektrotechniki
• Aparatura stykowa elektrycznych układów sterowania wraz z symboliką
• Przewody i okablowanie
• Schematy elektryczne
• Układy sterowania programowalnego

Jej opanowanie stanowi pierwszy krok dla osób, które chcą dołączyć do grona specjalistów w zakresie automatyki przemysłowej - dziedziny otwierającej drogę do pracy przy nowoczesnych systemach przemysłowych.

• Autor Paweł Wlaź
• Rok 2025
• ISBN 978-83-7947-639-8
• Strony 123
• Oprawa miękka
• Język polski
• Format B5

Skrypt został opracowany na podstawie notatek do wykładów i laboratoriów
z przedmiotu „metoda Monte Carlo” prowadzonego na studiach
pierwszego stopnia na kierunku matematyka w Politechnice Lubelskiej.
W skrypcie omawiane są sposoby generowania pseudolosowych
próbek z różnych rozkładów, metody mierzenia dokładności oraz redukcji
wariancji, obliczenia quasi‐Monte Carlo, obliczenia związane
z procesami stochastycznymi i algorytm Metropolisa–Hastingsa.