Geotechnika, Geodezja

ISBN 978-83-7160-998-5

• Wydanie I

• Liczba stron: 484

• 2022

Według intencji autora problematyka poruszona w niniejszym podręczniku ma stanowić wdrożenie Czytelnika do przedmiotu geodezja inżynieryjna, nauczanego w technikach geodezyjnych i wykładanego na wydziałach geodezyjnych wyższych uczelni technicznych. Jest to ważny dział geodezji, zajmujący się wybranymi zagadnieniami z zakresu
praktycznych zastosowań pomiarów i opracowań geodezyjnych do rozwiązywania określonych zagadnień projektowych i realizacyjnych w poszczególnych dziedzinach nauki, techniki i gospodarki, a szczególnie w różnych asortymentach budownictwa i przemyśle.
Treść rozdziału 1  obejmuje omówienie podstawowych zadań geodezji inżynieryjnej
i udziału związanych z nią technik pomiarowych w poszczególnych etapach procesów inwestycyjnych oraz obsłudze i monitoringu funkcjonujących obiektów budowlanych i przemysłowych. W trakcie planowania inwestycji nieodzowne są podkłady mapowe, a szczególnie określony typ mapy tematycznej, zwany mapą do celów projektowych. Do projektowania i wykonawstwa obiektów budowlanych przydatne są również inne materiały geodezyjne w formie analogowej lub cyfrowej, przybierające przeważnie postać profilów, przekrojów terenu i budowli oraz wizualizacje w postaci obrazów perspektywicznych i numerycznych modeli terenu zbudowanych przy użyciu technik komputerowych. Procesy inwestycyjne oraz ich obsługa geodezyjna muszą być prowadzone w oparciu o liczne przepisy prawne, geodezyjne standardy techniczne, specyfikacje oraz normy scharakteryzowane pokrótce w rozdziale 1 tego podręcznika.
Rozdział 2 został poświęcony roli geodezji w budownictwie ogólnym, a w szczególności pomiarom realizacyjnym, będących zespołem czynności geodezyjnych, których celem jest wyznaczenie w terenie przestrzennego położenia obiektów projektowanych, uzyskanie zgodności kształtów wymiarów realizowanych obiektów z danymi projektów technicznych oraz kontrolowanie zgodności, położenia, kształtu i wymiarów obiektów budowlanych z danymi planu realizacyjnego i projektu technicznego.
Rozdział 3 odnosi się do zadań geodezji realizowanych w budownictwie drogowym w tym: tyczenia elementów osi tras, ze szczególnym uwzględnieniem tras dróg kołowych, których elementami geometrycznymi w planie są odcinki proste, łuki kołowe i krzywe przejściowe, zaś w profilu − proste o zadanym spadku i łuki pionowe, będące składnikami niwelety.
W rozdziale 4 zostały wyszczególnione prace geodezyjne w budownictwie ziemnym ze szczególnym uwzględnieniem metod obliczania objętości mas ziemnych, tworzących określone budowle, przeważnie w formie nasypów lub wykopów bądź stanowiących pryzmy materiału przeznaczonego do wykonania robót ziemnych.
Na koniec słowa wstępnego autor pragnie wyrazić serdecznie podziękowanie panu profesorowi Janowi Gocałowi z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie - opiniodawcy pierwszego wydania tego podręcznika za pozytywną ocenę i cenne wskazania dotyczące ulepszenia treści tej książki.
Praca nad tekstem II wydania podręcznika została ukończona w październiku 2020 r.

Budownictwo jest tą dziedziną aktywności inżynierskiej, której efekty stanowią podstawę życia współczesnych społeczeństw w odniesieniu do ładu przestrzennego oraz zapewnienia odpowiednich warunków życia i działalności ludzi. Podstawą działalności inżynierskiej jest wiarygodny opis przestrzeni w jej stanie aktualnym oraz jej projektowanych zmian. Opis ten opiera się na dokładnych pomiarach położenia i kształtu obiektów tere-nowych oraz graficznej prezentacji wyników tych pomiarów.

W monografii przedstawiono problematykę integracji prac scaleniowych z pracami z zakresu gospodarowania zasobami wodnymi. Zasoby wodne są niezmiernie ważnym czynnikiem determinującym znaczenie i rozwój funkcji obszarów wiejskich. Ograniczona wielkość zasobów wodnych w Polsce oraz ich duża zmienność w czasie i przestrzeni wymusza konieczność racjonalnego gospodarowania wodą. W podejściu przyjętym przez kraje Europy Zachodniej scalenie gruntów jest nieodłącznie związane z implementacją rozwiązań polegających na ochronie i kształtowaniu zasobów wodnych na terenach wiejskich. W ramach prac scaleniowych istnieje możliwość wskazania obszarów niezbędnych do realizacji inwestycji w zakresie systemów melioracji wodnych, retencjonowania wód na obszarach wiejskich, zarządzania ryzykiem powodziowym oraz w zakresie realizacji działań o charakterze środowiskowo-krajobrazowym wpływających na warunki wodne na scalanym obiekcie. Szeroki i kompleksowy zakres działań realizowanych w ramach prac scaleniowych jest zgodny z ideą zrównoważonego i wielofunkcyjnego rozwoju obszarów wiejskich. W monografii postawiono tezę: „Scalenia gruntów nie są w dostatecznym stopniu wykorzystywane jako instrument służący ochronie i kształtowaniu zasobów wodnych na terenach wiejskich w Polsce.
 
Zakres rozwiązań projektowych wprowadzanych w procesie scalenia gruntów w Polsce jest ograniczony i niewystarczający”. Udowodnienie przyjętej tezy wymagało realizacji następujących celów szczegółowych: 1) ocena stanu gospodarki wodnej na obszarach wiejskich oraz przegląd obecnego stanu wiedzy dotyczącej prawnych i geodezyjnych aspektów integracji prac scaleniowych z pracami z zakresu gospodarowania zasobami wodnymi; 2) analiza i ocena zakresu wprowadzanych w założeniach do projektu scalenia gruntów w Polsce rozwiązań nakierowanych na poprawę stanu gospodarki wodnej w oparciu o reprezentatywną próbę badawczą.
 
W rozdziale 2 podjęto próbę diagnozy aktualnego stanu gospodarki wodnej na obszarach wiejskich w Polsce, której wyniki pozwalają potwierdzić pilność i priorytetowość realizacji prac związanych z poprawą stanu ilościowego i jakościowego wód na obszarach wiejskich. W rozdziale 3 zdefiniowany został zakres działań realizowanych w procesie scalenia gruntów, przy jednoczesnym zwróceniu uwagi na funkcjonującą w krajowej literaturze przedmiotu wielorakość nazewnictwa i pojęć dotyczących kompleksowych przedsięwzięć realizowanych na obszarach wiejskich, obejmujących scalenie gruntów. Szczególną uwagę zwrócono na problematykę integracji prac scaleniowych z pracami z zakresu rolniczego gospodarowania zasobami wodnymi na obszarach wiejskich. W rozdziale 4 poświęcono uwagę zagadnieniu polityki rozwoju obszarów wiejskich. Przybliżono ideę rozwoju zrównoważonego oraz wielofunkcyjnego. Przedstawiono także instrumentarium Wspólnej Polityki Rolnej w kontekście realizacji prac scaleniowych w Polsce.
 
W rozdziale 5 przedstawiono wyniki badań zakresu wprowadzanych w założeniach do projektów scalenia gruntów w Polsce rozwiązań nakierowanych na poprawę stanu gospodarki wodnej. Jako metodę badawczą przyjęto metodę indukcyjną, opierając się na zasadach weryfikacjonizmu naukowego na podstawie badań reprezentatywnej próby dokumentów źródłowych opracowanych dla obiektów scaleniowych w Polsce. Wyboru próby reprezentatywnej dokonano przy zastosowaniu metod statystycznych. Badane cechy (decyzja geodety-projektanta o wprowadzeniu konkretnego rozwiązania projektowego) mają charakter jakościowy. Zgromadzone dane uporządkowano, stosując metody statystyczne.

Przewodnik do ćwiczeń z Geodezji II,

Autor: Andrzej Jagielski
Wydawnictwo: Geodpis - Kraków 2009 , wyd II  - poszerzone

Oprawa: miękka

format: B5
Stron: 360

• Wydanie: Warszawa, 1, 2021

• Copyright: 2000

• Seria / cykl: VADEMECUM GEOBOTANICUM

• Autor: Kazimierz Tobolski

• Wydawca: Wydawnictwo Naukowe PWN

• Typ oprawy: miękka

Podręcznik jest przeznaczony przede wszystkim dla studentów kierunku geodezja i kartografia studiów stacjonarnych i zaocznych, zawiera bowiem treści realizowane w ramach przedmiotów rachunek wyrównawczy i obliczenia geodezyjne. Niektóre fragmenty podręcznika wykraczają jednak poza ramy tradycyjnych programów obowiązujących studentów i mogą zainteresować doktorantów oraz innych pracowników naukowych, specjalizujących się w zakresie metod obliczeń. 
W podręczniku omówiono metody wyrównania oraz oceny dokładności wyników pomiarów geodezyjnych. Metody te objaśniono z zastosowaniem współczesnej algebry macierzy i w nawiązaniu do teorii estymacji. Znajomość tych działów matematyki jest więc konieczna do zrozumienia przedstawionych założeń, wyprowadzeń i algorytmów obliczeniowych. W celu ułatwienia studiowania, omówienie zasadniczych problemów jest poprzedzone rozdziałami dotyczącymi algebry macierzy, rachunku prawdopodobieństwa oraz elementów wnioskowania statystycznego (w zastosowaniu do rachunku wyrównawczego). W takiej też sekwencji są na ogół realizowane przedmioty, których ten podręcznik dotyczy. 
Przedstawione metody wyrównań i oceny dokładności wchodzą w zakres współczesnego rachunku wyrównawczego. Omówiono więc nie tylko metody klasyczne (metodę parametryczną i metodę warunkową), lecz także metody mieszane (metodę parametryczną z warunkami wiążącymi parametry i metodę warunkową z parametrami), wyrównanie sekwencyjne, metodę wyrównania odporną na błędy grube (w nawiązaniu do 
M-estymacji), wyrównanie swobodne oraz odporne wyrównanie swobodne. Praktyczne sposoby realizacji każdej z tych metod są objaśnione na przykładach mających związek z podstawowymi (niekiedy elementarnymi) zadaniami geodezji. Czytelnik po zapoznaniu się z teoretycznymi założeniami omawianych metod może jednak znaleźć dużo szersze ich zastosowanie. 
Jeden z recenzentów podręcznika, prof. dr hab. Witold Prószyński, m.in. tak pisze: ?Wśród funkcjonujących u nas w kraju rodzimych opracowań dydaktycznych z zakresu geodezyjnego rachunku wyrównawczego (trzeba przyznać, że niewielu) nie dopatrzyłem się takiego, które by spełniało wymogi zarówno kompleksowości i ścisłości wykładu, jak i poglądowości poprzez ilustrowanie rozważań teoretycznych na szczegółowo objaśnianych przykładach zaczerpniętych bezpośrednio z praktyki geodezyjnej lub z nią w jakiś sposób związanych. 
W lukę w tym właśnie zakresie trafia przedłożone mi do zaopiniowania opracowanie autorstwa prof. Z. Wiśniewskiego?. 
Według drugiego recenzenta, prof. dr. hab. inż. Romana Kadaja, ?... treść książki daje czytelnikowi możliwość uzupełnienia wiedzy podstawowej najnowszymi osiągnięciami w zakresie teorii i praktyki wyrównania obserwacji. Dzięki temu książka może być pomocną lekturą na poziomie zaawansowanym, także dla wszystkich, którzy chcą rozwijać odpowiednią problematykę od strony naukowej lub aplikacyjnej?. 

Spis treści:

OD AUTORA 

1. ALGEBRA MACIERZY 
1.1. Podstawowe działania na macierzach 
1.2. Odwrotności nieosobliwych macierzy kwadratowych 
1.3. Układy równań liniowych o kwadratowej i nieosobliwej macierzy współczynników 
1.4. Elementy teorii macierzy
1.5. Uogólnione odwrotności macierzy i ich zastosowanie do rozwiązywania układów równań liniowych 
1.6. Ślad macierzy, forma kwadratowa, elementy analizy macierzowej, specjalne iloczyny i specjalne operacje na macierzach 
Przykłady 

2. PROBABILISTYCZNE PODSTAWY METOD WYRÓWNANIA 
2.1. Zmienne losowe jednowymiarowe 
2.1.1. Dystrybuanta. Funkcja zmiennej losowej. Kompozycja rozkładów prawdopodobieństw 
2.1.2. Parametry opisowe zmiennej losowej
2.1.3. Niektóre rozkłady zmiennych losowych
2.2.Rozkłady prawdopodobieństwa jako probabilistyczne modele obserwacji geodezyjnej
2.3. Zmienne losowe dwuwymiarowe 
2.4. Wielowymiarowe zmienne losowe 
2.5. Formy kwadratowe wektorów losowych 
Przykłady 

3. ELEMENTY WNIOSKOWANIA STATYSTYCZNEGO W RACHUNKU WYRÓWNAWCZYM 
3.1. Podstawowe założenia 
3.2. Estymacja punktowa 
3.2.1. Estymacja punktowa wartości oczekiwanej 
3.2.2. Estymacja punktowa współczynnika wariancji 
3.3. Estymacja przedziałowa 
3.3.1. Estymacja przedziałowa wartości oczekiwanej 
3.3.2. Estymacja przedziałowa współczynnika wariancji 
Przykłady 

4. WYRÓWNANIE OBSERWACJI I ANALIZA DOKŁADNOŚCI METODĄ PARAMETRYCZNĄ
4.1. Zadanie wyrównawcze i jego rozwiązanie
4.1.1. Model statystyczny
4.1.2. Rozwinięty model funkcjonalny w wyrównaniu obserwacji metodą parametryczną
4.1.3. Zadanie wyrównawcze i jego rozwiązanie
4.1.4. Kontrola wyników wyrównania
4.2. Ocena dokładności
4.2.1. Macierz kowariancji i macierz wag estymatora Ẋ
4.2.2. Błędy średnie funkcji estymatora Ẋ
4.2.3. Macierz kowariancji wektorów v i Y. Błędy średnie obliczonych poprawek i wyrównanych obserwacji
4.3. Ocena dokładności w sieciach geodezyjnych realizowanych w układzie (X,Y) 
4.3.1. Macierz kowariancji estymatora współrzędnych punktów sieci. Błąd położenia punktu
4.3.2. Teoria hiperelipsoidy ufności
4.4. Streszczenie procedury wyrównania i oceny dokładności
4.5. Podstawowe zastosowanie
4.5.1. Sieci niwelacyjne w układzie (H) 
4.5.2. Sieci kątowo – liniowe w układzie (X,Y) 
Przykłady

5. METODA WARUNKOWA
5.1. Założenia
5.2. Zadanie wyrównawcze i jego rozwiązanie
5.3. Ocena dokładności
5.3.1. Wstępne ustalenia
5.3.2. Macierz kowariancji wyrównanych obserwacji oraz błędy średnie i ci funkcji
Przykłady

6. METODY MIESZANE 
6.1. Metoda parametryczna z warunkami wiążącymi parametry 
6.2. Metoda warunkowa z parametrami 
Przykłady 

7. WYRÓWNANIE SEKWENCYJNE 
7.1. Rozwiązanie parametryczne
7.2. Rozwiązanie bezpośrednie
Przykłady 

8. WYRÓWNANIE ODPORNE NA BŁĘDY GRUBE (ODPORNA M – ESTYMACJA)
8.1. Podstawowe założenia
8.2. Funkcje wagowe i funkcja tłumienia
8.3. Algorytm wyrównania odpornego 
8.4. Rozwiązanie M- estymacji (Msplit estymacja)
Przykłady 

9. WYRÓWNANIE SWOBODNE 
9.1. Teoria wyrównania swobodnego 
9.2. Analiza dokładności 
9.3. Odporne wyrównanie swobodne 
Przykłady 


TABLICE STATYSTYCZNE 
LITERATURA

wyd. 1, 2007,

68 str

format A4,

oprawa miękka,

ISBN 978-83-60633-12-0

autor Bogusława Kwoczyńska