Książki naukowe

W pracy omówiono specyfikę fizycznych zjawisk występujących podczas obróbki ED, oprzyrządowanie niezbędne do realizacji tej metody, możliwości jej praktycznego zastosowania, przykłady operacji kształtowania półwyrobów, a także rozwiązania zautomatyzowanych gniazd obróbczych. Wiele miejsca poświęcono aspektom użytkowym elektrodynamicznej obróbki metali, w celu rozpropagowania tej prawie nieznanej technologii wśród kadry inżynieryjno-technicznej w Polsce. Przedstawione w monografii informacje mogą być również wykorzystywane przez studentów zainteresowanych poznawaniem nowoczesnych i ciągle rozwijanych niekonwencjonalnych technik wytwarzania.

Podręcznik składa się z sześciu rozdziałów, w których autorzy omawiają kolejno: aktywność i współczynniki aktywności w roztworach elektrolitów, metody obliczania stałych równowag w roztworach elektrolitów, przewodność roztworów elektrolitów oraz podstawowe 

Niniejsza publikacja jest przeznaczona dla uczniów i studentów kierunków związanych z techniką rolniczą, nauczycieli, pracowników, a także pomocna w kształceniu podyplomowym i wszystkim tym, którzy zajmują się postępem naukowo-technicznym w rolnictwie.

W monografii zostały przedstawione układy wtryskowe stosowane w ciągnikach rolniczych, obsługiwanie techniczne związane z diagnostyką niesprawności, regulacją oraz oprzyrządowaniem warsztatowym. Książka zawiera kolorowe ilustracje.

W książce zostały zawarte wiadomości niezbędne dla osób zajmujących się eksploatacją stacji LPG zgodnie ze stanem prawnym na styczeń 2006 r.
W książce zebrano ogólne wiadomości o właściwościach fizycznych i chemicznych gazu płynnego, budowie stacji LPG, urządzeniach do magazynowania i dystrybucji paliw płynnych oraz podstawowe wiadomości o dozorze technicznym, przepisach bhp i ppoż.

Wydanie pierwsze, 2024 r.

Format B5, s. 309

Okładka kartonowa, kolorowa

ISBN 978-83-67635-11-0

Książka zawiera treści z zakresu eksploatacji pojazdów rolniczych w ujęciu technicznym, organizacyjnym i ekonomicznym. Książka jest przeznaczona dla użytkowników pojazdów rolniczych i pracowników serwisów pojazdów rolniczych. Może być też przydatna dla uczniów szkół i studentów odpowiednich kierunków kształcenia.

Spis treści:

Wstęp

1. Proces eksploatacji pojazdów rolniczych

2. Rodzaje pojazdów rolniczych i ich zastosowanie

3. Pojazdy samochodowe w rolnictwie

4. Działanie i współpraca układów silnika i ciągnika

4.1. Główne zespoły i układy silnika

4.2. Współpraca elektroniczna układów silnika i ciągnika

4.3. Współpraca elektroniczna zespołów maszyn rolniczych

4.3.1. Kombajny zbożowe

4.3.2. Rozsiewacze nawozów

4.3.3. Opryskiwacze polowe

5. Obsługa eksploatacyjna silnika

5.1. Obsługa układu zasilania paliwem

5.2. Obsługa układu zasilania powietrzem i turbodoładowania

5.3. Obsługa układu smarowania

5.4. Obsługa układu chłodzenia

5.5. Obsługa układu wylotowego i oczyszczania spalin

6. Uzytkowanie i obsługa układów napędowych

6.1. Akumulator- czynności obłsugowe

6.2. Alternator- czynności obsługowe

6.3. Rozrusznik- czynności obsługowe

7. Użytkowanie i obsługa układów napędowych

7.1. Obsługa sprzęgieł ciągników

7.2. Sterowanie skrzyń przekładniowych

7.3. Obsługa skrzyń przekładniowych i tylnych mostów napędowych

8. Działanie i regulacje podnośników hydraulicznych

8.1. Sterowanie podnośnikiem- regulacje głębokości pracy narzędzi

8.2. Sterowanie hydrauliką zewnętrzną ciągnika

8.3. Zasady agregatowania narzędzi z podnośnikiem

9. Działanie i obsługa układów kierowniczych

10. Działanie i obsługa układów hamulcowych

11. Instalacja pneumatczna ciągnika

11.1. Instalacja pneumatyczna przyczep

11.2. Użytkowanie instalacji pneumatycznej- łączenie przyczep

12. Działanie i obsługa mechanizmów nośnych i jezdnych

12.1. Kołowe mechanizmy jezdne- koła i ogumienie

12.2. Dobór opon rolniczych

12.3. Mechanizmy jezdne gąsienicowe

13. Wykorzystanie ciągnika rolniczego

13.1. Warunki pracy operatora pojazdów rolniczych

13.2. Współpraca ciągnika z maszyną poprzez system ISOBUS

13.3. Napęd wałem odbioru mocy

13.4. Urządzenia zaczepowe (sprzęgowe)

13.5. Zasady agregatowania przyczep

14. Statyka ciągnika rolniczego

15. Bilans mocy ciągnika rolniczego

15.1. Moc i siła uciągu silnika

15.2. Zwiększanie siły uciągu silnika

15.3. Dobór maszyn i narzędzi do ciągnika rolniczego

15.4. Czas pracy agregatu i jego wydajność

16. Dobór ciągnika do gospodarstwa

16.1. Charakterystyka techniczno-eksploatacyjna ciągników rolniczych

16.2. Koszty eksploatacji ciągnika-kalkulacja kosztów

16.3. Ustalanie normy zużycia paliwa do wykonania poszczególnych rodzajów prac

17. Dobór materiałów eksploatacyjnych dp pojazdów rolniczych

17.1. Paliwa silnikowe

17.2. Oleje silnikowe

17.3. Oleje przekładniowe

17.4. Oleje hydrauliczne

17.5. Zastosowanie i dobór płynów specjalnych

17.6. Zastosowanie i dobór smarów

18. Przeglądy techniczne ciągników- zakres obsługi technicznej

18.1. Harmonogram wykonywania obsług technicznych

18.2. Zakresy przeglądów technicznych ciągników i przyczep

18.3. Obsługa w okresie docierania ciągnika

18.4. Dokumentacja eksploatacyjna pojazdów rolniczych

18.5. Ustalanie kosztów obsługi serwisowej i materiałów eksploatacyjnych na wykonanie określonej naprawy lub usługi

19. System badań technicznych pojazdów rolniczych

20. Ocena stanu technicznego silnika

20.1. Bezprzyrządowa ocena stanu technicznego silnika

20.2. Przyrządowa ocena stanu technicznego silnika

21. Diagnozowanie usterek w pracy silników pojazdów rolniczych

22. Diagnozowanie usterek w układach przeniesienia napędu

23. Diagnozowanie usterek w układach elektrycznych pojazdów

23.1. Niesprawności świec zapłonowych i ich diagnozowanie

23.2. Instalacja oświetleniowa pojazdu- obsługa i diagnozowanie

24. Diagnozowanie usterek w układach hydraulicznych

25. Diagnozowanie usterek w układach pneumatycznych

26. Proces technologiczny naprawy

26.1. Przebieg procesu naprawy

26.2. Stosowane narzędzia serwisowe

27. Wymiana uszkodzonych części w pojazdach rolniczych

27.1. Wymiana uszczelki pod głowicą

27.2. Wymiana wtryskiwaczy

27.3. Koszty napraw pojazdów rolniczych

28. Eksploatacja i naprawa przyczepy rolniczej

28.1. Zasady eksploatacji przyczep rolniczych

28.2. Obsługa techniczna przyczep

28.3. Naprawa przyczep

28.3.1. Określanie zakresu rzeczowego wykonanej naprawy przyczepy

28.3.2. Wymiana uszkodzonych części w przyczepach

29. Zasady gospodarki częściami zamiennymi

30. Gospodarowanie sprzętem rolniczym, paliwem i smarami

31. Przechowywanie pojazdów i sprzętu rolniczego

32. Piśmiennictwo- akty prawne i normy

Skróty i wyjaśnienia

Podstawowe wielkości fizyczne i ich miary

W książce omówiono kompleksowo zagadnienia techniczno-prawne, których znajomość jest niezbędna w procesie eksploatacji obiektów budowlanych. Zagadnienia te ujęto w 12 rozdziałach zawierających 97 rysunków i schematów obrazujących złożone procedury postępowania, 12 fotografii oraz wykaz  114 pozycji wykorzystanej literatury technicznej. Książka jest kierowana w szczególności do właścicieli i zarządców obiektów budowlanych, może być również przydatna dla osób pełniących samodzielne funkcje techniczne w budownictwie oraz starających się o uzyskanie uprawnień budowlanych, a także wszystkich osób interesujących się praktycznymi zagadnieniami budownictwa.

Książka zawiera praktyczne wiadomości dotyczące eksploatacji maszyn-wiadomości, które powinien znać każdy operator.

Adresatami książki są przede wszystkim uczestnicy szkoleń operatorów maszyn, a także instruktorzy prowadzący te szkolenia. Książka może być też pomocą dla uczniów średnich szkół technicznych o odpowiednim kierunku.

W podręczniku przedstawiono niektóre metody rozdziału i oczyszczania substancji (strącania osadów, krystalizacja, sączenie, ekstrakcja, destylacja, sublimacja). Kolejne rozdziały poświęcono reakcjom chemicznym związków nieorganicznyc...

Przedmowa ... 11

Rozdział 1. Termodynamika chemiczna ... 13
1.1. Wstęp ... 13
1.2. Podstawowe pojęcia termodynamiki chemicznej ... 14
1.3. Sposoby gromadzenia energii w układzie – energia wewnętrzna układu (U) ... 15
1.4. Kwantowanie energii ... 16
1.5. Rozkład energii w stanie równowagi termicznej. Entropia (S) ... 21
1.6. Termochemia. I zasada termodynamiki ... 24
1.7. Wymiana energii na sposób pracy ... 25
1.8. Wymiana energii na sposób ciepła ... 27
1.9. Ciepło przemiany chemicznej w stałej objętości (qv) ... 27
1.10. Ciepło przemiany chemicznej pod stałym ciśnieniem (qp). Entalpia układu (H) ... 28
1.11. Konwencja standardowych wartości funkcji termodynamicznych. Standardowe ciepło tworzenia związku chemicznego (o tw o ΔUtw i ΔH) ... 29
1.12. Prawo Hessa ... 29
1.13. Ciepło przemiany chemicznej w różnych temperaturach. Prawo Kirchhoffa ... 30
1.14. Ciepło właściwe (c) i ciepło molowe (C) substancji ... 31
1.15. Stan równowagi chemicznej. II zasada termodynamiki. Kryterium samorzutności przemian chemicznych ... 34
1.16. Wyznaczanie entropii układu. III zasada termodynamiki ... 36
1.16.1. Wiadomości ogólne ... 36
1.16.2. Zmiana entropii układu podczas zmiany stanu skupienia układu ... 38
1.16.3. Zmiana entropii układu spowodowana zmianą temperatury układu ... 39
1.16.4. Zmiana entropii układu spowodowana zmianą objętości układu ... 39
1.16.5. Zmiana entropii układu spowodowana zmianą ciśnienia w układzie ... 40
1.17. Potencjał chemiczny (μ) ... 40
1.18. Entalpia swobodna reakcji chemicznej (ΔG) ... 41
1.19. Izoterma van’t Hoffa ... 42
1.20. Izobara van’t Hoffa ... 45
Pytania i zadania ... 46
Ćwiczenie 1–1. Wyznaczanie ciepła rozpuszczania ... 56
Pytania i zadania ... 61

Rozdział 2. Płyny ... 65
2.1. Wstęp ... 65
2.2. Stan gazowy ... 65
2.2.1. Właściwości stanu gazowego ... 65
2.2.2. Gaz doskonały ... 66
2.2.3. Kinetyczno-cząsteczkowa teoria gazów ... 68
2.2.4. Energia i ciepło molowe gazów ... 70
2.2.5. Równanie van der Waalsa ... 74
2.2.6. Skraplanie gazów ... 77
2.2.7. Równanie van der Waalsa i parametry krytyczne gazu ... 78
2.2.8. Prawo Daltona ... 80
Ćwiczenie 2–1. Wyznaczanie gęstości pary i masy molowej
metodą Meyera ... 81
Pytania i zadania ... 83
2.3. Ciecze ... 85
2.3.1. Wiadomości ogólne ... 85
2.3.2. Lepkość cieczy ... 85
2.3.2.1. Wprowadzenie ... 85
2.3.2.2. Metody pomiaru lepkości bezwzględnej cieczy ... 88
2.3.2.3. Ciecze niutonowskie i nieniutonowskie ... 94
Ćwiczenie 2–2a. Wyznaczanie współczynnika lepkości cieczy za pomocą wiskozymetru Ostwalda ... 96
Ćwiczenie 2–2b. Wyznaczanie współczynnika lepkości cieczy za pomocą wiskozymetru Höpplera ... 98
Pytania i zadania ... 99
2.3.3. Napięcie powierzchniowe ... 101
2.3.3.1. Wprowadzenie ... 101
2.3.3.2. Molowe napięcie powierzchniowe ... 103
2.3.3.3. Metody pomiaru napięcia powierzchniowego ... 105
Pytania i zadania ... 110
2.3.4. Współczynnik załamania światła i refrakcja molowa ... 111
2.3.4.1. Współczynnik załamania światła ... 111
2.3.4.2. Polaryzacja i refrakcja ... 116
2.3.4.3. Zależność między strukturą chemiczną związku a refrakcją molową ... 120
Ćwiczenie 2–3. Wyznaczanie zawartości alkoholu etylowego w badanym roztworze ... 121
Pytania i zadania ... 121

Rozdział 3. Przemiany fazowe i równowagi fazowe ... 125
3.1. Pojęcie fazy, składnika, stopnia swobody. Reguła faz Gibbsa ... 125
3.2. Układy jednoskładnikowe, wielofazowe ... 127
3.2.1. Równowaga między fazę ciekłą i gazową ... 127
3.2.2. Równowaga między fazą stałą a fazą ciekłą i gazową ... 127
3.3. Układy wieloskładnikowe, jednofazowe – roztwory ... 130
3.3.1. Definicja roztworów ... 130
3.3.2. Rozpuszczalność substancji. Prawo Henry’ego ... 131
3.3.3. Dyfuzja ... 133
3.3.4. Osmoza ... 135
3.4. Układy dwuskładnikowe, jednofazowe – prężność pary nad roztworem ... 139
3.4.1. Prężność pary nad roztworem substancji nielotnej. Prawo Raoulta ... 139
3.4.2. Podwyższenie temperatury wrzenia i obniżenie temperatury krzepnięcia cieczy ... 140
3.4.3. Mieszaniny cieczy o całkowitej wzajemnej rozpuszczalności ... 143
3.4.3.1. Prężność pary nad mieszaniną cieczy o całkowitej wzajemnej rozpuszczalności ... 143
3.4.3.2. Skład pary a skład cieczy ... 143
3.4.4. Odchylenia od prawa Raoulta ... 145
3.5. Układy wieloskładnikowe, dwufazowe ... 146
3.5.1. Mieszaniny cieczy o ograniczonej wzajemnej rozpuszczalności ... 146
3.5.2. Prawo podziału Nernsta. Ekstrakcja ... 147
3.5.2.1. Definicja prawa podziału ... 147
3.5.2.2. Modyfikacja prawa podziału w przypadku asocjacji lub dysocjacji substancji w jednej z faz ... 149
3.5.2.3. Ekstrakcja i czynniki wpływające na jej efektywność ... 152
Ćwiczenie 3–1. Wyznaczanie współczynnika podziału kwasu octowego w układzie dwóch niemieszających się cieczy ... 155
Pytania i zadania ... 157

Rozdział 4. Adsorpcja ... 159
4.1. Adsorbent, adsorbat ... 159
4.2. Podział procesów adsorpcji ... 159
4.3. Adsorpcja z roztworów ... 161
4.3.1. Adsorpcja nadmiarowa i rzeczywista ... 161
4.3.2. Izoterma Freundlicha ... 162
4.4. Adsorpcja gazów ... 164
4.4.1. Teoria Langmuira ... 164
4.4.2. Izoterma BET ... 167
4.5. Adsorpcja a napięcie powierzchniowe cieczy. Środki powierzchniowo czynne ... 169
4.6. Adsorpcja wymienna na jonitach ... 171
4.7. Zastosowanie procesów adsorpcji ... 172
4.8. Metody chromatograficzne adsorpcyjne ... 174
4.8.1. Wiadomości ogólne ... 174
4.8.2. Chromatografia cienkowarstwowa i bibułowa ... 174
4.8.3. Chromatografia gazowa ... 175
4.8.4. Chromatografia cieczowa ... 177
Ćwiczenie 4–1. Adsorpcja kwasu octowego na węglu aktywowanym ... 178
Pytania i zadania ... 180

Rozdział 5. Układy koloidowe ... 183
5.1. Definicja koloidu i typy układów koloidowych ... 183
5.2. Metody wytwarzania cząstek koloidowych ... 184
5.3. Oczyszczanie układów koloidowych ... 185
5.4. Właściwości kinetyczne układów koloidowych ... 187
5.4.1. Ruchy Browna ... 187
5.4.2. Sedymentacja ... 188
5.5. Zjawisko równowagi membranowej Donnana ... 189
5.6. Właściwości optyczne układów koloidowych ... 191
5.7. Właściwości elektrokinetyczne układów koloidowych ... 194
5.8. Trwałość układów koloidowych. Koagulacja i peptyzacja ... 198
5.9. Lepkość i masa molowa koloidów ... 201
5.10. Ogólna charakterystyka żeli ... 203
5.11. Piany i emulsje ... 204
5.12. Koloidy asocjacyjne ... 204
Ćwiczenie 5–1. Nefelometryczne oznaczanie stężenia zolu kalafonii ... 205
Pytania i zadania ... 209

Rozdział 6. Kinetyka chemiczna ... 211
6.1. Szybkość reakcji chemicznej ... 211
6.2. Rzędowość i cząsteczkowość reakcji ... 212
6.3. Wpływ temperatury na szybkość reakcji. Energia aktywacji ... 221
6.4. Wpływ katalizatorów na szybkość reakcji ... 224
6.5. Reakcje złożone ... 226
Ćwiczenie 6–1. Wyznaczanie stałej szybkości reakcji pierwszego rzędu. Wyznaczanie stałej szybkości reakcji inwersji sacharozy metodą polarymetryczną ... 229
Pytania i zadania ... 231
Ćwiczenie 6–2.Wyznaczanie stałej szybkości zasadowej hydrolizy octanu etylu przy różnych stężeniach substratów reakcji ... 233
Pytania i zadania ... 236

Rozdział 7. Przewodnictwo roztworów elektrolitów ... 238
7.1. Przewodniki elektryczności ... 238
7.2. Przewodnictwo właściwe ... 239
7.3. Efekt relaksacyjny i elektroforetyczny ... 245
7.4. Pomiar przewodnictwa właściwego ... 246
7.5. Przewodnictwo molowe i równoważnikowe ... 248
7.6. Dysocjacja elektrolityczna ... 254
7.7. Wpływ innych substancji na dysocjację elektrolityczną związku chemicznego ... 259
7.8. Miareczkowanie konduktometryczne ... 261
Ćwiczenie 7–1. Miareczkowanie konduktometryczne ... 266
Pytania i zadania ... 268
Ćwiczenie 7–2. Wyznaczanie klasycznej stałej dysocjacji z pomiarów przewodnictwa ... 270
Pytania i zadania ... 272

Rozdział 8. Ogniwa galwaniczne ... 275
8.1. Wstęp ... 275
8.2. Różnice potencjałów w ogniwie galwanicznym ... 275
8.2.1. Opis ogniwa ... 275
8.2.2. Potencjał dyfuzyjny ... 277
8.2.3. Potencjał elektrody. Wzór Nernsta ... 278
8.2.4. Siła elektromotoryczna ogniwa ... 282
8.3. Elektroda wodorowa i skala potencjałów elektrod ... 285
8.4. Elektrody porównawcze (odniesienia) ... 290
8.5. Pomiar pH ... 292
8.6. Elektrody redoks ... 296
8.7. Miareczkowanie potencjometryczne ... 297
8.7.1. Wiadomości ogólne ... 297
8.7.2. Miareczkowanie potencjometryczne z wykorzystaniem reakcji kwas-zasada ... 298
8.7.3. Miareczkowanie potencjometryczne z wykorzystaniem reakcji utleniania i redukcji ... 300
Ćwiczenie 8–1. Miareczkowanie potencjometryczne kwasu zasadą ... 303
Pytania i zadania ... 306
Ćwiczenie 8–2. Miareczkowanie potencjometryczne z wykorzystaniem reakcji utleniania i redukcji ... 307
Pytania i zadania ... 309

Rozdział 9. Elektroliza ... 311
9.1. Zjawisko elektrolizy ... 311
9.2. Napięcie rozkładowe ... 313
9.3. Polaryzacja elektrod i nadnapięcie ... 316
9.4. Elektroliza roztworów wieloskładnikowych. Przewidywanie produktów elektrolizy ... 319
9.5. Prawa elektrolizy Faradaya ... 326
9.6. Zastosowanie procesów elektrolizy ... 329
Ćwiczenie 9–1. Oznaczenie grubości osadzonej powłoki miedzianej i wydajności prądowej elektrolizy ... 331
Pytania i zadania ... 333

Rozdział 10. Metody spektroskopowe ... 335
10.1. Klasyfikacja metod spektroskopowych ... 335
10.2. Spektroskopia w nadfiolecie i w zakresie widzialnym. Analiza kolorymetryczna ... 340
10.3. Prawo Lamberta-Beera ... 347
10.4. Oznaczanie stężenia jonów żelaza (III) metodą kolorymetryczną ... 351
Ćwiczenie 10–1. Kolorymetryczne oznaczanie stężenia jonów żelaza (III) ... 352
Pytania i zadania ... 355

Monografia dotyczy podstaw budowy specjalistycznych baz wiedzy dla inteligentnych systemów wspomagających utrzzymanie zdatności złożonego obiektu technicznego. W pracy opisano opracowaną bazę wiedzy dla inteligentnych systemów wspomagających utrzymanie zdatności obiektu, w przykładowrym zastosowaniu dla urządzeń farmy wiatrowej i elektrowni wiatrowej.
Opracowanie ekspertowej bazy wiedzy wspomagającej utrzymanie stanu zdatności urządzeń farmy wiatrowej jest głównym problemem badawczym. Zadanie to wymaga opracowania podstaw teoretycznych oraz wykonania aplikacji programowych budowy ekspertowej bazy wiedzy dla doradczych systemów inteligentnych. Dlatego też monografia składa się zasadniczo z dwóch części. Pierwsza z ndich opisuje budowę specjalistycznych baz wiedzy i funkcjonowanie inteligentnego systemu wspomagającego utrzymanie stanu zdatności urządzeń farmy wiatrowej. Natomiast część druga jest najważniejszą częścią pracy. Prezentuje ona opracowaną specjalistyczną bazę wiedzy dla systemu wspomaagającego utrzymanie stanu zdatności urządzeń farmy wiatrowej.