Książki naukowe

Podręczny i precyzyjny, przewodnik kieszonkowy, który podaje gotowe recepty dotyczące administrowania komputerami systemu Windows 7. Koncentruje się na zadaniach podstawowej obsługi i konserwacji przy użyciu tabel z przeglądami, instrukc...

Podstawy projektowania przydomowych systemów fotowoltaicznych
Zagadnienia wybrane

Niezbędnik elektryka 2023

autor: mgr inż. Julian Wiatr
recenzenci: dr inż. Kazimierz Herlender, prof uczelni – Wydział Elektryczny Politechniki Wrocławskiej, dyrektor Działu Kształcenia Podyplomowego i E-learningu Politechniki Wrocławskiej
mgr inż. Marcin Orzechowski – Legrand Polska Sp. z o.o.

rok wydania: 2021, wydanie I (wydane z okazji jubileuszu 20-lecia „elektro.info”)
ilość stron: 182
ISSN: 2300-0368
format: 14x20,5 cm
oprawa: miękka

Z okazji jubileuszu 20-lecia „elektro.info” redakcja przygotowała nowości wydawnicze.

Jedną z nich jest kolejna książka wydana w serii „Niezbędnik elektryka” poświęcona tak popularnym w ostatnim czasie zagadnieniom jak projektowanie i właściwa eksploatacja instalacji fotowoltaicznych.
Publikacja prezentuje praktyczne podejście do projektowania systemów fotowoltaicznych w odniesieniu do wymagań wynikających z Ustawy o odnawialnych źródłach energii. Poruszono w niej między innymi zagadnienia związane z ograniczeniem mocy generatora PV w układach współpracujących z siecią elektroenergetyczną oraz omówiono metodykę neutralizacji tych ograniczeń. Opisane zostały m.in. zasady doboru przewodów i ich zabezpieczeń, metody projektowania ochrony odgromowej oraz ochrony przeciwporażeniowej zarówno po stronie stałoprądowej oraz przemiennoprądowej.

BONUS!
• Metodyka instalowania systemów PV na stacjach paliw płynnych i gazowych.
• Uproszczony projekt instalacji przydomowego systemu PV.
• Wykorzystanie fotowoltaiki do zasilania znaków drogowych oraz oświetlenia terenu w miejscach, gdzie doprowadzanie energii z sieci elektroenergetycznej jest ekonomicznie nieuzasadnione

Premiera ENERGETAB 2021

Spis treści

1. Podstawy fizyczne fotowoltaiki / 7
1.1 Nasłonecznienie i jego uwarunkowania / 7
1.2 Rozkład widma promieniowania słonecznego / 9
1.3 Wykres pozycji słońca / 11
1.4 Szacunkowe uzyski energetyczne na terenie Polski / 13
1.5 System fotowoltaiczny (PV) / 15
1.6 Zjawisko fotowoltaiczne oraz charakterystyka prądowo-napięciowa I=f(U) modułu PV / 17
1.7 Gorące punkty (HOT-SPOT) / 26
1.8 Budowa generatorów PV / 27
1.9 Sprawność układów fotowoltaicznych / 29
1.10 Dobór paneli PV oraz pojemności akumulatorów magazynu energii / 32
1.10.1 Metodyka doboru konstrukcji wsporczej generatora PV / 36
1.11 Charakterystyka falownika i koncepcja budowy systemu PV / 40
1.12 MPPT Tracker i jego funkcja w systemie PV / 45
1.13 Zalety mikrofalowników / 47
1.14 Optymalizacja mocy (Power Optymalizer) / 48
1.15 Stałe napięcie na module PV i łańcuchu modułów PV / 49
1.16 Dobór falownika / 50
1.16.1 Algorytm doboru falownika / 51
1.17 Wyznaczanie maksymalnego prądu zwarcia łańcucha paneli PV / 55
1.18 Degradacja napięciem indukowanym – PID oraz promieniowaniem słonecznym / 56
1.19 Dobór przewodów zasilających PV i zabezpieczeń / 57
2. Ochrona odgromowa i przepięciowa instalacji fotowoltaicznych / 59
2.1 Ochrona odgromowa / 59
2.2 Ochrona przepięciowa / 64
3. Wyłączenie generatora PV na wypadek pożaru / 66
4. Podstawowe definicje z zakresu fotowoltaiki określone w normie IEC 61836 / 69
5. Ograniczenia mocy generatora PV przyłączanego do sieci elektroenergetycznej / 70
6. Ustawa o odnawialnych źródłach energii / 71
7. Wykaz ważniejszych norm niezbędnych przy projektowaniu systemu fotowoltaicznego / 74
8. Wpływ zacienienia na pracę paneli PV wykonanych z krzemu krystalicznego oraz cienkowarstwowego / 75
8.1 Panele zbudowane z ogniw krzemu krystalicznego / 75
8.2 Moduły cienkowarstwowe / 77
9. Baterie akumulatorów w magazynach energii systemów PV / 79
9.1 Baterie kwasowo-ołowiowe / 79
9.2 Budowa akumulatora bezobsługowego VRLA / 80
9.3 Akumulatory Litowo-Jonowe (Li-ion) / 81
9.4 Łączenie baterii akumulatorów w magazynach energii / 85
10. Obliczanie wentylacji magazynu energii systemu PV / 90
10.1 Obliczanie wentylacji pomieszczenia baterii VRLA / 93
10.2 Wyznaczanie bezpiecznej odległości od źródeł inicjacji wybuchu / 96
11. Ochrona przeciwporażeniowa i przeciwpożarowa systemów PV / 96
11.1 Co to jest ochrona przeciwporażeniowa? / 96
11.2 Rażenie prądem elektrycznym / 97
11.3 Środki ochrony przeciwporażeniowej / 98
11.4 Zagrożenia pożarowe w instalacjach PV oraz ich neutralizacja / 105
12. Metody badawcze stosowane w fotowoltaice / 110
12.1 Pomiary kategorii I / 110
12.1.1 Ciągłość przewodów / 110
12.1.2 Pomiar rezystancji izolacji przewodów / 111
12.1.3 Pomiar rezystancji gruntu oraz rezystancji uziemienia / 112
12.1.4 Częstość prowadzenia sprawdzeń instalacji / 115
12.1.5 Pomiary rezystancji izolacji i ciągłości żył kabli / 116
12.2 Pomiary kategorii II / 118
12.3 Pomiary baterii akumulatorów / 125
12.3.1 Badanie stanu naładowania / 125
12.3.2 Badanie rezystancji akumulatorów / 125
12.3.3 Pomiar napięcia ogniw i monobloków akumulatorów / 126
12.3.4 Pomiar rezystancji połączeń wewnątrz baterii akumulatorów / 126
12.3.5 Pomiar pojemności baterii akumulatorów / 126
12.3.6 Pomiar rezystancji izolacji baterii akumulatorów w stosunku do ziemi / 127
12.3.7 Pomiar rezystancji izolacji baterii metodą prądu upływu / 127
Dodatki / 129
1. Warunki instalacji systemów PV na stacjach benzynowych / 129
2. Uproszczony projekt instalacji PV / 136
3. Zastosowanie fotowoltaiki do zasilania znaków drogowych oraz oświetlenia drogowego / 148
Literatura / 150

Obowiązek instalowania przeciwpożarowego wyłącznika prądu odcinającego dopływ energii elektrycznej do odbiorników powszechnego użytku w strefach pożarowych o kubaturze większej od 1000 m³ oraz strefach zagrożonych wybuchem nie wprowadził żadnych wytycznych w zakresie metodyki projektowania tego urządzenia. Wraz z upływem czasu urządzenie to zostało nazwane urządzeniem przeciwpożarowym, co spowodowało dużo zamieszania i brak zrozumienia w środowi­sku elektryków oraz pożarników. Próba wprowadzania zmiany nazwy tego urządzenia na Wyłącznik Bezpieczeństwa Elektrycznego nie spotkała się z akceptacją twórców kolejnych modyfikacji Roz­porządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Mimo to Przeciwpożarowy Wyłącznik Prądu pozostaje, bez względu na różną interpretację, urządzeniem elektrycznym i tak powinien być traktowany. Jedyna jego funkcja ogranicza się do umożliwienia łatwego, a zarazem bezpiecznego wyłączenia zasilania w energię elek­tryczną budynku objętego pożarem na polecenie dowódcy akcji ratowniczo-gaśniczej po dokonanym rozpoznaniu i podjęciu decyzji o rozmieszczeniu dysponowanych sił w celu rozpoczęcia ewakuacji ludzi oraz gaszenia pożaru. Nazwanie tego urządzenia elektrycznego urządzeniem przeciwpożaro­wym spowodowało zakwalifikowanie zestawu tworzącego Przeciwpożarowy Wyłącznik Prądu przez Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 16 listopada 2016 roku, w sprawie sposobu deklarowania właściwości użytkowych wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (Dz.U. z 2016 roku poz. 1966) do grupy 10 (stałe urządzenia prze­ciwpożarowe) oraz objęcie krajowym systemem „1” oceny i weryfikacji oceny stałości właściwości użytkowych. Przez następne cztery lata termin obowiązywania tego rozporządzenia był zmieniany i ostatecznie wyznaczony na dzień 1 stycznia 2021 roku. Mimo to pierwsza firma uzyskała certyfikat stałości właściwości użytkowych dopiero 23 marca 2022 roku, wydany przez CNBOP-PIB w Józe­fowie k. Otwocka.

Należy podkreślić, że zgodnie z ustawą o wyrobach budowalnych wyroby budowlane mogą być stosowane w budownictwie, jeżeli spełniają wymogi formalne określone w art. 5 (w tym ujęte są wy­roby w systemie krajowym objęte krajowym certyfikatem stałości właściwości użytkowych). Jednak w przypadku wyrobu budowlanego, jakim jest PWP, nie jest to jedyna i wyłączna forma dopuszcze­nia. Z uwagi na to, że elementy PWP są projektowane każdorazowo pod konkretny obiekt, wówczas doskonałą alternatywą jest tryb dopuszczenia do jednostkowego zastosowania opisany w art. 10 ustawy o wyrobach budowlanych (Dz.U. z 2021 roku, poz. 1213).

Niezależnie od tego, którą drogą pójdzie projektant, to w obu przypadkach musi opracować doku­mentację projektową, w której zawrze wszystkie istotne parametry projektowanych urządzeń (tzn.: prądy znamionowe, odporność zwarciową projektowanych urządzeń, nastawy zabezpieczeń, wyma­gania w zakresie ochrony przeciwporażeniowej, sposób sterowania PWP itp.). Informacje zawarte w tej dokumentacji są niezwykle istotne, gdyż nierzadko stanowią one specyfikację techniczną do przetargu. Na podstawie tej dokumentacji będzie można:

1) wystawić dokument w trybie dopuszczenia do jednostkowego, co po spełnieniu wymogów określonych w art. 10, w związku z art. 5 ust. 1 Ustawy o wyrobach budowlanych (Dz.U. z 2021 roku poz. 1213) sprowadza się do wypełnienia podstawowymi danymi dokumentu, którego wzór prezentujemy w pkt 19 niniejszych wytycznych i jego zatwierdzenia przez projektanta instalacji elektrycznych obiektu budowlanego oraz dołączenia opracowanego projektu wraz z oświadczeniem prefabrykatora o zgodności wyrobu z dokumentacją techniczną i przepisami. Taka dokumentacja może posłużyć do wykonania PWP przez dowolną firmę zajmującą się prefabrykacją rozdzielnic elektrycznych;

2) wysłać do firmy (posiadającej certyfikat na zestaw) całą dokumentację na PWP, na podstawie której zostanie wykonany indywidualny zestaw PWP i przesłany Krajowy Certyfikat Stałości Wła­ściwości Użytkowych wraz z Krajową Deklaracją Właściwości Użytkowych – to rozwiązanie może dostarczyć tylko i wyłącznie firma posiadająca Krajowy Certyfikat Stałości Właściwości Użytkowych na zestaw tworzący PWP. Należy przy tym pamiętać, że na tym nie kończy się proces projektowania oraz odpowiedzialności projektanta w przeciwieństwie do odpowiedzialności producenta certyfiko­wanego wyrobu. Należy podkreślić, że w każdym momencie tworzenia dokumentacji projektowej lub etapu inwestycji, na którym dokonywany jest wybór rozwiązania, jest możliwe przejście z jednego rozwiązania na drugie i odwrotnie. Uzyskanie przez producenta Krajowej Oceny Technicznej oraz Krajowej Deklaracji Właściwości Użytkowych nie zwalnia projektanta z odpowiedzialności z uwagi na to, że PWP nie jest urządzeniem powtarzalnym, a zamówienie prefabrykowanego wyrobu nie kończy procesu projektowania.

Biorąc pod uwagę brak wiedzy oraz wytycznych dotyczących metodyki projektowania PWP, przy­gotowaliśmy publikację w formie miniporadnika, przeznaczoną dla projektantów, rzeczoznawców funkcjonariuszy pionu prewencji PSP oraz inspektorów nadzoru, a także inwestorów. Mamy nadzieję, że dzięki materiałowi zawartemu w publikacji projektowanie oraz dopuszczanie PWP do eksploatacji stanie się proste i znikną piętrzące się problemy.

W imieniu zespołu autorskiego

Julian Wiatr
Spis treści

1. Podstawa prawna stosowania PWP w obiektach budowlanych / 9

2. Dopuszczanie wyrobów budowlanych w ochronie przeciwpożarowej / 11

3. Dopuszczanie PWP do instalowania w obiektach budowlanych / 20

4. Opis środowiska pożarowego / 22

4.1. Pomieszczenie oraz strefa zagrożona wybuchem / 24

4.2. Wpływ temperatury pożaru na rezystancję przewodów / 24

5. Schemat zasilania budynku w energię elektryczną / 26

6. Układy sieci zasilających niskiego napięcia / 28

7. Parametry jakościowe energii elektrycznej mające wpływ na funkcjonowanie PWP / 29

8. Elementy teorii niezawodności układów elektrycznych w zakresie PWP / 31

9. Metodyka obliczania prądów zwarciowych z uwzględnieniem różnych źródeł zasilania / 33

10. Wymagania stawiane ochronie przeciwporażeniowej PWP / 37

10.1. Samoczynne wyłączenie w układzie zasilania TN (TN-C; TN-C-S; TN-S) / 38

10.1.1. Projektowanie ochrony przeciwporażeniowej PWP przy zasilaniu budynku w układzie TT w przypadku nieskutecznej ochrony przeciwporażeniowej / 42

10.2. Zasilanie z generatora zespołu prądotwórczego / 47

10.3. Połączenia wyrównawcze jako środek ochrony uzupełniającej / 48

11. Metodyka doboru przewodów stanowiących wyposażenie PWP / 49

12. Zabezpieczenia stosowane w układach PWP / 52

12. 1. Wymagania stawiane wkładkom bezpieczników topikowych / 52

12.2. Wymagania stawiane wyłącznikom nadprądowym / 52

12.3. Wymagania stawiane rozłącznikom / 53

13. Lokalizacja PWP / 54

13.1. Możliwe – zalecane miejsca instalacji aparatu wykonawczego PWP / 55

14. Metodyka konstruowania PWP / 57

14.1. Wymagania przepisów oraz teorii i techniki niezawodności zasilania i bezpieczeństwa elektrycznego / 57

14.2. Przykładowe rozwiązania układów PWP / 60

15. Zakres dokumentacji projektowej PWP / 66

16. Uzgadnianie dokumentacji projektowej PWP z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń ppoż. / 69

17. Badania odbiorcze i próby funkcjonalne działania PWP / 71

17.1. Przegląd techniczny przeciwpożarowego wyłącznika prądu / 71

17.2. Badanie ochrony przeciwporażeniowej / 75

17.3. Badanie akumulatorów zasilaczy UZS / 79

18. Dokumentacja powykonawcza / 82

19. Odbiory PWP realizowane przez PSP / 84

19.1. Na co zwracać szczególną uwagę podczas czynności odbiorczych PWP w obiektach budowlanych / 84

19.2. Czynności odbiorowe PWP / 85

19.3. Dokumenty dopuszczające na poszczególne elementy PWP. Informacje dla funkcjonariuszy PSP i osób prowadzących czynności kontrolno-rozpoznawcze / 86

20. Przykładowe projekty PWP / 87

20.1. Projekt przeciwpożarowego wyłącznika prądu hali produkcyjnej zgodny z wymaganiami normy PN-HD 60364-5-56:2019-01 / 87

20.2. Projekt zasilania przemysłowej stacji transformatorowej z funkcją PWP na SN / 96

Załączniki / 108
Załącznik 1. Ochrona sprzętu i urządzeń elektrycznych przez obudowy. Kodowanie barwami elementów manipulacyjnych / 108

Załącznik 2. Tabele pomocnicze do oceny skuteczności samoczynnego wyłączenia / 114

Załącznik 3. Tabele rezystancji i reaktancji transformatorów linii napowietrznych i kabli (wybranych) / 126

Literatura / 132

Dodatek 1.  Wymagania dla kabli i przewodów wynikające z Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 (CPR) / 135

• Producent: Grupa Medium
• Autor: Julian Wiatr, Marcin Orzechowski, Piotr Musielak
• Rok wydania: 2023, wydanie II
• ISBN: 978-83-64094-81-1

W podręczniku wyjaśniono pojęcie niezgodności, wady i nieciągłości. Scharakteryzowano złącza spawane oraz najczęściej stosowane w praktyce przemysłowej metody i techniki badań nieniszczących. Podano sposoby oceny jakości złączy spawanych według obowiązujących przepisów. Dla wygody czytelników podano w ostatnich rozdziałach wykaz wykorzystanych w opracowaniu i związanych z omawianą tematyką norm oraz wykaz literatury źródłowej.

rzeci z zeszytów opracowanych w Katedrze Budownictwa Betonowego został poświęcony zagadnieniom projektowania żelbetowych stropów płytowo-słupowych. W książce omówiono w sposób syntetyczny zasady dotyczące wymiarowania płyt płaskich z uwagi na: zginanie, przebicie, a także oddziaływania wymuszone. Głównym celem autorów było jednak przybliżenie Czytelnikowi zasad postępowania przy projektowaniu płyt żelbetowych w tego rodzaju ustrojach, dlatego też w książce zawarto kompletny przykład obliczeniowy.

W książce omówiono zasady sporządzania kosztorysów jako elementu procesu inwestycyjnego oraz obszernie omówiono sam proces inwestycyjny z uwzględnieniem tekstu jednolitego ustawy z dnia 10 czerwca 1994 r. Prawo zamówień publicznych (z późniejszymi zmianami).

ISBN: 9788362760718
Autorzy: Laurowski Tadeusz

Słupy są jednym z podstawowych elementów konstrukcyjnych. Stanowią podpory przekazujące obciążenia z belek, płyt , tarcz itp. na niższe kondygnacje lub przez fundamenty – bezpośrednio na grunt.

W niniejszej publikacji Autor wskazuje, jak zaprojektować słup żelbetowy, zgodnie z ogólnymi wytycznymi wynikającymi z Eurokodu 2. W sposób jasny podaje zasady wymiarowania słupów wykonanych z dowolnej klasy betonu. Prezentuje algorytmy obliczeniowe dla przekrojów symetrycznie i niesymetrycznie zbrojonych. W sposób pełny i ścisły obrazuje metody obliczania zbrojenia, gdy cały przekrój słupa jest ściskany. Szczególnie istotna jest część książki, w której wyjaśniono sposoby uwzględniania efektów drugiego rzędu w przypadku słupów smukłych. W książce opisano także, jak w praktyce stosować metodę ogólną oraz porównano wszystkie trzy metody obliczania efektów drugiego rzędu.

Poznaj najgłębiej ukryte tajniki Worda 2007

Jak korzystać z nowego paska narzędziowego?
Jak tworzyć, formatować i drukować dokumenty tekstowe?
Jak spersonalizować Worda za pomocą makropoleceń?
Czujesz się zdezorientowany, gdy patrzysz na interfejs najnowszej wersji Worda? Chcesz się przekonać, czy Word 2007 jest faktycznie nowy, czy tylko odświeżony? Zastanawiasz się, jak bardzo ta wersja może usprawnić Twoją pracę? Word 2007 został niemal całkowicie przekonstruowany w stosunku do swoich poprzedników. Nowy interfejs użytkownika, inna filozofia korzystania z narzędzi, więcej zabezpieczeń i funkcji automatyzujących pracę -- to wszystko sprawia, że przesiadka z poprzedniej wersji może okazać się dość trudna. W takich przypadkach suchy opis zawarty w dokumentacji nie zawsze jest najlepszym źródłem informacji.

"Word 2007 PL. Nieoficjalny podręcznik" to omówienie możliwości najnowszej wersji najpopularniejszego edytora tekstu, znacznie wykraczające poza instrukcję obsługi. Znajdziesz w nim informacje o zaletach i wadach Worda, zasadach korzystania z nowych narzędzi oraz opisy działania niemal wszystkich jego funkcji. Dowiesz się, jak tworzyć dokumenty, formatować tekst oraz dodawać do niego ilustracje, przypisy i odnośniki. Nauczysz się korzystać z konspektu, tworzyć spisy treści i skorowidze, drukować dokumenty i publikować je w internecie. Poznasz także sposoby przyspieszania i automatyzowania najczęściej wykonywanych zadań za pomocą makropoleceń oraz języka VBA.

Tworzenie nowego dokumentu
Praca z plikami
Wprowadzanie i formatowanie tekstu
Korzystanie z autokorekty i sprawdzania pisowni
Drukowanie dokumentów
Tworzenie długich dokumentów
Konspekty, spisy treści i skorowidze
Wstawianie do dokumentów grafiki i elementów multimedialnych
Korespondencja seryjna
Praca grupowa
Konfiguracja interfejsu użytkownika
Tworzenie makropoleceń i skryptów VBA
Poznaj Worda 2007 z każdej strony.

W publikacji podano schematy i tabele przesdstawiające organizacje procesów inwestycyjno-budowlanych.
Książka została poprzedzona pismem Prezesa Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa Prof. Zbigniewa Grabowskiego, w którym Autor stwiedza m.in.: Książka będzie przydatna dla inwestorów, pracowników urzędów administracji rządowej i samorządowej wszystkich szczebli, a także osób związanych z działalnością inwestycyjno-budowlaną

• Wydanie: 2021

Autor: Dr hab. inż. Witold Biały

Wydawca: Wydawnictwo Naukowe PWN

Typ oprawy: miękka