Nowości

Wydanie: 1, 2026
Format: B5
Stron: 120
ISBN 978-83-8156-844-9 (druk)

Niniejszy skrypt zawiera ćwiczenia laboratoryjne z zakresu elektrotechniki i elektroniki. Przeznaczony jest przede wszystkim dla studentów Wydziału Samochodów i Maszyn Roboczych Politechniki Warszawskiej, odrabiających ćwiczenia na studiach inżynierskich w ramach laboratorium elektrotechniki i elektroniki.
Skrypt może stanowić pomoc zarówno dla słuchaczy studiów stacjonarnych, jak i niestacjonarnych. Może się okazać przydatny również na kierunkach mechanicznych innych wydziałów.
Intencją stworzenia skryptu było umożliwienie studentom lepszego przygotowania się do zajęć laboratoryjnych w tym obszarze wiedzy. Oprócz opisu zasadniczo proponowanego przebiegu ćwiczenia zasugerowano również możliwości co do rozszerzenia badań z wykorzystaniem istniejących na stanowisku środków technicznych. Poza prezentacją stanowiska i propozycją przebiegu ćwiczenia w opisie każdego z nich studenci znajdą krótką część merytoryczną oraz wskazówki, jaka wiedza z poprzednich etapów kształcenia jest niezbędna do wykonania ćwiczenia.

• Producent: Grupa Medium
• Autor: Radosław Lenartowicz
• Rok wydania: 2026
• ISBN: 978-83-64094-79-8
• Liczba stron: 556
• Oprawa: miękka
• Format: 16x23 cm

Spis treści

I. OGÓLNE ZASADY EKSPLOATACJI URZĄDZEŃ INSTALACJI I SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH / 13

1. Określenia / 13

2. Prace eksploatacyjne i pomocnicze / 13

3. Zasady uzyskiwania uprawnień kwalifikacyjnych / 15

4. Dokumentacja techniczna urządzeń elektroenergetycznych / 16

5. Przyjęcie urządzeń elektroenergetycznych do eksploatacji / 18

6. Ocena stanu technicznego urządzeń / 18

II. BUDOWA I EKSPLOATACJA URZĄDZEŃ, INSTALACJI I SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH / 22

1. Urządzenia prądotwórcze, przyłączone do krajowej sieci elektroenergetycznej, bez względu na wysokość napięcia znamionowego / 22
   1.1. Sposoby zabezpieczenia generatorów / 24
   1.2. Dokumentacja techniczna / 26
   1.3. Uruchomienie generatora synchronicznego / 26
   1.4. Eksploatacja generatorów / 27
   1.5. Odłączenie od sieci i zatrzymanie generatora / 33

2. Instalacje i urządzenia o napięciu do 1 kV / 37
   2.1. Wiadomości podstawowe / 37
   2.2. Podział instalacji elektrycznych / 37
   2.3. Systemy instalacji elektrycznych / 38
   2.4. Wymienialność instalacji elektrycznych / 47
   2.5. Wymagania dla instalacji elektrycznych w budynkach / 47
   2.6. Instalacje elektryczne w budynkach mieszkalnych / 48
   2.7. Budowa instalacji elektrycznych w budynkach mieszkalnych / 49
   2.8. Instalacje przemysłowe niskiego napięcia / 58
   2.9. Eksploatacja instalacji elektrycznych / 59
   2.10. Organizacja bezpiecznej pracy przy eksploatacji instalacji elektrycznych / 63

3. Instalacje piorunochronne / 68
   3.1. Wymagania ogólne / 68
   3.2. Ochrona zewnętrzna / 69
   3.3. Ochrona wewnętrzna / 76
   3.4. Informacje techniczne / 80

4. Sieci, urządzenia, instalacje o napięciu nominalnym do 1 kV oraz wyższym od 1 kV / 86
   4.1. Elektroenergetyczne linie napowietrzne / 86
   4.2. Elektroenergetyczne linie kablowe / 110
   4.3. Stacje elektroenergetyczne / 122
   4.4. Transformatory / 131
   4.5. Elektroenergetyczne urządzenia napędowe i przetwornice / 138
   4.6. Baterie akumulatorów i urządzenia prostownikowe / 150

5. Zespoły prądotwórcze o mocy powyżej 50 kW / 157
   5.1. Rodzaje i wykonanie zespołów prądotwórczych / 157
   5.2. Eksploatacja zespołów prądotwórczych / 158
   5.3. Zespoły prądotwórcze przewoźne / 162
   5.4. Zasady obsługi (konserwacji) zespołów prądotwórczych / 163

6. Urządzenia elektrotermiczne / 168
   6.1. Rodzaje i budowa urządzeń elektrotermicznych / 168
   6.2. Eksploatacja urządzeń elektrotermicznych / 170

7. Urządzenia do elektrolizy / 174
   7.1. Zasada działania i budowa urządzeń do elektrolizy / 174
   7.2. Warunki bezpiecznej pracy i eksploatacja urządzeń do elektrolizy / 174

8. Sieci elektrycznego oświetlenia ulicznego / 179
   8.1. Wykonanie sieci oświetlenia ulicznego / 179
   8.2. Eksploatacja sieci elektrycznego oświetlenia ulicznego / 181

9. Elektryczna sieć trakcyjna / 184
   9.1. Budowa i wykonanie sieci trakcyjnej / 184
   9.2. Eksploatacja sieci trakcyjnej / 185
   9.3. Prądy błądzące i ochrona urządzeń podziemnych / 189

10. Aparatura kontrolno-pomiarowa, urządzenia i instalacje automatycznej regulacji, sterowania i zabezpieczeń urządzeń i instalacji wymienionych w punktach od II-1 do II-9 (AKPiA) / 192
    10.1. Urządzenia elektryczne do pomiaru i regulacji automatycznej / 192
    10.2. Montaż zestawów automatyki przemysłowej / 193
    10.3. Przyłączanie aparatów i sprzętu / 193
    10.4. Podłączanie aparatury i sprzętu zabudowanych na oddzielnych konstrukcjach wsporczych / 194
    10.5. Instalacje tras obwodów elektrycznych / 194
    10.6. Eksploatacja instalacji i urządzeń AKPiA / 196
    10.7. Warunki montażu czujników dla układów pomiarowych i regulacyjnych / 200

III. PRACE KONTROLNO-POMIAROWE / 208

1. Prace pomiarowe przy instalacjach i urządzeniach elektrycznych / 208
   1.1. Wymagania ogólne / 208
   1.2. Sprawdzenie odbiorcze. Oględziny / 210
   1.3. Badania / 211
   1.4. Sprawdzenie ciągłości przewodów ochronnych / 212
   1.5. Pomiar rezystancji izolacji instalacji elektrycznej / 213
   1.6. Sprawdzenie ochrony przez oddzielenie od siebie obwodów (separacja elektryczna) / 213
   1.7. Pomiar rezystancji izolacji ścian i podłóg / 213
   1.8. Pomiar rezystancji izolacji kabla / 214
   1.9. Kable na napięcia znamionowe do 1 kV / 214
   1.10. Kable na napięcia znamionowe ponad 1 kV / 215
   1.11. Pomiar rezystancji uziemienia / 215
   1.12. Pomiar rezystancji uziemienia metodą techniczną / 215
   1.13. Pomiar rezystancji uziemienia metodą kompensacyjną / 216
   1.14. Pomiar rezystywności gruntu / 216
   1.15. Pomiar prądów upływowych / 217
   1.16. Sprawdzenie polaryzacji / 217
   1.17. Sprawdzenie samoczynnego wyłączenia zasilania / 217
   1.18. Sprawdzenie działania urządzeń ochronnych różnicowoprądowych / 219
   1.19. Sprawdzenie połączeń wyrównawczych / 222
   1.20. Badanie spadków napięcia / 222
   1.21. Badanie funkcjonalności / 222
   1.22. Sprawdzenie wytrzymałości elektrycznej / 222

2. Wykonywanie pomiarów eksploatacyjnych przy urządzeniach elektroenergetycznych o napięciu znamionowym do 1 kV i powyżej 1 kV / 235
   2.1. Przepisy / 235
   2.2. Wykonywanie pomiarów eksploatacyjnych dla elektrycznych urządzeń napędowych / 235
   2.3. Wykonywanie pomiarów eksploatacyjnych dla baterii kondensatorów energetycznych / 239
   2.4. Wykonywanie pomiarów eksploatacyjnych dla transformatorów energetycznych / 241
   2.5. Wykonywanie pomiarów eksploatacyjnych dla elektroenergetycznych linii kablowych / 244

3. Wykonywanie pomiarów eksploatacyjnych dla prądnic synchronicznych o napięciu powyżej 1 kV / 248
   3.1. Pomiar rezystancji izolacji uzwojeń stojana prądnicy zespołu prądotwórczego / 248
   3.2. Pomiar rezystancji izolacji uzwojeń wzbudzenia prądnicy wzbudzonej / 249
   3.3. Pomiar rezystancji izolacji uzwojeń wzbudzenia prądnicy niewzbudzonej / 249

4. Zakresy, metody i terminy wykonywania badań / 252
   4.1. Budynki mieszkalne oraz użyteczności publicznej / 252
   4.2. Zakłady przemysłowe / 254
   4.3. Pomieszczenia zagrożone wybuchem / 257
   4.4. Urządzenia rozdzielcze / 259
   4.5. Stacje elektroenergetyczne / 260
   4.6. Baterie kondensatorów o napięciu do 1 kV / 261
   4.7. Transformatory / 263
   4.8. Narzędzia ręczne o napędzie elektrycznym i elektryczne urządzenia ruchome / 264

5. Zasady wykonywania i eksploatacji rozliczeniowych układów pomiarowych / 271
   5.1. Wymagania ogólne / 271
   5.2. Tablice licznikowe / 272
   5.3. Liczniki / 273
   5.4. Przekładniki prądowe i napięciowe / 273
   5.5. Układy pomiarowe pośrednie i półpośrednie / 274
   5.6. Układy pomiarowe bezpośrednie / 275
   5.7. Układ kontrolny obecności napięcia / 275
   5.8. Układ Samoczynnego Załączania Rezerwy / 275
   5.9. Zespoły prądotwórcze / 276
   5.10. Uzgadnianie i zatwierdzanie dokumentacji projektowej / 276

IV. OCHRONA PRZECIWPORAŻENIOWA W URZĄDZENIACH, INSTALACJACH I SIECIACH ELEKTRYCZNYCH / 280

1. Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym w urządzeniach elektroenergetycznych do 1 kV / 280
   1.1. Ochrona przed dotykiem bezpośrednim / 297
   1.2. Ochrona przy uszkodzeniu (przed dotykiem pośrednim) / 299
   1.3. Ochrona przez zastosowanie samoczynnego wyłączenia zasilania / 299
   1.4. Ochrona przez zastosowanie urządzeń II klasy ochronności / 311
   1.5. Ochrona przez zastosowanie izolowania stanowiska / 312
   1.6. Ochrona przez zastosowanie separacji elektrycznej / 313
   1.7. Ochrona przez zastosowanie nieuziemionych połączeń wyrównawczych miejscowych / 314
   1.8. Ochrona strefowa w pomieszczeniach wyposażonych w wannę lub prysznic / 315

2. Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym w urządzeniach elektroenergetycznych o napięciu powyżej 1 kV / 322
   2.1. Sieć elektroenergetyczna wysokiego napięcia jako źródło zagrożenia porażeniowego / 322
   2.2. Ochrona przed dotykiem bezpośrednim / 323
   2.3. Środki ochrony przed dotykiem pośrednim (przy uszkodzeniu) / 329
   2.4. Łączenie uziemień urządzeń wysokiego i niskiego napięcia / 334
   2.5. Wymagania dla uziemień obiektów elektroenergetycznych wysokiego napięcia / 336
   2.6. Wymagania szczegółowe dotyczące uziemienia wybranych elementów stacji / 338
   2.7. Parametry elektryczne typowych rozwiązań technicznych stanowisk izolacyjnych i powłok elektroizolacyjnych / 339

3. Ochrona przeciwporażeniowa w obwodach prądu stałego / 343
   3.1. Wymagania ogólne / 343
   3.2. Układy sieci prądu stałego / 345
   3.3. Zagrożenia korozyjne w obwodach prądu stałego / 346
   3.4. Zalecane środki ochrony przeciwporażeniowej / 347

V. OCHRONA PRZECIWPOŻAROWA W URZĄDZENIACH, INSTALACJACH I SIECIACH ELEKTROENERGETYCZNYCH / 350

VI. SPOSOBY UDZIELANIA PIERWSZEJ POMOCY OSOBOM PORAŻONYM PRĄDEM ELEKTRYCZNYM I POPARZONYM / 359

1. Działanie prądu elektrycznego na organizm człowieka / 359

2. Uwalnianie porażonego spod działania prądu elektrycznego o napięciu do 1 kV / 360

3. Uwalnianie porażonego spod działania prądu elektrycznego o napięciu powyżej 1 kV / 363

4. Czynności po uwolnieniu porażonego spod działania prądu elektrycznego / 363
   4.1. Sztuczne oddychanie / 366
   4.2. Pośredni masaż serca / 369
   4.3. Pierwsza pomoc przedlekarska przy innych obrażeniach ciała / 371

VII. ORGANIZACJA BEZPIECZNEJ PRACY PRZY EKSPLOATACJI URZĄDZEŃ, INSTALACJI I SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH / 374

1. Zasady organizacji pracy / 374

2. Bezpieczeństwo wykonywania prac przy urządzeniach elektrycznych / 380

3. Organizacja prac pod napięciem – PPN / 384

4. Etapy prac pod napięciem – PPN / 385

5. Sprzęt ochronny i narzędzia pracy / 387

6. Bezpieczeństwo i higiena pracy / 397

VIII. INSTALACJE ELEKTRYCZNE W OBIEKTACH ZAGROŻONYCH WYBUCHEM I POŻAREM / 406

1. Wymagania ogólne / 406

2. Podział urządzeń przeciwwybuchowych / 407

3. Strefy zagrożenia wybuchem / 408

4. Dobór urządzeń elektrycznych w strefach zagrożonych wybuchem / 410

5. Instalowanie urządzeń w strefach zagrożonych wybuchem / 412

6. Eksploatacja urządzeń w strefach zagrożonych wybuchem / 415
   6.1. Oględziny / 415
   6.2. Przeglądy / 416
   6.3. Konserwacja i naprawy / 418

IX. INSTALACJE ELEKTRYCZNE NA TERENIE BUDOWY / 423

1. Zasilanie w energię elektryczną terenu budowy / 423

2. Zalecany system ochrony przeciwporażeniowej do stosowania na terenie budowy / 424

3. Eksploatacja instalacji i urządzeń elektrycznych na terenie budowy / 427

X. WARUNKI TECHNICZNE, JAKIM POWINNY ODPOWIADAĆ BUDYNKI I ICH USYTUOWANIE / 432

XI. RACJONALNA GOSPODARKA ELEKTROENERGETYCZNA / 439

XII. URZĄDZENIA ENERGOELEKTRONICZNE / 442

XIII. INSTALACJE ELEKTRYCZNE FUNKCJONUJĄCE W WARUNKACH POŻARU / 446

1. Wymagania podstawowe / 446

2. Przeciwpożarowy wyłącznik prądu / 447

3. Odbiory, próby i badania w instalacjach elektrycznych funkcjonujących w warunkach pożaru / 448

4. Eksploatacja / 449

XIV. INSTALACJE I URZĄDZENIA ELEKTRYCZNE W BUDYNKACH ZAKŁADÓW OPIEKI ZDROWOTNEJ / 452

1. Wymagania podstawowe / 452

2. Klasyfikacja pomieszczeń użytkowanych medycznie / 453

3. Wymagania dla instalacji elektrycznych w budynkach zakładów opieki zdrowotnej / 453

4. Ochrona przeciwporażeniowa w pomieszczeniach medycznych grup 0, 1 i 2 / 455

5. Elektryczność statyczna / 457

6. Eksploatacja – kontrola i konserwacja / 458

7. Klasyfikacja urządzeń elektromedycznych pod względem klas ochronności oraz typy ochrony części aplikacyjnych / 459

XV. INSTALACJE FOTOWOLTAICZNE W BUDOWNICTWIE MIESZKANIOWYM / 462

1. Budowa / 462

2. Eksploatacja instalacji fotowoltaicznej PV / 464

XVI. OŚWIETLENIE ELEKTRYCZNE / 467

1. Informacje podstawowe / 467

2. Eksploatacja urządzeń oświetlenia elektrycznego / 471

XVII. ZADANIA SŁUŻB EKSPLOATACYJNYCH – PODSTAWY BHP W ELEKTROENERGETYCE / 474

1. Zadania osób zajmujących się eksploatacją urządzeń, sieci, instalacji elektrycznych na stanowisku eksploatacji „E” oraz stanowisku dozoru „D” / 474

2. Prace pomocnicze przy urządzeniach elektroenergetycznych / 478

3. Ogólna instrukcja bezpieczeństwa i higieny pracy dla osób zajmujących się eksploatacją urządzeń, sieci i instalacji elektrycznych w miejscu pracy / 479

XVIII. PRZEMYSŁOWE MAGAZYNY ENERGII / 485

XIX. BUDOWA I INSTALACJA STACJI ŁADOWANIA (ŁADOWAREK) DO SAMOCHODÓW ELEKTRYCZNYCH / 495

XX. WYKAZ PODSTAWOWYCH PRZEPISÓW OBOWIĄZUJĄCYCH PRZY EKSPLOATACJI I DOZORZE SIECI, INSTALACJI I URZĄDZEŃ ELEKTRYCZNYCH / 507

1. Ustawy / 507

2. Rozporządzenia / 508

3. Normy / 511

4. Literatura / 536

WYBRANE TERMINY I DEFINICJE / 538
WZORY ŚWIADECTWA KWALIFIKACYJNEGO – GRUPA E I D, ZAŁĄCZNIKI / 550
OZNACZENIA POLSKIE I ANGIELSKIE, SKRÓTY / 556

Wprowadzenie

Roman Lewandowski, Magdalena Łasecka-Plura

Spis treści
Przedmowa
Spis ważniejszych oznaczeń 9
1. Wprowadzenie 11
1.1. Rodzaje tłumików i warstw lepko-sprężystych 11
1.2. Ogólny przegląd właściwości materiałów lepko-sprężystych 14
1.3. Definicje wybranych pojęć 15
1.4. Nowe elementy teorii drgań 17
1.5. Informacje literaturowe 18
2. Tłumiki lepko-sprężyste 19
2.1. Modele tłumików 19
2.2. Charakterystyki dynamiczne tłumików 25
2.3. Wpływ temperatury na właściwości dynamiczne materiałów lepko-sprężystych 35
2.4. Informacje literaturowe 37
3. Dynamika układu o jednym stopniu swobody z tłumikiem lepko-sprężystym 38
3.1. Drgania swobodne układu o jednym stopniu swobody 39
3.2. Ustalone drgania harmonicznie 49
3.3. Informacje literaturowe 50
4. Drgania układów o wielu stopniach swobody z tłumikami lepko-sprężystymi 51
4.1. Równania ruchu układów dyskretnych z tłumikami drgań 51
4.2. Charakterystyki dynamiczne konstrukcji z tłumikami drgań 58
4.3. Metoda modalnej energii sprężystej 68
4.4. Ustalone drgania harmoniczne 72
4.5. Numeryczne całkowanie równań ruchu 80
4.6. Bilans energii konstrukcji z tłumikami drgań 83
4.7. Informacje literaturowe 87
5. Dynamika belek i ram wykonanych z materiału lepko-sprężystego 88
5.1. Równania ruchu belek 88
5.2. Drgania swobodne belek 92
5.3. Analiza drgań za pomocą metody elementu skończonego 99
5.3.1. Sformułowanie problemu 99
5.3.2. Charakterystyki dynamiczne ram płaskich 104
5.3.3. Ustalone drgania wymuszane siłami harmonicznie zmiennymi 107
5.4. Wpływ temperatury otoczenia na dynamikę belek i ram 113
5.5. Informacje literaturowe 116
6. Charakterystyki dynamiczne i drgania wymuszone belek warstwowych z warstwami lepko-sprężystymi 117
6.1. Uwagi wstępne 117
6.2. Równania ruchu belek warstwowych 119
6.2.1. Przemieszczenia oraz odkształcenia warstw 119
6.2.2. Równania fizyczne warstw 124
6.2.3. Równanie pracy wirtualnej 126
6.3. Charakterystyki dynamiczne belek warstwowych 126
6.4. Ustalone drgania harmoniczne belek warstwowych 137
6.5. Równania ruchu belki zastępczej 141
6.5.1. Ogólny opis belki warstwowej 141
6.5.2. Opis funkcji zig-zag 141
6.5.3. Odkształcenia warstwy o numerze k 143
6.5.4. Równania fizyczne materiału lepko-sprężystego 143
6.5.5. Wyznaczanie funkcji zig-zag 144
6.5.6. Równanie pracy wirtualnej 145
6.5.7. Dyskretna postać równania pracy wirtualnej i nieliniowy problem własny 149
6.6. Informacje literaturowe 156
7. Wybrane metody rozwiązywania nieliniowego problemu własnego 158
7.1. Metody iteracyjne 158
7.2. Metoda kontynuacji 163
7.3. Informacje literaturowe 169
8. Wrażliwość konstrukcji z tłumikami lepko-sprężystymi na zmianę parametru projektowego 171
8.1. Definicja wrażliwości częstości drgań na zmianę parametru projektowego 171
8.2. Wrażliwość konstrukcji z lepko-sprężystymi tłumikami drgań 177
8.3. Uwagi literaturowe 186
Literatura 187

Najnowsza publikacja z serii „poradnik architekta krajobrazu” to wartościowy przewodnik dla każdego ogrodnika, architekta krajobrazu i osoby związanej z zielenią miejską. Opisane w niej zostały najważniejsze taksony drzew (z 21 rodzajów) przydatne do sadzenia w miastach. W osobnym rozdziale przedstawiono podział drzew pod względem kształtów ich koron, co często determinuje ich wykorzystanie. Uwzględniono też rośliny iglaste, stanowiące ważny element tkanki miejskiej. Książka jest bogato ilustrowana.

• Autor: praca zbiorowa
• Rok wydania: 2025
• Liczba stron : 192
• Oprawa: miękka
• Wymiary: 165 x 235 mm
• Isbn: 9788397479784
• format B5

Spis treści:

Zalety drzew w miastach i przy drogach        

Stan zadrzewień przydrożnych w Polsce       

Czynniki wpływające na przyjęcia nowo posadzonych drzew          

Czynniki ograniczające wzrost drzew przy ulicach i drogach           

Brzoza 

Buk     

Dąb     

Grab    

Jabłoń i grusza              

Jarząb 

Jesion 

Kasztanowiec 

Klon     

Lipa     

Olsza   

Platan 

Robinia              

Surmia              

Świdośliwa      

Topola 

Wiąz   

Wierzba            

Wiśnie, czeremchyi czereśnie             

Wybrane gatunki nagozalążkowe                      

Drzewa o koronach kolumnowych                   

Drzewa o koronach kulistych                                              

Drzewa o koronach stożkowatych                    

Drzewa o koronach zwisłopędowych                

Kora w roli głównej                                     

Domy jednorodzinne. Przewodnik do ćwiczeń projektowych z budownictwa ogólnego to drugie, uzupełnione i rozszerzone wydanie znakomitego podręcznika, który powstał, by wypełnić lukę między obszerną wiedzą teoretyczną a umiejętnością jej praktycznego zastosowania w projektowaniu architektoniczno-budowlanym, ze szczególnym uwzględnieniem realiów budownictwa jednorodzinnego. Książka stanowi uporządkowany zbiór skondensowanej, praktycznej wiedzy i powstała na bazie kilkunastu lat doświadczeń projektowych i dydaktycznych Autorki. Skierowana jest przede wszystkim do studentów budownictwa i architektury, ale także młodych inżynierów i projektantów szukających uporządkowanej wiedzy w tym zakresie.

Materiał został ułożony tak, by wspomagać czytelnika w procesie decyzyjnym podczas wykonywania projektu. Na początku zamieszczono ogólne informacje dotyczące zasad wykonywania rysunków oraz wybrany zbiór przepisów prawnych koniecznych do zastosowania przy projektowaniu domu mieszkalnego jednorodzinnego. W kolejnym rozdziale omówiono wstępne projektowanie układu konstrukcyjnego, które wykonuje się na etapie koncepcji architektonicznej. Następne rozdziały omawiają szczegółowo poszczególne elementy budynku od dachu do fundamentów, czyli w kolejności projektowania układu konstrukcyjnego. W ostatnim rozdziale przedstawiono zawartość poszczególnych rysunków oraz opis techniczny. Załącznik zawiera komplet rysunków omawianych w książce, który stanowi zakres projektu wykonywanego przez studentów. Przedstawiono także algorytm postępowania przy wykonywaniu dokumentacji projektu.

Kluczowe zalety książki:

• Praktyczne know-how – umiejętność zastosowania wiedzy w praktyce, cały proces projektowy domu jednorodzinnego krok po kroku.
• Nowoczesne i aktualne standardy projektowania – sposoby postępowania zgodne z obecnie powszechnie stosowanymi w projektowaniu architektoniczno-budowlanym zasadami, z uwzględnieniem dynamiki rozwoju technologii i materiałów.
• Integracja z CAD/BIM oraz kwestie związane z komputerowym wspomaganiem projektowania.
• Kompleksowe ujęcie – od aspektów prawnych i wymagań techniczno-użytkowych, po szczegóły konstrukcyjne i wykończeniowe aż po wzorcową dokumentację projektową, wzory i listy kontrolne, które ułatwią finalizację projektu.

• Autor: Julian Wiatr
• Rok wydania: 2026, wydanie II, rozszerzone i uaktualnione
• ISBN: 978-83-64094-85-9
• Liczba stron: 248
• Oprawa: miękka
• Format: 16x23 cm

Spis treści

Od Autora / 5

1. Nagrzewanie się kabli i przewodów / 7
2. Ogólne zasady doboru przewodów oraz ich zabezpieczeń / 9
3. Dobór przewodów i kabli na długotrwałą obciążalność prądową i przeciążalność / 29
4. Sprawdzanie dobranych przewodów i kabli na warunki zwarciowe oraz wymagania zwarciowe stawiane zabezpieczeniom / 44
5. Sprawdzanie dobranych kabli lub przewodów na warunek spadku napięcia / 67
6. Sprawdzanie dobranych przewodów i kabli z warunku samoczynnego wyłączenia / 75
7. Wyznaczanie przekroju przewodu neutralnego w obwodach zasilających odbiorniki nieliniowe / 94
8. Dobór przewodów do zasilania urządzeń elektrycznych, które muszą funkcjonować w czasie pożaru / 97
9. Dobór przewodów połączonych równolegle / 110
10. Tabele doboru i oznaczenia przewodów / 120
11. Dobór przewodów szynowych / 159
12. Wymagania dla kabli i przewodów wynikające z Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. / 174
13. Instalacje fotowoltaiczne – dobór falownika, przewodów oraz ich zabezpieczeń. Neutralizacja zagrożeń od instalacji PV w czasie pożaru / 188
14. Poprawność doboru przewodów instalowanych wewnątrz rozdzielnicy jako warunek minimalizacji zagrożeń pożarowych / 202
15. Literatura / 221

Od Autora

Przewody elektryczne stanowią podstawowy element każdej instalacji elektrycznej stanowiącej wyposażenie budynku. Od ich poprawnego doboru zależy również bezpieczeństwo osób użytkujących instalację oraz bezpieczeństwo pożarowe budynku. Zasady doboru przewodów są jednoznacznie określone w normach przedmiotowych, z których jednak projektanci elektrycy nie zawsze korzystają, co w konsekwencji powoduje, że projektowana instalacja może mieć wiele błędów.

Bardzo istotne jest dobranie właściwych zabezpieczeń przewodów i kabli. Problematyka doboru zabezpieczeń przeciążeniowych oraz zabezpieczeń zwarciowych przewodów i kabli niskiego napięcia jest związana z ich roboczą i zwarciową obciążalnością prądową. Pierwszym krokiem jest ustalenie wartości spodziewanego prądu obciążenia IB, który stanowi podstawę doboru prądu znamionowego zabezpieczenia In oraz wstępnego doboru obciążalności długotrwałej Iz przewodu. Drugim krokiem jest dobór prądu znamionowego i/lub nastawczego zabezpieczenia nadprądowego w taki sposób, aby wytrzymały prąd IB spodziewanego obciążenia oraz prądy załączeniowe, będące prądami normalnego użytkowania. Trzecim krokiem jest dobór przekroju przewodu w taki sposób, aby spełniał on wymagania w zakresie wytrzymałości mechanicznej, obciążalności cieplnej długotrwałej i zwarciowej, dopuszczalnego spadku napięcia oraz warunki ochrony przeciwporażeniowej zgodnie z wymaganiami normy PN-HD 60364-4-41:2009 Instalacje elektryczne niskiego napięcia. Część 4-41: Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Ochrona przed porażeniem elektrycznym.

Osobnym problemem jest dobór przewodów do zasilania urządzeń ppoż., które muszą funkcjonować w czasie pożaru, kiedy występuje wysoka temperatura powodująca znaczny wzrost rezystancji przewodów zasilających. Zagadnienia te nie zostały dotychczas objęte normalizacją, w związku z czym często projektanci nieświadomie popełniają podczas projektowania instalacji wiele błędów, mimo że pozornie dobór przewodów został wykonany zgodnie z obowiązującymi przepisami i normami.

Generalnie w obwodach bezpieczeństwa, do których należy zaliczyć urządzenia ppoż., takie jak np. oświetlenie awaryjne, pompy pożarowe, pompy tryskaczowe, DSO oraz dźwigi dla ekip ratowniczych, a także obwody bezpieczeństwa w ruchu lotniczym, kolejowym, drogowym i wodnym oraz w obwodach kontroli dostępu, nie należy stosować wyłączników różnicowoprądowych oraz zabezpieczeń przeciążeniowych. W obwodach tych w celu wyeliminowania przypadkowych zadziałań, prądy znamionowe lub nastawcze zabezpieczeń zwarciowych należy zawyżyć o jeden lub dwa stopnie w porównaniu z zwartością wynikającą ze zwykłych zasad ich doboru. Przy doborze zabezpieczeń należy również pamiętać o zachowaniu wybiórczości ich działania z zabezpieczeniami usytuowanymi na niższych stopniach zabezpieczeń.

Niniejsze opracowanie w zamierzeniu Autora ma być podręczną „ściągą” dla projektantów i wykonawców, z której będą mogli zawsze skorzystać w warunkach budowy. Czytelników, którzy chcieliby pogłębić swoją wiedzę w zakresie doboru przewodów i kabli nn oraz ich zabezpieczania, zachęcamy do lektury książki pt. „Ochrona przeciwporażeniowa oraz dobór przewodów i ich zabezpieczeń w instalacjach elektrycznych niskiego napięcia”, naszego autorstwa, wydanej w ramach serii wydawniczej „Zeszyty dla elektryków”.

Aktualne wydanie uwzględnia zmiany wynikłe z wycofania bez zastąpienia w dniu 10 maja 2017 r. przez prezesa PKN normy PN-IEC 60364-5-523:2001 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Obciążalność prądowa długotrwała przewodów.

Zawarte w publikacji tabele dopuszczalnej obciążalności prądowej przewodów są zgodne z wymaganiami normy PN-HD 60364-5-52:2011 Instalacje elektryczne niskiego napięcia. Część 5-52: Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Oprzewodowanie

Julian Wiatr

Tytuł ten podsumowuje seminarium Naukowo-Techniczne, które odbyło się we Wrocławiu w dniach 21-22 listopada 2024 roku, organizowane przez Katedrę Dróg, Mostów, Kolei i Lotnisk Wydziału Budownictwa Lądowego i Wodnego Politechniki Wrocławskiej.
Wstęp:
W Europie i w Polsce znaczna część obiektów mostowych (drogowych i kolejowych) jest eksploatowana od kilkudziesięciu lat. Na liniach kolejowych istnieją i dalej są eksploatowane obiekty liczące nawet 178 lat.
Jest rzeczą naturalną, że eksploatowane od wielu lat obiekty uległy licznym uszkodzeniom i zestarzały się funkcjonalnie. Wiele z nich (szczególnie obiektów kolejowych) nie spełnia aktualnych wymagań i stanowią one przeszkodę w eksploatacji ciągów komunikacyjnych.
Utrzymanie istniejącej infrastruktury jest więc problemem ważnym dla prawidłowego funkcjonowania kraju, pochłaniającym znaczne koszty i absorbującym potencjał kadry inżynierskiej i naukowej.
Z tych powodów tegoroczne Wrocławskie Dni Mostowe poświęciliśmy zagadnieniom utrzymania mostów takim jak:
– sprawność funkcjonujących systemów utrzymania obiektów drogowych i kolejowych,
– współpraca z konserwatorami zabytków obejmująca sposoby utrwalenia dorobku
historycznego inżynierii mostowej,
– nowoczesne metody diagnostyki,
– metody napraw i modernizacji,
– nowe materiały i technologie stosowane do napraw,
W tym miejscu pragnę, w imieniu Komitetu Organizacyjnego, podziękować Autorom za przygotowanie referatów, Komitetowi Programowemu za merytoryczną ocenę zgłoszonych prac oraz Sponsorom za wsparcie finansowe, a Uczestnikom wydarzenia życzę wyniesienia z obrad wiedzy przydatnej dla przyszłych wyzwań zawodowych w obszarze inżynierii mostowej.

W książce zawarto ponad 40 prac związane z omawianymi zagadnieniami.
Lista artykułów

Wrocławskie Dni Mostowe:

1. Mosty podwieszone i wiszące
2. Technologiczne aspekty w projektowaniu i budowie mostów betonowych
3. Kładki dla pieszych - architektura, projektowanie, realizacja, badania
4. Mosty Stalowe. Projektowanie, technologie budowy, badania, utrzymanie
5. Obiekty mostowe na autostradach i drogach ekspresowych
6. Prefabrykacja w budownictwie
7. Aktualne realizacje mostowe
8. Trwałość obiektów mostowych
9. Obiekty mostowe w infrastrukturze miejskiej
10. Współczesne technologie budowy mostów
11. Mosty łukowe - dzieła kultury. Projektowanie, budowa, utrzymanie
12. Duże mosty wieloprzęsłowe
13. Mosty. Przemiany w projektowaniu i technologiach budowy
14. Mosty hybrydowe
15. Mosty a środowisko
16. Bezpieczeństwo budowli mostowych
17. Wyzwania współczesnego mostownictwa
18. Obiekty kolejowe
19. Diagnostyka i utrzymanie obiektów mostowych

Praktyczny poradnik autorstwa eksperta branży budowlanej i członka Polskiego Stowarzyszenia Dekarzy – Krzysztofa Patoki.

Autor w przystępny sposób omawia w książce zasady prawidłowej wentylacji dachów i pokryć dachowych, wskazuje skutki błędów wykonawczych, a także podpowiada, jak właściwie dobierać membrany dachowe i inne elementy układu dachowego.

To pozycja skierowana przede wszystkim do dekarzy, wykonawców i doradców technicznych, projektantów i inżynierów budownictwa, uczniów techników i studentów kierunków budowlanych, a także osób odpowiedzialnych za doradztwo i sprzedaż materiałów dachowych

Publikacja łączy wiedzę techniczną z praktycznym doświadczeniem autora, dlatego stanowi cenne narzędzie edukacyjne i zawodowe dla całej branży dekarskiej.

O autorze
Krzysztof Patoka jest absolwentem Wydziału Mechanicznego Energetyki i Lotnictwa Politechniki Warszawskiej. Jego działalność zawodowa związana jest z budownictwem. Od początku lat 90. XX w. jego specjalnością jest technika dachowa. Prowadził firmy remontowo-budowlane i handlowo-konsultacyjne. Pracował dla wielu producentów materiałów pokryciowych. Ma uprawnienia rzemieślnicze w dziedzinie stolarki budowlanej i dekarstwa. Jest ekspertem Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Przemysłu Materiałów Budowlanych oraz członkiem stowarzyszenia DAFA. Jest autorem wielu publikacji dotyczących dachów: poradników i artykułów w czasopismach branżowych.

Spis treści:
1. Dlaczego wentyluje się dachy
2. Ogólne zasady wentylacji dachów
3. Wentylacja dachów o nachyleniu 0–15°
4. Wentylacja dachów pochyłych
5. Wymiary szczelin wentylacyjnych
6. Wlot i wylot szczeliny wentylacyjnej
7. Elastyczne wyroby wodochronne w dachach i stropodachach
8. Remont dachu
9. Najczęstsze problemy dotyczące wentylacji dachów
10. Szron na dachu

Skrypt z ćwiczeń laboratoryjnych z mechaniki płynów został przygotowany z myślą o studentach kierunku inżynieria chemiczna i procesowa. Może on również służyć pomocą studentom innych kierunków technicznych w nabyciu praktycznej wiedzy o badaniach doświadczalnych stabilności hydrodynamicznej i oporów przepływu płynu, metodach wyznaczania charakterystyk pracy pomp czy metodach kalibracji przepływomierzy zwężkowych.
Podstawowym celem skryptu jest pomoc studentom w przygotowaniu się do ćwiczeń laboratoryjnych z mechaniki płynów, poprawnym i bezpiecznym wykonaniu doświadczeń oraz opracowaniu wyników pomiarów. Zestaw ćwiczeń został tak dobrany, aby studenci mogli wykorzystać w praktyce wiedzę teoretyczną nabytą w trakcie wykładów i ćwiczeń projektowych z mechaniki płynów prowadzonych na pierwszym i drugim stopniu studiów.

Wydanie: 1, 2025
Format: B5
Stron: 82
ISBN 978-83-8156-788-6

autorzy P. Więch, S. Zakrzewski

Warszawa 2025,

wydanie poprawione i uzupełnione,

ISBN 978-83-249-8688-0

str. 43

 Opracowanie zawiera warunki techniczne wykonania i odbioru zbrojenia konstrukcji żelbetowych realizowanych jako monolityczne lub prefabrykowane. W zeszycie uwzględniono obecny stan prawny i odniesiono się do niego w zapisach.

W publikacji podjęto zagadnienia dotyczące: materiałów do wykonania zbrojenia, odbioru tych materiałów i robót zbrojarskich, odchyłek wykonania zbrojenia, tolerancji spoin, łączenia prętów przez zgrzewanie i spawanie oraz kontroli jakości połączeń spajalnych.

Opracowanie zawiera załącznik z tablicami na temat m.in. gatunków stali zbrojeniowej, cechowania prętów czy gatunków elektrod.

Wydanie: 1, 2026
Format: B5
Stron: 186
ISBN 978-83-8156-836-4 (druk)

W monografii za docelowe rozwiązanie w obszarze sterowania oświetleniem drogowym przyjęto system adaptacyjny, który na podstawie rzeczywistych danych pomiarowych umożliwia dynamiczną regulację poziomu oświetlenia i jego bieżące dostosowanie do aktualnych warunków na drodze. Wdrożenie takich systemów napotyka jednak istotne bariery. Najważniejszą z nich są wysokie nakłady inwestycyjne związane z koniecznością budowy szerokiej sieci czujników pomiarowych oraz doposażenia opraw oświetlenia w indywidualne sterowniki, umożliwiające płynną regulację strumienia świetlnego opraw oświetleniowych (z zachowaniem parametrów jakościowych zasilania, tj. mocy, współczynnika mocy, harmonicznych prądu i napięcia itd.). Niezbędne do spełnienia są również wymagania w zakresie budowy rozwiązań teleinformatycznych, umożliwiających optymalizację oświetlenia przy jednoczesnym zachowaniu odporności i cyberbezpieczeństwa systemu. Dodatkowym wyzwaniem jest brak jednolitych standardów i wytycznych dotyczących implementacji dynamicznego sterowania, a także nieprecyzyjne regulacje prawne odnoszące się do odpowiedzialności w przypadku wystąpienia zdarzeń drogowych. Równolegle problemem pozostaje ograniczona integracja systemów sterowania oświetleniem z rzeczywistymi danymi dotyczącymi uczestników ruchu, obejmującymi zarówno pojazdy, rowerzystów, jak i pieszych. Istotne znaczenie mają również informacje o warunkach atmosferycznych, takich jak opady atmosferyczne, lub zdarzenia występujące na sąsiednich drogach, które mogą wpływać na zachowania użytkowników dróg. Dopiero kompleksowa integracja różnorodnych danych umożliwi skuteczne wdrażanie adaptacyjnych algorytmów sterowania, które potrafią optymalnie dostosowywać poziom oświetlenia do dynamicznie zmieniających się potrzeb na drodze w ujęciu zarządzania całym oświetlanym obszarem.