Nowości

ISBN 978-83-66602-89-2

ISBN 978-83-980704-0-9

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 198

format B5

oprawa miękka

Celem podręcznika jest kompleksowe przedstawienie zagadnień związanych z prowadzeniem działań gaśniczych jako integralnej części działań ratowniczych, ze szczególnym uwzględnieniem uwarunkowań organizacyjnych, taktycznych i technicznych obowiązujących w krajowym systemie ratowniczo-gaśniczym (KSRG). Publikacja została opracowana jako podstawowy materiał dydaktyczny dla studentów Akademii Pożarniczej. Podręcznik łączy wiedzę teoretyczną, opartą na analizie aktualnej literatury fachowej, aktów prawnych i norm, z wiedzą praktyczną, wynikającą z doświadczeń operacyjnych oraz obowiązujących zasad i procedur stosowanych w jednostkach ochrony przeciwpożarowej. Istotnym elementem opracowania są wyjaśnienia do ćwiczeń, przykładowe zadania oraz elementy analizy przypadków, które mają na celu rozwijanie umiejętności praktycznego zastosowania wiedzy w warunkach zbliżonych do rzeczywistych działań. Zakres podręcznika ma charakter przekrojowy i obejmuje kluczowe obszary niezbędne do zrozumienia, zaplanowania i bezpiecznego prowadzenia działań gaśniczych. [ze wstępu]

To publikacja, na którą studenci uczelni pożarniczej, jak również strażacy w Polsce, wiele lat czekali. Książka w sposób gruntowny uporządkowuje i przedstawia wiedzę teoretyczną oraz praktyczną w kontekście rzeczywistych działań ratowniczych. Niewątpliwie można stwierdzić, że oceniana publikacja łączy obszary wynikające z analizy literatury fachowej i obowiązujących przepisów prawa z doświadczeniami praktycznymi, stanowiącymi istotny element przygotowania do służby i pracy zawodowej. Ponadto przy pomocy nowatorskich metod i technik badawczych przedstawia podstawowe pojęcia i ramy prawne, jak również zagadnienia organizacyjne, taktyczne oraz techniczne związane z prowadzeniem działań gaśniczych. Wartością dodaną podręcznika akademickiego są zagadnienia poświęcone bezpieczeństwu ratowników, organizacji terenu działań oraz zaopatrzeniu wodnemu w prowadzonych działaniach gaśniczych. [z recenzji dr. hab. Marcina Anszczaka]

Książka dotyczy obowiązujących przepisów w obszarze budownictwa, w szczególności zasad projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych. Kluczowym elementem jest zapewnienie bezpieczeństwa w procesie budowlanym, co regulowane jest przez przepisy Prawa budowlanego, szczególnie art. 5, który określa wymagania dotyczące projektowania, budowy i użytkowania obiektów. Autorzy podkreślają znaczenie wspomagania komputerowego w projektowaniu, jednak odpowiedzialność za ewentualne błędy spoczywa na projektantach, a nie twórcach oprogramowania. Książka skierowana jest do początkujących projektantów, studentów oraz osób odpowiedzialnych za utrzymanie obiektów budowlanych.

SPIS TREŚCI
1. Wstęp 5
2. Wprowadzenie 7
3. Wartości charakterystyczne obciążeń stałych. 9
3.1. Ciężary objętościowe wybranych wyrobów budowlanych 11
3.2. Podstawowy podział obciążeń 15
4. Wartości charakterystyczne obciążeń zmiennych 35
4.1. Wartości charakterystyczne obciążeń zmiennych użytkowych 35
4.2. Wartości charakterystyczne obciążenia śniegiem 36
4.3. Wartości charakterystyczne obciążenia wiatrem 45
5. Zasady przyjmowania wartości obliczeniowej obciążeń 60
5.1. Stan graniczny nośności – SGN 60
5.2. Stan graniczny użytkowalności – SGU 62
5.2.1. Konstrukcje żelbetowe 62
5.2.2. Konstrukcje drewniane. 63
5.2.3. Konstrukcje stalowe 63
5.3. Niezawodność konstrukcji 64
6. Zbieranie obciążeń na fundamenty 76
7. Projektowanie stropów i stropodachów 83
7.1. Rodzaje stropów 83
7.1.1. Wybrane stropy dawniej stosowane 83
7.1.2. Wybrane stropy obecnie stosowane 86
7.1.3. Stropy na belkach drewnianych 91
7.2. Rodzaje stropodachów 95
7.3. Rozpiętości efektywne belek stropowych i minimalne głębokości
oparcia stropów na podporach 100
7.3.1. Stropy żelbetowe, w tym belki stropów gęstożebrowych 100
7.3.2. Stropy na belkach drewnianych 102
7.3.3. Stropy na belkach stalowych 104
7.4. Przyjmowanie schematu statycznego 105
7.5. Przykłady wymiarowania stropów i stropodachów 106
8. Projektowanie konstrukcji drewnianych 152
8.1. Informacje ogólne 152
8.2. Zasady wymiarowania konstrukcji drewnianych 155
8.3. Przykłady obliczeniowe 164
9. Projektowanie konstrukcji murowych 191
9.1. Informacje ogólne 191
9.2. Zasady wymiarowania ścian obciążonych głównie pionowo 195
9.3. Przykłady obliczeniowe 203
10. Podsumowanie 220
11. Bibliografia. 221

1. Wstęp
Obowiązujące przepisy w obszarze budownictwa normują działalność doty-
czącą: projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych. Klu-
czowym elementem jest zapewnienie bezpieczeństwa w procesie budowlanym.
Prawo budowlane w art. 5. określa wymagania, jakie powinien spełniać obiekt
budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim
urządzeniami budowlanymi, odnoszącymi się do jego projektowania, budowy,
użytkowania i utrzymywania. Przepis ten mówi, że mając na uwadze przewidy-
wany okres jego użytkowania oraz wymagania określone w przepisach, w tym
techniczno-budowlanych, a także kierując się zasadami wiedzy technicznej, należy
zapewnić spełnienie:
− wymagań podstawowych dotyczących: nośności i stateczności konstrukcji,
bezpieczeństwa pożarowego, higieny, zdrowia i środowiska, bezpieczeń-
stwa użytkowania i dostępności obiektów, ochrony przed hałasem, oszczęd-
ności energii i izolacyjności cieplnej, zrównoważonego wykorzystania
zasobów naturalnych;
− warunków użytkowych zgodnych z przeznaczeniem obiektu, w szczególności
w zakresie: zaopatrzenia w wodę i energię elektryczną oraz, odpowiednio do
potrzeb, w energię cieplną i paliwa (przy założeniu efektywnego wykorzystania
tych czynników), usuwania ścieków, wody opadowej i odpadów, możliwości
dostępu do usług telekomunikacyjnych;
− możliwości utrzymania właściwego stanu technicznego;
− niezbędnych warunków do korzystania z obiektów użyteczności publicznej
i mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego przez osoby niepełnosprawne;
− warunków bezpieczeństwa i higieny pracy;
− ochrony ludności zgodnie z wymaganiami obrony cywilnej;
− ochrony obiektów wpisanych do rejestru zabytków oraz obiektów objętych
ochroną konserwatorską;
− odpowiedniego usytuowania na działce budowlanej;
− poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych
interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej;
− warunków bezpieczeństwa i ochrony zdrowia osób przebywających na terenie
budowy.
W czasach wszechobecnego wspomagania komputerowego projektanci nie
mogą obyć się już bez programów umożliwiających prawidłowy dobór wielkości
przekrojów elementów konstrukcyjnych wykonanych z założonych materiałów
budowlanych, takich jak: stal, żelbet, drewno czy cegła.
Należy jednak pamiętać, że to nie autorzy oprogramowania, ale projektanci
z niego korzystający ponoszą pełną odpowiedzialność za skutki ewentualnych
błędów projektowych.
Niezależnie od konieczności manualnego opanowania umiejętności korzysta-
nia z programów obliczeniowych ważne jest posiadanie wiedzy, która pozwoli na
oszacowanie poprawności otrzymanych wyników.
Pozwoli to również na prawidłowe dobranie materiału, z którego wykonana
zostanie konstrukcja, zdefiniowanie modelu obliczeniowego, przyłożenie do tego
modelu obciążeń, a następnie wybór odpowiednich schematów obliczeniowych
udostępnianych w danym programie, które prowadzą do otrzymania ostatecznych
wyników.
Zamierzeniem autorów jest, aby publikacja dotarła do jak najszerszego grona
czytelników stojących na początku drogi projektanta czy studenta kierunków
budowlanych. Autorzy liczą również na zainteresowanie osób zajmujących się utrzy-
maniem obiektów budowlanych w celu właściwej oceny problemów technicznych.
dr hab. inż. Jacek Szer, prof. PŁ

• AutorGrzegorz Winiarski
• Rok2025
• ISBN978-83-7947-659-6
• Strony183
• Oprawamiękka
• Językpolski
• FormatB5

W pracy przedstawiono wyniki badań teoretycznych i doświadczalnych dotyczących nowego procesu kształtowania wyrobów stopniowanych metodą spęczania ze strefą odkształcenia o zmiennym położeniu. Dokonano analizy stanu zagadnienia obejmującej przegląd metod wytwarzania odkuwek stopniowanych. Zaliczono do nich różne technologie realizowane z wykorzystaniem specjalistycznych lub uniwersalnych maszyn kuźniczych, w których jako wsad stosuje się odcinki prętów lub rur. Na podstawie wniosków wyciągniętych z przeglądu literatury opracowano nową metodę plastycznego kształtowania, która umożliwia wytwarzanie wyrobów pełnych i drążonych o zróżnicowanym przekroju poprzecznym na długości. Proces polega na spęczaniu, w trakcie którego strefa odkształcenia materiału zmienia swoje położenie dzięki odpowiedniej kinematyce narzędzi. Technologia realizowana jest z wykorzystaniem uniwersalnej prasy kuźniczej, w której montowany jest specjalistyczny przyrząd. Badania procesu rozpoczęto od analizy teoretycznej w oparciu o obliczenia wykonane metodą elementów skończonych. Na potrzeby budowy modelu numerycznego analizowanej metody wykonano badania wstępne, w których określono krzywą płynięcia materiału odkształcanego, wyznaczono warunki tarcia pomiędzy tym materiałem a narzędziami oraz przeanalizowano zjawisko wyboczenia wsadu w postaci odcinka pręta oraz rury, do jakiego może dojść w początkowej fazie spęczania ze strefą odkształcenia o zmiennym położeniu. Uzyskane wyniki obliczeń numerycznych dały podstawę do wykonania analizy teoretycznej procesu, którą ukierunkowano na określenie wpływu wybranych parametrów technologicznych na przebieg procesu i jakość wyrobu. Na jej podstawie zaprojektowano i wykonano specjalistyczny przyrząd, dzięki któremu zrealizowano badania doświadczalne technologii. Wybrane podzespoły oprzyrządowania napędzane są za pomocą suwaka uniwersalnej prasy kuźniczej, podczas gdy pozostałe przemieszczają się wskutek sił generowanych przez siłowniki hydrauliczne, w które wyposażony jest przyrząd. Przeprowadzone badania doświadczalne, podobnie jak wspomniane obliczenia numeryczne, wykazały słuszność przyjętej koncepcji kształtowania odkuwek stopniowanych pełnych i drążonych. Możliwości aplikacyjne opracowanej technologii, poza elementarnymi odkuwkami, zostały przedstawione na przykładzie złożonych geometrycznie wyrobów, które wymagają formowania plastycznego rozłożonego na kilka etapów. Zrealizowane prace zostały podsumowane stosownymi wnioskami.

• AutorMarta Dziuba - Kozieł
• Rok2025
• ISBN978-83-7947-644-2
• Strony111
• Oprawamiękka
• Językpolski
• FormatB5

Tematem monografii jest zagadnienie pomiaru kąta obrotu płaszczyzny polaryzacji światła propagującego w światłowodzie. W zastosowanym układzie pomiarowym elementem czułym na zmiany kąta obrotu płaszczyzny polaryzacji światła jest skośna siatka Bragga. Widmo światła propagującego przez siatkę rejestrowane jest za pomocą analizatora widma, a następnie przetwarzane numerycznie w celu wyliczenia zmierzonego kąta obrotu.
Dokonano analizy możliwości wykorzystania dyskretnej transformaty falkowej do przetworzenia zmierzonego widma światła na kąt obrotu płaszczyzny polaryzacji światła. Zaproponowano, wykonano, przebadano i przedyskutowano autorską metodę wyznaczania kąta obrotu polaryzacji światła wykorzystującą dyskretną transformatę falkową, udowadniając tym samym możliwość zastosowania analizowanego przetworzenia w badanym zastosowaniu. W pierwszej części monografii opisano działania siatek Bragga oraz omówiono ich rodzaje. Przedstawiono również metody wytwarzania siatek Bragga oraz sposób wytworzenia siatek na potrzeby niniejszej pracy. Drugą część monografii poświęcono zagadnieniu pomiaru kąta obrotu płaszczyzny polaryzacji światła. Omówiono istniejący stan techniki. Przedstawiono stanowisko laboratoryjne wykorzystywane w trakcie badań. Przeanalizowano właściwości dyskretnej transformaty falkowej w kontekście jej przydatności w prowadzonych badaniach. Na podstawie przeprowadzonej analizy zaprojektowano autorską metodę pomiaru kąta obrotu płaszczyzny polaryzacji światła wykorzystującą badane przekształcenie.
W monografii udowodniono, że możliwy jest pomiar kąta obrotu płaszczyzny polaryzacji światła propagującego w światłowodzie w zakresie 0–180°, a dyskretna transformata falkowa może być z powodzeniem użyta do przeprowadzenia wymaganych obliczeń.

• Autor Paweł Wlaź
• Rok 2025
• ISBN 978-83-7947-639-8
• Strony 123
• Oprawa miękka
• Język polski
• Format B5

Skrypt został opracowany na podstawie notatek do wykładów i laboratoriów
z przedmiotu „metoda Monte Carlo” prowadzonego na studiach
pierwszego stopnia na kierunku matematyka w Politechnice Lubelskiej.
W skrypcie omawiane są sposoby generowania pseudolosowych
próbek z różnych rozkładów, metody mierzenia dokładności oraz redukcji
wariancji, obliczenia quasi‐Monte Carlo, obliczenia związane
z procesami stochastycznymi i algorytm Metropolisa–Hastingsa.

Wyd 2026

Format PDF

str 85

Spis treści
Streszczenie ....................................................................................................................... 5
Summary ........................................................................................................................... 5
Przedmowa ................................................................................................................................... 7
1. Wprowadzenie .......................................................................................................................... 9
1.1. Ogólne informacje o projektowaniu konstrukcji z uwagi na warunki
pożarowe według Eurokodów ................................................................................... 9
1.2. Przeznaczenie i zakres stosowania poradnika .......................................................... 10
2. Podstawy projektowania konstrukcji drewnianych z uwagi na warunki pożarowe ............. 11
2.1. Oddziaływania termiczne pożaru na konstrukcje .................................................... 11
2.2. Klasy odporności ogniowej według PN-EN 13501-2 .............................................. 12
2.3. Zasady ustalania obciążeń w warunkach pożarowych według PN-EN 1991-1-2 ...... 15
3. Zachowanie się konstrukcji drewnianych w warunkach pożarowych .................................. 19
3.1. Charakterystyka ogólna ........................................................................................... 19
3.2. Zwęglanie drewna i materiałów drewnopochodnych .............................................. 19
3.3. Właściwości wytrzymałościowe drewna w wysokiej temperaturze ........................ 26
3.4. Właściwości termiczne drewna ............................................................................... 27
4. Zasady projektowania konstrukcji drewnianych z uwagi na warunki pożarowe ................. 31
4.1. Informacje ogólne .................................................................................................... 31
4.2. Zasady projektowania w warunkach normalnych według PN-EN 1995-1-1 ........... 31
4.3. Zasady projektowania konstrukcji drewnianych z uwagi na warunki pożarowe ..... 36
4.4. Metoda zredukowanego przekroju ........................................................................... 38
4.5. Metoda zredukowanych właściwości ...................................................................... 38
4.6. Przykłady obliczeń................................................................................................... 42
5. Odporność ogniowa zestawów ściennych i stropowych ....................................................... 53
5.1. Analiza funkcji nośnej ............................................................................................. 53
5.2. Analiza funkcji oddzielającej ................................................................................... 60
6. Projektowanie połączeń .......................................................................................................... 71
6.1. Zasady ogólne .......................................................................................................... 71
6.2. Złącza z bocznymi elementami drewnianymi (złącza typu drewno-drewno) .......... 72
6.3. Złącza z zastosowaniem zewnętrznych płytek stalowych
(złącza typu drewno-stal) ........................................................................................ 82
Bibliografia ................................................................................................................................. 83

ISBN: 978-83-68390-25-4
liczba stron: 288
format: B5
oprawa: miękka
rok wydania: 2025
wydanie: 1

W monografii przedstawiono wyniki badań wykonanych w Katedrze Maszyn i Urządzeń Energetycznych. Dotyczyły one instalacji fotowoltaicznych i skupiały się przede wszystkim na określeniu rzeczywistych mocy i energii uzyskiwanej w przeciągu roku. Dużą część monografii poświęcono również elektrolizerom wody do produkcji czystego wodoru. Praca odnosi się także do opisu wodorowych ogniw paliwowych z polimerową membraną elektrolityczną. 

Dotychczas na rynku wydawniczym nie została wydana książka o takiej tematyce.[…] praca jest nowatorska, o unikatowym ujęciu tematu, skupiająca specjalistów w tym zakresie.

dr hab. Anna Biedunkiewicz

Niniejsza publikacja jest pierwszą próbą zebrania wielodziedzinowego materiału oraz pierwszą próbą systematyki tężni w Polsce. Stanowi rzeczowy i konsekwentnie opracowany materiał – punkt wyjścia do dalszych badań.

dr hab. inż. arch. 
Anna Dybczyńska-Bułyszko, prof. PW

Przedmowa / 7

Agnieszka Chudzińska
Transformacja funkcji tężni solankowych na przestrzeni wieków. Między dziedzictwem a polityką / 9

Agnieszka Chudzińska, Piotr Opałka
Współczesne tężnie solankowe. Między tradycją a innowacją / 33

Ryszard Wojtasiewicz
Budowanie tężni krok po kroku / 59

Marta Chylińska, Damian Rumiński
Impregnacja drewna do budowy tężni / 89

Arkadiusz Krawiec
Solanki i wody chlorkowo-sodowe w Polsce / 107

Aleksandra Burkowska-But, Weronika Szuba
Mikroorganizmy w solankach tężniowych / 121

Jolanta Zegarska 
Zastosowanie wód chlorkowo-sodowych w lecznictwie / 145

Marta Chylińska, Przemysław Drzazga
Użytkowanie tężni / 175

Informacje o autorach / 189

Celem opracowania jest pokazanie problemów, z jakimi muszą się zmierzyć projektanci urządzeń dla przemysłu spożywczego, w których realizowane są procesy cieplne, aby urządzenia te były przyjazne dla użytkownika i środowiska. Podejmowane działania mają zapewnić m.in. zmniejszenie zużycia energii, wykorzystanie wszystkich składników przetwarzanego surowca, a co za tym idzie, zmniejszenie śladu węglowego.

Spis treści
1 Wstęp 9
2 Charakterystyka sterylizatorów 11
21 Czynniki wpływające na dobór sterylizatora 11
22 Podział sterylizatorów 12
221 Sterylizatory z powietrzem jako medium grzejnym 12
222 Sterylizatory parowe 12
223 Sterylizatory parowo-powietrzne 14
224 Sterylizator mikrofalowy 16
225 Sterylizatory wodne ogrzewane parą w procesie barbotażu 17
226 Sterylizatory wodne ogrzewane przeponowo parą wodną 18
3 Procedura doboru medium grzejnego 24
31 Metodyka doboru medium grzejnego 24
32 Selekcja mediów grzejnych 25
321 Warunki brzegowe 25
322 Potencjalne media grzejne 26
323 Ocena spełnienia warunków brzegowych 27
33 Wybór medium grzejnego 28
4 Odzysk ciepła z procesu sterylizacji 29
41 Możliwość wykorzystania ciepła poprocesowego 29
42 Organizacja gospodarki energetycznej
w zakładzie realizującym proces sterylizacji 30
43 Bezpośredni odzysk ciepła 30
44 Wykorzystanie ciepła do celów chłodniczych 31
45 Wykorzystanie ciepła z nośnika o niskiej temperaturze 34
5 Schładzanie sterylizatora 35
51 Model obliczeniowy dla procesu schładzania sterylizatora 35
52 Charakterystyka programu komputerowego 40
53 Analiza obliczeniowa dla serii procesów schładzania 44
6 Badania eksperymentalne sterylizatora
z systemem kaskadowym 55
61 Struktura stanowiska 55
62 System kaskadowego schładzania sterylizatora,
wersja uproszczona 57
63 System pomiarowy stosowany w układzie
schładzania kaskadowego 59
8 Spis treści
64 Wyniki badań układu z kaskadowym schładzaniem sterylizatora 69
65 Wnioski końcowe z badań sterylizatora 81
7 Wybór medium grzejnego, określenie zmienności temperatur
i ciśnień dla medium grzejnego wyparki 82
8 Dobór kształtu powierzchni wymiany ciepła
i typu mieszadła 84
9 Model matematyczny wyparki 87
91 Informacje wstępne 87
92 Równania bilansowe masy i energii 89
921 Strumienie masy 89
922 Strumienie energii (moce) 90
93 Przenikanie ciepła 95
931 Przenikanie ciepła – mieszadło i płaszcz wyparki 95
932 Przenikanie ciepła – skraplacz 98
10 Weryfikacja i walidacja modelu matematycznego 103
101 Uwagi wstępne 103
102 Równania opisujące właściwości termofizyczne wody
jako czynnika roboczego i produktu modelowego 103
1021 Woda w stanie ciekłym poniżej linii nasycenia
(w stanie przechłodzonym) 103
1022 Woda wrząca (x = 0) i para nasycona sucha (x = 1) 107
1023 Mokra para wodna 108
11 Charakterystyka programu komputerowego 110
12 Walidacja programu obliczeniowego 112
13 Wykorzystanie ciepła poprocesowego 117
131 Źródła ciepła poprocesowego 117
132 Możliwości wykorzystania ciepła w zakładzie 117
1321 Ciepło zawarte w skroplonych oparach 117
1322 Ciepło zawarte w wodzie pochłodniczej 118
133 Wnioski końcowe z badań wyparki 119
Bibliografia 120

• Autor: Julian Wiatr
• Rok wydania: 2026, wydanie II, rozszerzone i uaktualnione
• ISBN: 978-83-64094-85-9
• Liczba stron: 248
• Oprawa: miękka
• Format: 16x23 cm

Spis treści

Od Autora / 5

1. Nagrzewanie się kabli i przewodów / 7
2. Ogólne zasady doboru przewodów oraz ich zabezpieczeń / 9
3. Dobór przewodów i kabli na długotrwałą obciążalność prądową i przeciążalność / 29
4. Sprawdzanie dobranych przewodów i kabli na warunki zwarciowe oraz wymagania zwarciowe stawiane zabezpieczeniom / 44
5. Sprawdzanie dobranych kabli lub przewodów na warunek spadku napięcia / 67
6. Sprawdzanie dobranych przewodów i kabli z warunku samoczynnego wyłączenia / 75
7. Wyznaczanie przekroju przewodu neutralnego w obwodach zasilających odbiorniki nieliniowe / 94
8. Dobór przewodów do zasilania urządzeń elektrycznych, które muszą funkcjonować w czasie pożaru / 97
9. Dobór przewodów połączonych równolegle / 110
10. Tabele doboru i oznaczenia przewodów / 120
11. Dobór przewodów szynowych / 159
12. Wymagania dla kabli i przewodów wynikające z Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. / 174
13. Instalacje fotowoltaiczne – dobór falownika, przewodów oraz ich zabezpieczeń. Neutralizacja zagrożeń od instalacji PV w czasie pożaru / 188
14. Poprawność doboru przewodów instalowanych wewnątrz rozdzielnicy jako warunek minimalizacji zagrożeń pożarowych / 202
15. Literatura / 221

Od Autora

Przewody elektryczne stanowią podstawowy element każdej instalacji elektrycznej stanowiącej wyposażenie budynku. Od ich poprawnego doboru zależy również bezpieczeństwo osób użytkujących instalację oraz bezpieczeństwo pożarowe budynku. Zasady doboru przewodów są jednoznacznie określone w normach przedmiotowych, z których jednak projektanci elektrycy nie zawsze korzystają, co w konsekwencji powoduje, że projektowana instalacja może mieć wiele błędów.

Bardzo istotne jest dobranie właściwych zabezpieczeń przewodów i kabli. Problematyka doboru zabezpieczeń przeciążeniowych oraz zabezpieczeń zwarciowych przewodów i kabli niskiego napięcia jest związana z ich roboczą i zwarciową obciążalnością prądową. Pierwszym krokiem jest ustalenie wartości spodziewanego prądu obciążenia IB, który stanowi podstawę doboru prądu znamionowego zabezpieczenia In oraz wstępnego doboru obciążalności długotrwałej Iz przewodu. Drugim krokiem jest dobór prądu znamionowego i/lub nastawczego zabezpieczenia nadprądowego w taki sposób, aby wytrzymały prąd IB spodziewanego obciążenia oraz prądy załączeniowe, będące prądami normalnego użytkowania. Trzecim krokiem jest dobór przekroju przewodu w taki sposób, aby spełniał on wymagania w zakresie wytrzymałości mechanicznej, obciążalności cieplnej długotrwałej i zwarciowej, dopuszczalnego spadku napięcia oraz warunki ochrony przeciwporażeniowej zgodnie z wymaganiami normy PN-HD 60364-4-41:2009 Instalacje elektryczne niskiego napięcia. Część 4-41: Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Ochrona przed porażeniem elektrycznym.

Osobnym problemem jest dobór przewodów do zasilania urządzeń ppoż., które muszą funkcjonować w czasie pożaru, kiedy występuje wysoka temperatura powodująca znaczny wzrost rezystancji przewodów zasilających. Zagadnienia te nie zostały dotychczas objęte normalizacją, w związku z czym często projektanci nieświadomie popełniają podczas projektowania instalacji wiele błędów, mimo że pozornie dobór przewodów został wykonany zgodnie z obowiązującymi przepisami i normami.

Generalnie w obwodach bezpieczeństwa, do których należy zaliczyć urządzenia ppoż., takie jak np. oświetlenie awaryjne, pompy pożarowe, pompy tryskaczowe, DSO oraz dźwigi dla ekip ratowniczych, a także obwody bezpieczeństwa w ruchu lotniczym, kolejowym, drogowym i wodnym oraz w obwodach kontroli dostępu, nie należy stosować wyłączników różnicowoprądowych oraz zabezpieczeń przeciążeniowych. W obwodach tych w celu wyeliminowania przypadkowych zadziałań, prądy znamionowe lub nastawcze zabezpieczeń zwarciowych należy zawyżyć o jeden lub dwa stopnie w porównaniu z zwartością wynikającą ze zwykłych zasad ich doboru. Przy doborze zabezpieczeń należy również pamiętać o zachowaniu wybiórczości ich działania z zabezpieczeniami usytuowanymi na niższych stopniach zabezpieczeń.

Niniejsze opracowanie w zamierzeniu Autora ma być podręczną „ściągą” dla projektantów i wykonawców, z której będą mogli zawsze skorzystać w warunkach budowy. Czytelników, którzy chcieliby pogłębić swoją wiedzę w zakresie doboru przewodów i kabli nn oraz ich zabezpieczania, zachęcamy do lektury książki pt. „Ochrona przeciwporażeniowa oraz dobór przewodów i ich zabezpieczeń w instalacjach elektrycznych niskiego napięcia”, naszego autorstwa, wydanej w ramach serii wydawniczej „Zeszyty dla elektryków”.

Aktualne wydanie uwzględnia zmiany wynikłe z wycofania bez zastąpienia w dniu 10 maja 2017 r. przez prezesa PKN normy PN-IEC 60364-5-523:2001 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Obciążalność prądowa długotrwała przewodów.

Zawarte w publikacji tabele dopuszczalnej obciążalności prądowej przewodów są zgodne z wymaganiami normy PN-HD 60364-5-52:2011 Instalacje elektryczne niskiego napięcia. Część 5-52: Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Oprzewodowanie

Julian Wiatr

TOM 1

„Organizacja przestrzeni powietrznej i ruchu lotniczego. Tom I” to kompendium wiedzy poświęcone zagadnieniom, takim jak zarządzanie ruchem lotniczym (ATM) i funkcjonowanie przestrzeni powietrznej w Europie i w Polsce. Opracowano je z myślą o ukazaniu podstaw instytucjonalnych i prawnych, nowoczesnych technologii oraz procedur zapewniających bezpieczeństwo i efektywność operacji lotniczych.
Publikacja obejmuje szeroki zakres tematów: od struktury międzynarodowych organizacji lotniczych (ICAO, Eurocontrol, EASA) przez przepisy Unii Europejskiej (SES, SESAR) aż po rozwiązania techniczne wspierające komunikację, nawigację i dozorowanie (m.in. ADS-B, GNSS, Data-Link). Szczegółowo przedstawiono klasyfikację przestrzeni powietrznej, zasady ruchu lotniczego, procedury kontroli, a także scharakteryzowano systemy zarządzania przepływem ruchu. Istotnymi zagadnieniami są także kwestie prawne, bezpieczeństwo operacyjne oraz kierunki rozwoju europejskich systemów ATM.
Książka może służyć jako podręcznik akademicki czy materiał pomocniczy w nauczaniu przedmiotów związanych z ruchem lotniczym. Będzie szczególnie wartościowa dla studentów i wykładowców kierunków lotniczych oraz osób zawodowo zajmujących się organizacją przestrzeni powietrznej i zarządzaniem ruchem lotniczym.
Publikacja jest adresowana do studentów, wykładowców, specjalistów branży lotniczej oraz wszystkich zainteresowanych zarządzaniem ruchu w przestrzeni powietrznej.

TOM 2

Organizacja przestrzeni powietrznej. Tom II to podręcznik akademicki poświęcony funkcjonowaniu współczesnego lotnictwa cywilnego, ze szczególnym uwzględnieniem systemów zarządzania ruchem lotniczym (ATM), infrastruktury portów lotniczych oraz specyfiki rynku usług lotniczych w Polsce i Unii Europejskiej.
Autorzy w przystępny sposób przedstawiają kluczowe zagadnienia operacyjne i zarządcze w lotnictwie. Omawiają strukturę i funkcje systemów ATM, zasady naliczania opłat nawigacyjnych i lotniskowych,
a także planowanie i organizację przestrzenną portów lotniczych. Odwołując się do europejskich inicjatyw takich jak SESAR i E-OCVM, autorzy szczególną uwagę poświęcają analizom operacyjnym, symulacjom oraz metodyce zarządzania projektami badawczo-rozwojowymi w sektorze lotniczym.
Podręcznik adresowany jest do studentów kierunków lotniczych i osób przygotowujących się do pracy w obszarach zarządzania ruchem lotniczym i planowania infrastruktury. Może również stanowić wsparcie merytoryczne dla pracowników administracji lotniczej i specjalistów zaangażowanych w rozwój nowoczesnych systemów ATM.

TOM 3

Organizacja przestrzeni powietrznej i ruchu lotniczego. Tom III to podręcznik akademicki poświęcony zarządzaniu bezpieczeństwem w lotnictwie cywilnym. Autorzy koncentrują się na systemowych uwarunkowaniach operacji lotniczych, zasadach kształtowania polityki i struktur odpowiedzialnych za ich bezpieczne funkcjonowanie na poziomie państwowym i organizacyjnym.
W publikacji omówiono kluczowe pojęcia i modele bezpieczeństwa, historyczne i współczesne podejścia do zarządzania ryzykiem oraz ramy prawne i instytucjonalne wyznaczane przez ICAO, EASA i Unię Europejską. Szczególną uwagę poświęcono Systemowi Zarządzania Bezpieczeństwem (SMS), jego komponentom, raportowaniu, audytom, analizie zdarzeń i mechanizmom doskonalenia. Przedstawiono także zagadnienia związane z kulturą bezpieczeństwa, komunikacją, koncepcją Safety II oraz współpracą między podmiotami lotniczymi.
Publikacja adresowana jest do studentów kierunków transportowych, wykładowców, specjalistów lotniczych oraz osób odpowiedzialnych za wdrażanie i utrzymanie systemów bezpieczeństwa w instytucjach nadzoru i zarządzania ruchem lotniczym.

Spis treści – tom II

Słowo wstępne 11
Systemy Zarządzania Ruchem Lotniczym (ATM) 13
Wprowadzenie 15
1. Wykaz funkcjonalności systemów ATM 16
2. Przegląd (wybranych) systemów ATM 20
2.1. Zintegrowany system komunikacji głosowej 20
2.2. Informacyjny system radarowy kontroli ruchu lotniczego 24
2.3. Komponenty systemu 24
2.4. Lokalny system wstępnego przetwarzania planów lotu 25
Przypisy i objaśnienia 28
, Krzysztof Banaszek
Rynek usług lotniczych i jego charakterystyka 29
1. Rynek usług transportu lotniczego i żeglugi powietrznej w Polsce
(geneza, regulacje, tendencje rozwojowe, kierunek rozwoju polskich
portów lotniczych i dostawców usług ATM/CNS) 31
2. Zasady finansowania usług portów lotniczych i żeglugi powietrznej
w przepisach ICAO i przepisach UE 32
3. Opłaty nawigacyjne – opłaty związane z świadczeniem służb żeglugi
powietrznej i innych usług powiązanych 38
4. Podstawy kosztowe opłat nawigacyjnych (trasowych oraz terminalowych) 40
5. Opłaty lotniskowe w Polsce 43
6. System skuteczności działania ATM w Unii Europejskiej
funkcjonujący w ramach SES 46
7. Plany skuteczności działania i okresy referencyjne 52
Przypisy i objaśnienia 61
Infrastruktura Portów Lotniczych 65
1. Charakterystyka lotnisk 67
2. Projektowanie lotniska 69
3. Kodowe oznaczniki lotnisk według IATA oraz ICAO 70
4. Landside&Airside 71
4.1. Różnica między drogą startową a pasem startowym 72
4.2. Oznakowanie dróg startowych 72
4.3. PCN – Pavement Classification Number 77
4.4. Światła podejścia i oznakowanie RWY 77
4.5. Dystanse na RWY 79
4.6. Oznakowanie i oświetlenie dróg kołowania 80
5. Osłona meteo lotniska 80
6. Przestrzeń powietrzna wokół lotniska 83
7. Urządzenia wspomagające pracę ATCO na lotnisku 86
7.1. ACDM 86
7.2. ATIS 87
7.3. ACARS 87
7.4. CPDLC 87
7.5. EFS 88
7.6. SMR 88
7.7. A-SMGCS 89
8. Przepustowość lotniska 89
Analizy i symulacje 93
1. Symulacje 95
1.1. Definicje 95
1.2. Rodzaje symulacji i narzędzi 95
1.3. Strategic Tool 96
1.4. Fast Time Simulator 97
1.5. Real Time Simulator 101
2. Metodologia przeprowadzania symulacji i analiz 102
2.1. Metodologia badań naukowych IMRAD 102
2.2. Metoda symulacji w NEST 103
3. Cele symulacji 103
4. Dane 104
4.1. Analiza danych 105
4.2. Metody statystyczne w analizie danych 105
4.3. Etapy analizy danych 106
4.4. Błędy popełniane przy analizie danych 107
5. Realizacja i zarządzanie projektem 108
6. Przykładowe tematy projektów do wykonania w ramach przedmiotu 108
Przypisy i objaśnienia 109
, Jarosław Piełunowicz
Zarządzanie Projektami B+R 111
1. Zarządzanie projektami badawczo-rozwojowymi w świetle nauk
o zarządzaniu 113
1.1. Główne właściwości projektu 113
1.2. Dziedzina zarządzania projektami 114
1.3. Przegląd metodyk zarządzania projektami 114
1.4. Wykorzystanie metodyk w zależności od charakteru projektu 117
2. Główne uwarunkowania prowadzenia projektów B+R 119
2.1. Wyjątkowe cechy projektów B+R 119
2.2. Typologia projektów B+R 119
3. Modele definiowania projektu oraz analiza systemowa jako podstawa
zarządzania projektami B+R 121
3.1. Definiowanie wymagań dla projektu B+R 121
3.2. Modele definiowania projektu B+R 126
3.3. Modele biznesowe 128
3.4. Analiza systemowa 129
4. Algorytm zarządzania projektem B+R oraz dokumentacja zarządcza 131
4.1. 7 Pryncypiów (zasad) PRINCE2 131
4.2. Organizacja projektu 132
4.3. Zasady zarządzania pakietami projektów B+R 137
Organizacja Projektu B+R na przykładzie Pr-118 iTEC w PAŻP 139
5. Przygotowanie i inicjowanie projektu 142
5.1. Przygotowanie projektu 142
5.2. Uzasadnienie biznesowe 142
5.3. Inicjowanie projektu 143
5.4. Przygotowanie i inicjowanie projektu zgodnie z metodyką PAŻP 144
6. Pomocnicza dokumentacja projektowa 145
6.1. Plan zarządzania projektem 145
6.2. Plan zarządzania komunikacją 145
6.3. Plan zarządzania jakością 147
6.4. Plan zarządzania kosztami 147
6.5. Plan zarządzania ryzykiem 149
7. Faza realizacji projektu 150
7.1. Sterowanie etapami 150
7.2. Zarządzanie dostarczaniem produktów 152
7.3. Zarządzanie Zakresem Etapu 152
7.4. Zamknięcie i zakończenie projektu 153
8. Informatyczne wsparcie procesu zarządzania projektem B+R 153
8.1. Narzędzia wspierające zarządzanie projektami 153
8.2. Narzędzia informatyczne wspierające planowanie projektu 154
8.3. Narzędzia informatyczne wspierające zarządzanie projektem 154
9. Zagadnienie komercjalizacji prac badawczo-rozwojowych 154
9.1. Komercjalizacja wiedzy 154
9.2. Modele komercjalizacji 155
10. Wyzwania badawczo-rozwojowe w PAŻP 155
10.1. Wyzwania badawczo-rozwojowe dla europejskiego ATM 155
10.2. Strategia PAŻP 155
10.3. Cele operacyjno-techniczne jako podstawa wyzwań
badawczo-rozwojowych w PAŻP 156
11. PAŻP w SES ATM Research (SESAR) 160
11.1. SESAR – Komponent badawczo-rozwojowy europejskiego ATM 160
11.2. Cykl życia koncepcji w ramach SESAR 161
11.3. Organizacja programu SESAR 2020 161
11.4. Udział PAŻP w programie SESAR2020 162
12. Cykl życia koncepcji innowacyjnej w ATM – od inwencji do wdrożenia –
zgodnie z E-OCVM 164
12.1. Cykl życia koncepcji innowacyjnej 164
12.2. Rozwój konceptu zgodnie z E-OCVM 165
12.3. Weryfikacja uzasadnienia biznesowego w trakcie pracy
z E-OCVM 166
12.4. Pryncypia metodologii E-OCVM 166
13. Praktyka zarządzania projektami B+R w zakresie rozwoju i wdrażania
systemów zarządzania ruchem lotniczym 167
13.1. Projekt rozwój narzędzi do zarządzania konfliktami w systemie
ATM – PJ.10 Wave1 i PJ.18 Wave2 SESAR2020 167
13.2. Program rozwoju systemu ATM jako przykład koncepcji rozwoju
systemów ATM uwzględniających elementy B+R 168
Przypisy i objaśnienia 168

ISBN 978-83-978559-6-0

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 138

format B5

oprawa miękka

red. nauk. Magdalena Gikiewicz

Współczesne państwa stają przed rosnącą liczbą złożonych zagrożeń, zarówno naturalnych, jak i wynikających z działalności człowieka, co wymaga zintegrowanego podejścia do bezpieczeństwa, obejmującego aspekty militarne i niemilitarne oraz współpracę cywilno-wojskową. Skuteczna ochrona ludności opiera się na prognozowaniu zagrożeń, działaniach prewencyjnych, przygotowaniu do reagowania i odbudowy. Mimo różnic wynikających z uwarunkowań społeczno-gospodarczych i geopolitycznych systemy ochrony ludności w Europie wykazują istotne podobieństwa.
Celem monografii jest analiza i porównanie rozwiązań w zakresie ochrony ludności w sześciu krajach: Litwie, Łotwie, Estonii, Finlandii, Szwecji i Danii, których modele uznawane są za wzorcowe. Badania oparto na analizie aktów prawnych, dokumentów strategicznych, raportów oraz doświadczeniach z międzynarodowej konferencji „Ochrona ludności i obrona cywilna w Finlandii i w Polsce 2025”.
Struktura pracy obejmuje charakterystykę państw, uwarunkowania zagrożeń, opis systemów ochrony ludności oraz przykłady działań w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej angażujących społeczeństwo. Monografia kończy się wnioskami i refleksją nad kierunkami rozwoju systemów ochrony ludności, stanowiąc źródło wiedzy dla badaczy, praktyków i osób zainteresowanych bezpieczeństwem i zarządzaniem kryzysowym.

Autor: Beata Szymanowska Janusz Dąbrowski Hanna Klimek

ISBN: 978-83-8206-651-7

Rok wydania: 2024

Liczba stron: 305

Format: 170 x 240 mm

W monografii omówiono istotę i rodzaje innowacji oraz główne cechy podmiotów innowacyjnych. Zidentyfikowano 22 globalne trendy innowacyjne, ilustrowane przykładami projektów, a także przedstawiono mechanizmy rynków usług portowych i znaczenie innowacji w tym sektorze. Wyjaśniono pojęcia portowego systemu innowacyjnego i innowacyjności podmiotów portowych oraz czynniki wpływające na innowacyjność portów morskich