Niniejsza publikacja jest monografią naukową, w której omówiono badania
własne i najnowsze kierunki modernizacji cieplno-emisyjnej kotłów grzewczych
na paliwa stałe będące wąskim zakresem dziedziny budowy i eksploatacji
urządzeń cieplnych.

Spis treści
Wykaz wybranych symboli 7
Wstęp 9
Rozdział 1. Wprowadzenie do kotłów grzewczych na paliwa stałe 13
Rozdział 2. Zmiana geometrii kanałów powietrznych palników na paliwa stałe 16
2.1. Układ pozycjonowania kanałów powietrznych palników na paliwa stałe 16
2.1.1. Opis obiektu badawczego 16
2.1.2. Badania emisji substancji szkodliwych z palnika retortowego przed modernizacją 18
2.1.3. Identyfikacja problemów i propozycje zmian konstrukcyjnych 31
2.1.4. Metoda modernizacji wieńca napowietrzającego palnika retortowego 33
2.1.5. Badania emisji substancji szkodliwych z palnika retortowego po modernizacji 39
2.1.6. Obserwacje i wnioski 51
2.2. Wkład paleniskowy pozycjonująco-napowietrzający 53
2.2.1. Podstawy teoretyczne 53
2.2.2. Opis autorskiego rozwiązania technicznego wkładu paleniskowego 53
2.2.3. Budowa wkładu paleniskowego pozycjonująco-napowietrzającego 54
2.2.4. Inne rozwiązania techniczne 56
2.3. Turbulizacyjny wkład palnikowy 58
2.3.1. Podstawy teoretyczne 58
2.3.2. Opis autorskiego rozwiązania technicznego wkładu turbulizacyjnego 58
2.3.3. Budowa turbulizacyjnego wkładu palnikowego 59
2.3.4. Inne rozwiązania techniczne 60
2.4. Perspektywy dalszych badań 61
Rozdział 3. Układ recyrkulacji spalin kotła grzewczego na paliwa stałe 64
3.1. Wprowadzenie 64
3.2. Opis autorskiego układu recyrkulacji spalin 65
3.3. Budowa układu recyrkulacji spalin z automatycznym zaworem regulacyjnym 67
3.4. Inne rozwiązania techniczne 68
3.5. Badania nad zasadnością recyrkulacji zewnętrznej spalin kotłów grzewczych na biomasę 71
3.5.1. Podstawy teoretyczne 71
3.5.2. Metody badawcze 74
3.5.3. Wyniki badań 78
3.5.4. Wnioski 84
3.6. Perspektywy dalszych badań 85
Rozdział 4. Doprowadzenie pary wodnej do procesu spalania kotła 87
4.1. Wprowadzenie 87
4.2. Metody badawcze 91
4.3. Badania wpływu pary wodnej na jakość procesu spalania węgla kamiennego 101
4.4. Algorytm doprowadzenia pary wodnej do kotła 113
4.5. Obserwacje i wnioski 114
Rozdział 5. Wodny roztwór mocznika w procesie spalania kotła 116
5.1. Wprowadzenie 116
5.2. Opis autorskiego układu doprowadzenia wody amoniakalnej 117
5.3. Budowa układu doprowadzenia wody amoniakalnej 118
5.4. Badanie wpływu wodnego roztworu mocznika na proces spalania kotła grzewczego na paliwa stałe 120
5.4.1. Podstawy teoretyczne 120
5.4.2. Metody badawcze 122
5.4.3. Wyniki badań 124
5.4.4. Wnioski 131
5.5. Perspektywy dalszych badań 132
Rozdział 6. Reaktory katalityczne i filtry cząstek stałych 135
6.1. Wprowadzenie 135
6.2. Badania wpływu reaktora katalitycznego na jakość spalin 138
6.3. Wyniki badań 139
6.4. Analizy i wnioski 140
6.5. Perspektywy dalszych badań 142
Podsumowanie 144
Literatura 146
Załączniki 155
Z1. Ekonomizer do kotłów grzewczych kondensacyjnych na biomasę 157
Z1.1. Wprowadzenie 157
Z1.2. Opis autorskiego rozwiązania technicznego 158
Z1.3. Budowa ekonomizera 160
Z1.4. Perspektywy dalszych badań 163
Z2. Inne rozwiązania techniczne – wynalazki 165
Z2.1. Kocioł grzewczy centralnego ogrzewania do spalania odpadów leśnych 165
Z2.2. Kocioł grzewczy centralnego ogrzewania do spalania odpadów węglowych 168
Z2.3. Płyta sitowa kotła płomienicowo-płomieniówkowego 172
Z2.4. Turbulizator spalin 175
Z2.5. Segment rusztu paleniska do spalania paliw stałych 177

W skrypcie przedstawiono zbiór ćwiczeń przygotowanych w laboratorium sieci teleinformatycznych wyposażonym w urządzenia firmy Huawei oraz przeznaczony na potrzeby laboratoryjne system okablowania strukturalnego. Zagadnienia poruszane podczas ćwiczeń laboratoryjnych w większości przypadków mają charakter uniwersalny i nie ograniczają się do funkcji dostępnych wyłącznie w urządzeniach jednego producenta. Jednym z celów autorów skryptu było przygotowanie ćwiczeń laboratoryjnych w sposób możliwie jak najbardziej dostosowany do zróżnicowanej wiedzy i umiejętności studentów. Ćwiczenia obejmują przede wszystkim zagadnienia związane z lokalnymi sieciami teleinformatycznymi, ze szczególnym naciskiem na mechanizmy i protokoły stosowane w Ethernecie.

Spis treści

Wprowadzenie 9

1. Wprowadzenie do laboratorium, podstawowa konfiguracja urządzeń, AAA, NTP 11

1.1. Wyposażenie laboratorium 11

1.2. Opis stanowisk laboratoryjnych 20

1.3. Podstawowa konfiguracja przełączników i ruterów Huawei 24

1.4. Ustanawianie lokalnych rozwiązań AAA 36

1.5. Konfiguracja synchronizacji czasu NTP w trybie unicast klient-serwer 41

1.6. Zadanie dodatkowe – ustanawianie lokalnych rozwiązań AAA w domenie zarządzania 43

1.7. Literatura 49

2. Konfiguracja VLAN na przełącznikach. Agregacja łączy 50

2.1. Wstęp 50

2.2. Konfiguracja VLAN na przełączniku. Porty access i trunk 52

2.3. Konfiguracja agregacji łączy – Ether-trunk 63

2.4. Konfiguracja VLAN na przełączniku. Porty hybrid 68

2.5. Porty hybrid. Komunikacja pomiędzy sieciami VLAN 70

2.6. Literatura 74

3. Routing pomiędzy sieciami VLAN (InterVLAN routing) oraz agregacja sieci VLAN (Super-VLAN) 75

3.1. Wstęp 75

3.2. Routing pomiędzy sieciami VLAN metodą router on the stick 77

3.3. Routing pomiędzy sieciami VLAN na przełączniku warstwy trzeciej 83

3.4. Agregacja sieci VLAN – Super-VLAN 90

3.5. Literatura 95

4. Multiplex VLAN (MUX VLAN) 96

4.1. Wstęp 96

4.2. Konfiguracja MUX VLAN na przełączniku (wersja ogólna) 98

4.3. Konfiguracja MUX VLAN na przełączniku (wersja dla przełączników S5720 lub nowszych) 102

4.4. Literatura 105

4.5. Załącznik 1. Czyszczenie hasła do linii konsolowej 106

5. Spanning Tree Protocol (STP) oraz Rapid Spanning Tree Protocol (RSTP) 109

5.1. Wstęp 109

5.2. Konfiguracja protokołu STP w sieci przełączanej 114

5.3. Konfiguracja protokołu RSTP 122

5.4. Literatura 126

5.5. Załącznik 1. Wartości kosztów ścieżki wg różnych standardów (wyciąg) 127

5.6. Załącznik 2. Konfiguracja kosztu ścieżki na przełącznikach Huawei 128

6. Multiple Spanning Tree Protocol (MSTP) 130

6.1. Wstęp 130

6.2. Konfiguracja protokołu MSTP w wersji multiregion 136

6.3. Testowanie konfiguracji protokołu MSTP 140

6.4. Literatura 153

7. VLAN-based Spanning Tree (VBST) 154

7.1. Wstęp 154

7.2. Podstawowa konfiguracja protokołu VBST 158

7.3. Zastąpienie protokołu VBST protokołem MSTP 166

7.4. Współdziałanie protokołów z rodziny STP na przełącznikach Huawei oraz Cisco 166

7.5. Konfiguracja protokołu VBST w sieci z określoną topologią spanning tree 167

7.6. Literatura 173

7.7. Załącznik 1. Ustawienia kosztu ścieżki dla portu przełącznika 173

8. ERPS (Ethernet Ring Protection Switching). Zalecenie ITU-T G.8032 175

8.1. Wstęp 175

8.2. Konfiguracja wieloinstancyjnego pierścienia ERPS 182

8.3. Rozbudowa sieci ERPS 187

8.4. Konfiguracja przecinających się pierścieni ERPS (sub-ring) 189

8.5. Literatura 202

9. VLAN stacking IEEE 802.1ad (QinQ) 203

9.1. Wstęp 203

9.2. Konfiguracja tunelowania 802.1q w sieci operatorskiej – Basic QinQ 207

9.3. Konfiguracja znakowania pakietów w sieci operatorskiej na podstawie znacznika VLAN 802.1q – selektywne QinQ 214

9.4. Konfiguracja QinQ stacking na interfejsie VLANIF – dodatkowe 218

9.5. QinQ Selective oraz VLAN mapping – dodatkowe 228

9.6. Literatura 236

10. DHCP (Dynamic Host Configuration Protocol) oraz NAT (Network Address Translation), port-mirroring 237

10.1. Wstęp 237

10.2. Konfiguracja statycznej translacji adresów IP (static NAT) 244

10.3. Konfiguracja dynamicznej translacji adresów Easy-IP NAT oraz serwera DHCP na podstawie globalnej puli adresów (Global Address Pool) 251

10.4. Konfiguracja dynamicznej translacji adresów IP (dynamic NAT) oraz serwera DHCP na podstawie globalnej puli adresów oraz puli adresów

interfejsu (Interface Address Pool) 255

10.5. Konfiguracja serwera DHCP w zagregowanej sieci VLAN (Super-VLAN) – dodatkowe 260

10.6. Konfiguracja serwera DHCP poza siecią lokalną (DHCP Relay) – dodatkowe 263

10.7. Literatura 267

11. Przykładowe zadanie zaliczeniowe 268

Dodatek. Identyfikacja wirtualnego portu COM w Windows 10 284

Spis tabel 286

Spis rysunków 287

Podręcznik skierowany jest do studentów kierunku informatyka studiów
I stopnia oraz osób zainteresowanych wykorzystaniem środowisk symulacyjnych do przyswajania elementarnej wiedzy z zakresu podstaw automatyki. Stanowi zbiór ćwiczeń laboratoryjnych realizowanych z wykorzystaniem ogólnodostępnego darmowego środowiska symulacyjnego Scilab 6.1.1 (stan na wrzesień 2023 r.) w wersji desktopowej (https://www.scilab.org). Od października 2023 r. dostępna jest najnowsza wersja środowiska –
Scilab 2024.0.0.

Spis treści
Wykaz symboli 8
Wprowadzenie 12
Główne pojęcia z zakresu podstaw automatyki 14
1. Środowisko symulacyjne Scilab 16
1.1. Cel i zakres ćwiczenia laboratoryjnego 16
1.2. Podstawowe wiadomości 16
1.3. Przebieg ćwiczenia laboratoryjnego 17
1.3.1. Pierwsze uruchomienie środowiska 17
1.3.2. Edytor skryptów 18
1.3.3. Edytor schematów 20
2. Modelowanie i analiza właściwości dynamicznych obiektów automatyki 24
2.1. Cel i zakres ćwiczenia laboratoryjnego 24
2.2. Podstawowe wiadomości 24
2.3. Przebieg ćwiczenia laboratoryjnego 25
2.3.1. Model matematyczny elementu automatyki 25
2.3.2. Model matematyczny układu elektrycznego – czwórnik RC 26
2.3.3. Model czwórnika RC w środowisku Scilab/Xcos 27
2.3.4. Model matematyczny układu hydraulicznego – zbiornik ze swobodnym wypływem 33
2.3.5. Model zbiornika ze swobodnym wypływem w środowisku Scilab/Xcos 34
2.3.6. Zadania do samodzielnego wykonania 36
2.3.7. Sprawozdanie 36
3. Charakterystyki czasowe 37
3.1. Cel i zakres ćwiczenia laboratoryjnego 37
3.2. Podstawowe wiadomości 37
3.3. Przebieg ćwiczenia laboratoryjnego 37
3.3.1. Transmitancja operatorowa 38
3.3.2. Wyznaczenie transmitancji operatorowej G(s) czwórnika RC 39
3.3.3. Charakterystyka czasowa 39
3.3.4. Charakterystyka skokowa 40
3.3.5. Charakterystyka impulsowa 41
3.3.6. Charakterystyki czasowe czwórnika RC 42
3.3.7. Modelowanie czwórnika RC w Xcos z wykorzystaniem bloków CLR – mo-del transmitancyjny 45
3.3.8. Porównanie modelu różniczkowego czwórnika RC z modelem transmi¬tan-cyj¬nym czwórnika RC 45
3.3.9. Analityczne wyznaczenie odpowiedzi skokowej i impulsowej czwórnika RC 47
3.3.10. Zadania do samodzielnego wykonania 49
3.3.11. Sprawozdanie 50
4. Charakterystyki częstotliwościowe 52
4.1. Cel i zakres ćwiczenia laboratoryjnego 52
4.2. Podstawowe wiadomości 52
4.3. Przebieg ćwiczenia laboratoryjnego 53
4.3.1. Analityczna metoda wyznaczania transmitancji widmowej z transmitancji operatorowej 54
4.3.2. Wykreślanie charakterystyki częstotliwościowej 54
4.3.3. Charakterystyki częstotliwościowe członów automatyki 61
4.3.4. Zadania do samodzielnego wykonania 62
4.3.5. Sprawozdanie 62
5. Wprowadzenie do układów regulacji automatycznej 63
5.1. Cel i zakres ćwiczenia laboratoryjnego 63
5.2. Podstawowe wiadomości 63
5.2.1. Sterowanie w strukturze otwartej 63
5.2.2. Sterowanie w strukturze zamkniętej 64
5.2.3. Regulator typu P 66
5.2.4. Regulator typu I 67
5.2.5. Regulator typu D 68
5.2.6. Regulator typu PI 68
5.2.7. Regulator typu PD 69
5.2.8. Regulator typu PID 70
5.2.9. Dobór regulatorów i ich nastaw 70
5.2.10. Jakość regulacji 73
5.3. Przebieg ćwiczenia laboratoryjnego 77
5.3.1. Badanie odpowiedzi skokowej wybranego obiektu 77
5.3.2. URA z regulatorem typu P 79
5.3.3. URA z regulatorem typu PI 82
5.3.4. URA z regulatorem typu PID 83
5.3.5. Jakość regulacji i koszty regulacji dla URA z regulatorem typu PID 85
5.3.6. Zadania do samodzielnego wykonania 86
5.3.7. Sprawozdanie 86
6. Układ regulacji automatycznej poziomu cieczy w zbiorniku 88
6.1. Cel i zakres ćwiczenia laboratoryjnego 88
6.2. Podstawowe wiadomości 88
6.3. Przebieg ćwiczenia laboratoryjnego 89
6.3.1. URA z regulatorem typu P 89
6.3.2. URA z regulatorem typu PID 90
6.3.3. Jakość i koszty regulacji dla URA z regulatorem typu PID 91
6.3.4. URA z regulatorem typu PID, ograniczeniami i zakłóceniami sygnału re-gu¬lującego 92
6.3.5. URA z regulatorem dwupołożeniowym 94
6.3.6. Zadania do samodzielnego wykonania 97
6.3.7. Sprawozdanie 97
7. Badanie stabilności 99
7.1. Cel i zakres ćwiczenia laboratoryjnego 99
7.2. Podstawowe wiadomości 99
7.2.1. Badanie stabilności z wykorzystaniem analizy równania charakte¬rys-tycznego 100
7.2.2. Kryterium Hurwitza 101
7.2.3. Kryterium Routha 102
7.2.4. Kryterium Nyquista 105
7.3. Przebieg ćwiczenia laboratoryjnego 105
7.3.1. Badanie reakcji wybranych obiektów na sygnał impulsowy 105
7.3.2. Badanie stabilności układów zamkniętych z wykorzystaniem analizy rów-nania charakterystycznego 107
7.3.3. Badanie stabilności układów zamkniętych z wykorzystaniem kryterium Hurwitza 112
7.3.4. Badanie stabilności układów zamkniętych z wykorzystaniem kryterium Routha 116
7.3.5. Badanie stabilności układów zamkniętych z wykorzystaniem kryterium Nyquista 120
7.3.6. Zadania do samodzielnego wykonania 122
7.3.7. Sprawozdanie 124
8. Analiza wybranych URA 125
8.1. Cel i zakres ćwiczenia laboratoryjnego 125
8.2. Podstawowe wiadomości 125
8.2.1. Silnik prądu stałego 126
8.2.2. Pomieszczenie zamknięte 128
8.3. Przebieg ćwiczenia laboratoryjnego 132
8.3.1. Zadania do samodzielnego wykonania 132
8.3.2. Sprawozdanie 133
Bibliografia 134
Aneks 137
Transformata Laplace’a 137
Przekształcenie Laplace’a 137
Właściwości przekształcenia Laplace’a 138
Odwrotne przekształcenie Laplace’a 138
Transformaty wybranych funkcji 139

83-88695-17-7

Książka stanowi zbiór ok. 60 przykładów będących rozwiązaniami typowych zagadnień praktycznych termodynamiki spotykanych w ciepłownictwie, ogrzewnictwie i klimatyzacji. Każde z zagadnień zostało omówione od strony teoretycznej, w syntetycznej formie, bez wyprowadzania wzorów. Rozwiązanie zadań ma formę arkuszy kalkulacyjnych lub programów komputerowych, umożliwiających modyfikację danych liczbowych. Każdy z arkuszy może być rozbudowany przez odpowiednio przygotowanego Czytelnika i dostosowany do bardziej skomplikowanych obliczeń niż zaprezentowano w książce.

Ze względu na wykorzystanie procedur numerycznych wiele zagadnień można było przedstawić i rozwiązać bez niepotrzebnych uproszczeń, które były konieczne w przeszłości ze względu na brak procedur obliczeniowych. Do takich zagadnień należy, np. obliczenie parametrów wilgotnego powietrza w przemianach lub hydrauliczne obliczenia rurociągów pary z uwzględnieniem przemian termodynamicznych przepływającego czynnika. Zależności uwikłane, traktowane do tej pory jako trudne, mogą być w łatwy sposób rozwiązane metodą kolejnych przybliżeń, jak np. formuła Colebrooka-White’a do określenia współczynnika oporów liniowych przy przepływie czynnika termodynamicznego.

Książka jest przeznaczona dla inżynierów zajmujących się projektowaniem systemów grzewczych i klimatyzacyjnych oraz dla studentów Wydziałów Inżynierii Środowiska uczelni technicznych. Może z niej korzystać Czytelnik o różnym poziomie przygotowania: jako użytkownik programów, bez wnikania w algorytmy obliczeniowe, lub Czytelnik pragnący poznać teorię procesów termodynamicznych w wyniku wnikliwego śledzenia procedur obliczeniowych. Z tego względu w każdym przykładzie (oprócz ostatniego) podano odwołania do wzorów określających odpowiednie wielkości. Niektóre z zagadnień potraktowano skrótowo z powodu ich niewielkiego znaczenia w ogrzewnictwie, ciepłownictwie i klimatyzacji. Do takich problemów należy, np. projektowanie obiegów elektrowni i elektrociepłowni, które jest domeną inżynierów energetyków. Jedynie w celach ilustracyjnych przedstawiono przykład obliczeń obiegów i cykli elektrowni parowych i gazowych. Podobnie, pominięto zagadnienia izentropowego wypływu gazu, jako mające mniejsze znaczenie w ciepłownictwie i klimatyzacji. 

TOM 1

„Organizacja przestrzeni powietrznej i ruchu lotniczego. Tom I” to kompendium wiedzy poświęcone zagadnieniom, takim jak zarządzanie ruchem lotniczym (ATM) i funkcjonowanie przestrzeni powietrznej w Europie i w Polsce. Opracowano je z myślą o ukazaniu podstaw instytucjonalnych i prawnych, nowoczesnych technologii oraz procedur zapewniających bezpieczeństwo i efektywność operacji lotniczych.
Publikacja obejmuje szeroki zakres tematów: od struktury międzynarodowych organizacji lotniczych (ICAO, Eurocontrol, EASA) przez przepisy Unii Europejskiej (SES, SESAR) aż po rozwiązania techniczne wspierające komunikację, nawigację i dozorowanie (m.in. ADS-B, GNSS, Data-Link). Szczegółowo przedstawiono klasyfikację przestrzeni powietrznej, zasady ruchu lotniczego, procedury kontroli, a także scharakteryzowano systemy zarządzania przepływem ruchu. Istotnymi zagadnieniami są także kwestie prawne, bezpieczeństwo operacyjne oraz kierunki rozwoju europejskich systemów ATM.
Książka może służyć jako podręcznik akademicki czy materiał pomocniczy w nauczaniu przedmiotów związanych z ruchem lotniczym. Będzie szczególnie wartościowa dla studentów i wykładowców kierunków lotniczych oraz osób zawodowo zajmujących się organizacją przestrzeni powietrznej i zarządzaniem ruchem lotniczym.
Publikacja jest adresowana do studentów, wykładowców, specjalistów branży lotniczej oraz wszystkich zainteresowanych zarządzaniem ruchu w przestrzeni powietrznej.

TOM 2

Organizacja przestrzeni powietrznej. Tom II to podręcznik akademicki poświęcony funkcjonowaniu współczesnego lotnictwa cywilnego, ze szczególnym uwzględnieniem systemów zarządzania ruchem lotniczym (ATM), infrastruktury portów lotniczych oraz specyfiki rynku usług lotniczych w Polsce i Unii Europejskiej.
Autorzy w przystępny sposób przedstawiają kluczowe zagadnienia operacyjne i zarządcze w lotnictwie. Omawiają strukturę i funkcje systemów ATM, zasady naliczania opłat nawigacyjnych i lotniskowych,
a także planowanie i organizację przestrzenną portów lotniczych. Odwołując się do europejskich inicjatyw takich jak SESAR i E-OCVM, autorzy szczególną uwagę poświęcają analizom operacyjnym, symulacjom oraz metodyce zarządzania projektami badawczo-rozwojowymi w sektorze lotniczym.
Podręcznik adresowany jest do studentów kierunków lotniczych i osób przygotowujących się do pracy w obszarach zarządzania ruchem lotniczym i planowania infrastruktury. Może również stanowić wsparcie merytoryczne dla pracowników administracji lotniczej i specjalistów zaangażowanych w rozwój nowoczesnych systemów ATM.

TOM 3

Organizacja przestrzeni powietrznej i ruchu lotniczego. Tom III to podręcznik akademicki poświęcony zarządzaniu bezpieczeństwem w lotnictwie cywilnym. Autorzy koncentrują się na systemowych uwarunkowaniach operacji lotniczych, zasadach kształtowania polityki i struktur odpowiedzialnych za ich bezpieczne funkcjonowanie na poziomie państwowym i organizacyjnym.
W publikacji omówiono kluczowe pojęcia i modele bezpieczeństwa, historyczne i współczesne podejścia do zarządzania ryzykiem oraz ramy prawne i instytucjonalne wyznaczane przez ICAO, EASA i Unię Europejską. Szczególną uwagę poświęcono Systemowi Zarządzania Bezpieczeństwem (SMS), jego komponentom, raportowaniu, audytom, analizie zdarzeń i mechanizmom doskonalenia. Przedstawiono także zagadnienia związane z kulturą bezpieczeństwa, komunikacją, koncepcją Safety II oraz współpracą między podmiotami lotniczymi.
Publikacja adresowana jest do studentów kierunków transportowych, wykładowców, specjalistów lotniczych oraz osób odpowiedzialnych za wdrażanie i utrzymanie systemów bezpieczeństwa w instytucjach nadzoru i zarządzania ruchem lotniczym.

Spis treści – tom III

Słowo wstępne 11
Systemy Zarządzania Ruchem Lotniczym (ATM) 13
Wprowadzenie 15
1. Wykaz funkcjonalności systemów ATM 16
2. Przegląd (wybranych) systemów ATM 20
2.1. Zintegrowany system komunikacji głosowej 20
2.2. Informacyjny system radarowy kontroli ruchu lotniczego 24
2.3. Komponenty systemu 24
2.4. Lokalny system wstępnego przetwarzania planów lotu 25
Przypisy i objaśnienia 28
, Krzysztof Banaszek
Rynek usług lotniczych i jego charakterystyka 29
1. Rynek usług transportu lotniczego i żeglugi powietrznej w Polsce
(geneza, regulacje, tendencje rozwojowe, kierunek rozwoju polskich
portów lotniczych i dostawców usług ATM/CNS) 31
2. Zasady finansowania usług portów lotniczych i żeglugi powietrznej
w przepisach ICAO i przepisach UE 32
3. Opłaty nawigacyjne – opłaty związane z świadczeniem służb żeglugi
powietrznej i innych usług powiązanych 38
4. Podstawy kosztowe opłat nawigacyjnych (trasowych oraz terminalowych) 40
5. Opłaty lotniskowe w Polsce 43
6. System skuteczności działania ATM w Unii Europejskiej
funkcjonujący w ramach SES 46
7. Plany skuteczności działania i okresy referencyjne 52
Przypisy i objaśnienia 61
Infrastruktura Portów Lotniczych 65
1. Charakterystyka lotnisk 67
2. Projektowanie lotniska 69
3. Kodowe oznaczniki lotnisk według IATA oraz ICAO 70
4. Landside&Airside 71
4.1. Różnica między drogą startową a pasem startowym 72
4.2. Oznakowanie dróg startowych 72
4.3. PCN – Pavement Classification Number 77
4.4. Światła podejścia i oznakowanie RWY 77
4.5. Dystanse na RWY 79
4.6. Oznakowanie i oświetlenie dróg kołowania 80
5. Osłona meteo lotniska 80
6. Przestrzeń powietrzna wokół lotniska 83
7. Urządzenia wspomagające pracę ATCO na lotnisku 86
7.1. ACDM 86
7.2. ATIS 87
7.3. ACARS 87
7.4. CPDLC 87
7.5. EFS 88
7.6. SMR 88
7.7. A-SMGCS 89
8. Przepustowość lotniska 89
Analizy i symulacje 93
1. Symulacje 95
1.1. Definicje 95
1.2. Rodzaje symulacji i narzędzi 95
1.3. Strategic Tool 96
1.4. Fast Time Simulator 97
1.5. Real Time Simulator 101
2. Metodologia przeprowadzania symulacji i analiz 102
2.1. Metodologia badań naukowych IMRAD 102
2.2. Metoda symulacji w NEST 103
3. Cele symulacji 103
4. Dane 104
4.1. Analiza danych 105
4.2. Metody statystyczne w analizie danych 105
4.3. Etapy analizy danych 106
4.4. Błędy popełniane przy analizie danych 107
5. Realizacja i zarządzanie projektem 108
6. Przykładowe tematy projektów do wykonania w ramach przedmiotu 108
Przypisy i objaśnienia 109
, Jarosław Piełunowicz
Zarządzanie Projektami B+R 111
1. Zarządzanie projektami badawczo-rozwojowymi w świetle nauk
o zarządzaniu 113
1.1. Główne właściwości projektu 113
1.2. Dziedzina zarządzania projektami 114
1.3. Przegląd metodyk zarządzania projektami 114
1.4. Wykorzystanie metodyk w zależności od charakteru projektu 117
2. Główne uwarunkowania prowadzenia projektów B+R 119
2.1. Wyjątkowe cechy projektów B+R 119
2.2. Typologia projektów B+R 119
3. Modele definiowania projektu oraz analiza systemowa jako podstawa
zarządzania projektami B+R 121
3.1. Definiowanie wymagań dla projektu B+R 121
3.2. Modele definiowania projektu B+R 126
3.3. Modele biznesowe 128
3.4. Analiza systemowa 129
4. Algorytm zarządzania projektem B+R oraz dokumentacja zarządcza 131
4.1. 7 Pryncypiów (zasad) PRINCE2 131
4.2. Organizacja projektu 132
4.3. Zasady zarządzania pakietami projektów B+R 137
Organizacja Projektu B+R na przykładzie Pr-118 iTEC w PAŻP 139
5. Przygotowanie i inicjowanie projektu 142
5.1. Przygotowanie projektu 142
5.2. Uzasadnienie biznesowe 142
5.3. Inicjowanie projektu 143
5.4. Przygotowanie i inicjowanie projektu zgodnie z metodyką PAŻP 144
6. Pomocnicza dokumentacja projektowa 145
6.1. Plan zarządzania projektem 145
6.2. Plan zarządzania komunikacją 145
6.3. Plan zarządzania jakością 147
6.4. Plan zarządzania kosztami 147
6.5. Plan zarządzania ryzykiem 149
7. Faza realizacji projektu 150
7.1. Sterowanie etapami 150
7.2. Zarządzanie dostarczaniem produktów 152
7.3. Zarządzanie Zakresem Etapu 152
7.4. Zamknięcie i zakończenie projektu 153
8. Informatyczne wsparcie procesu zarządzania projektem B+R 153
8.1. Narzędzia wspierające zarządzanie projektami 153
8.2. Narzędzia informatyczne wspierające planowanie projektu 154
8.3. Narzędzia informatyczne wspierające zarządzanie projektem 154
9. Zagadnienie komercjalizacji prac badawczo-rozwojowych 154
9.1. Komercjalizacja wiedzy 154
9.2. Modele komercjalizacji 155
10. Wyzwania badawczo-rozwojowe w PAŻP 155
10.1. Wyzwania badawczo-rozwojowe dla europejskiego ATM 155
10.2. Strategia PAŻP 155
10.3. Cele operacyjno-techniczne jako podstawa wyzwań
badawczo-rozwojowych w PAŻP 156
11. PAŻP w SES ATM Research (SESAR) 160
11.1. SESAR – Komponent badawczo-rozwojowy europejskiego ATM 160
11.2. Cykl życia koncepcji w ramach SESAR 161
11.3. Organizacja programu SESAR 2020 161
11.4. Udział PAŻP w programie SESAR2020 162
12. Cykl życia koncepcji innowacyjnej w ATM – od inwencji do wdrożenia –
zgodnie z E-OCVM 164
12.1. Cykl życia koncepcji innowacyjnej 164
12.2. Rozwój konceptu zgodnie z E-OCVM 165
12.3. Weryfikacja uzasadnienia biznesowego w trakcie pracy
z E-OCVM 166
12.4. Pryncypia metodologii E-OCVM 166
13. Praktyka zarządzania projektami B+R w zakresie rozwoju i wdrażania
systemów zarządzania ruchem lotniczym 167
13.1. Projekt rozwój narzędzi do zarządzania konfliktami w systemie
ATM – PJ.10 Wave1 i PJ.18 Wave2 SESAR2020 167
13.2. Program rozwoju systemu ATM jako przykład koncepcji rozwoju
systemów ATM uwzględniających elementy B+R 168
Przypisy i objaśnienia 168

WPROWADZENIE DO IDENTYFIKACJI SYSTEMÓW