Promocje

Standardy procedowania (protokół) Brytyjskiego Towarzystwa Prawa Budowlanego (SCL) w sprawie opóźnień i zakłóceń realizacji inwestycji budowlanych

15,00 zł

Cena regularna: ~~109,00 zł~~

Najniższa cena: 99,00 zł

szt.

Pakiet AthCO2 – aplikacja + szkolenie

1 832,70 zł

Cena regularna: ~~3 431,70 zł~~

Najniższa cena: 3 431,70 zł

szt.

Mięso i przetwory mięsne. Technologia i zastosowanie w żywieniu

49,00 zł

Cena regularna: ~~59,90 zł~~

Najniższa cena: 49,99 zł

szt.

Urlopy wypoczynkowe Ustalanie wymiaru, udzielanie i rozliczanie

55,00 zł

Cena regularna: ~~69,00 zł~~

Najniższa cena: 69,00 zł

szt.

ARMATURA PRZEMYSŁOWA. Elementy konstrukcyjne rurociągów

85,00 zł

Cena regularna: ~~99,00 zł~~

Najniższa cena: 85,00 zł

szt.

Pakiet AthDNSH – aplikacja + szkolenie

1 832,70 zł

Cena regularna: ~~3 431,70 zł~~

Najniższa cena: 3 431,70 zł

szt.

Znaleziono produktów: 23

Sortuj wg:

Nazwa produktu A-Z Nazwa produktu Z-A Cena rosnąco Cena malejąco

Prawo budowlane. Komentarz wyd 2

Rok publikacji: 2025

Wydanie: 2

Liczba stron: 861

Okładka: miękka

Format: A5

ISBN: 978-83-8390-522-8

Nowe, zaktualizowane wydanie praktycznego komentarza do Prawa budowlanego to kompleksowe opracowanie, które w przystępny sposób tłumaczy zawiłości przepisów – z uwzględnieniem aż 30 nowelizacji ustaw z ostatnich lat. Książka zawiera praktyczne wskazówki dotyczące prowadzenia procesu inwestycyjno-budowlanego, legalizacji samowoli budowlanych oraz obowiązków właścicieli i zarządców obiektów budowlanych.

W publikacji znaleźć można m.in.:

szczegółową analizę projektu budowlanego i jego trzech części (zagospodarowanie terenu, część architektoniczno-budowlana, techniczna),
zaktualizowany katalog obiektów wymagających pozwolenia, zgłoszenia lub zwolnionych z tych obowiązków,
omówienie procedur legalizacyjnych w przypadkach samowoli budowlanej,
interpretacje przepisów dotyczących obowiązków właścicieli i zarządców budynków,
zmiany dotyczące instalowania OZE (np. pomp ciepła, fotowoltaiki do 150 kW) i urządzeń telekomunikacyjnych,
wprowadzenie książki obiektu budowlanego oraz zasady prowadzenia dziennika budowy w formie elektronicznej.

Komentarz wzbogacono o:

najświeższe orzecznictwo sądów administracyjnych (NSA i WSA),
omówienie nowych regulacji dotyczących kontroli przewodów kominowych, punktów dostępu bezprzewodowego, budowy masztów antenowych, przebudowy silosów, czy ochrony strategicznych inwestycji przesyłowych.

Publikacja jest niezbędna dla:

prawników zajmujących się inwestycjami budowlanymi (adwokatów, radców prawnych, notariuszy, sędziów),
pracowników administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego,
praktyków: architektów, inżynierów, rzeczoznawców, zarządców nieruchomości.

Komentarz uwzględnia m.in. poniższe zmiany:

1. Ustawa z 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1881)
Nowelizacja dotyczy m.in.:

projektowania obiektów budowlanych i kierowania robotami budowlanymi,
budowy wymagającej zgłoszenia,
budowy niewymagającej pozwolenia na budowę ani zgłoszenia,
robót budowlanych wymagających zgłoszenia.

2. Ustawa z 27 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1847)
Wprowadzono:

rozszerzenie katalogu robót budowlanych wymagających zgłoszenia,
przepisy dotyczące kary za zwłokę w wydaniu decyzji.

3. Ustawa z 12 lipca 2024 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo komunikacji elektronicznej (Dz.U. poz. 1222)
Reguluje:

instalowanie punktów dostępu bezprzewodowego o bliskim zasięgu,
budowę i przebudowę wolno stojących, przenośnych masztów antenowych.

4. Ustawa z 15 maja 2024 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji rządowej (Dz.U. poz. 834)
Zmiany objęły przepisy dotyczące wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego.

5. Ustawa z 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1762)
Zgodnie z nowelizacją:

nie jest wymagane pozwolenie na budowę ani zgłoszenie dla instalacji pomp ciepła, kolektorów słonecznych i urządzeń fotowoltaicznych o mocy do 150 kW (wcześniej 50 kW).

6. Ustawa z 28 października 2020 r. o zmianie ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2127)
Nowe przepisy przewidują, że:

protokół z kontroli przewodów kominowych (dymowych, spalinowych, wentylacyjnych) sporządza się w formie elektronicznej, z wykorzystaniem systemu centralnej ewidencji emisyjności budynków.

7. Ustawa z 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1506)
Wprowadza zmiany w zakresie:

zawiadamiania stron poprzez publiczne obwieszczenie,
obowiązku zgłoszenia budowy i rozbiórki,
przepisów dotyczących projektu budowlanego.

8. Ustawa z 9 maja 2023 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, Prawa budowlanego oraz ustawy o transporcie kolejowym (Dz.U. poz. 967)
Nowelizacja zmienia:

parametry naziemnych silosów na materiały sypkie (obiekty związane z produkcją rolną),
zwiększając ich maksymalną pojemność z 30 m³ do 250 m³ i wysokość z 7 m do 15 m.
Ich budowa nie wymaga pozwolenia na budowę, ale wymaga zgłoszenia.

9. Ustawa z 7 lipca 2022 r. o zmianie Prawa budowlanego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1557)
Zmiany obejmują m.in.:

definicję dokumentacji budowy,
zasady przechowywania dokumentów stanowiących podstawę prowadzenia robót budowlanych,
prowadzenie dziennika budowy.

10. Ustawa z 7 lipca 2022 r. o zmianie Prawa budowlanego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1557)
Dodano przepisy dotyczące książki obiektu budowlanego – dokumentu, w którym rejestruje się m.in.:

informacje o obiekcie budowlanym,
dane właściciela lub zarządcy (imię, nazwisko/nazwa, adres, e-mail),
kontrole techniczne (zgodnie z art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego),
ekspertyzy i opinie techniczne,
przeglądy, konserwacje i naprawy urządzeń przeciwpożarowych,
roboty budowlane wykonywane po oddaniu obiektu do użytkowania,
informacje o katastrofach budowlanych,
decyzje i dokumenty wydane przez organy administracji dotyczące obiektu.

Spis treści

Wykaz skrótów | str. 15
Przedmowa | str. 19
Ustawa z dnia 7 lipca 1994br. – Prawo budowlane | str. 21

Rozdział 1. Przepisy ogólne | str. 23
Art. 1. [Przedmiot regulacji] | str. 23
Art. 2. [Wyłączenia] | str. 26
Art. 3. [Definicje legalne] | str. 30
Art. 4. [Zasada wolności zabudowy] | str. 59
Art. 5. [Obiekt budowlany – zasady projektowania i użytkowania] | str. 70
Art. 5 1–5 2. (uchylone) | str. 97
Art. 5a. [Postępowanie dotyczące budowy obiektu liniowego] | str. 98
Art. 6. [Zagospodarowanie terenów] | str. 102
Art. 7. [Przepisy techniczno-budowlane] | str. 106
Art. 8. [Warunki techniczne dla budynków służących bezpieczeństwu lub obronności państwa] | str. 114
Art. 9. [Odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych] | str. 115
Art. 10. [Wyroby budowlane] | str. 127
Art. 10a. (uchylony) | str. 131
Art. 11. [Stężenia i natężenia czynników szkodliwych dla zdrowia] | str. 131

Rozdział 2. Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie | str. 134
Art. 12. [Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie] | str. 1346
Art. 12a. [Podstawy wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie] | str. 162
Art. 12b–12c. (uchylone) | str. 165
Art. 13. [Uprawnienia budowlane] | str. 165
Art. 14. [Uprawnienia budowlane: specjalizacje i specjalności] | str. 167
Art. 15. (uchylony) | str. 175
Art. 15a. [Zakres uprawnień budowlanych w poszczególnych specjalnościach] | str. 176
Art. 16. [Przygotowanie zawodowe: rozporządzenie] | str. 179

Rozdział 3. Prawa i obowiązki uczestników procesu budowlanego | str. 181
Art. 17. [Uczestnicy procesu budowlanego] | str. 181
Art. 18. [Obowiązki inwestora] | str. 185
Art. 19. [Obowiązki zapewnienia inspektora nadzoru inwestorskiego i zapewnienia nadzoru autorskiego] | str. 189
Art. 20. [Obowiązki projektanta] | str. 190
Art. 21. [Uprawnienia projektanta] | str. 196
Art. 21a. [Plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia na budowie] | str. 197
Art. 22. [Obowiązki kierownika budowy] | str. 201
Art. 23. [Uprawnienia kierownika budowy] | str. 216
Art. 23a. (uchylone) | str. 217
Art. 24. [Zakaz łączenia funkcji kierownika budowy i inspektora nadzoru inwestorskiego] | str. 217
Art. 25. [Obowiązki inspektora nadzoru inwestorskiego] | str. 218
Art. 26. [Uprawnienie inspektora nadzoru inwestorskiego] | str. 221
Art. 27. [Koordynator nadzoru inwestorskiego] | str. 223
Art. 27a. [Czynności geodezyjne] | str. 224

Rozdział 4. Postępowanie poprzedzające rozpoczęcie robót budowlanych | str. 225
Art. 28. [Pozwolenie na budowę] | str. 225
Art. 29. [Budowle i roboty budowlane zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę] | str. 233
Art. 29a. [Budowa przyłączy] | str. 258
Art. 30. [Zgłoszenie budowy lub robót budowlanych] | str. 2597
Art. 30a. [Obowiązek zamieszczenia informacji w Biuletynie Informacji Publicznej] | str. 274
Art. 30b. [Wniosek o pozwolenie na rozbiórkę] | str. 276
Art. 31. [Rozbiórka] | str. 277
Art. 31a. [Roboty zabezpieczające i rozbiórkowe] | str. 281
Art. 32. [Warunki wydania pozwolenia na budowę lub rozbiórkę] | str. 282
Art. 33. [Wniosek o pozwolenie na budowę] | str. 292
Art. 34. [Projekt budowlany] | str. 300
Art. 34a. [Inwestycja celu publicznego z zakresu łączności publicznej] | str. 311
Art. 34b. [Mapa do celów projektowych] | str. 313
Art. 35. [Sprawdzanie rozwiązań projektowych] | str. 313
Art. 35a. [Kaucja na zabezpieczenie] | str. 324
Art. 36. [Pozwolenie na budowę] | str. 327
Art. 36a. [Zmiana pozwolenia na budowę] | str. 329
Art. 36b. [Zmiany w projekcie technicznym] | str. 337
Art. 37. [Wygaśnięcie pozwolenia na budowę] | str. 338
Art. 37a. [Pozwolenie na budowę tymczasowego obiektu budowlanego] | str. 341
Art. 37b. [Stwierdzenie nieważności decyzji] | str. 342
Art. 38. [Obowiązek przesyłania pozwolenia na budowę i kopii zgłoszenia] | str. 343
Art. 39. [Prowadzenie robót budowlanych przy zabytkach] | str. 346
Art. 39a. [Prowadzenie robót budowlanych na obszarze Pomnika Zagłady] | str. 348
Art. 40. [Przeniesienie pozwolenia na budowę] | str. 349
Art. 40a. [Decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej] | str. 353

Rozdział 5. Rozpoczęcie i prowadzenie robót budowlanych | str. 354
Art. 41. [Rozpoczęcie budowy i zawiadomienie o terminie rozpoczęcia robót budowlanych] | str. 354
Art. 42. [Obowiązki inwestora w związku z prowadzeniem robót] | str. 358
Art. 43. [Geodezyjne wyznaczenie obiektu w terenie, geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza] | str. 361
Art. 44. [Zawiadomienie o zmianie uczestników procesu budowlanego] | str. 3658
Art. 45. [Dziennik budowy, montażu, rozbiórki] | str. 366
Art. 45a. [Obowiązki kierownika budowy przed rozpoczęciem budowy] | str. 367
Art. 45b. [Tablica informacyjna] | str. 369
Art. 45c. [Ogłoszenie zawierające dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia] | str. 370
Art. 46. [Przechowywanie dokumentów stanowiących podstawę wykonania robót budowlanych] | str. 371
Art. 47. [Wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości] | str. 372

Rozdział 5a. Dziennik budowy | str. 377
Art. 47a. [Charakter dziennika budowy] | str. 377
Art. 47b. [Obowiązek prowadzenia dziennika budowy] | str. 379
Art. 47c. [Formy prowadzenia dziennika budowy] | str. 380
Art. 47d. [Podmiot odpowiedzialny za prowadzenie dziennika budowy] | str. 381
Art. 47e. [Podmioty uprawnione do dokonywania wpisów w dzienniku budowy] | str. 381
Art. 47f. [Kopie uprawnień dołączane do dziennika budowy] | str. 383
Art. 47g. [Wydanie dziennika budowy] | str. 383
Art. 47h. [Forma wydania dziennika budowy] | str. 385
Art. 47i. [Przeniesienie uprawnień do prowadzenia robót budowlanych a dziennik budowy] | str. 385
Art. 47j. [Wydanie kolejnego tomu dziennika budowy] | str. 386
Art. 47k. [Zmiana postaci prowadzenia dziennika budowy] | str. 387
Art. 47l. [Zamknięcie dziennika budowy] | str. 388
Art. 47m. [System EDB] | str. 389
Art. 47n. [Założenie konta w systemie EDB] | str. 390
Art. 47o. [Udostępnianie i pozbawianie dostępu do dziennika budowy] | str. 390
Art. 47p. [Dostęp do systemu EDB] | str. 391
Art. 47q. [Administrator systemu EDB] | str. 392
Art. 47r. [Dane przechowywane w systemie EDB] | str. 392
Art. 47s. [Okres dostępu i przechowywania danych w systemie EDB] | str. 392
Art. 47t. [Dostęp organów kontrolnych do systemu EDB] | str. 3939
Art. 47u. [Upoważnienie do wydania rozporządzenia w sprawie dziennika budowy] | str. 395
Art. 47v. [Termin wydawania dziennika budowy prowadzonego w postaci papierowej] | str. 395

Rozdział 5b. Postępowanie w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy | str. 397
Art. 48. [Samowola budowlana; postanowienie o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych] | str. 397
Art. 48a. [Złożenie wniosku o legalizację] | str. 405
Art. 48b. [Dokumenty legalizacyjne] | str. 406
Art. 49. [Sprawdzenie spełnienia wymagań przez dokumenty legalizacyjne; opłata legalizacyjna] | str. 410
Art. 49a. [Zwrot opłaty legalizacyjnej] | str. 418
Art. 49b. (uchylony) | str. 420
Art. 49c. [Stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do opłaty legalizacyjnej] | str. 420
Art. 49d. [Wysokość opłaty legalizacyjnej] | str. 423
Art. 49e. [Przesłanki wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego] | str. 424
Art. 49f. [Przesłanki wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego] | str. 426
Art. 49g. [Dokumenty legalizacyjne w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym] | str. 429
Art. 49h. [Sprawdzenia dokonywane w trakcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego] | str. 430
Art. 49i. [Rozstrzygnięcia wydawane w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym] | str. 431
Art. 50. [Inne przesłanki wstrzymania robót budowlanych] | str. 433
Art. 50a. [Następstwa wykonywania robót budowlanych pomimo ich wstrzymania] | str. 437
Art. 51. [Decyzja o nałożeniu obowiązków i sprawdzenie ich wykonania] | str. 439
Art. 52. [Adresaci obowiązków określanych w postanowieniach i decyzjach] | str. 445
Art. 53. [Zasady ponoszenia kosztów rozbiórki obiektu budowlanego] | str. 446
Art. 53a. [Wszczęcie postępowania] | str. 447

Rozdział 5c. Zakończenie budowy | str. 449
Art. 54. [Zawiadomienie organu o zakończeniu budowy] | str. 449
Art. 55. [Obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie] | str. 453
Art. 55a. (uchylony) | str. 457
Art. 56. [Zawiadomienie PIS i PSP o zakończeniu budowy obiektu budowlanego i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania] | str. 457
Art. 57. [Załączniki do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie] | str. 460
Art. 58. (uchylony) | str. 465
Art. 59. [Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego] | str. 466
Art. 59a. [Kontrola budowy w zakresie jej zgodności z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę oraz z projektem budowlanym] | str. 470
Art. 59b. (uchylony) | str. 472
Art. 59c. [Termin przeprowadzenia kontroli budowy] | str. 472
Art. 59d. [Protokół z obowiązkowej kontroli] | str. 474
Art. 59e. [Podmiot przeprowadzający kontrolę] | str. 475
Art. 59f. [Kara w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w trakcie obowiązkowej kontroli] | str. 476
Art. 59g. [Wymierzenie i termin uiszczenia kary] | str. 477
Art. 59h. [Stwierdzanie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie] | str. 480
Art. 59i. [Nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego] | str. 480
Art. 60. [Przekazanie dokumentacji] | str. 483

Rozdział 5d. Książka obiektu budowlanego | str. 485
Art. 60a. [Zakres informacji objętych wpisami do książki obiektu budowlanego] | str. 485
Art. 60b. [Obiekty budowlane objęte obowiązkiem prowadzenia książki obiektu budowlanego] | str. 486
Art. 60c. [Założenie książki obiektu budowlanego] | str. 487
Art. 60d. [Osoba odpowiedzialna za prowadzenie książki obiektu budowlanego] | str. 488
Art. 60e. [Osoba uprawniona do dokonywania wpisów w książce obiektu budowlanego] | str. 489
Art. 60f. [Termin dokonania wpisu do książki obiektu budowlanego] | str. 489
Art. 60g. [Zamknięcie książki obiektu budowlanego] | str. 490
Art. 60h. [System c-KOB] | str. 491
Art. 60i. [Przekazanie książki obiektu budowlanego] | str. 492
Art. 60j. [Konto w systemie c-KOB] | str. 493
Art. 60k. [Plan sytuacyjny] | str. 494
Art. 60l. [Dostęp do systemu c-KOB dla służb, inspekcji i straży] | str. 495
Art. 60m. [Dostęp do systemu c-KOB dla osób uprawnionych do kontroli obiektów budowlanych] | str. 497
Art. 60n. [Dostęp do systemu c-KOB dla osób uprawnionych do kontroli obiektów budowlanych] | str. 497
Art. 60o. [Dane osobowe] | str. 498
Art. 60p. [Zabezpieczenie dostępu do c-KOB] | str. 499
Art. 60q. [Przechowywanie danych] | str. 500
Art. 60r. [Przepisy wykonawcze] | str. 500

Rozdział 6. Utrzymanie obiektów budowlanych | str. 502
Art. 61. [Obowiązki właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego] | str. 502
Art. 62. [Okresowe kontrole obiektu budowlanego] | str. 505
Art. 62a. [Protokół z kontroli obiektu budowlanego] | str. 510
Art. 62b. [Wpis o kontroli do książki obiektu budowlanego] | str. 512
Art. 63. [Obowiązek przechowywania dokumentacji obiektu budowlanego] | str. 513
Art. 64. [Załączniki do książki obiektu budowlanego] | str. 514
Art. 65. [Obowiązek udostępniania dokumentacji] | str. 515
Art. 66. [Usuwanie nieprawidłowości w obiekcie budowlanym] | str. 516
Art. 67. [Rozbiórka nieużytkowanego lub niewykończonego obiektu budowlanego] | str. 520
Art. 68. [Opróżnienie budynku przeznaczonego na pobyt ludzi] | str. 523
Art. 69. [Środki zabezpieczające] | str. 525
Art. 70. [Obowiązki dokonywania napraw] | str. 526
Art. 71. [Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego] | str. 528
Art. 71a. [Samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego] | str. 535
Art. 72. [Postępowania w sprawie rozbiórek: akty wykonawcze] | str. 538
Art. 72a. [Postępowania wszczynane z urzędu] | str. 538

Rozdział 7. Katastrofa budowlana | str. 540
Art. 73. [Pojęcie katastrofy budowlanej] | str. 540
Art. 74. [Postępowanie wyjaśniające] | str. 543
Art. 75. [Obowiązki kierownika budowy lub właściciela] | str. 544
Art. 76. [Obowiązki organu] | str. 546
Art. 76a. [Wspólne postępowanie wyjaśniające] | str. 548
Art. 77. [Przejęcie postępowania] | str. 549
Art. 78. [Decyzja o usunięciu skutków katastrofy budowlanej] | str. 550
Art. 79. [Obowiązki w zakresie usunięcia skutków katastrofy budowlanej] | str. 551

Rozdział 7a. Portal e-Budownictwo | str. 553
Art. 79a. [Dokumenty udostępniane na portalu e-Budownictwo] | str. 553
Art. 79b. [Konto w portalu e-Budownictwo] | str. 555
Art. 79c. [Założenie konta w portalu e-Budownictwo] | str. 555
Art. 79d. [Rejestracja konta] | str. 556
Art. 79e. [Użytkownik konta] | str. 556
Art. 79f. [Dostęp do portalu] | str. 557
Art. 79g. [Uwierzytelnienie] | str. 557
Art. 79h. [Usunięcie konta] | str. 558
Art. 79i. [Dokumenty na portalu] | str. 558
Art. 79j. [Dane osobowe w portalu] | str. 559
Art. 79k. [Zadania Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego] | str. 560

Rozdział 8. Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego | str. 561
Art. 80. [Administracja budowlana] | str. 561
Art. 81. [Obowiązki organów administracji budowlanej] | str. 566
Art. 81a. [Czynności kontrolne organów nadzoru budowlanego] | str. 570
Art. 81b. (uchylony) | str. 572
Art. 81c. [Uprawnienia organów administracji budowlanej] | str. 572
Art. 82. [Kompetencja organów administracji architektoniczno-budowlanej] | str. 575
Art. 82a. [Zakaz powierzania gminom zadań z zakresu administracji architektoniczno-budowlanej] | str. 579
Art. 82b. [Zadania organów administracji architektoniczno-budowlanej] | str. 580
Art. 82c. [Właściwość w sprawach obiektów i robót budowlanych zlokalizowanych na morzu oraz związanych z infrastrukturą transportu morskiego] | str. 584
Art. 83. [Kompetencje organów nadzoru budowlanego] | str. 585
Art. 83a. (uchylony) | str. 588
Art. 84. [Zadania organów nadzoru budowlanego] | str. 589
Art. 84a. [Kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego] | str. 591
Art. 84aa. [Ograniczenie stosowania RODO] | str. 593
Art. 84ab. [Wyłączenie prawa do ograniczenia przetwarzania danych osobowych] | str. 594
Art. 84b. [Kontrola organów administracji architektoniczno-budowlanej przez organy nadzoru budowlanego] | str. 595
Art. 85. [Obowiązek współdziałania organów nadzoru budowlanego] | str. 596
Art. 85a. [Kontrola działalności gospodarczej przedsiębiorcy] | str. 596
Art. 86. [Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego] | str. 597
Art. 87. [Wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego] | str. 599
Art. 88. [Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego] | str. 600
Art. 88a. [Zadania Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego] | str. 604
Art. 88b. [Główny Urząd Nadzoru Budowlanego] | str. 609
Art. 89. (uchylony) | str. 610
Art. 89a. [Administracja budowlana w górnictwie] | str. 610
Art. 89b. [Weryfikacja posiadania przez inwestora uzgodnień] | str. 611
Art. 89c. [Polecenia podjęcia działań zmierzających do usunięcia stanu zagrożenia] | str. 612

Rozdział 9. Przepisy karne | str. 614
Art. 90. (uchylony) | str. 614
Art. 91. [Utrudnianie działania organom administracji budowlanej] | str. 614
Art. 91a. [Użytkowanie obiektu budowlanego niezgodne z przepisami] | str. 617
Art. 92. [Katalog poważniejszych wykroczeń] | str. 618
Art. 93. [Katalog mniej poważnych wykroczeń] | str. 621
Art. 94. [Postępowanie w sprawach o wykroczenia] | str. 629

Załącznik | str. 656
Literatura | str. 661

Dostępność: średnia ilość

Wysyłka w: 3 dni

Cena:

269,00 zł

Cena netto: 256,19 zł

szt.

Drogi publiczne Komentarz

Redakcja: Kisilowska Helena

Wydawca: Wolters Kluwer

Oprawa: Twarda

Format: 15.0x02.1cm

Liczba stron: 572

Wydanie: 1

Rok wydania: 2023

Język wydania: polski

Dostępność: na wyczerpaniu

Wysyłka w: 3 dni

Cena:

269,00 zł

Cena netto: 256,19 zł

szt.

AI Act. Europejska regulacja sztucznej inteligencji

Rok publikacji: 2026

Wydanie: 1

Liczba stron: 388

Okładka: miękka

Format: B5

ISBN: 978-83-8390-901-1

Kod towaru: KAM-7142 W01P01

Niniejsza publikacja stanowi próbę kompleksowej analizy AI Act w całej złożoności tego Rozporządzenia. W kolejnych rozdziałach szczegółowo analizowane są poszczególne elementy regulacji: od definicji i zakresu stosowania, przez kategorie ryzyka i związane z nimi obowiązki, mechanizmy oceny zgodności i nadzoru rynkowego, po kwestie odpowiedzialności i sankcji. Poddano również analizie, jak AI Act wpisuje się w szerszy krajobraz regulacyjny UE i jak jego przepisy będą współgrać z istniejącymi ramami prawnymi.

Celem książki jest nie tylko deskryptywna analiza przepisów, ale również krytyczna refleksja nad założeniami, wyborami i kompromisami, które ukształtowały ostateczny kształt regulacji – pomimo wczesnego etapu rozwoju tej dziedziny prawa. Postawione zostały pytania nie tylko o to, co AI Act reguluje, ale także o to, czego nie reguluje i dlaczego. Została przedstawiona analiza nie tylko litery prawa, ale także prawdopodobnych scenariuszy jej praktycznego stosowania.

W publikacji omówiono m.in.:

zakres zastosowania regulacji,
wymagania ogólne dla wszystkich systemów AI,
zakazane praktyki AI,
systemy AI wysokiego ryzyka,
odpowiedzialność w łańcuchu dostawców,
AI a ochrona danych osobowych.

Spis treści

Wykaz skrótów.............................................................................................................. 17
Wprowadzenie............................................................................................................... 21
Rozdział I
Regulacja technologii................................................................................................... 29
1. Regulacja innowacji............................................................................................ 30
1.1. Regulacja neutralna technologicznie i specyficzna technologicznie..................................... 31
1.2. Neutralność wobec funkcjonalnie równoważnych technologii........ 34
1.3. Neutralność w kontekście rozwoju technologii................................... 36
Rozdział II
Geneza AI Act................................................................................................................ 39
1. Publiczna konsultacja w zakresie przyszłości robotyki i sztucznej inteligencji.................................. 41
2. Komunikat w sprawie sztucznej inteligencji dla Europy............................... 44
2.1. Wzmacnianie potencjału technologicznego i przemysłowego w obszarze AI............................ 45
2.2. Przygotowanie się na zmiany społeczno-ekonomiczne...................... 47
3. Zapewnienie właściwych ram etycznych i prawnych.................................... 48
3.1. Projekt wytycznych ws. godnej zaufania AI......................................... 48
3.2. Bezpieczeństwo i odpowiedzialność...................................................... 49
3.3. Wzmocnienie pozycji konsumentów i użytkowników....................... 50
3.4. Najważniejsze działania Komisji............................................................ 50
4. Współpraca państw członkowskich i interesariuszy – skoordynowany plan i Europejski Sojusz na rzecz Sztucznej Inteligencji............................... 51
5. Skoordynowany plan w sprawie sztucznej inteligencji.................................. 52
6. Godna zaufania sztuczna inteligencja.............................................................. 56
6.1. Podstawy godnej zaufania sztucznej inteligencji – prawa podstawowe i zasady etyczne dla AI...................................................... 57
6.2. Tworzenie godnej zaufania sztucznej inteligencji................................ 61
7. Konieczność regulacji AI................................................................................... 65
8. Europejska strategia cyfrowa i danych............................................................. 67
9. Podsumowanie procesu legislacyjnego – Biała księga AI............................. 69
10. Ekosystem doskonałości – ramy polityki dla sztucznej inteligencji............ 70
11. Ekosystem zaufania............................................................................................. 71
Sztuczna inteligencja a problem odpowiedzialności...................................... 72
12. Wizja europejskiej regulacji AI......................................................................... 74
13. Negocjacje trójstronne........................................................................................ 77
14. Kluczowe sporne kwestie w procesie legislacyjnym....................................... 78
14.1. Modele bazowe – generatywna AI......................................................... 78
14.2. Zdalna biometryczna identyfikacja w czasie rzeczywistym.............. 79
Negocjacje nad definicją AI..................................................................... 79
15. Cele AI Act........................................................................................................... 80
Rozdział III
Zakres stosowania........................................................................................................ 83
1. Zakres materialny. Które systemy są objęte AI Act?...................................... 84
1.1. Definicja systemu AI................................................................................ 84
Cel wytycznych......................................................................................... 85
2. Główne elementy definicji systemu AI............................................................. 85
2.1. System maszynowy................................................................................... 85
2.2. Autonomia................................................................................................. 86
2.3. Adaptacyjność........................................................................................... 87
2.4. Cele systemu AI........................................................................................ 88
2.5. Wnioskowanie, jak generować wyniki przy użyciu technik AI......... 89
2.5.1. Techniki AI umożliwiające wnioskowanie............................. 89
2.5.2. Kategorie wyników systemu AI................................................ 92
2.5.3. Wpływ wyników na środowisko fizyczne lub wirtualne...... 93
2.5.4. Systemy poza zakresem definicji systemu AI......................... 93
2.6. Systemy do poprawy optymalizacji matematycznej............................ 94
2.6.1. Podstawowe przetwarzanie danych.......................................... 95
2.6.2. Systemy oparte na klasycznych heurystykach........................ 96
2.6.3. Proste systemy predykcyjne....................................................... 96
2.7. Wyniki, które mogą wpływać na środowiska fizyczne lub wirtualne......................................... 97
2.8. Uwagi końcowe......................................................................................... 97
3. Modele sztucznej inteligencji ogólnego przeznaczenia................................. 98
Chronione dobra prawne................................................................................... 99
4. Zakres podmiotowy stosowania....................................................................... 99
5. Strony chronione................................................................................................. 101
6. Zakres terytorialny stosowania......................................................................... 102
Wyłączenia z zakresu stosowania..................................................................... 104
7. Zakres wyłączenia dla systemów AI open source.......................................... 104
8. Geneza regulacji i debata wokół FOSS............................................................. 104
9. Definicja i charakterystyka FOSS w kontekście AI Act................................. 105
10. Oprogramowanie open source.......................................................................... 107
10.1. Systemy AI open source........................................................................... 107
10.2. Modele GPAI open source (OSS AI Components).............................. 108
10.3. GPAI w ekosystemie open source (OSS GPAI Models)....................... 108
10.4. Systemowe ryzyko a modele OSS GPAI................................................ 109
10.5. Wyłączenia a RODO................................................................................ 109
10.5.1. Wyłączenie dla badań naukowych i rozwoju.......................... 110
10.5.2. Wyłączenie dla systemów wojskowych i obronnych............. 111
10.6. Wyłączenia dodane w procesie legislacyjnym...................................... 112
Wyłączenie dla użytkowników indywidualnych................................. 113
11. Odniesienia do innych unijnych aktów prawnych......................................... 113
12. Ograniczenia w zakresie czasowym – przepisy przejściowe........................ 114
Rozdział IV
Wymagania ogólne i obowiązki przejrzystości...................................................... 115
1. Wymagania ogólne dla wszystkich systemów AI........................................... 115
2. Kompetencje w zakresie AI................................................................................ 116
2.1. Egzekwowanie obowiązku...................................................................... 118
2.2. Realizacja obowiązku............................................................................... 120
2.3. Obowiązki przejrzystości dla niektórych systemów AI i modeli GPAI............................... 121
2.4. Systemy AI z interakcją człowieka......................................................... 122
3. Oznakowanie mediów generowanych przez AI.............................................. 122
4. Informacje o rozpoznawaniu emocji i kategoryzacji biometrycznej........... 123
4.1. Oznaczanie treści zawierających deepfake........................................... 123
Systemy AI o podwójnym zastosowaniu............................................... 124
4.2. Procedura informacyjna i kodeksy postępowania............................... 124
Rozdział V
Klasyfikacja ryzyka...................................................................................................... 127
1. Uwagi ogólne....................................................................................................... 127
2. Zakazane praktyki AI......................................................................................... 130
2.1. AI wpływające na działania i zachowanie ludzi.................................. 130
2.2. W stronę dynamicznego podejścia do zakazanych praktyk.............. 131
2.3. Techniki podprogowe, manipulacyjne lub zwodnicze........................ 132
2.4. Wykorzystywanie podatności................................................................ 134
2.5. AI kategoryzujące, klasyfikujące i identyfikujące ludzi...................... 136
2.5.1. System wiarygodności społecznej............................................. 136
2.5.2. Predykcyjne działania policyjne............................................... 138
2.5.3. Zakaz zastosowań biometrycznych – wstęp........................... 140
2.5.4. Tworzenie lub powiększanie zbiorów danych skanów twarzy przez nieselektywne gromadzenie skanów twarzy..... 141
2.5.5. Rozpoznawanie emocji............................................................... 142
2.6. Kategoryzacja biometryczna................................................................... 144
3. Zdalna biometryczna identyfikacja w czasie rzeczywistym......................... 146
3.1. Zgoda sądu lub niezależnego organu..................................................... 147
3.1.1. Pojęcie niezależności.................................................................. 147
3.1.2. Właściwość miejscowa............................................................... 147
3.1.3. Konieczność i proporcjonalność............................................... 148
3.1.4. Wyjątek......................................................................................... 148
3.2. Zakaz podejmowania decyzji wyłącznie na podstawie wyników RBI............................ 148
Obowiązek zgłoszenia każdego użycia systemu RBI do organów nadzorczych........................... 149
4. Dopuszczalne cele stosowania RBI................................................................... 150
4.1. Poszukiwanie ofiar przestępstw i osób zaginionych........................... 150
4.2. Odpieranie poważnych zagrożeń........................................................... 150
4.3. Dochodzenie w sprawie przestępstw..................................................... 151
4.4. Cele inne niż egzekwowanie prawa....................................................... 151
Dalsze wymogi dotyczące RBI................................................................ 151
4.5. Ocena wpływu sytuacji............................................................................ 152
4.6. Ocena wpływu interwencji..................................................................... 152
4.7. Odpowiednie ograniczenia, ocena skutków dla praw podstawowych i rejestracja...................... 152
4.8. Zezwolenie na RBI przez organy krajowe............................................. 152
4.9. Zawiadamianie organu nadzoru rynku i organu ochrony danych..... 153
4.10. Implementacja RBI w prawie krajowym............................................... 153
4.11. Roczne sprawozdanie organów nadzoru rynku i organów ochrony danych o stosowaniu RBI................. 154
4.12. Coroczne sprawozdanie Komisji o stosowaniu RBI............................ 154
4.13. Stosunek do innego prawa Unii.............................................................. 155
Rozdział VI
Systemy AI wysokiego ryzyka.................................................................................... 157
1. Klasyfikacja systemów wysokiego ryzyka....................................................... 158
2. Klasyfikacja zgodnie z art. 6 ust. 2 AI Act....................................................... 161
2.1. Wyjątki od klasyfikacji jako wysokiego ryzyka................................... 162
2.2. Wąsko określone zadanie proceduralne................................................ 163
2.3. Ulepszanie rezultatu działań już zakończonych przez człowieka........ 163
2.4. Analiza wzorców podejmowania decyzji.............................................. 165
2.5. Zadania przygotowawcze......................................................................... 165
2.6. Wyłączenie z klasyfikacji wysokiego ryzyka........................................ 166
2.7. Relacja między wyłączeniem na podstawie art. 6 ust. 3 a zmianą przeznaczenia w rozumieniu art. 25 ust. 1 lit. c AI Act...................... 167
2.8. Obowiązek dokumentacji i rejestracji dostawców............................... 168
2.9. Prawo Komisji do zmiany właściwych kryteriów................................ 169
3. Systemy AI wysokiego ryzyka zgodnie z art. 6 ust. 1 w zw. z załącznikiem I AI Act......................... 170
3.1. Sposoby uznania za system AI wysokiego ryzyka zgodnie z art. 6 ust. 1 w zw. z załącznikiem I AI Act......................................... 170
3.2. Systemy AI wysokiego ryzyka w prawie dotyczącym bezpieczeństwa produktów.................... 171
3.3. Regulacja produktów w ramach starego porządku prawnego........... 171
3.4. Prawo Komisji do zmiany załącznika III AI Act................................. 172
3.5. Regulacja produktów w ramach nowych ram legislacyjnych............ 172
3.6. Konsekwencje zakwalifikowania jako system wysokiego ryzyka........ 173
4. Systemy AI wysokiego ryzyka zgodnie z art. 6 ust. 2 w zw. z załącznikiem III AI Act...................... 174
4.1. Identyfikacja biometryczna, kategoryzacja i rozpoznawanie emocji osób fizycznych................. 175
4.2. Infrastruktura krytyczna........................................................................ 178
4.3. Edukacja i szkolenia................................................................................. 180
4.3.1. Rekomendacje dla instytucji edukacyjnych............................ 187
4.3.2. Reguły ogólne.............................................................................. 188
4.3.3. Sztuczna inteligencja w edukacji............................................... 188
4.4. Zatrudnienie, zarządzanie pracownikami i dostęp do samozatrudnienia.......................... 194
4.5. Zakres sektorowy...................................................................................... 194
4.5.1. Zatrudnienie................................................................................ 195
4.5.2. Dostęp do samozatrudnienia.................................................... 195
4.5.3. Zarządzanie pracownikami....................................................... 196
4.5.4. Rekrutacja i wybór kandydatów............................................... 196
4.5.5. Warunki zatrudnienia................................................................ 197
4.6. Zwolnienia z wymogów wysokiego ryzyka.......................................... 198
5. Dostęp do podstawowych usług i świadczeń prywatnych i publicznych...... 200
5.1. Dostęp do publicznego wsparcia i usług............................................... 201
5.2. Zdolność kredytowa................................................................................. 202
5.3. Ubezpieczenia........................................................................................... 204
5.4. Wezwania alarmowe................................................................................ 205
5.5. Ściganie...................................................................................................... 206
5.6. Migracja, azyl i kontrola graniczna........................................................ 208
5.7. Wymiar sprawiedliwości i procesy demokratyczne............................ 210
6. Klasyfikacja wysokiego ryzyka zgodnie z załącznikiem III pkt 8............... 210
6.1. Wymiar sprawiedliwości......................................................................... 210
6.2. Technologie prawnicze............................................................................. 214
6.3. Procesy demokratyczne........................................................................... 214
7. Wymogi dla systemów AI wysokiego ryzyka................................................. 215
7.1. Adresaci obowiązków.............................................................................. 216
Sposoby zapewnienia zgodności............................................................ 216
7.2. Szczególne cechy systemów AI w rozumieniu art. 6 ust. 1................. 217
7.3. Scenariusze zastosowania i zbieżność z innymi obowiązkami z AI Act............................................ 218
7.4. System zarządzania ryzykiem................................................................ 219
7.4.1. Wymagania z art. 9 wobec systemu zarządzania ryzykiem.......................... 223
7.4.2. Dowód spełnienia art. 9 AI Act................................................ 226
7.5. Dane i zarządzanie danymi.................................................................... 227
7.5.1. Regulacja zbiorów danych do trenowania, walidacji i testowania............................... 229
7.5.2. Wymogi dotyczące projektowania systemu AI...................... 230
7.5.3. Dane istotne, reprezentatywne i wolne od błędów................ 231
7.5.4. Uwzględnienie typowych warunków użycia.......................... 232
7.5.5. Podstawa prawna do przetwarzania szczególnych kategorii danych osobowych.............. 232
7.5.6. Dane testowe................................................................................ 233
7.6. Dokumentacja techniczna....................................................................... 234
7.7. Obowiązki rejestrowania......................................................................... 236
7.7.1. Funkcje rejestrowania zapewniające możliwość prześledzenia (traceability).................. 237
7.7.2. Szczególne funkcje rejestrowania w systemach zdalnej identyfikacji biometrycznej............... 238
7.7.3. Adresat i okres przechowywania.............................................. 238
7.7.4. Konflikt z niezawisłością sędziowską...................................... 239
7.8. Przejrzystość i przekazywanie informacji użytkownikom................ 239
7.8.1. Znaczenie przejrzystości w korzystaniu z systemów AI wysokiego ryzyka...................... 240
7.8.2. Przejrzystość................................................................................ 240
7.8.3. Instrukcje użytkowania............................................................. 241
7.9. Nadzór ludzki............................................................................................ 242
7.9.1. Zrozumienie działania i ryzyk (art. 14 ust. 4 lit. a–c)............ 243
7.9.2. Możliwość ingerencji w działanie............................................. 244
7.9.3. Weryfikacja przy zdalnej identyfikacji biometrycznej.......... 245
7.10. Dokładność, odporność i cyberbezpieczeństwo.................................. 246
8. Obowiązki związane z postępowaniem z systemami sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka...... 248
8.1. Obowiązki dostawców systemów AI wysokiego ryzyka..................... 248
8.2. Ogólne obowiązki dostawców................................................................ 248
8.3. Istnienie systemu zarządzania jakością................................................. 249
8.4. Przechowywanie dokumentacji.............................................................. 251
8.5. Zachowywanie logów............................................................................... 252
8.6. Podejmowanie działań naprawczych i obowiązek informacyjny.................. 252
8.7. Współpraca z właściwymi organami..................................................... 253
8.8. Wyznaczenie upoważnionego przedstawiciela.................................... 254
8.9. Obowiązki importerów systemów AI wysokiego ryzyka................... 255
8.9.1. Obowiązek sprawdzenia............................................................ 255
8.9.2. Obowiązki po wprowadzeniu na rynek................................... 256
8.9.3. Współpraca z właściwymi organami....................................... 256
8.10. Obowiązki dystrybutorów systemów AI wysokiego ryzyka.............. 257
8.10.1. Obowiązek sprawdzenia............................................................ 257
8.10.2. Obowiązki po udostępnieniu na rynku................................... 257
8.10.3. Współpraca z właściwymi organami krajowymi................... 258
8.11. Obowiązki użytkowników systemów AI wysokiego ryzyka............. 258
8.11.1. Obowiązki związane z użytkowaniem.................................... 258
8.11.2. Odpowiednie i reprezentatywne dane wejściowe.................. 259
8.11.3. Obowiązki monitorowania........................................................ 260
8.11.4. Przechowywanie automatycznie generowanych logów......... 260
8.11.5. Obowiązek informowania pracowników................................ 260
8.11.6. Rejestracja.................................................................................... 261
8.11.7. Wykorzystanie informacji dostarczonych przez dostawcę do oceny skutków dla ochrony danych.................................... 261
8.11.8. System AI wysokiego ryzyka do następczej (post) zdalnej identyfikacji biometrycznej.......... 262
8.11.9. Obowiązek informowania osób fizycznych............................ 263
8.11.10. Współpraca z właściwymi organami krajowymi................... 264
8.12. Ocena skutków dla praw podstawowych (fundamental rights impact assessment) w odniesieniu do systemów AI wysokiego ryzyka......................................................................................................... 264
8.12.1. Użytkownicy zobowiązani do przeprowadzenia oceny skutków dla praw podstawowych.................................... 264
8.12.2. Czas, częstotliwość przeprowadzania oceny oraz relacja do DPIA...................................... 264
8.12.3. Zakres oceny skutków dla praw podstawowych.................... 265
8.12.4. Zawiadomienie organu nadzoru rynku................................... 265
8.13. Systemy AI objęte szczególnymi obowiązkami w zakresie przejrzystości............................ 266
8.13.1. Termin realizacji obowiązków przejrzystości......................... 266
8.13.2. Zgodność z właściwymi wymaganiami dostępności (ust. 5)............................... 267
8.14. Szczególne obowiązki przejrzystości..................................................... 267
8.14.1. Systemy AI przeznaczone do bezpośredniej interakcji z osobami fizycznymi (ust. 1)........... 267
8.14.2. Systemy AI generujące „syntetyczne” nagrania audio, obrazy, wideo lub tekst (ust. 2)......... 268
8.14.3. Systemy rozpoznawania emocji lub kategoryzacji biometrycznej (ust. 3)...................... 269
8.14.4. Systemy AI generujące deepfake (ust. 4 zdanie pierwsze)............. 270
8.14.5. System AI generujący lub modyfikujący tekst w celu informowania opinii publicznej (ust. 4 zdanie drugie).................... 270
8.15. Relacja szczególnych obowiązków przejrzystości do rozporządzenia o usługach cyfrowych (DSA)................................ 271
8.16. Proste systemy AI..................................................................................... 271
Rozdział VII
Odpowiedzialność wzdłuż łańcucha wartości AI.................................................. 273
1. Problemy koncepcyjne w podejściu regulacyjnym Komisji.......................... 273
Zarys finalnego podejścia po trilogu................................................................ 276
2. Modele GPAI obarczone ryzykiem systemowym (poziom 1)...................... 277
2.1. Geneza........................................................................................................ 277
2.2. Definicje modeli GPAI............................................................................. 278
2.3. Klasyfikacja modeli GPAI o ryzyku systemowym.............................. 278
2.4. GPAI o ryzyku systemowym.................................................................. 278
2.5. Obowiązek notyfikacji............................................................................. 278
2.6. Obowiązki informacyjne i dokumentacyjne........................................ 279
2.7. Szczególne obowiązki wobec modeli GPAI o ryzyku systemowym................................... 279
2.8. Kodeks praktyk dla AI ogólnego przeznaczenia.................................. 279
2.8.1. Kluczowe elementy Kodeksu..................................................... 280
2.8.2. Wnioski......................................................................................... 282
2.8.3. Dalsze kroki dotyczące Kodeksu.............................................. 282
3. Modele GPAI bez ryzyka systemowego i inne komponenty AI (poziom 2)............................. 283
3.1. Umieszczanie systemu AI na rynku pod własną nazwą lub marką........................... 286
3.2. Modyfikacja techniczna systemu........................................................... 286
3.3. Zmiana zamierzonego celu (intended purpose)................................... 287
3.4. Współpraca................................................................................................ 287
3.5. Obowiązki podmiotów wdrażających systemy.................................... 288
4. Osoba, której dotyczy działanie systemu......................................................... 289
5. Standaryzowane normy i wspólne specyfikacje ............................................ 290
5.1. Europejska standaryzacja........................................................................ 290
5.2. Rola standaryzacji w AI Act.................................................................... 291
5.3. Zharmonizowane normy i dokumenty normalizacyjne..................... 292
5.4. Wspólne specyfikacje............................................................................... 293
5.5. Piaskownice regulacyjne.......................................................................... 294
5.5.1. Uwagi ogólne............................................................................... 294
5.5.2. Cele piaskownic regulacyjnych................................................. 295
5.6. Akty wykonawcze Komisji...................................................................... 296
5.7. Zezwolenie na dalsze przetwarzanie danych osobowych................... 296
5.8. Sprawozdanie końcowe............................................................................ 297
5.9. Odpowiedzialność.................................................................................... 297
5.10. Testy w warunkach rzeczywistych poza piaskownicami regulacyjnymi AI........................ 298
5.11. Wspieranie innowacji, zwłaszcza wśród MŚP i start-upów................ 299
6. Krajowe regulacje................................................................................................ 300
6.1. Zakres stosowania AI Act....................................................................... 301
Klauzule otwierające (informacyjne)..................................................... 301
6.2. Dopuszczalność stosowania systemów AI............................................ 302
Rozdział VIII
Związek z innymi obszarami prawa......................................................................... 305
1. Ochrona danych osobowych – RODO............................................................. 305
1.1. Zakres stosowania i odpowiedzialność................................................. 305
1.2. Kategorie danych przy obchodzeniu się z systemami AI................... 306
1.3. Zastosowanie RODO................................................................................ 306
1.4. Odpowiedzialność w rozumieniu prawa ochrony danych................. 308
1.5. Pojęcie sztucznej inteligencji w RODO................................................. 309
1.6. Zakaz przetwarzania bez zezwolenia na podstawie art. 6 ust. 1 oraz art. 9 ust. 1 RODO.............. 310
1.6.1. Zgoda............................................................................................ 310
1.6.2. Niezbędność dla wykonania umowy....................................... 311
1.6.3. Niezbędność dla wypełnienia obowiązku prawnego............ 311
1.6.4. Interes publiczny lub sprawowanie władzy publicznej.......... 312
1.6.5. Uzasadniony interes.................................................................... 312
1.6.6. Zmiana celu.................................................................................. 314
1.7. Szczególne kategorie danych osobowych.............................................. 314
1.8. Zakaz zautomatyzowanego podejmowania decyzji indywidualnych na podstawie art. 22 RODO............................... 315
1.9. Przejrzystość i obowiązki informacyjne zgodnie z art. 5 ust. 1 lit. a i art. 12 i n. RODO................ 317
1.10. Środki techniczne i organizacyjne......................................................... 319
1.10.1. Wymogi RODO........................................................................... 320
1.10.2. Cel środków technicznych i organizacyjnych w RODO....... 320
1.10.3. Organizacja przetwarzania........................................................ 321
1.10.4. Bezpieczeństwo przetwarzania................................................. 322
1.11. Znaczenie dla systemów AI..................................................................... 322
1.11.1. Realizacja art. 25 RODO w kontekście systemów AI............ 323
1.11.2. Realizacja art. 32 RODO w kontekście systemów AI............ 324
2. Akt o usługach cyfrowych................................................................................. 325
2.1. Obszary zastosowania: VLOPs/VLOSEs a systemy wysokiego ryzyka/GPAI........................... 326
2.2. Analiza ryzyka systemowego.................................................................. 327
2.3. Ryzyka systemowe w rozumieniu AI Act i DSA.................................. 327
2.4. Zintegrowana i międzytechnologiczna analiza ryzyka...................... 328
2.5. Dostęp dla naukowców............................................................................ 329
2.6. Moderacja treści a art. 55 AI Act............................................................ 330
2.7. Wynik pośredni dla AI Act i DSA......................................................... 331
3. Akt w sprawie danych ........................................................................................ 332
3.1. Uwagi ogólne na temat relacji między AI Act a DA............................ 333
3.2. Dane i zarządzanie danymi.................................................................... 334
4. Akt w sprawie zarządzania danymi (DGA).................................................... 335
4.1. Adresaci DGA........................................................................................... 335
4.2. Cele AI Act a DGA................................................................................... 336
4.2.1. AI Act – bezpieczeństwo i odpowiedzialność w stosowaniu AI......................... 336
4.2.2. DGA – dostępność i wymiana danych.................................... 336
4.2.3. Relacja komplementarna między AI Act a DGA................... 336
5. Europejskie przestrzenie danych (European data spaces)............................ 337
5.1. EPDZ.......................................................................................................... 337
5.2. Prawa osób fizycznych i przetwarzanie wtórne................................... 339
5.3. Zastosowanie równoległe z AI Act......................................................... 339
Rozdział IX
Instytucjonalne ramy zarządzania........................................................................... 341
1. AI Office – centralna instytucja nowego systemu.......................................... 342
1.1. Struktura i kompetencje.......................................................................... 342
1.2. Wyzwania organizacyjne........................................................................ 343
2. Europejska Rada ds. Sztucznej Inteligencji i organy doradcze..................... 343
2.1. Struktura i skład Rady............................................................................. 343
2.2. Zadania i kompetencje............................................................................. 343
2.3. Forum doradcze i panel naukowy.......................................................... 344
3. Organy krajowe i ich rola w systemie............................................................... 344
3.1. Organy notyfikujące................................................................................. 344
3.2. Jednostki notyfikowane........................................................................... 344
3.3. Organy nadzoru rynku............................................................................ 345
4. Wyzwania koordynacji i współpracy............................................................... 345
4.1. Koordynacja między poziomami zarządzania..................................... 345
4.2. Nakładanie się kompetencji.................................................................... 345
4.3. Rekomendacje dla usprawnienia systemu zarządzania...................... 346
4.3.1. Wyjaśnienie projektu instytucjonalnego AI Office............... 346
4.3.2. Integracja forum i panelu w jeden organ................................. 346
4.3.3. Ustanowienie centrum koordynacji AI................................... 346
4.3.4. Mechanizmy uczenia się............................................................ 346
4.4. Przyszłe wyzwania.................................................................................... 347
4.4.1. Koordynacja z innymi ramami regulacyjnymi UE............... 347
4.4.2. Współpraca międzynarodowa.................................................. 347
Wnioski........................................................................................................................... 349
1. Hybrydowa natura AI Act i jej konsekwencje................................................. 349
2. Wyzwanie tempa rozwoju technologicznego.................................................. 350
3. Niedopasowanie środków do celów.................................................................. 351
4. Konsekwencje dziedziczenia instytucjonalnego............................................ 351
5. Implikacje systemowe i długoterminowe........................................................ 352
6. Kierunki reform i rekomendacje...................................................................... 353
7. Perspektywy przyszłościowe............................................................................. 354
8. Refleksje końcowe................................................................................................ 355
Bibliografia.................................................................................................................... 357

Dostępność: na wyczerpaniu

Wysyłka w: 3 dni

Cena:

269,99 zł

Cena netto: 257,13 zł

szt.

nowość

Spory sądowe w sprawach budowlanych. Wszczęcie i przebieg postępowania

Rok publikacji: 2026

Wydanie: 1

Liczba stron: 476

Okładka: twarda

Format: B5

ISBN: 978-83-8438-113-7

Kod towaru: KAM-7107 W01P01

Stan prawny: 1 marca 2026 r.

W publikacji omówiono spory sądowe wynikające z umowy o roboty budowlane – jednego z najbardziej złożonych obszarów prawa cywilnego i procesu. Autorzy, będący jednocześnie praktykami i teoretykami prawa, przedstawiają pełne spektrum problemów pojawiających się na etapie zawierania, wykonywania i rozliczania umów budowlanych. Czytelnik znajdzie tu zarówno analizę zagadnień materialnoprawnych, jak i szczegółowe omówienie przebiegu postępowań sądowych: od właściwości sądu i wymogów formalnych pozwu, przez zabezpieczenie roszczeń, aż po zaskarżanie wyroków.

Każdy rozdział stanowi samodzielną analizę wybranego typu postępowania, co pozwala zapoznać się z różnymi interpretacjami przepisów i poglądami obecnymi w praktyce prawniczej.

Książka obejmuje kluczowe kategorie sporów, w tym m.in.:

• powództwa o zapłatę wynagrodzenia generalnego wykonawcy i podwykonawcy,
• postępowanie z gwarancji zapłaty,
• roszczenia o naprawienie szkody oraz o usunięcie wad,
• spory z odwołań na orzeczenia Krajowej Izby Odwoławczej,
• postępowania związane ze zmianą stosunków po zawarciu umowy (rebus sic stantibus).

Opracowanie prezentuje różnorodność perspektyw - każdy z autorów przedstawia własne poglądy i interpretacje, co czyni książkę cennym źródłem wiedzy i zaproszeniem do dalszej dyskusji.

Książka przeznaczona jest dla prawników działających w sektorze budowlanym: sędziów, adwokatów, radców prawnych, oraz specjalistów przygotowujących i negocjujących umowy zawierane w ramach procesu budowlanego. Młodsi prawnicy znajdą w niej praktyczne wskazówki i gotowe rozwiązania, a doświadczeni praktycy – analityczne pogłębienie znanych im problemów.

Wykaz skrótów	17

Wstęp	19

Rozdział I. Zagadnienia ogólne	21
1. Zakres opracowania	21
2. Wzorce kontraktowe FIDIC i ich znaczenie w sporach budowlanych	22
2.1. Uwagi wprowadzające	22
2.2. Fédération Internationale des Ingénieurs-Conseils – Międzynarodowa Federacja Inżynierów Konsultantów (FIDIC)	23
2.3. Zarys historii wzorców kontraktowych FIDIC	24
2.4. Rodzaje i struktura wzorców kontraktowych FIDIC	25
2.5. Wzorce kontraktowe FIDIC w Polsce	27
2.6. Charakter prawny wzorców kontraktowych FIDIC	28
2.7. Rozwiązywanie sporów wynikających z umów zawartych z wykorzystaniem wzorców kontraktowych FIDIC	30
2.8. Wzorce kontraktowe FIDIC w sporach sądowych i arbitrażowych w Polsce	32
2.9. Złote Zasady FIDIC. Próby przeciwdziałania niewłaściwym modyfikacjom Warunków Kontraktowych FIDIC	35
3. Dowód z opinii biegłego z uwzględnieniem odrębności w postępowaniu arbitrażowym	37
3.1. Uwagi wprowadzające	37
3.2. Źródła norm dotyczących udziału biegłych w sporach budowlanych	39
3.3. Wiadomości specjalne i rola biegłego	41
3.4. Zakresy specjalizacji biegłych w sporach budowlanych	43
3.5. Biegli w praktyce sądowej – uwagi krytyczne	45
3.6. Przeprowadzanie dowodu z opinii biegłego w arbitrażu – podstawowe zasady	46
3.7. Zasada kontradyktoryjności w przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego	49
3.8. Biegli wyznaczani przez sąd i biegli powoływani przez strony	50
3.9. Prawo stron do zajęcia stanowisk co do kandydatury biegłego powoływanego przez sąd	52
3.10. Kwalifikacje merytoryczne i brak konfliktu interesów biegłego	54
3.11. Określenie zasad pracy biegłego	55
3.12. Weryfikowalność opinii i szczegółowe zasady współpracy z biegłymi	55
4. Umowa o roboty budowlane	56
4.1. Uwagi ogólne	56
4.2. Kwalifikacja normatywna umowy o roboty budowlane	57
4.3. Charakterystyka umowy o roboty budowlane	59
4.3.1. Uwagi ogólne	59
4.3.2. Pojęcie obiektu jako kryterium odróżnienia umowy o roboty budowlane od umowy o dzieło	60
4.3.3. Strony umowy o roboty budowlane	63
4.3.4. Forma umowy	64
4.3.5. Wynagrodzenie	65
4.3.6. Projekt	68
4.4. Stosowanie przepisów o umowie o dzieło do umowy o roboty budowlane	69
4.4.1. Odpowiednie zastosowanie przepisów o umowie o dzieło	69
4.4.2. Zastosowanie przepisów o umowie o dzieło per analogiam	71
4.5. Stosowanie przepisów o umowie o roboty budowlane do innych umów	72
4.6. Przedawnienie	73
5. Umowa konsorcjum	74
5.1. Wprowadzenie	74
5.2. Brak regulacji dotyczących funkcjonowania konsorcjum	75
5.3. Różne modele umowy konsorcjum	79
5.4. Konsorcjum a spółka cywilna	80
6. Konsorcjanci w postępowaniu cywilnym	83
6.1. Uwagi ogólne	83
6.2. Legitymacja procesowa czynna członków konsorcjum	86
6.3. Legitymacja procesowa bierna członków konsorcjum	89
6.4. Konsorcjum a mediacja i arbitraż	90
7. Kara umowna	93
7.1. Uwagi ogólne	93
7.2. Rys historyczny	94
7.3. Kara umowna według Kodeksu cywilnego	96
7.4. Swoboda stron w kształtowaniu postanowień dotyczących kar umownych	97
7.5. Kary umowne w Prawie zamówień publicznych	98
7.6. Typowe kary zastrzegane w umowach o roboty budowlane	99
7.7. Sporne w orzecznictwie i doktrynie kwestie dotyczące kary umownej	100
7.7.1. Maksymalna wysokość kary umownej	101
7.7.2. Kumulacja kar umownych	106
7.7.3. Wierzycielska kara umowna	108
7.7.4. Kara umowna a zastrzeżenie gwarancyjne	110
7.7.5. Sposób realizacji żądania miarkowania kary umownej	111

Rozdział II. Powództwo generalnego wykonawcy o zapłatę wynagrodzenia	119
1. Przesłanki materialnoprawne	119
1.1. Uwagi ogólne. Źródła roszczeń wykonawcy o zapłatę wynagrodzenia	119
1.2. Spory dotyczące rodzaju wynagrodzenia	122
1.3. Spory dotyczące odbiorów robót	125
1.4. Spory dotyczące prac dodatkowych i zamiennych	128
1.5. Spory dotyczące przedłużenia realizacji inwestycji	136
1.6. Spory dotyczące płatności na rzecz podwykonawców jako warunek wypłaty wynagrodzenia wykonawcy	140
2. Właściwość sądu i wymogi formalne pozwu	142
2.1. Właściwość rzeczowa	142
2.2. Właściwość miejscowa	142
2.3. Postępowanie odrębne w sprawach gospodarczych	144
2.4. Wymogi formalne pozwu	146
2.5. Opłata sądowa od pozwu	147
3. Legitymacja procesowa	147
4. Zabezpieczenie powództwa	151
5. Przebieg postępowania	153
5.1. Odrębności postępowania w sprawach gospodarczych	153
5.2. Skierowanie stron do mediacji	157
5.3. Postępowanie dowodowe	158
6. Wyrokowanie i skutki wyroku	159
7. Zaskarżenie wyroku. Zarzuty procesowe i zarzuty materialnoprawne	161
7.1. Postępowanie apelacyjne	161
7.2. Postępowanie kasacyjne	163

Rozdział III. Powództwo podwykonawcy o zapłatę wynagrodzenia	165
1. Przesłanki materialnoprawne	165
1.1. Uwagi ogólne	165
1.1.1. Wprowadzenie	165
1.1.2. Obowiązek osobistego świadczenia a prawo posłużenia się podwykonawcami	166
1.1.3. Umowa o roboty budowlane	166
1.1.4. Podwykonawstwo robót budowlanych	166
1.2. Ogólne przesłanki powstania roszczenia o zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy	167
1.2.1. Uwagi ogólne	167
1.2.2. Powstanie roszczenia	170
1.2.3. Wymagalność roszczenia	172
1.2.4. Pay when paid, pay if paid	172
1.2.5. Odpowiedzialność inwestora i zamawiającego za zapłatę wynagrodzenia	174
1.3. Przesłanki odpowiedzialności inwestora na gruncie Kodeksu cywilnego	176
1.3.1. Uwagi ogólne	176
1.3.2. Tryb umowny	176
1.3.3. Tryb zgłoszeniowy	177
1.3.4. Odpowiedzialność solidarna inwestora z wykonawcą (generalnym wykonawcą)	179
1.4. Przesłanki odpowiedzialności zamawiającego na gruncie Prawa zamówień publicznych	181
1.4.1. Uwagi ogólne	181
1.4.2. Akceptacja umowy podwykonawczej przez zamawiającego	181
1.4.3. Wyjątki	182
1.4.4. Skutki przedłożenia umowy podwykonawczej po terminie	183
1.4.5. Uchylanie się od zapłaty przez pierwotnie zobowiązanego z umowy podwykonawczej	183
1.4.6. Charakter odpowiedzialności zamawiającego na gruncie Prawa zamówień publicznych za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy	184
1.4.7. Powstanie roszczeń regresowych inwestora (zamawiającego) wobec wykonawcy (generalnego wykonawcy)	185
1.5. Powstanie roszczenia wobec inwestora (zamawiającego) a byt prawny umowy głównej	185
2. Właściwość sądu i wymogi formalne pozwu	187
2.1. Właściwość miejscowa sądu	187
2.2. Zapis na sąd polubowny	188
2.3. Wymogi formalne pozwu	188
3. Legitymacja procesowa	190
4. Zabezpieczenie powództwa	191
4.1. Uwagi ogólne	191
4.2. Wniosek o udzielenie zabezpieczenia	191
4.3. Orzeczenie w przedmiocie zabezpieczenia	192
4.4. Sposoby zabezpieczenia	192
4.5. Upadek zabezpieczenia	192
4.6. Koszty zabezpieczenia	193
5. Przebieg postępowania	193
5.1. Wszczęcie postępowania	193
5.2. Uprzednia próba pozasądowego rozwiązania sporu – wezwanie do zapłaty	193
5.3. Odpowiedź na pozew i dalsza wymiana pism przygotowawczych	193
5.4. Postępowanie mediacyjne	194
5.5. Posiedzenie przygotowawcze i plan rozprawy	195
5.6. Rozstrzygnięcie sprawy na posiedzeniu niejawnym	196
5.7. Twierdzenia i dowody	197
5.8. Ciężar dowodu	197
5.9. Zamknięcie rozprawy i orzeczenie	198
6. Wyrokowanie i skutki wyroku	198

Rozdział IV. Postępowanie z gwarancji zapłaty z art. 6491 k.c.	201
1. Wprowadzenie	201
2. Przesłanki materialnoprawne	203
2.1. Uwagi ogólne	203
2.2. Przesłanki roszczenia	210
2.2.1. Uwagi ogólne	210
2.2.2. Roszczenie o udzielenie gwarancji zapłaty	210
2.2.3. Treść gwarancji zapłaty	212
2.2.4. Ustalenie treści gwarancji zapłaty a ochrona stron	217
2.2.5. Roszczenie o zapłatę z gwarancji zapłaty	218
3. Właściwość sądu i wymogi formalne pozwu	219
3.1. Właściwość sądu	219
3.1.1. Uwagi ogólne	219
3.1.2. Majątkowy charakter roszczenia	220
3.1.3. Postępowania odrębne	220
3.1.4. Postępowanie w sprawach gospodarczych	221
3.2. Wymogi formalne pozwu	224
4. Legitymacja procesowa	226
4.1. Uwagi ogólne	226
4.2. Legitymacja inwestora	226
4.3. Zmiany legitymacji procesowej	227
5. Zabezpieczenie powództwa	228
6. Przebieg postępowania	230
6.1. Uwagi wstępne	230
6.2. Ustalenie kręgu podmiotowego stron postępowania	231
6.3. Twierdzenia i dowody	231
6.4. Interwencja uboczna	233
6.5. Zarzut potrącenia	234
7. Wyrokowanie i skutki wyroku	236
7.1. Uwagi wstępne	236
7.2. Rodzaj wyroku	236
7.3. Treść wyroku	237
7.4. Skutki wyroku	237
8. Zaskarżenie wyroku. Zarzuty procesowe i zarzuty materialnoprawne	238
8.1. Uwagi ogólne	238
8.2. Zarzuty apelacji	238
8.2.1. Uwagi ogólne	238
8.2.2. Zarzuty procesowe	239
8.2.3. Zarzuty materialnoprawne	241
8.3. Skarga kasacyjna	242

Rozdział V. Postępowanie o naprawienie szkody powstałej na terenie budowy	245
1. Przesłanki powództwa	245
1.1. Uwagi ogólne	245
1.2. Ratio legis i znaczenie art. 652 k.c.	246
1.3. Odpowiedzialność za szkodę na terenie budowy	246
1.3.1. Odpowiedzialność inwestora	246
1.3.2. Odpowiedzialność wykonawcy	247
1.4. Teren budowy	250
1.5. Protokolarne przekazanie terenu budowy	250
1.6. Ramy czasowe odpowiedzialności wykonawcy	251
2. Właściwość sądu i wymagania formalne pozwu	253
2.1. Uwagi ogólne	253
2.2. Postępowania w sprawie o naprawienie szkody na terenie budowy	253
2.3. Właściwość sądu	255
2.3.1. Właściwość rzeczowa	255
2.3.2. Właściwość miejscowa	255
2.4. Wymagania formalne powództwa	256
3. Legitymacja procesowa	257
3.1. Uwaga ogólna	257
3.2. Legitymowany czynnie	257
3.3. Legitymowany biernie	258
3.4. Przekształcenie podmiotowe powództwa	258
4. Zabezpieczenie powództwa	258
5. Przebieg postępowania	263
6. Wyrokowanie i skutki wyroku	264
7. Zaskarżenie wyroku. Zarzuty procesowe i zarzuty materialnoprawne	268

Rozdział VI. Postępowanie o naprawienie wad	273
1. Uwagi wprowadzające	273
2. Podstawy prawne	275
3. Przesłanki powództwa	277
3.1. Uwagi wprowadzające	277
3.2. Rękojmia	277
3.2.1. Wady fizyczne lub prawne	277
3.2.2. Terminy, zawiadomienie o wadzie i inne warunki realizacji uprawnień	281
3.2.3. Wybór uprawnienia przez inwestora	285
3.3. Gwarancja jakości	287
3.3.1. Oświadczenie gwarancyjne. Gwarancje bankowe i ubezpieczeniowe	287
3.3.2. Zgłoszenie wady w terminie	290
3.3.3. Skierowanie roszczenia zgodnego z treścią gwarancji	290
3.4. Wykonanie zastępcze	291
3.5. Kary umowne i roszczenie odszkodowawcze	293
3.6. Rozliczenie zabezpieczenia należytego wykonania umowy	295
4. Właściwość sądu i wymogi formalne pozwu	296
4.1. Właściwość sądu	296
4.2. Wymogi formalne pozwu	297
5. Legitymacja procesowa	297
5.1. Inwestor (zamawiający) i inwestor zastępczy	297
5.2. Generalny wykonawca	300
5.3. Konsorcjum, spółka cywilna lub inne formy wspólnej realizacji robót budowlanych	301
5.4. Podwykonawca	302
5.5. Gwarant	305
5.6. Dostawcy materiałów i urządzeń wbudowywanych do obiektu budowlanego, usługodawcy i uczestnicy łańcucha dostaw	306

Rozdział VII. Postępowanie o ustalenie nieistnienia zobowiązania do zapłaty wynagrodzenia z umowy o roboty budowlane	309
1. Przesłanki powództwa	309
1.1. Uwagi ogólne	309
1.2. Charakterystyka prawna powództwa o ustalenie nieistnienia zobowiązania do zapłaty wynagrodzenia	310
1.2.1. Charakter prawny powództwa. Podstawa prawna powództwa o ustalenie nieistnienia zobowiązania do zapłaty wynagrodzenia	310
1.2.2. Przesłanki zastosowania art. 189 k.p.c. przy powództwie o ustalenie nieistnienia zobowiązania do zapłaty wynagrodzenia	312
1.2.3. Dopuszczalność żądania ustalenia nieistnienia zobowiązania do zapłaty wynagrodzenia	313
1.2.4. Przedawnienie roszczenia o ustalenie nieistnienia zobowiązania do zapłaty wynagrodzenia	321
2. Właściwość sądu i wymogi formalne pozwu	322
2.1. Właściwość sądu	322
2.1.1. Uwagi ogólne	322
2.1.2. Właściwość rzeczowa	323
2.1.3. Właściwość miejscowa	323
2.1.4. Właściwość przemienna	323
2.1.5. Właściwość wyłączna	324
2.1.6. Przepisy szczególne dotyczące właściwości miejscowej	324
2.2. Wymogi formalne pozwu	325
3. Legitymacja procesowa	336
3.1. Uwagi ogólne	336
3.2. Legitymacja czynna	338
3.3. Legitymacja bierna	340
4. Zabezpieczenie powództwa (w tym zagadnienia związane z sytuacją, kiedy udzielona została gwarancja bankowa lub ubezpieczeniowa)	341
5. Przebieg postępowania	344
5.1. Uwagi wstępne	344
5.2. Wzajemna relacja postępowań	346
5.2.1. Uwagi ogólne	346
5.2.2. Lis pendens	347
5.2.3. Res iudicata	349
5.2.4. Relacja do innych postępowań	349
5.3. Twierdzenia i dowody	351
5.4. Postępowanie dowodowe	353
6. Wyrokowanie i skutki wyroku	355
7. Zaskarżenie wyroku. Zarzuty procesowe i zarzuty materialnoprawne	357
7.1. Uwagi ogólne	357
7.2. Zarzuty naruszenia prawa materialnego	358
7.3. Zarzuty naruszenia prawa procesowego mające wpływ na wynik sprawy	359

Rozdział VIII. Postępowanie ze skargi na orzeczenie Krajowej Izby Odwoławczej	361
1. Przesłanki skargi	361
1.1. Uwagi ogólne	361
1.2. Gravamen	362
1.3. Zaskarżenie orzeczenia Krajowej Izby Odwoławczej	364
1.4. Zaskarżenie postanowienia Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej	365
2. Właściwość sądu. Wymagania formalne skargi	366
2.1. Właściwość sądu	366
2.2. Sposób wniesienia skargi	366
2.3. Przeciwnik skargi	367
2.4. Termin	369
2.5. Wymogi formalne	371
2.5.1. Uwagi ogólne	371
2.5.2. Wymogi pisma procesowego	371
2.5.3. Oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia	372
2.5.4. Oznaczenie zaskarżonego orzeczenia	373
2.5.5. Zakres zaskarżenia	373
2.5.6. Przytoczenie zarzutów i zwięzłe ich uzasadnienie	373
2.5.7. Wskazanie dowodów	375
2.5.8. Wniosek o uchylenie lub o zmianę orzeczenia	376
2.6. Przesłanie odpisu skargi przeciwnikowi	377
2.7. Opłata	377
2.7.1. Opłata od skargi na orzeczenie Krajowej Izby Odwoławczej	377
2.7.2. Opłata od skargi na postanowienie Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej	381
2.7.3. Opłata od skargi dotyczącej kosztów postępowania odwoławczego	381
2.7.4. Zwolnienie od kosztów sądowych	381
3. Legitymacja do zaskarżenia orzeczenia Krajowej Izby Odwoławczej	382
3.1. Uwagi ogólne	382
3.2. Odwołujący jako strona	383
3.3. Zamawiający jako strona	384
3.4. Uczestnicy postępowania	386
3.5. Prezes Urzędu Zamówień Publicznych	387
3.6. Uprawnione organizacje oraz Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców	387
3.6.1. Uprawnione organizacje	387
3.6.2. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców	388
3.7. Interwencja uboczna	388
3.8. Podmioty pozbawione legitymacji do wnoszenia środków zaskarżenia	389
4. Zabezpieczenie roszczeń	390
4.1. Uwagi ogólne	390
4.2. Przesłanki zabezpieczenia roszczenia w postępowaniu skargowym	391
4.3. Sposób zabezpieczenia	392
4.4. Dopuszczalność zabezpieczenia w postępowaniu skargowym. Rozbieżność doktryny i orzecznictwa	393
4.5. Niedopuszczalność zażalenia	396
4.6. Argumenty za dopuszczalnością wnioskowania o udzielenie zabezpieczenia roszczenia w postępowaniu skargowym	396
5. Przebieg postępowania	399
5.1. Uwagi ogólne. Odpowiednie stosowanie przepisów o apelacji	399
5.2. Wstępne badanie skargi	400
5.3. Zakaz rozszerzania żądania lub występowania z nowymi żądaniami	401
5.4. Zakaz orzekania co do zarzutów niezawartych w odwołaniu	403
5.5. Odrzucenie skargi	404
5.5.1. Uwagi ogólne	404
5.5.2. Upływ terminu na wniesienie skargi	405
5.5.3. Nieuzupełnienie braków skargi	406
5.5.4. Niedopuszczalność skargi z innych przyczyn	407
5.6. Przywrócenie terminu	407
5.7. Ciężar dowodu, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny	410
5.8. Termin rozpoznania sprawy	413
5.9. Rozpoznanie skargi przez sąd	414
6. Rozstrzygnięcie	415
6.1. Uwagi ogólne	415
6.2. Rozstrzygnięcia sądu	415
6.2.1. Uwagi ogólne	415
6.2.2. Oddalenie skargi	415
6.2.3. Uwzględnienie skargi	416
6.2.4. Brak możliwości wydania orzeczenia o charakterze kasatoryjnym	420
6.3. Koszty postępowania	421
7. Zaskarżenie wyroku. Zarzuty procesowe i zarzuty materialnoprawne	422
7.1. Skarga kasacyjna – legitymacja	422
7.2. Termin	426
7.3. Podstawy skargi kasacyjnej	426
7.4. Wniosek o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienie	428
7.5. Opłata od skargi kasacyjnej	429

Rozdział IX. Postępowanie o ukształtowanie w związku ze zmianą stosunków po zawarciu umowy o roboty budowlane	431
1. Przesłanki materialnoprawne	431
1.1. Klauzula rebus sic stantibus	431
1.2. Stosunek art. 3571 i 632 § 2 k.c.	433
1.3. Przesłanki zastosowania art. 3571 k.c.	434
1.3.1. Uwagi ogólne	434
1.3.2. Nadzwyczajna zmiana stosunków	435
1.3.3. Wystąpienie nadmiernych trudności lub groźby rażącej straty	439
1.3.4. Związek przyczynowy	441
1.3.5. Nieprzewidywalność wpływu nadzwyczajnej zmiany stosunków na zobowiązanie	442
1.4. Przesłanki zastosowania art. 632 § 2 k.c. (odrębności w stosunku do art. 3571 k.c.)	443
2. Właściwość sądu i wymogi formalne pozwu	444
2.1. Właściwość sądu	444
2.2. Wymagania formalne pozwu	445
2.2.1. Uwagi ogólne	445
2.2.2. Wartość przedmiotu sporu, wysokość opłaty od pozwu	446
3. Legitymacja procesowa	446
3.1. Uwagi ogólne	446
3.2. Legitymacja procesowa czynna	447
3.3. Legitymacja procesowa bierna	448
3.4. Interwencja uboczna	448
4. Zabezpieczenie powództwa	450
4.1. Uwagi ogólne	450
4.2. Opłata sądowa	452
4.3. Sposób zabezpieczenia	452
5. Przebieg postępowania	452
6. Wyrokowanie i skutki wyroku	453
7. Zaskarżenie wyroku. Zarzuty procesowe i zarzuty materialnoprawne	455

Bibliografia	457

O autorach	473

Dostępność: duża ilość

Wysyłka w: 10 dni

Cena:

279,00 zł

Cena netto: 265,71 zł

szt.

nowość

Kodeks pracy. Komentarz. Tom I i II 2025

Rok publikacji: 2025

Wydanie: 7

Liczba stron: 1800

Okładka: twarda

Format: B5

ISBN: 978-83-8390-722-2

Stan prawny: 9 maja 2025 r.

Siódme wydanie komentarza do Kodeksu pracy uwzględnia wszystkie zmiany, jakie miały miejsce od czasu ostatniej edycji z 2022 r., w tym dotyczące:
• uregulowania pracy zdalnej,
• kontroli pracowników na obecność w ich organizmach alkoholu lub środków działających podobnie do alkoholu,
• ochrony pracowników przed zwolnieniem,
• nowych obowiązków informacyjnych dla pracodawców w zakresie umów o pracę,
• urlopu z powodu siły wyższej i urlopu opiekuńczego.

Ponadto w publikacji zamieszczono komentarze do procedowanego obecnie projektu ustawy, której celem jest zobowiązanie pracodawców do przedstawiania w publikowanych przez nich ofertach zatrudnienia proponowanego wynagrodzenia, jakie planują zaoferować kandydatom aplikującym na dane stanowisko (druk sejmowy nr 934).

Książka zawiera starannie wybrane orzecznictwo sądowe oraz bogatą literaturę z dziedziny prawa pracy. Czytelnik ma również możliwość zapoznania się z oryginalną argumentacją prawniczą, przydatną zwłaszcza w sprawach z zakresu prawa pracy. Korzystanie z komentarza ułatwi szczegółowy indeks rzeczowy.

Autorami opracowania są wybitni przedstawiciele nauki z różnych ośrodków naukowych w całym kraju oraz praktycy prawa pracy.

Publikacja jest przeznaczona dla sędziów, adwokatów, radców prawnych, pracowników działów personalnych firm oraz związkowców. Zainteresuje także przedstawicieli nauki prawa pracy oraz aplikantów.

Spis treści

O Autorach | str. 5
Wykaz skrótów | str. 11
Wstęp | str. 17

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 2025 r. poz. 277)

Dział drugi. Stosunek pracy | str. 213
Rozdział I. Przepisy ogólne | str. 213
Rozdział II. Umowa o pracę | str. 300
    Oddział 1. Zawarcie umowy o pracę | str. 300
    Oddział 2. Przepisy ogólne o rozwiązaniu umowy o pracę | str. 329
    Oddział 3. Rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem | str. 356
    Oddział 4. Uprawnienia pracownika w razie nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę | str. 445
    Oddział 5. Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia | str. 579
    Oddział 6. Uprawnienia pracownika w razie niezgodnego z prawem rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę bez wypowiedzenia | str. 623
    Oddział 6a. Uprawnienia pracodawcy w razie nieuzasadnionego rozwiązania przez pracownika umowy o pracę bez wypowiedzenia | str. 644
    Oddział 7. Wygaśnięcie umowy o pracę | str. 648
Rozdział IIa. (uchylony) | str. 667
Rozdział IIb. (uchylony) | str. 667
Rozdział IIc. Praca zdalna | str. 667
Rozdział III. Stosunek pracy na podstawie powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę | str. 692
    Oddział 1. Stosunek pracy na podstawie powołania | str. 692
    Oddział 2. Stosunek pracy na podstawie wyboru | str. 703
    Oddział 3. Stosunek pracy na podstawie mianowania | str. 706
    Oddział 4. Stosunek pracy na podstawie spółdzielczej umowy o pracę | str. 711

Dział trzeci. Wynagrodzenie za pracę i inne świadczenia | str. 715
Rozdział I. Ustalanie wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń związanych z pracą | str. 715
Rozdział Ia. Wynagrodzenie za pracę | str. 731
Rozdział II. Ochrona wynagrodzenia za pracę | str. 758
Rozdział III. Świadczenia przysługujące w okresie czasowej niezdolności do pracy | str. 782
Rozdział IIIa. Odprawa rentowa lub emerytalna | str. 785
Rozdział IV. Odprawa pośmiertna | str. 791

Indeks rzeczowy | str. 795

O Autorach | str. 829
Wykaz skrótów | str. 835

Dział czwarty. Obowiązki pracodawcy i pracownika | str. 841
Rozdział I. Obowiązki pracodawcy | str. 841
Rozdział II. Obowiązki pracownika | str. 915
Rozdział IIa. Zakaz konkurencji | str. 939
Rozdział III. Kwalifikacje zawodowe pracowników | str. 961
Rozdział IV. Regulamin pracy | str. 971
Rozdział V. Nagrody i wyróżnienia | str. 986
Rozdział VI. Odpowiedzialność porządkowa pracowników | str. 992

Dział piąty. Odpowiedzialność materialna pracowników | str. 1002
Rozdział I. Odpowiedzialność pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy | str. 1004
Rozdział II. Odpowiedzialność za mienie powierzone pracownikowi | str. 1029

Dział szósty. Czas pracy | str. 1048
Rozdział I. Przepisy ogólne | str. 1048
Rozdział II. Normy i ogólny wymiar czasu pracy | str. 1058
Rozdział III. Okresy odpoczynku | str. 1068
Rozdział IV. Systemy i rozkłady czasu pracy | str. 1075
Rozdział V. Praca w godzinach nadliczbowych | str. 1121
Rozdział VI. Praca w porze nocnej | str. 1148
Rozdział VII. Praca w niedziele i święta | str. 1152

Dział siódmy. Urlopy pracownicze | str. 1160
Rozdział I. Urlopy wypoczynkowe | str. 1160
Rozdział Ia. Urlop opiekuńczy | str. 1273
Rozdział II. Urlopy bezpłatne | str. 1278

Dział ósmy. Uprawnienia pracowników związane z rodzicielstwem | str. 1287

Dział dziewiąty. Zatrudnianie młodocianych | str. 1341
Rozdział I. Przepisy ogólne | str. 1341
Rozdział II. Zawieranie i rozwiązywanie umów o pracę w celu przygotowania zawodowego | str. 1349
Rozdział III. Dokształcanie | str. 1356
Rozdział IIIa. Zatrudnianie młodocianych w innym celu niż przygotowanie zawodowe | str. 1358
Rozdział IV. Szczególna ochrona zdrowia | str. 1361
Rozdział V. Urlopy wypoczynkowe | str. 1365
Rozdział VI. Rzemieślnicze przygotowanie zawodowe | str. 1367

Dział dziesiąty. Bezpieczeństwo i higiena pracy | str. 1368
Rozdział I. Podstawowe obowiązki pracodawcy | str. 1368
Rozdział II. Prawa i obowiązki pracownika | str. 1394
Rozdział III. Obiekty budowlane i pomieszczenia pracy | str. 1404
Rozdział IV. Maszyny i inne urządzenia techniczne | str. 1406
Rozdział V. Czynniki oraz procesy pracy stwarzające szczególne zagrożenie dla zdrowia lub życia | str. 1408
Rozdział VI. Profilaktyczna ochrona zdrowia | str. 1418
Rozdział VII. Wypadki przy pracy i choroby zawodowe | str. 1442
Rozdział VIII. Szkolenie | str. 1463
Rozdział IX. Środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze | str. 1469
Rozdział X. Służba bezpieczeństwa i higieny pracy | str. 1474
Rozdział XI. Konsultacje w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz komisja bezpieczeństwa i higieny pracy | str. 1476
Rozdział XII. Obowiązki organów sprawujących nadzór nad przedsiębiorstwami lub innymi jednostkami organizacyjnymi państwowymi albo samorządowymi | str. 1481
Rozdział XIII. Przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczące wykonywania prac w różnych gałęziach pracy | str. 1482

Dział jedenasty. Układy zbiorowe pracy | str. 1483
Rozdział I. Przepisy ogólne | str. 1483
Rozdział II. Ponadzakładowy układ zbiorowy pracy | str. 1566
Rozdział III. Zakładowy układ zbiorowy pracy | str. 1585

Dział dwunasty. Rozpatrywanie sporów o roszczenia ze stosunku pracy | str. 1613
Rozdział I. Przepisy ogólne | str. 1613
Rozdział II. Postępowanie pojednawcze | str. 1631
Rozdział III. Sądy pracy | str. 1644

Dział trzynasty. Odpowiedzialność za wykroczenia przeciwko prawom pracownika | str. 1683
Rozdział II. (uchylony) | str. 1703

Dział czternasty. Przedawnienie roszczeń | str. 1704

Dział czternastyA. (uchylony) | str. 1730

Dział piętnasty. Przepisy końcowe | str. 1731

Indeks rzeczowy | str. 1775

Dostępność: średnia ilość

Wysyłka w: 3 dni

Cena:

399,00 zł

Cena netto: 380,00 zł

szt.

Nie znalazłeś tego czego szukasz?
Zadzwoń pomożemy znaleźć 😉
+48 735 975 932

Zapisz się do Newslettera