Nowości

Wydawnictwo: Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu
 
ISBN: 978-83-68187-31-1
Rok wydania: 2025
Strony: 267
Wersja papierowa: oprawa miękka

Osiąganie zysków jest istotnym warunkiem prowadzenia działalności gospodarczej, także związanej z rolnictwem. To też podstawa oceny sukcesu zawodowego rolnika. Obserwowany postęp w technice i technologii oraz wpływ na produkcję rolną globalnych uwarunkowań ekonomicznych sprawiają, że rolnictwo staje się biznesem wymagającym zarówno obecności w tradycyjnym rynku towarowym, jak i korzystania z instrumentów rynku finansowego. Ten ostatni w rolnictwie wiąże się z ciągłym dostosowywaniem oferty finansowej do specyfiki sektora z uwzględnieniem wyzwań takich jak zmienność przychodów oraz potrzeba inwestycji w innowacje i zrównoważony rozwój. Dzięki instrumentom finansowym oraz nowoczesnym technologiom rolnicy mogą efektywniej zarządzać ryzykiem i kapitałem w prowadzonej działalności gospodarczej. 

spis treści

WSTĘP
1. RYNEK FINANSOWY – WPROWADZENIE

2. RYNEK PIENIĘŻNY
2.1. Istota i funkcja rynku pieniężnego w gospodarce
2.2. Rynek pieniężny centralny i jego instrumenty
2.3. Rynek detaliczny pieniądza i jego instrumenty
2.4. Funkcja depozytowo-kredytowa rynku pieniężnego

3. RYNEK WALUTOWY
3.1. Historia kształtowania się rynku walutowego
3.2. Uwarunkowania rozwoju rynku walutowego
3.3. Czynniki wpływające na kursy walut w gospodarce
3.4. Instrumenty rynku walutowego
3.5. Rynek kryptowalut
3.6. Indeksy walutowe w handlu międzynarodowym towarami rolnymi 
3.7. Międzynarodowe jednostki walutowe na świecie

4. RYNEK KAPITAŁOWY
4.1. Istota rynku kapitałowego 
4.2. Uczestnicy rynku kapitałowego
4.3. Rynek kapitałowy publiczny i niepubliczny 
4.4. Instrumenty rynku kapitałowego 
4.5. Papiery wartościowe udziałowe 
4.6. Papiery wartościowe dłużne – obligacje

5. ZARZĄDZANIE RYZYKIEM W PODMIOTACH ROLNYCH
5.1. Istota i pojęcie ryzyka w działalności gospodarczej 
5.2. Ryzyko w działalności gospodarczej w rolnictwie 
5.3. Postrzeganie ryzyka przez rolników 
5.4. Ubezpieczenia jako instrument zarządzania ryzykiem czystym

6. RYNEK INSTRUMENTÓW POCHODNYCH
6.1. Istota instrumentów pochodnych na rynku towarowym 
6.2. Kontrakty terminowe dostawne (forward) 
6.3. Towarowe kontrakty terminowe przyszłościowe (futures)
6.4. Czynniki wpływające na ceny towarowych kontraktów terminowych 
6.5. Towarowe transakcje zabezpieczające typu hedge na rynku terminowym
6.6. Rynek opcji towarowych w rolniczej działalności gospodarczej 
6.7. Inwestowanie w towarowe opcje kupna 

7. KONTRAKTY SWAP
7.1. Powstanie i rozwój kontraktów swap 
7.2. Funkcjonowanie kontraktów swap w praktyce 

8. FUNDUSZE INWESTYCYJNE JAKO ALTERNATYWNA FORMA LOKOWANIA OSZCZĘDNOŚCI W DZIAŁALNOŚCI ROLNICZEJ 
8.1. Istota funduszy inwestycyjnych 
8.2. Rodzaje funduszy inwestycyjnych dostępnych na rynku finansowym
8.3. Organizacja Towarzystw Funduszy Inwestycyjnych

9. INSTYTUCJE RYNKU FINANSOWEGO
9.1. Klasyfikacja instytucji rynku finansowego 
9.2. Instytucje nadzorcze i regulacyjne 
9.3. Organizacje komercyjne na rynku finansowym 
9.4. Organizacje samorządowe na rynku finansowym

10. FINANSOWE INSTYTUCJE OTOCZENIA ROLNICTWA
10.1. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR)
10.2. Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR) 
10.3. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) 
10.4. Giełdy towarowe na rynku surowców rolnych w Polsce

ZAKOŃCZENIE
LITERATURA
Akty prawne

ISBN: 978-83-68187-46-5
Rok wydania: 2025
Wyd. I
Strony: 140
Wersja papierowa: oprawa miękka
Format: B5

Rozwój rolnictwa precyzyjnego stanowi odpowiedź na wielowymiarowe wyzwania stojące przed współczesnym sektorem rolno-spożywczym, które zostały szeroko opisane w pierwszej części monografii. Zalicza się do nich m.in. degradację gleb, kurczące się zasoby wody, wzrost zmienności klimatycznej, presję na ograniczanie emisji gazów cieplarnianych czy postępujące niedobory siły roboczej. Z perspektywy ekonomicznej szczególne znaczenie mają rosnące koszty środków produkcji, w tym nawozów mineralnych, środków ochrony roślin, paliwa i energii. W takich warunkach rolnictwo oparte na danych, wykorzystujące precyzyjne mapowanie zasobów, monitoring warunków glebowych i atmosferycznych, techniki automatycznego dozowania środków produkcji, może stanowić odpowiedź na potrzebę optymalizacji procesów przy jednoczesnym utrzymaniu lub zwiększeniu plonów.

W monografii poddano analizie te procesy zarówno w wymiarze technologicznym, jak i ekonomicznym. Zaprezentowano wybrane kategorie technologii wykorzystywanych w rolnictwie precyzyjnym, od systemów prowadzenia maszyn, przez rozwiązania teledetekcyjne, po cyfrowe narzędzia wspierania decyzji. Jednocześnie autorzy podejmują próbę oceny ich wpływu na koszty zużytych nawozów sztucznych w produkcji roślinnej. Ważnym elementem opracowania jest również analiza uwarunkowań społecznych i marketingowych związanych z wdrażaniem nowych technologii. Transformacja cyfrowa w rolnictwie zależy nie tylko od dostępności technologii, lecz przede wszystkim od ich akceptacji wśród użytkowników końcowych – rolników. W tym zakresie szczególnego znaczenia nabierają kompetencje cyfrowe, gotowość do inwestycji, świadomość korzyści oraz zaufanie do nowych narzędzi i podmiotów dostarczających nowoczesne technologie. Monografia uwzględnia te aspekty, wskazując, że wdrożenie rolnictwa precyzyjnego wymaga zarówno inwestycji w infrastrukturę, jak i działań edukacyjnych oraz zmian w strategiach komunikacji rynkowej.

Wprowadzenie

1.    Rewolucja cyfrowa w rolnictwie
1.1.    Wyzwania dla sektora żywnościowego
1.2.    Technologie cyfrowe a rozwój sektora żywnościowego
1.3.    Rolnictwo oparte o dane – od rolnictwa precyzyjnego do inteligentnego
1.4.    Korzyści i wyzwania związane z wdrażaniem rolnictwa precyzyjnego i inteligentnego

2.    Systemy rolnictwa precyzyjnego w produkcji rolniczej
2.1.    Istota rolnictwa precyzyjnego
2.2.    Rodzaje i charakterystyka rozwiązań technicznych rolnictwa precyzyjnego
2.3.    Zarządzanie kosztami produkcji rolniczej z wykorzystaniem narzędzi rolnictwa precyzyjnego

3.    Uwarunkowania marketingowe rozwoju nowych technologii i rolnictwie
3.1.    Marketing na rynkach rolnych
3.2.    Narzędzia i kanały komunikacji oraz dystrybucji na rynku środków produkcji dla rolnictwa

4.    Koszty produkcji rolniczej z wykorzystaniem narzędzi rolnictwa precyzyjnego – studium przypadku
4.1.    Koszty wdrożenia i eksploatacji narzędzi rolnictwa precyzyjnego
4.2.    Okres zwrotu inwestycji w system zmiennego nawożenia

5.    Postrzeganie i perspektywy rozwoju rolnictwa precyzyjnego wśród rolników
5.1.    Metodyka badań i charakterystyka grupy docelowej
5.2.    Postrzeganie i źródła informacji na temat rolnictwa precyzyjnego
5.3.    Rekomendacje dotyczące działań promocyjnych wspierających rolnictwo precyzyjne

Zakończenie
Literatura

• Producent: Grupa Medium
• Autor: Maciej Rokiel
• Rok wydania: 2025. wydanie II uzupełnione
• ISBN: 978-83-64094-89-7
• Liczba stron: 180
• Oprawa: miękka

Współautorstwo rozdziałów: 1, 3.7, 3.8 i 3.9
Cezariusz Magott

Zespół redakcyjny
Monika Mucha
Anna Białorucka

Projekt okładki
Łukasz Gawroński

Publikacja wydana pod patronatem miesięcznika IZOLACJE

Spis treści

O Autorze / 8

Wstęp / 9

1. Diagnostyka w renowacji – zalecenia ogólne / 11
1.1. Najważniejsze parametry oraz definicje określające zachowanie się materiałów pod wpływem wody i wilgoci / 11
1.2. Źródła zawilgocenia obiektów / 16
1.3. Wybrane przyczyny zawilgocenia obiektów i ich objawy wizualne / 18
1.3.1. Ukształtowanie terenu i odprowadzenie wód opadowych / 18
1.3.2. Woda podciągana kapilarnie / 18
1.3.3. Ominięcie izolacji / 19
1.3.4. Bezpośrednie oddziaływanie wód opadowych / 19
1.3.5. Kondensacja pary wodnej / 20
1.3.6. Higroskopijność materiałów budowlanych / 20
1.3.7. Łączne oddziaływanie kilku rodzajów wilgoci / 21
1.4. Ogólne zalecenia diagnostyczne / 23
1.5. Planowanie prac renowacyjnych / 34

2. Przepona pozioma / 39
2.1. Materiały iniekcyjne / 40
2.2. Wymogi ogólne stawiane podłożu / 42
2.3. Zasady ogólne wykonywania prac / 44
2.3.1. Iniekcja ciśnieniowa / 47
2.3.1.1. Przygotowanie podłoża / 47
2.3.1.2. Kontrola stanu podłoża przed rozpoczęciem prac / 47
2.3.1.3. Przygotowanie materiału / 48
2.3.1.4. Wykonywanie iniekcji / 48
2.3.2. Iniekcja grawitacyjna (bezciśnieniowa) / 55
2.3.2.1. Przygotowanie podłoża / 55
2.3.2.2. Kontrola stanu podłoża przed rozpoczęciem prac / 55
2.3.2.3. Przygotowanie materiału / 55
2.3.2.4. Wykonywanie iniekcji / 55
2.3.3. Iniekcja wstępna wypełniająca pustki / 57
2.3.4. Kontrola podczas wykonywania iniekcji / 57
2.3.5. Kontrola po wykonaniu robót / 59

3. Izolacja pionowa oraz izolacja podłogi / 60
3.1. Materiały do wykonywania izolacji powłokowych / 62
3.1.1. Bezspoinowe materiały bitumiczne / 62
3.1.1.1. Masy asfaltowe / 62
3.1.1.2. Polimerowo-bitumiczne, grubowarstwowe masy uszczelniające (masy KMB) / 66
3.1.2. Bezspoinowe materiały cementowe / 68
3.1.2.1. Elastyczne szlamy (mikrozaprawy) uszczelniające / 68
3.1.2.2. Sztywne szlamy (mikrozaprawy) uszczelniające / 70
3.1.2.3 Dodatkowe wymagania stawiane szlamom stosowanym do izolacji typu wannowego / 70
3.1.2.4 Hybrydowe (reaktywne) masy uszczelniające / 70
3.1.3. Rolowe materiały bitumiczne / 71
3.1.4. Rolowe materiały z tworzyw sztucznych / 73
3.1.5. Zasady doboru materiałów do wykonywania powłok wodochronnych / 75
3.1.6. Wymagania ogólne stawiane uszczelnianemu podłożu / 75
3.2. Izolacja z mas asfaltowych i mas KMB / 81
3.2.1. Wymagania stawiane podłożu / 82
3.2.2. Przygotowanie podłoża / 83
3.2.3. Kontrola stanu podłoża przed rozpoczęciem prac / 84
3.2.4. Przygotowanie materiału / 85
3.2.5. Aplikacja materiału / 86
3.2.6. Kontrola podczas wykonywania powłoki wodochronnej / 87
3.2.7. Kontrola po wykonaniu robót / 90
3.2.8. Ułożenie warstw ochronnych / 90
3.3. Izolacja z mikrozapraw (szlamów) uszczelniających / 91
3.3.1. Wymagania stawiane podłożu / 91
3.3.2. Przygotowanie podłoża / 92
3.3.3. Kontrola stanu podłoża przed rozpoczęciem prac / 92
3.3.4. Przygotowanie materiału / 93
3.3.5. Aplikacja materiału / 94
3.3.6. Kontrola podczas wykonywania powłoki wodochronnej / 95
3.3.7. Kontrola po wykonaniu robót / 98
3.3.8. Ułożenie warstw ochronnych / 98
3.4. Izolacja z hybrydowych (reaktywnych) mas uszczelniających / 98
3.4.1. Wymagania stawiane podłożu / 98
3.4.2. Przygotowanie podłoża / 99
3.4.3. Kontrola stanu podłoża przed rozpoczęciem prac / 100
3.4.4. Przygotowanie materiału / 101
3.4.5. Aplikacja materiału / 101
3.4.6. Kontrola podczas wykonywania powłoki wodochronnej / 102
3.4.7. Kontrola po wykonaniu robot / 103
3.4.8. Ułożenie warstw ochronnych / 103
3.5. Izolacja z rolowych materiałów bitumicznych / 103
3.5.1. Wymagania stawiane podłożu / 104
3.5.2. Przygotowanie podłoża / 104
3.5.3. Kontrola stanu podłoża przed rozpoczęciem prac / 105
3.5.4. Przygotowanie materiału / 106
3.5.5. Aplikacja materiału / 106
3.5.5.1. Papy termozgrzewalne / 106
3.5.5.2. Membrany samoprzylepne / 107
3.5.5.3. Papy klejone masą asfaltową / 107
3.5.6. Kontrola podczas wykonywania powłoki wodochronnej / 108
3.5.7. Kontrola po wykonaniu robót / 108
3.5.8. Ułożenie warstw ochronnych / 109
3.6. Izolacja z materiałów rolowych z tworzyw sztucznych / 109
3.6.1. Wymagania stawiane podłożu / 109
3.6.2. Przygotowanie podłoża / 110
3.6.3. Kontrola stanu podłoża przed rozpoczęciem prac / 111
3.6.4. Przygotowanie materiału / 112
3.6.5. Aplikacja materiału / 112
3.6.6. Kontrola podczas wykonywania powłoki wodochronnej / 112
3.6.7. Kontrola po wykonaniu robót / 112
3.6.8. Ułożenie warstw ochronnych / 113
3.7. Warstwy rozdzielające i ochronne / 113
3.8. Materiały do wykonywania iniekcji / 114
3.8.1. Materiały do iniekcji strukturalnych / 114
3.8.2. Materiały do iniekcjI kurtynowych / 114
3.9. Iniekcja strukturalna / 116
3.9.1. Przygotowanie podłoża / 116
3.9.2. Kontrola stanu podłoża przed rozpoczęciem prac / 116
3.9.3. Wykonywanie iniekcji / 117
3.9.4. Kontrola podczas wykonywania iniekcji / 118
3.9.5. Kontrola po wykonaniu robót / 118
3.10. Iniekcja kurtynowa / 119
3.10.1. Przygotowanie podłoża / 119
3.10.2. Kontrola stanu podłoża przed rozpoczęciem prac / 119
3.10.3. Wykonywanie iniekcji / 119
3.10.4. Kontrola podczas wykonywania iniekcji / 121
3.10.5. Kontrola po wykonaniu robót / 121

4. System tynków renowacyjnych / 122
4.1. Składniki systemu tynków renowacyjnych / 123
4.2. Wymagania ogólne stawiane podłożu pod pierwszą warstwę systemu / 129
4.3. Wykonanie systemu tynków dla wysokiego stopnia zasolenia / 129
4.3.1. Wymagania stawiane podłożu / 129
4.3.2. Przygotowanie podłoża / 130
4.3.3. Kontrola stanu podłoża przed rozpoczęciem prac / 132
4.3.4. Przygotowanie materiału / 132
4.3.4.1. Obrzutka / 132
4.3.4.2. Tynk podkładowy i renowacyjny / 133
4.3.4.3. Szpachla wygładzająca / 133
4.3.5. Aplikacja systemu / 134
4.3.5.1. Tynk podkładowy / 134
4.3.5.2. Kontrola podczas nakładania tynku podkładowego / 134
4.3.5.3. Pielęgnacja tynku podkładowego / 135
4.3.5.4. Kontrola przed nakładaniem tynku renowacyjnego / 136
4.3.5.5. Tynk renowacyjny / 136
4.3.5.6. Kontrola podczas nakładania tynku renowacyjnego / 136
4.3.5.7. Pielęgnacja tynku renowacyjnego / 137
4.3.5.8. Kontrola po związaniu tynku renowacyjnego / 137
4.3.5.9. Kontrola przed nakładaniem zaprawy wygładzającej / 137
4.3.5.10. Zaprawa (szpachla) wygładzająca / 137
4.3.5.11. Kontrola podczas nakładania szpachli wygładzającej / 138
4.3.5.12. Pielęgnacja zaprawy wygładzającej / 138
4.3.5.13. Kontrola po związaniu zaprawy wygładzającej / 138
4.4. Wykonanie systemu tynków dla średniego stopnia zasolenia / 138
4.4.1. Wymagania stawiane podłożu / 139
4.4.2. Przygotowanie podłoża / 139
4.4.3. Kontrola stanu podłoża przed rozpoczęciem prac / 139
4.4.4. Przygotowanie materiału / 139
4.4.4.1. Obrzutka / 139
4.4.4.2. Tynk renowacyjny / 139
4.4.4.3. Szpachla wygładzająca / 139
4.4.5. Aplikacja systemu / 139
4.4.5.1. Tynk renowacyjny – pierwsza warstwa / 139
4.4.5.2. Kontrola podczas nakładania pierwszej warstwy tynku renowacyjnego / 140
4.4.5.3. Pielęgnacja pierwszej warstwy tynku renowacyjnego / 140
4.4.5.4. Kontrola przed nakładaniem drugiej warstwy tynku renowacyjnego / 140
4.4.5.5. Tynk renowacyjny – druga warstwa / 140
4.4.5.6. Kontrola podczas nakładania drugiej warstwy tynku renowacyjnego / 140
4.4.5.7. Pielęgnacja drugiej warstwy tynku renowacyjnego / 140
4.4.5.8. Kontrola po związaniu tynku renowacyjnego / 140
4.4.5.9. Kontrola przed nakładaniem zaprawy wygładzającej / 140
4.4.5.10. Zaprawa (szpachla) wygładzająca / 141
4.4.5.11. Kontrola podczas nakładania szpachli wygładzającej / 141
4.4.5.12. Pielęgnacja zaprawy wygładzającej / 141
4.4.5.13. Kontrola po związaniu zaprawy wygładzającej / 141
4.5. Wykonanie systemu tynków dla niskiego stopnia zasolenia / 141
4.5.1. Wymagania stawiane podłożu / 141
4.5.2. Przygotowanie podłoża / 141
4.5.3. Kontrola stanu podłoża przed rozpoczęciem prac / 141
4.5.4. Przygotowanie materiału / 142
4.5.4.1. Obrzutka / 142
4.5.4.2. Tynk renowacyjny / 142
4.5.4.3. Szpachla wygładzająca / 142
4.5.5. Aplikacja systemu / 142
4.5.5.1. Tynk renowacyjny / 142
4.5.5.2. Kontrola podczas nakładania tynku renowacyjnego / 143
4.5.5.3. Pielęgnacja tynku renowacyjnego / 143
4.5.5.4. Kontrola po związaniu tynku renowacyjnego / 143
4.5.5.5. Kontrola przed nakładaniem zaprawy wygładzającej / 143
4.5.5.6. Zaprawa (szpachla) wygładzająca / 143
4.5.5.7. Kontrola podczas nakładania szpachli wygładzającej / 143
4.5.5.8. Pielęgnacja zaprawy wygładzającej / 143
4.5.5.9. Kontrola po związaniu zaprawy wygładzającej / 143
4.6. Badania stwardniałej zaprawy tynkarskiej w obiekcie / 144

5. Wymalowania elewacyjne / 145
5.1. Rodzaje farb elewacyjnych i ich właściwości / 145
5.2. Wymagania stawiane podłożu / 146
5.3. Kontrola przed wykonaniem wymalowań / 150
5.4. Wykonywanie wymalowań ochronnych / 152
5.5. Kontrola podczas wykonywania wymalowań / 152
5.6. Pielęgnacja wymalowań / 153
5.7. Kontrola po wyschnięciu wymalowań / 153

6. Detale i prace uzupełniające / 154
6.1. Detale / 154
6.1.1. Wtórna izolacja zewnętrzna (powłokowa) / 154
6.1.2. Wtórna izolacja pionowa typu wannowego / 157
6.1.3. Iniekcja kurtynowa / 160
6.1.4. Iniekcja strukturalna / 160
6.2. Iniekcje uszczelniające / 161
6.2.1. Dobór iniektu / 161
6.2.2. Iniekcje zamykające oraz uszczelniające rysy i pęknięcia / 162
6.3. Przykłady łączenia ze sobą różnych metod wtórnych izolacji / 166
6.4. Tarasy na gruncie / 167

Literatura / 177

O Autorze
Maciej Rokiel – mgr inż., absolwent Wydziału Budownictwa, Architektury i Inżynierii Środowiska Politechniki Łódzkiej. Rzeczoznawca budowlany SITPMB-NOT ze specjalnością ochrona budynków przed wodą i korozją biologiczną, rzeczoznawca mykologiczny PSMB. Od ponad 20 lat jest związany z branżą chemii budowlanej. Autor wielu opracowań, ekspertyz i opinii, referatów naukowych oraz licznych publikacji i artykułów dotyczących poprawnych rozwiązań technologiczno-materiałowych hydroizolacji balkonów, tarasów, pomieszczeń mokrych, basenów oraz
zagadnień związanych z kompleksową renowacją starych, zawilgoconych i zasolonych budynków.

Wstęp

Zagadnienia związane z renowacją należą do trudnych i złożonych. Dotyczy to zwłaszcza prac wykonywanych w obiektach zabytkowych, w których optymalnym rozwiązaniem byłoby powtórzenie oryginalnej technologii, co z różnych względów często okazuje się niemożliwe. W takich sytuacjach należy stosować materiały dobrze współpracujące z materiałem oryginalnym, umożliwiające łatwą naprawę, a niekiedy wielokrotne powtarzanie zabiegów zabezpieczających.

Prace naprawczo-renowacyjne polegają przede wszystkim na odtwarzaniu izolacji poziomej i pionowej, a także rozwiązaniu problemów wynikających z obecności związków soli w zawilgoconym murze. Jeżeli to konieczne, muszą podawać sposoby osuszania obiektu oraz naprawy elewacji. Mogą także obejmować zespół czynności towarzyszących, np. udrożnienie lub zmianę sposobu odprowadzenia wód opadowych, reprofilację terenu czy naprawę lub wykonanie nowych instalacji.

Do renowacji należy podchodzić kompleksowo, na podstawie opracowanego w odniesieniu do danej sytuacji rozwiązania technologiczno-materiałowego, z uwzględnieniem konkretnych produktów. Niezwykle ważne jest, aby podczas wyboru technologii naprawy uwzględnić ograniczenia wynikające z warunków i struktury odnawianego obiektu oraz właściwości zastosowanych materiałów. Nie wolno kierować się jedynie materiałami reklamowymi – producenci podają w nich zalety produktów, nie informują natomiast o ewentualnych ograniczeniach, wadach czy konsekwencjach złego zastosowania.

W każdej sytuacji należy sprawdzić, czy zmiany funkcjonalne nie spowodują późniejszych problemów w eksploatacji. Z zabytkowego dworku nie można bezkrytycznie zrobić np. apartamentu z basenem, sauną, garażem i jacuzzi (co czasem trudno wytłumaczyć inwestorom). Nieprzemyślane zastępowanie oryginalnych wapiennych czy wapienno-cementowych tynków mocnymi cementowymi, wymiana okien na bardzo szczelne z tworzywa sztucznego, nowoczesna aranżacja łazienek z kabiną natryskową lub prysznicem w starym budynku o niesprawnej czy nieistniejącej wentylacji skutkują pojawieniem się kolonii grzybów na ścianach. Wraz z instalacją c.o. i ogrzewaniem podłogowym, umożliwiającymi normalne użytkowanie obiektu, pojawiają się nowe źródła pary wodnej.

Skutkiem lekceważącego podejścia do renowacji i sposobu użytkowania obiektu są zatem nowe kłopoty, najczęściej związane z wilgocią. Przykładowo: stare mury, chociaż bardzo grube, nie spełniają obecnych wymogów termoizolacyjności. Ogrzewanie pomieszczeń dostarcza dużej ilości ciepła, a ogrzane powietrze w zetknięciu z zimnymi ścianami skrapla się na ich powierzchni. Wentylacja (jeżeli istnieje) nie jest w stanie zapewnić odpowiedniej wymiany powietrza i usunąć nadmiaru wilgoci. W takich sytuacjach pierwszym odruchem jest zwykle chęć docieplenia ścian. Skoro są zimne i skrapla się na nich para wodna, to wydaje się, że trzeba je zaizolować, aby nie zachodził efekt skraplania. Ponieważ docieplenie od zewnątrz jest często problematyczne (np. ze względu na tynk renowacyjny lub bogato zdobione elewacje), pojawia się pytanie, czy można docieplać od wewnątrz i jakie materiały będą w danej sytuacji najlepsze (wełna, styropian, płyty klimatyczne). Należy zdawać sobie sprawę, że tego typu próby bez wykonania szczegółowych analiz cieplno-wilgotnościowych jedynie pogorszają sytuację. W ten sposób uda się wprawdzie zapewnić niską wartość współczynnika przenikania ciepła U, ale doprowadzimy do kondensacji pary wodnej. Jeżeli będzie ona w murze, należy ustalić, w której jego części, o jakiej szerokości i gdzie zostanie odprowadzona. Możliwe, że do wnętrza budynku, co pogorszy jeszcze warunki cieplno-wilgotnościowe.

W wielu przypadkach należałoby wykonać obliczenia numeryczne także w odniesieniu do stanu niestacjonarnego (zmiennych warunków temperaturowych i wilgotnościowych, z uwzględnieniem opadów, promieniowania słonecznego itp.). Bez tego może się okazać, że współczynnik U ma wartość czysto teoretyczną, a do wnętrza budynku dostarczone zostanie bardzo dużo wilgoci.

Innym problemem jest mieszanie systemów. Często zapomina się, że materiały w systemach charakteryzują się tzw. przestrzenią dobrej współpracy. Wprowadzenie materiału spoza systemu lub pominięcie jakiejś operacji technologicznej może mieć w przyszłości opłakane skutki.

Osobnym tematem jest jakość wykonywanych robót. Niestety, rynek kieruje się najczęściej kryterium ceny, a prace renowacyjne nie należą do tanich. Skutki ich zaniechania bywają jednak dużo bardziej dotkliwe. Podobnie odstępstwa od opracowanych technologii czy wszelkie zmiany, wynikające np. z nacisków inwestora liczącego na (pozorne) oszczędności lub wykonawcy, który źle skalkulował koszt robót i szuka oszczędności (co przy braku fachowego nadzoru nie jest takie trudne). Ponadto w dokumentacji projektowej pojawiają się ewidentne błędy, wynikające z niewiedzy czy chęci szybkiego zysku, np. pomijanie niektórych podstawowych badań. Nagminne jest również lekceważenie reżimu technologicznego, wymuszane bardzo często przez samych inwestorów podających w specyfikacji istotnych warunków zamówienia terminy nie tylko nierealne ze względu na konieczność wykonywania prac zgodnie ze sztuką budowlaną, lecz także sprzeczne ze zdrowym rozsądkiem. Środki finansowe marnotrawione są przede wszystkim w obiektach, w których przeprowadzenie prac wymaga spełnienia wymogów ustawy o zamówieniach publicznych. Tam jedynym kryterium jest cena. W efekcie zwykle likwiduje się skutki, a nie przyczyny, do tego najtańszą techniką, której w Europie Zachodniej nie stosuje się od ponad trzydziestu lat.

Nie chodzi jednak o to, aby odżegnywać się od nowoczesności w starych obiektach. Renowacja wykonana fachowo, na podstawie starannie opracowanego projektu, przy zastosowaniu przemyślanych rozwiązań technicznych, popartych rzetelną analizą stanu danego obiektu pozwoli potencjalnemu inwestorowi długo cieszyć się pięknem starych dworków i obiektów.

Rok wydania: 2023
Wydanie pierwsze
ISBN: 978-83-67381-37-6
Liczba stron: 54
Autorzy: Monika Bogdanowska, Anna Maria Cymborowska-Waluś, Witold Górny, Piotr Horodyski, Agnieszka Lorenc-Karczewska, Grzegorz Naumowicz, Agnieszka Olczyk, Natalia Skiepko, Bożena Stanek-Lebioda, Waldemar Witek, Włodzimierz Witkowski,
Redaktorka prowadząca: Maria Wierzchoś
Redakcja językowa i korekta: Paulina Piądłowska
Projekt graficzny i skład: Izolda Bączkowska
Miejsce wydania: Warszawa

Niniejsza publikacja jest przeznaczona zarówno dla tych, którzy mają dom drewniany w dobrym stanie technicznym, jak i dla tych, którzy myślą o jego remoncie. Czytelnicy znajdą tu zbiór najbardziej podstawowych i – mamy nadzieję – przydatnych porad, czego należy bezwzględnie unikać i czego się wystrzegać oraz na co zwrócić szczególną uwagę podczas remontu, a także jak dbać o dom drewniany, aby jak najdłużej służył użytkownikom.

spis treści 

Przedmowa | 5

Zagrożenia dla budynku drewnianego | 7

Przygotowanie remontu kapitalnego | 9

Stan zachowania i rozpoznanie zagrożeń | 13

Remont – porady praktyczne | 24

Bieżące utrzymanie domu drewnianego | 43

Zasady w pigułce | 49

Wydawnictwo prezentuje zbiór referatów, przedstawionych podczas 28 Konferencji Naukowo-Technicznej "REALIZACJA KONTRAKTÓW BUDOWLANYCH- WYZWANIA, RYZYKA I KIERUNKI ROZWOJU". Konferencja odbyła się w dniach 8-10 października 2025 r. w Ciechocinku.

REFERATY

Anna JĘDRZEJEWSKA Analiza ryzyk kontraktowych – praktyczne przykłady z punktu widzenia Wykonawcy.
Paweł ZEJER Skutki nadmiernej regulacji rozliczeń w kontraktach z perspektywy rozjemcy i biegłego.
Natalia ZIOŁO Komunikacja i współpraca w obsłudze roszczeń – jak budować zaufanie między wykonawcą a zamawiającym? 
Dariusz ZIEMBIŃSKI Klincz decyzyjny a rozmiar robót dodatkowych.
Michał SKORUPSKI Klauzule waloryzacyjne w zamówieniach publicznych– teoria i rzeczywistość, studia przypadku.
Honorata MARSZAŁEK, Tomasz SIERAKOWSKI Przykłady waloryzacji kontraktów z zastosowaniem nowego narzędzia SEKOCENBUD – eZWW Wskaźniki waloryzacyjno-prognostyczne. 
Aleksander SZERNER 5 kroków do standaryzacji metodyki BIM w organizacji. 
Andrzej SOKOŁOWSKI, Maria ŁABNO, Damian ŁYSZKOWSKI Typowe roszczenia budowlane – polubowne i sądowe metody ich dochodzenia.
Dariusz TOMASZEWSKI Wycena prac geodezyjnych w procesie projektowania i budowy inwestycji infrastrukturalnych: drogowych i kolejowych.

ISBN 978-83-973476-8-7

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 282

format B5

oprawa miękka

red. nauk. Robert Piec, Marcin Łapicz, Jacek Kalinko

Badania środowiskowe stanowią kluczowy element w obszarze ochrony środowiska, zapewniając niezbędne dane do monitorowania stanu środowiska zarówno w aspekcie jakościowym, jak i ilościowym. Proces pomiaru parametrów środowiskowych obejmuje szeroki wachlarz czynników, m.in. stężenie zanieczyszczeń powietrza (np. pyłów zawieszonych, gazów cieplarnianych, tlenków azotu), temperaturę i jakość wód, a także poziom zanieczyszczeń gleby.
W odniesieniu do działalności służb ratowniczych, m.in. Państwowej Straży Pożarnej, pomiary środowiskowe stanowią fundament oceny i zarządzania ryzykiem podczas działań ratowniczych. W kontekście pożarów, katastrof przemysłowych czy innych sytuacji kryzysowych zrozumienie dynamiki zmian w parametrach środowiskowych staje się kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa zarówno dla służb ratowniczych, jak i dla osób cywilnych.
W niniejszym opracowaniu omówione są metody/techniki pomiarów środowiskowych, prowadzone w skali laboratoryjnej, które znajdują odzwierciedlenie w działaniach realizowanych przez jednostki Państwowej Straży Pożarnej.

Wyd 2025

Autor: P. Łobodziec, Z. Buczko

str 101

Niniejsza publikacja rozpoczyna serię wydawniczą poświęconą pasjonującej dziedzinie, jaką jest galwanotechnika. Zeszyt 1 obejmuje zagadnienia związane z procesem chromowania technicznego i dekoracyjnego. Nie przez przypadek to właśnie chrom otwiera serię. Wiele się aktualnie o nim mówi, jeszcze więcej pisze. Z jednej strony jego stosowanie jest poddawane silnym ograniczeniom, a być może zostanie zakazane w niedalekiej przyszłości (Cr+6). Z drugiej strony w pokryciach dekoracyjnych (Cr+3) – chromowanie jest procesem najszybciej rozwijanym, właśnie w wyniku wspomnianych ograniczeń.
Ten zeszyt i kolejne, w których omówione zostaną pozostałe procesy galwaniczne, m.in.miedziowanie, niklowanie, cynkowanie, można uznać i za kontynuację, i za rozszerzenie znanego „Poradnika Galwanotechnika”, którego pierwsze wydanie miało miejsce w 1973 roku.Ta jednoczesność wynika z tego, że seria – kierowana do osób już posiadających doświadczenie i wiedzę w zakresie galwanotechniki – będzie nie tylko kontynuacją historii rozpoczętej wiele lat temu, ale również źródłem informacji o najnowszych osiągnięciach branżowych.
Autorem „Chromowania” jest, dobrze znany i ceniony w Polsce, wieloletni praktyk i specjalista w dziedzinie nakładania warstw chromu. W tym zeszycie dzieli się z czytelnikami wiedzą i doświadczeniem, daje cenne wskazówki i zalecenia. Na uwagę zasługuje jego praca naukowa, ukierunkowana na poszukiwanie wartościowych, ale trudno dostępnych treści rozwiązań technologicznych. Terminologia stosowana w przewodniku jest niekiedy w sposób zamierzony mniej naukowa, za to częściej stosowana w galwanizerniach.

Spis treści

Chromowanie techniczne 9
Wstęp 9
Zalecane środki ochrony osobistej galwanizera 11
Własności technicznej powłoki chromowej 17
Przygotowanie powierzchni detali do chromowania 20
Trawienie anodowe 20
Chromowanie 23
Składniki kąpieli do chromowania 24
Wanna do chromowania 26
Sporządzanie i uzupełnianie kąpieli 31
Parametry procesu chromowania 33
Odporność korozyjna powłoki chromu technicznego 35
Zdejmowanie powłok chromowych 37
Chromowanie powłoki chromowej 37
Chromowanie na kolor czarny 45
Chromowanie drobnicy 46
Wpływ zanieczyszczeń kąpieli na proces chromowania. Oczyszczanie
kąpieli 47
Rozwiązywanie problemów (ang. troubleshooting) 51
Chromowanie dekoracyjne Cr6+ 57
Wstęp 57
Wyposażenie wanny do chromowania 59
Zawieszki/Wieszaki 60
Parametry pracy kąpieli 62
Sporządzanie i uzupełnianie kąpieli 63

Zanieczyszczenia w kąpieli do chromowania dekoracyjnego 65
Aktywacja niklu 66
Naprawa braków 67
Płukanie i neutralizacja po chromowaniu 67
Rozwiązywanie problemów (ang. troubleshooting) 68
Chromowanie dekoracyjne z kąpieli Cr3+ 71
Wstęp 71
Skład kąpieli dekoracyjnej Cr3+ 72
Wanna do chromowania dekoracyjnego Cr3+ 73
Sporządzanie kąpieli 74
Dozowanie i konserwacja kąpieli 76
Najczęściej stosowane parametry pracy 77
Anody 78
Wieszaki 79
Porównanie procesu dekoracyjnego Cr3+ z procesem Cr6+ 79
Własności powłoki otrzymanej z procesu dekoracyjnego Cr3+ 82
Rozwiązywanie problemów (ang. troubleshooting) 84
Pasywacja 88
Oczyszczanie ścieków 89
REACH – funkcjonowanie rynku substancji chemicznych na terenie
UE 89
REACH w galwanotechnice 92
Związki Cr(VI) zaklasyfikowane jako SVHC – działania zgodne
z rozporządzeniem REACH 95
Bibliografia 99
Biogramy 101

Wyd 2026

Format PDF

str 85

Spis treści
Streszczenie ....................................................................................................................... 5
Summary ........................................................................................................................... 5
Przedmowa ................................................................................................................................... 7
1. Wprowadzenie .......................................................................................................................... 9
1.1. Ogólne informacje o projektowaniu konstrukcji z uwagi na warunki
pożarowe według Eurokodów ................................................................................... 9
1.2. Przeznaczenie i zakres stosowania poradnika .......................................................... 10
2. Podstawy projektowania konstrukcji drewnianych z uwagi na warunki pożarowe ............. 11
2.1. Oddziaływania termiczne pożaru na konstrukcje .................................................... 11
2.2. Klasy odporności ogniowej według PN-EN 13501-2 .............................................. 12
2.3. Zasady ustalania obciążeń w warunkach pożarowych według PN-EN 1991-1-2 ...... 15
3. Zachowanie się konstrukcji drewnianych w warunkach pożarowych .................................. 19
3.1. Charakterystyka ogólna ........................................................................................... 19
3.2. Zwęglanie drewna i materiałów drewnopochodnych .............................................. 19
3.3. Właściwości wytrzymałościowe drewna w wysokiej temperaturze ........................ 26
3.4. Właściwości termiczne drewna ............................................................................... 27
4. Zasady projektowania konstrukcji drewnianych z uwagi na warunki pożarowe ................. 31
4.1. Informacje ogólne .................................................................................................... 31
4.2. Zasady projektowania w warunkach normalnych według PN-EN 1995-1-1 ........... 31
4.3. Zasady projektowania konstrukcji drewnianych z uwagi na warunki pożarowe ..... 36
4.4. Metoda zredukowanego przekroju ........................................................................... 38
4.5. Metoda zredukowanych właściwości ...................................................................... 38
4.6. Przykłady obliczeń................................................................................................... 42
5. Odporność ogniowa zestawów ściennych i stropowych ....................................................... 53
5.1. Analiza funkcji nośnej ............................................................................................. 53
5.2. Analiza funkcji oddzielającej ................................................................................... 60
6. Projektowanie połączeń .......................................................................................................... 71
6.1. Zasady ogólne .......................................................................................................... 71
6.2. Złącza z bocznymi elementami drewnianymi (złącza typu drewno-drewno) .......... 72
6.3. Złącza z zastosowaniem zewnętrznych płytek stalowych
(złącza typu drewno-stal) ........................................................................................ 82
Bibliografia ................................................................................................................................. 83

W niniejszej publikacji przedstawiono podstawową wiedzę na temat budowy obrabiarek skrawających CNC (frezarek i tokarek) oraz sposobów ich programowania: ręcznego oraz z użyciem komputerowych systemów CAM (Computer Aided Manufacturing).
Publikacja ma postać podręcznika akademickiego, który będzie przydatny dla przyszłych i obecnych projektantów lub konstruktorów, bo pozwoli im opracowywać części (maszyn, urządzeń, produktów przemysłowych), których kształt jest technologiczny, czyli dający się poprawnie wykonać na typowych, dostępnych na rynku obrabiarkach skrawających.
Podręcznik będzie też pomocny dla operatorów i programistów obrabiarek skrawających sterowanych numerycznie, ponieważ opisano w nim sposoby programowania, punkty charakterystyczne obrabiarek CNC, najważniejsze funkcje kodu G i cykle obróbkowe. Powinno to im pozwolić na samodzielne redagowanie programów obróbki technologicznej oraz ułatwić zdobycie doświadczenia produkcyjnego. Niniejszy podręcznik może pomóc też w opracowaniu procesów technologicznych części mechanicznych z wykorzystaniem tokarek i frezarek CNC.

Wydanie: 1, 2025
Format: B5
Stron: 168
ISBN 978-83-8156-763-3 (druk)

To nieodzowne narzędzie nie tylko dla producentów owoców, ale także dla dystrybutorów środków ochrony roślin.

W Programie Ochrony Roślin Warzywniczych znajdziecie Państwo najbardziej aktualne informacje dotyczące preparatów zarejestrowanych w uprawie roślin.

• Autorzy: praca zbiorowa
• Format: 21.0x29.7cm
• Objętość: 372
• Oprawa: Miękka
• Rok wydania: 2025
• Wydawca: AgroHorti Media

Program ochrony warzyw przed chorobami i szkodnikami na rok 2025

Słowo od Wydawcy

Spis alfabetyczny fungicydów

Fungicydy w ramach handlu równoległego zarejestrowane do stosowania w uprawach warzyw

Spis alfabetyczny zoocydów

Zoocydy w ramach handlu równoległego zarejestrowane do stosowania w uprawach warzyw

Moluskocydy – środki ślimakobójcze

Charakterystyka środków zawierających żywe organizmy, przeznaczonych do zwalczania szkodników lub chorób warzyw

Preparaty działające fizycznie/mechanicznie

Regulatory wzrostu stosowane w warzywnictwie

Niektóre adiuwanty (środki wspomagające) zalecane jako dodatek (w mieszaninach zbiornikowych) do fungicydów i zoocydów

Kody FRAC i IRAC

Preparaty do czyszczenia i dezynfekcji obiektów uprawowych oraz udrażniania systemów nawadniających

Skrócone i pełne nazwy substancji aktywnych

Program ochrony warzyw uprawianych w polu przed chorobami i szkodnikami

Bób

Brokuł

Burak ćwikłowy

Cebula

Chrzan

Czosnek

Dynia zwyczajna (cukinia, kabaczek, patison) i olbrzymia

Fasola

Groch

Kalafior

Kapusta głowiasta

Kapusta pekińska

Koper

Kukurydza

Marchew

Ogórek

Pasternak

Pietruszka

Pomidor

Por

Rabarbar

Rokietta siewna (rukola)

Roszpunka warzywna (roszponka)

Rzepa i rzodkiew

Rzodkiewka

Sałata – uprawy polowe i czasowo osłaniane

Seler

Szparag

Szpinak

Program ochrony warzyw uprawianych pod osłonami przed chorobami i szkodnikami

Dynia zwyczajna (cukinia, kabaczek, patison)

Fasola

Oberżyna

Ogórek

Papryka

Pomidor

Rośliny warzywne uprawiane na młode liście

Rzodkiewka

Sałata

Program ochrony warzyw przed chwastami na rok 2025

Komentarz

Herbicydy zalecane do odchwaszczania warzyw

Herbicydy w ramach handlu równoległego zarejestrowane

do stosowania w uprawach warzyw

Niektóre adiuwanty (środki wspomagające) zalecane

do herbicydów

Terminy i dawki stosowania herbicydów

Zwalczanie perzu i innych chwastów

Okres wiosenny – przed siewem i sadzeniem warzyw

Okres wiosenny lub letnio-jesienny

Bób

Brokuł z rozsady

Brokuł z siewu w pole lub na rozsadnik

Brukiew jadalna

Burak ćwikłowy

Burak liściowy (boćwina)

Cebula zwyczajna z siewu

Cebula zwyczajna z rozsady

Cebula zwyczajna z dymki

Chrzan

Cykoria liściowa głowiasta (radicchio) i cykoria sałatowa

Czosnek sadzony jesienią

Czosnek sadzony wiosną

Dynia olbrzymia, zwyczajna (cukinia, patison, dynia makarnowa)

i piżmowa z siewu lub sadzenia

Endywia

Fasola

Groch jadalny zielony (cukrowy i łuskowy) i na suche nasiona

Jarmuż

Kalafior z siewu w pole lub na rozsadnik

Kalafior z rozsady

Kalarepa

Kapusta głowiasta (biała i czerwona) z siewu w pole lub na rozsadnik

Kapusta głowiasta (biała, czerwona), kapusta włoska i brukselska z rozsady

Kapusta pekińska i inne kapusty chińskie

Koper ogrodowy

Kukurydza cukrowa

Marchew

Oberżyna (bakłażan)

Ogórek

Papryka

Pasternak

Pietruszka

Pomidor z siewu

Pomidor z rozsady

Por z siewu

Por z rozsady

Rabarbar

Rzepa jadalna

Roszponka

Rukola

Rzodkiew i rzodkiewka

Salsefia i skorzonera

Sałata z siewu i z rozsady

Seler korzeniowy z siewu

Seler z rozsady

Soczewica

Siedmiolatka (cebula siedmiolatka)

Szalotka (cebula szalotka)

Szczypiorek

Szparag

Szpinak

Herbicydy zawierające glifosat służące głównie do niszczenia perzu i chwastów wieloletnich przed uprawą warzyw

Wrażliwość niektórych chwastów jednoliściennych na graminicydy stosowane po wschodach warzyw

Wrażliwość na herbicydy niektórych chwastów częściej występujących w uprawie warzyw

Publikacja autorstwa dr. Janusza Mazurka oraz Agaty Kaczmarek-Pieńczewskiej i dr Marty Jurga-Zotow, poświęcona ochronie przed chorobami, szkodnikami oraz chwastami. Zawiera informacje odnośnie występujących agrofagów, okresów zwalczania szkodliwych organizmów, a także zarejestrowanych w Polsce środków ochrony roślin i produktów wspomagających ochronę. W Programie znajdują się aktualne zalecenia dotyczące ochrony przed chorobami i szkodnikami materiału szkółkarskiego oraz roślin ozdobnych. Zalecane zabiegi ochronne – uwzględniające wykorzystanie zarówno środków konwencjonalnych, jak i biologicznych, a także żywych organizmów, nawozów z wartością dodaną, biostymulatorów – obejmują cały okres produkcji (od przygotowania podłoża aż po uzyskanie młodego materiału roślinnego) oraz dalsze postępowanie z dorosłymi roślinami. Z zawartych informacji skorzystają głównie profesjonaliści, a także hobbyści. Jest to jedyna taka publikacja oferowana na polskim rynku.

Spis treści:

• Alfabetyczny spis fungicydów
• Fungicydy w ramach handlu równoległego zarejestrowane do stosowania w uprawach roślin ozdobnych
• Fungicydy zarejestrowane do stosowania przez użytkowników nieprofesjonalnych
• Grupy odporności fungicydów (FRAC)
• Choroby bakteryjne
• Choroby grzybowe
• Alfabetyczny spis zoocydów
• Zoocydy w ramach handlu równoległego zarejestrowane do stosowania w uprawach roślin ozdobnych
• Zoocydy zarejestrowane do stosowania przez użytkowników nieprofesjonalnych
• Grupy odporności zoocydów (IRAC)
• Podział zoocydów na grupy chemiczne
• Grupy odpornościowe szkodników
• Zoocydy przeznaczone do zwalczania grup szkodników roślin ozdobnych
• Preparaty olejowe niebędące środkami ochrony roślin, wykorzystywane do zwalczania szkodników w roślinach ozdobnych
• Organizmy pożyteczne wykorzystywane do zwalczania różnych owadów
• Szkodniki
• Alfabetyczny spis regulatorów wzrostu
• Alfabetyczny spis herbicydów
• Herbicydy w ramach handlu równoległego zarejestrowane do stosowania w uprawach roślin ozdobnych
• Herbicydy zarejestrowane do stosowania przez użytkowników nieprofesjonalnych
• Grupy odporności herbicydów (HRAC)

Celem opracowania jest pokazanie problemów, z jakimi muszą się zmierzyć projektanci urządzeń dla przemysłu spożywczego, w których realizowane są procesy cieplne, aby urządzenia te były przyjazne dla użytkownika i środowiska. Podejmowane działania mają zapewnić m.in. zmniejszenie zużycia energii, wykorzystanie wszystkich składników przetwarzanego surowca, a co za tym idzie, zmniejszenie śladu węglowego.

Spis treści
1 Wstęp 9
2 Charakterystyka sterylizatorów 11
21 Czynniki wpływające na dobór sterylizatora 11
22 Podział sterylizatorów 12
221 Sterylizatory z powietrzem jako medium grzejnym 12
222 Sterylizatory parowe 12
223 Sterylizatory parowo-powietrzne 14
224 Sterylizator mikrofalowy 16
225 Sterylizatory wodne ogrzewane parą w procesie barbotażu 17
226 Sterylizatory wodne ogrzewane przeponowo parą wodną 18
3 Procedura doboru medium grzejnego 24
31 Metodyka doboru medium grzejnego 24
32 Selekcja mediów grzejnych 25
321 Warunki brzegowe 25
322 Potencjalne media grzejne 26
323 Ocena spełnienia warunków brzegowych 27
33 Wybór medium grzejnego 28
4 Odzysk ciepła z procesu sterylizacji 29
41 Możliwość wykorzystania ciepła poprocesowego 29
42 Organizacja gospodarki energetycznej
w zakładzie realizującym proces sterylizacji 30
43 Bezpośredni odzysk ciepła 30
44 Wykorzystanie ciepła do celów chłodniczych 31
45 Wykorzystanie ciepła z nośnika o niskiej temperaturze 34
5 Schładzanie sterylizatora 35
51 Model obliczeniowy dla procesu schładzania sterylizatora 35
52 Charakterystyka programu komputerowego 40
53 Analiza obliczeniowa dla serii procesów schładzania 44
6 Badania eksperymentalne sterylizatora
z systemem kaskadowym 55
61 Struktura stanowiska 55
62 System kaskadowego schładzania sterylizatora,
wersja uproszczona 57
63 System pomiarowy stosowany w układzie
schładzania kaskadowego 59
8 Spis treści
64 Wyniki badań układu z kaskadowym schładzaniem sterylizatora 69
65 Wnioski końcowe z badań sterylizatora 81
7 Wybór medium grzejnego, określenie zmienności temperatur
i ciśnień dla medium grzejnego wyparki 82
8 Dobór kształtu powierzchni wymiany ciepła
i typu mieszadła 84
9 Model matematyczny wyparki 87
91 Informacje wstępne 87
92 Równania bilansowe masy i energii 89
921 Strumienie masy 89
922 Strumienie energii (moce) 90
93 Przenikanie ciepła 95
931 Przenikanie ciepła – mieszadło i płaszcz wyparki 95
932 Przenikanie ciepła – skraplacz 98
10 Weryfikacja i walidacja modelu matematycznego 103
101 Uwagi wstępne 103
102 Równania opisujące właściwości termofizyczne wody
jako czynnika roboczego i produktu modelowego 103
1021 Woda w stanie ciekłym poniżej linii nasycenia
(w stanie przechłodzonym) 103
1022 Woda wrząca (x = 0) i para nasycona sucha (x = 1) 107
1023 Mokra para wodna 108
11 Charakterystyka programu komputerowego 110
12 Walidacja programu obliczeniowego 112
13 Wykorzystanie ciepła poprocesowego 117
131 Źródła ciepła poprocesowego 117
132 Możliwości wykorzystania ciepła w zakładzie 117
1321 Ciepło zawarte w skroplonych oparach 117
1322 Ciepło zawarte w wodzie pochłodniczej 118
133 Wnioski końcowe z badań wyparki 119
Bibliografia 120