Stan prawny: 1 stycznia 2026 r.

Opracowanie koncentruje się na najczęściej występujących praktycznych problemach związanych z pozyskiwaniem dowodów elektronicznych przez organy ścigania i wymiar sprawiedliwości. Omawia dobre i złe praktyki oraz kluczowe zagadnienia dotyczące standaryzacji i ujednolicania procedur pozyskiwania e-dowodów.

Dużą wartością książki są przejrzyste schematy, które pomagają szybko ustalić:

• jakie narzędzie prawne zastosować,
• na jakiej podstawie można uzyskać dany materiał,
• od czego to zależy (kategoria danych i miejsce ich przechowywania – np. kraj/ zagranica, rodzaj usługodawcy, charakter danych).

Dzięki temu czytelnik otrzymuje konkretne wskazówki, jak poruszać się po złożonym obszarze dowodów elektronicznych – tak, aby sprawnie odnaleźć dostępne ścieżki pozyskania danych w konkretnych sprawach.

W książce zamieszczono schematy dotyczące:

• identyfikacji użytkowników usług krajowych i zagranicznych,
• trybów europejskiego nakazu ochrony (EPO)  i europejskiego nakazu dochodzeniowego (END),
• pozyskiwania danych na podstawie ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, Prawa komunikacji elektronicznej, Kodeksu postępowania karnego.

Istotną część publikacji stanowi omówienie procedur wynikających z unijnego rozporządzenia 2023/1543 dotyczącego e-dowodów, które zacznie obowiązywać w sierpniu 2026 r. Książka uwzględnia również praktyczny kontekst instrumentów krajowych i unijnych (m.in. retencję i udostępnianie danych, rozwiązania z zakresu prawa karnego procesowego), a także zagadnienia open-source intelligence oraz szyfrowania i maskowania danych.

Publikacja prezentuje cztery przykłady spraw, a następnie syntetyczne ich podsumowanie  oraz wskazanie dobrych i złych praktyk oraz potrzebę stworzenia standardowych procedur operacyjnych. To połączenie teorii z praktyką ułatwia przełożenie przepisów i instrumentów na konkretne działania w postępowaniu karnym.

Książka będzie szczególnie przydatna dla praktyków – sędziów, prokuratorów, obrońców i pełnomocników – którzy na co dzień mierzą się z realnymi problemami pozyskiwania dowodów elektronicznych w sprawach karnych. Zainteresuje także pracowników naukowych zajmujących się krajowym i międzynarodowym prawem karnym.

ISBN 978-83-973476-4-9

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 161

format B5

oprawa miękka

Bezzałogowe statki powietrzne (BSP), powszechnie znane jako drony, zyskują coraz większe znaczenie w różnorodnych dziedzinach życia, w tym w działaniach ratowniczych. Wykorzystanie BSP w działaniach gaśniczych i operacjach SAR przynosi szereg korzyści, takich jak zwiększenie świadomości sytuacyjnej dowódców, podejmowanie lepszych decyzji, szybsze niesienie pomocy, szybsze lokalizowanie poszkodowanych, zwiększenie bezpieczeństwa strażaków, ograniczenie szkód. Są wykorzystywane do szybkiego przeszukiwania dużych obszarów, monitorowania sytuacji kryzysowych oraz dostarczania sprzętu medycznego do trudno dostępnych miejsc. Dzięki zdolności do operowania w trudnych warunkach terenowych BSP znacząco zwiększają szanse na skuteczne przeprowadzenie działań ratowniczych.

Publikacja stanowi wszechstronne opracowanie dotyczące potencjału BSP w działaniach ratowniczych, łącząc najnowsze badania naukowe, doświadczenia praktyczne oraz perspektywy rozwoju tej technologii. Książka ta może stanowić cenne źródło wiedzy dla specjalistów z dziedziny ochrony przeciwpożarowej, inżynierii bezpieczeństwa, bezpieczeństwa wewnętrznego, inżynierów, naukowców oraz studentów kierunków związanych z poruszaną problematyką.

Spis treści

WYKAZ WYBRANYCH OZNACZEŃ I SKRÓTÓW

WSTĘP

1. CHARAKTERYSTYKA DZIAŁAŃ RATOWNICZYCH W UJĘCIU SYSTEMOWYM
2. GENEZA I ROZWÓJ BEZZAŁOGOWYCH SYSTEMÓW
3. MIĘDZYNARODOWE I KRAJOWE PODSTAWY PRAWNE DOTYCZĄCE FUNKCJONOWANIA BSP

3.1.        Regulacje prawne na poziomie Unii Europejskiej

3.2.        Regulacje krajowe

3.3.        Regulacje Państwowej Straży Pożarnej

4. BADANIA NAUKOWE W ZAKRESIE OPERACYJNEGO ZASTOSOWANIA BSP

4.1.        Zagrożenia CBRNE

4.2.        Działania podczas powodzi

4.3.        Pożary wielkoobszarowe

4.4.        Pożary wewnętrzne

4.5.        Pomiar makrostruktury rozpylonego strumienia wody

4.6.        Działania poszukiwawczo-ratownicze

5. PRZYGOTOWANIE PILOTA I BSP DO PLANOWANIA I WYKONANIA MISJI, OPERACJI
6. ALGORYTM IMPLEMENTACJI SBSP DO DZIAŁAŃ RATOWNICZYCH
7. WYBRANE ZAGADNIENIA EKSPLOATACJI SBSP

7.1.        Własności i właściwości eksploatacyjne

7.2.        Znaczenie systemów satelitarnych

8. WYBRANE METODY ANALIZY RYZYKA DEDYKOWANE SYSTEMOM BEZZAŁOGOWYM W DZIAŁANIACH RATOWNICZYCH

BIBLIOGRAFIA

autor: Wiesław Kurdowski

Stowarzyszenie Producentów Cementu,
Kraków 2023,

format B5,
oprawa kartonowa foliowana,

str. 652.

Książka przeznaczona jest przede wszystkim dla studentów Wydziału Inżynierii Materiałowej i Ceramiki, jako pomoc dydaktyczna. Jednak może czasem być także przydatna studentom Wydziałów Budownictwa w Politechnikach. Jako redaktor czasopisma Cement Wapno Beton wiem, że bardzo często prace doktorskie na tych wydziałach związane są z technologią, a to wymaga znajomości wybranych zagadnień z chemii spoiw wiążących i betonu.

„Poradnik Technologa Przemysłu Cementowego” stanowi źródło informacji dla technologów, pracujących w przemyśle cementowym. Książka ta została wydana przy istotnym zaangażowaniu polskiego Stowarzyszenia Producentów Cementu.

DAFA PPOŻ 3.00

Poradnik dobrych praktyk w projektowaniu systemów oddymiania grawitacyjnego obiektów budowlanych

Krzysztof Bagińki, Natalia Bejga-Jas, Hubert Kasprzak, Michał Synowiecki, Paweł Wróbel

Temat oddymiania grawitacyjnego w budynkach wielkokubaturowych stał się w ostatnich latach szeroko omawianym zagadnieniem. Mimo polskiej normy, standardów zagranicznych oraz dostępnych opracowań z tegoż zakresu na rynku wciąż brakowało poradnika, który pozwoliłby na uporządkowanie wiedzy w tym obszarze.

Różnorodne doświadczenia, mnogość niejasnych zapisów związanych z projektowaniem grawitacyjnych systemów oddymiania, a także rozbieżności w zakresie interpretacji przepisów przyczyniły się do powstania niniejszego opracowania, jakim jest Poradnik dobrych praktyk w projektowaniu systemów oddymiania grawitacyjnego obiektów budowlanych.

Niniejsza publikacja jest autorskim opracowaniem zespołu specjalistów wywodzących się z firm członkowskich Stowarzyszenia DAFA.

Zespół redakcyjny tworzą: rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych Łukasz Ostapiuk, Ewa Karczewska i rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych bryg. w st. spocz. mgr inż. Ryszard Stępkowski (Aluco).

Ekspert zewnętrzny: mł. bryg. mgr inż. Paweł Wróbel (wykładowca Akademii Pożarniczej, rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych).

W prace redakcyjne włączyli się również: rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych Krzysztof Bagiński, Natalia Bejga-Jas (DWD BauTech), Hubert Kasprzak (VELUX Commercial), Michał Synowiecki (Smay). W tworzeniu poradnika uczestniczył również Paweł Gawroński (Balkar Technology).

Nasz poradnik skierowany jest m.in. do inżynierów, projektantów, architektów, rzeczoznawców ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, pracowników służb Państwowej Straży Pożarnej, producentów wyrobów służących ochronie przeciwpożarowej oraz wszystkich osób związanych z procesem budowlanym, które chcą zgłębić wiedzę z zakresu projektowania omawianych systemów.

Głównym celem poradnika jest pomoc w uporządkowaniu zagadnień z dziedziny projektowania systemów oddymiania w oparciu o dostępne na rynku: polską normę, zagraniczne standardy, wyjaśnienia interpretacji zapisów temu towarzyszących, a także zwrócenie uwagi na istotne problemy pojawiąjące się na etapie projektowania wraz z propozycją ich rozwiązań.

Obszerny zakres materiału poradnika obejmuje nie tylko kwestie dotyczące projektowania samych systemów, ale porusza inne ważne zagadnienia dotyczące wymagań dla elementów składowych systemu oddymiania wraz z właściwym doborem wymaganych parametrów. W niniejszym opracowaniu zwrócono również uwagę na możliwości konfiguracji systemów oddymiania z uwzględnieniem ich współpracy z urządzeniami przeciwpożarowymi i innymi instalacjami zamontowanymi w obiekcie, a także poruszono kwestię analiz numerycznych, ich zastosowania i interpretacji wyników.

Wszystko to, co zostało zawarte na kartach niniejszego poradnika, napisano w oparciu o własne doświadczenia i wiedzę osób na co dzień zajmujących się problematyką związaną z projektowaniem, wykonywaniem (montażem na obiektach) i eksploatacją grawitacyjnych systemów oddymiania, poparto opiniami i konsultacjami specjalistów z branży przeciwpożarowej. Jak sama nazwa wskazuje, poradnik ma na celu ułatwić przeprawę przez niełatwy proces projektowania i służyć jako kompendium wiedzy z przedmiotowego zakresu.

Stowarzyszenie DAFA w swoich opracowaniach określa standardy pozwalające wszystkim uczestnikom procesu budowlanego – inwestorowi, projektantowi, wykonawcy, inspektorowi nadzoru oraz na końcu użytkownikowi – na operowanie tymi samymi określeniami i parametrami. Cel taki przyświeca wszystkim wydanym przez organizację publikacjom, których lista znajduje się na ostatniej stronie okładki.

Mamy nadzieję, że poradnik pomoże Państwu sprawnie przejść przez wszystkie fazy realizacji procesu inwestycyjnego: etap przygotowania, koncepcji, projektowania i uzyskiwania koniecznych decyzji administracyjnych, realizacji, przekazania do eksploatacji, a także uzupełni wiedzę z zakresu samych systemów, sterowania czy eksploatacji.

Wykorzystanie w praktyce wiedzy z wytycznych, opisujących obszary do tej pory nieuregulowane, będzie miało wpływ na poprawę jakości projektowania, bezpieczeństwo użytkowników obiektu oraz ekip ratowniczych i przełoży się na zwiększenie świadomości uczestników procesu budowlanego w zakresie stosowania systemów oddymiania, zgodnego z przepisami i zasadami wiedzy technicznej.

Spis treści:

I. TRWAŁE I PRZEMIENNE UŻYTKI ZIELONE

• 1. Renowacja łąk i pastwisk
• 2. Dobrze planować nawożenie
• 3. Wypas na glebach organicznych
• 4. Więcej niż połowa plonu wiosną
• 5. Konserwować z rozwagą

II. MIĘDZYPLONY NA PASZĘ

• 1. Międzyplony ozime na paszę

III. KUKURYDZA NA PASZĘ

• 1. Sukces zaczyna się od odmiany
• 2. Kukurydza błędów nie wybiera
• 3. Technologia produkcji kiszonek

IV. BIOMASA NA BIOGAZ

• 1. Kukurydza na biogaz
• 2. Biomasa rolnicza na biogaz

V. PASZE DLA KRÓW

• 1. Zielonki w żywieniu przeżuwaczy
• 2. Technologia wybierania i zadawania pasz

VI. TECHNIKA

• 1. Wozy paszowe na lata
• 2. Samojezdne wozy paszowe

VII. PRODUKCJA MLEKA

• 1. Systemy utrzymania krów mlecznych
• 2. Profilaktyka kulawizn w bezściołowych systemach utrzymania
• 3. Hala udojowa - przemyslamy wybór
• 4. Jak pościelisz, tak... będą odpoczywały
• 5. Igloo - by cielęta zdrowo rosły

Autor: praca zbiorowa

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 66

Format: 210 x 297 mm

Oprawa: miękka

Wydawca: AgroHorti Media Sp. z o.o.

ISBN 978-83-974797-6-0

Spis treści

Przedmowa

Str. XI

ROZDZIAŁ I – Zasady taktyczne

1. Wstęp – str. 1

2. Plan budowy i program pracy – str. 3

3. Ogólny układ schronów bojowych i mieszkalnych – str. 4

4. Wymiary schronów i ich ugrupowanie – str. 7

ROZDZIAŁ II – Zasady techniczne

1. Grubość warstwy ochronnej – str. 15

2. Wymiary schronów mieszkalnych. Wykorzystanie przestrzeni – str. 16

3. Schrony bojowe – str. 18

4. Schrony składowe. Chodniki komunikacyjne – str. 20

5. Układ schronów mieszkalnych i ich wejść – str. 22

ROZDZIAŁ III – Szczegóły techniczne

1. Konieczność obudowy schronów i chodników – str. 26

2. Różne rodzaje obudowy – str. 29

3. Obudowa drewniana – str. 31

   • Narzędzia i materiały

   • Rodzaje obudowy (stropowa, odrzwiowa, wbijana, kołkowana)

4. Wzmacnianie obudowy drewnianej – str. 44

   • Rozpory, stemple, odrzwia podwójne

5. Obudowa murowana – str. 49

6. Obudowa żelazna – str. 54

7. Obudowa żelazo-betonowa – str. 54

8. Kalkulacja materiałów – str. 56

9. Odwodnienie i ochrona przed wilgocią – str. 57

10. Wewnętrzne urządzenie schronów i chodników – str. 59

11. Przewietrzanie – str. 60

12. Oświetlanie – str. 61

13. Zabezpieczenie przed gazami bojowymi – str. 62

14. Ogrzewanie – str. 62

15. Administracja – str. 63

ROZDZIAŁ IV – Organizacja pracy

1. Rozpoznanie techniczne i program pracy – str. 65

2. Siły robocze i ich wyposażenie – str. 67

3. Szczegóły przy wierceniu ręcznym – str. 69

4. Szczegóły przy wierceniu maszynowym – str. 71

ROZDZIAŁ V – Maskowanie

Str. 75

ROZDZIAŁ VI – Wykorzystanie grot i jaskiń

Str. 77

ROZDZIAŁ VII – Przykłady historyczne

1. Schrony wojny włosko-austriackiej nad Isonzo – str. 84

2. Fortykacje Monte Pasubio (1917) – str. 92

3. Dolomity – Valparola (1917) – str. 94

4. St. Quentin (1917) – str. 95

5. Schrony w kamieniołomach Coucy, Chassemy, Moyembrie, Bernagousse, Montparnasse – str. 99–102

6. Chemin des Dames – str. 104

7. Podziemne gniazdo oporu – Jussy – str. 110

8. Fort Sasso di San Martino – str. 111

9. Dolina rzeki Boite – str. 114

ZAŁĄCZNIK Nr 1 – Instrukcja o budowie schronów w kamieniołomach

1. Rozpoznanie i program robót – str. 116

2. Wzmocnienie wejść i komór – str. 117

3. Budowa chodników wejściowych – str. 118

4. Pędzenie galerii – str. 121

5. Otwory wentylacyjne – str. 121

6. Pomiar temperatury – str. 122

7. Nadzór nad pracą – str. 123

ZAŁĄCZNIK Nr 2 – O Wzgórzu Krakowsko-Wieluńskim (Kras Krakowski)

1. Położenie i warunki geologiczne – str. 124

2. Granice jury krakowskiej – str. 126

3. Zjawiska krasowe – str. 129

4. Znaczenie etnograficzne i wojskowe – str. 132

autor: Jarosław Przewłócki, Jarosław Górski
Format: 165 x 235 mm
Stron: 400
Okładka: miękka
Wydawnictwo: Arkady
Wydanie: Wydanie 1, uzupełnione
ISBN: 978-83-213-5361-6

Książka stanowi wprowadzenie do teorii konstrukcji i obejmuje zagadnienia z zakresu mechaniki teoretycznej (ogólnej), mechaniki budowli oraz wytrzymałości materiałów. Głównym obszarem analizy są płaskie układy prętowe. Obliczenia przedstawiono z wykorzystaniem tradycyjnych metod, powszechnie stosowanych w praktyce inżynierskiej, uzupełnionych o podstawową wersję macierzowej metody przemieszczeń.
Publikacja zawiera liczne przykłady obliczeniowe oraz zadania do samodzielnego rozwiązania wraz z odpowiedziami. W aktualnym wydaniu uwzględniono dodatkowo zagadnienia plastyczności, stateczności, dynamiki budowli oraz analizę tarcz i płyt. Książka przeznaczona jest dla studentów uczelni technicznych, a także dla inżynierów, projektantów i wykonawców obiektów budowlanych.

„Podstawy mechaniki budowli” to klarowne i praktyczne wprowadzenie do teorii konstrukcji, skoncentrowane
na analizie płaskich układów prętowych. Książka łączy solidne podstawy teoretyczne z tradycyjnymi metodami
obliczeń, niezbędnymi w   codziennej pracy inżyniera, wzbogaconymi o elementy nowoczesnego podejścia
macierzowego. Liczne przykłady, zadania z odpowiedziami oraz rozszerzenia o zagadnienia plastyczności,
stateczności i dynamiki czynią ją niezastąpionym wsparciem w nauce. To pozycja obowiązkowa zarówno dla
studentów kierunków technicznych, jak i projektantów oraz wykonawców

INFORMACJE TECHNICZNE:

• Oprawa: miękka klejona
• Liczba stron: 144
• Rok wydania: 2024

Autorzy:

• – prof. dr hab. inż. Ryszard Cymerman
• – dr hab. inż. Cezary Kowalczyk, prof. UWM
• – dr hab. inż. Krystyna Kurowska, prof. UWM
• – dr hab. inż. Tomasz Podciborski
• – dr inż. Robert Zygmunt

Podstawy gospodarki i wycena nieruchomości niezurbanizowanych – rolnych, leśnych i wodnych
Publikacja stanowi kompleksowe opracowanie teoretyczno-praktyczne w zakresie zarządzania i wyceny nieruchomości niezurbanizowanych.

ZAWARTOŚĆ PUBLIKACJI:

Część I: Podstawy wiedzy o nieruchomościach niezurbanizowanych

• – Podstawy gospodarki rolnej
• – Podstawy gospodarki leśnej
• – Podstawy gospodarki wodnej

Część II: Wycena nieruchomości niezurbanizowanych

• – Ogólne zasady wyceny nieruchomości rolnych
• – Wycena gruntów
• – Wycena upraw i zasiewów
• – Wycena nieruchomości rolnych zabudowanych
• – Wycena sadów i plantacji
• – Wycena gruntów pod stawami
• – Wycena lasów

RECENZJA:

“Publikacja wnikliwie przedstawia podjęty temat. Autorzy prezentują duży dorobek w dziedzinie wyceny różnych rodzajów nieruchomości niezurbanizowanych. Posługują się przy tym zarówno rozstrzygnięciami prawnymi jak i własnym dorobkiem naukowym, który należy ocenić bardzo wysoko. Wartość tej pracy – poza samym ujęciem tematu – polega na tym, że Czytelnik otrzymuje pełny obraz problemu wyceny nieruchomości – kontekstu gospodarki tymi zasobami, rodzajów, a nade wszystko zróżnicowania metod przy samej wycenie poszczególnych typów rodzajów nieruchomości niezurbanizowanych”. – prof. dr hab. Małgorzata Duczkowska-Piasecka

Książka zawiera:

• Podstawowe wiadomości o dozorze technicznym.
• Eksploatacja podestów ruchomych przejezdnych.
• Podział i podstawowe parametry podestów ruchomych.
• Charakterystyka techniczna wybranych podestów ruchomych.
• Stateczność podestów ruchomych.
• Urządzenia zabezpieczające, sterownicze i sygnalizacyjne.
• Bezpieczeństwo i higiena pracy.

Podatki - ujednolicone przepisy stan prawny - 5 stycznia 2026 r.

Publikacja podzielona jest na jedenaści głównych działów:

1. Ordynacja podatkowa
2. Podatek dochodowy od osób fizycznych
3. Zryczałtowany podatek dochodowy
4. Podatek dochodowy od osób prawnych
5. VAT
6. Akcyza
7. Ustawa o rachunkowości z załącznikami
8. Podatki i opłaty lokalne, Opłata skarbowa,
   Podatek od czynności cywilnoprawnych, Spadki i darowizny
9. Administracja skarbowa
10. Prawo przedsiębiorców
11. Kodeks karny skarbowy

12. Podatek wyrównawczy 

Książka stanowi kompleksowy zbiór przepisów prawa podatkowego z aktualnym stanem prawnym. Jest bardzo poręczna, nawet przy pracy w terenie. Jej przejrzystość oraz układ są dodatkowym atutem. Ostatnie zmiany zostały wyróżnione wytłuszczonym drukiem. Przy każdej zmianie znajduje się przypis, informujący od kiedy zmiana obowiązuje i jakim aktem  prawnym została wprowadzona.

Adresatami są: studenci, kursanci, księgowi, uczniowie, pracownicy administracji, przedsiębiorcy, doradcy podatkowi, prawnicy, radcowie prawni, księgowi, studenci i wszyscy Ci dla, których niezbędna jest znajomość przepisów z zakresu prawa podatkowego.

Format A4,

760 stron

ISBN 978-83-66900-84-4

Pakiet aplikacji webowych wspierających zrównoważone budownictwo. 

TOM 1

„Organizacja przestrzeni powietrznej i ruchu lotniczego. Tom I” to kompendium wiedzy poświęcone zagadnieniom, takim jak zarządzanie ruchem lotniczym (ATM) i funkcjonowanie przestrzeni powietrznej w Europie i w Polsce. Opracowano je z myślą o ukazaniu podstaw instytucjonalnych i prawnych, nowoczesnych technologii oraz procedur zapewniających bezpieczeństwo i efektywność operacji lotniczych.
Publikacja obejmuje szeroki zakres tematów: od struktury międzynarodowych organizacji lotniczych (ICAO, Eurocontrol, EASA) przez przepisy Unii Europejskiej (SES, SESAR) aż po rozwiązania techniczne wspierające komunikację, nawigację i dozorowanie (m.in. ADS-B, GNSS, Data-Link). Szczegółowo przedstawiono klasyfikację przestrzeni powietrznej, zasady ruchu lotniczego, procedury kontroli, a także scharakteryzowano systemy zarządzania przepływem ruchu. Istotnymi zagadnieniami są także kwestie prawne, bezpieczeństwo operacyjne oraz kierunki rozwoju europejskich systemów ATM.
Książka może służyć jako podręcznik akademicki czy materiał pomocniczy w nauczaniu przedmiotów związanych z ruchem lotniczym. Będzie szczególnie wartościowa dla studentów i wykładowców kierunków lotniczych oraz osób zawodowo zajmujących się organizacją przestrzeni powietrznej i zarządzaniem ruchem lotniczym.
Publikacja jest adresowana do studentów, wykładowców, specjalistów branży lotniczej oraz wszystkich zainteresowanych zarządzaniem ruchu w przestrzeni powietrznej.

TOM 2

Organizacja przestrzeni powietrznej. Tom II to podręcznik akademicki poświęcony funkcjonowaniu współczesnego lotnictwa cywilnego, ze szczególnym uwzględnieniem systemów zarządzania ruchem lotniczym (ATM), infrastruktury portów lotniczych oraz specyfiki rynku usług lotniczych w Polsce i Unii Europejskiej.
Autorzy w przystępny sposób przedstawiają kluczowe zagadnienia operacyjne i zarządcze w lotnictwie. Omawiają strukturę i funkcje systemów ATM, zasady naliczania opłat nawigacyjnych i lotniskowych,
a także planowanie i organizację przestrzenną portów lotniczych. Odwołując się do europejskich inicjatyw takich jak SESAR i E-OCVM, autorzy szczególną uwagę poświęcają analizom operacyjnym, symulacjom oraz metodyce zarządzania projektami badawczo-rozwojowymi w sektorze lotniczym.
Podręcznik adresowany jest do studentów kierunków lotniczych i osób przygotowujących się do pracy w obszarach zarządzania ruchem lotniczym i planowania infrastruktury. Może również stanowić wsparcie merytoryczne dla pracowników administracji lotniczej i specjalistów zaangażowanych w rozwój nowoczesnych systemów ATM.

TOM 3

Organizacja przestrzeni powietrznej i ruchu lotniczego. Tom III to podręcznik akademicki poświęcony zarządzaniu bezpieczeństwem w lotnictwie cywilnym. Autorzy koncentrują się na systemowych uwarunkowaniach operacji lotniczych, zasadach kształtowania polityki i struktur odpowiedzialnych za ich bezpieczne funkcjonowanie na poziomie państwowym i organizacyjnym.
W publikacji omówiono kluczowe pojęcia i modele bezpieczeństwa, historyczne i współczesne podejścia do zarządzania ryzykiem oraz ramy prawne i instytucjonalne wyznaczane przez ICAO, EASA i Unię Europejską. Szczególną uwagę poświęcono Systemowi Zarządzania Bezpieczeństwem (SMS), jego komponentom, raportowaniu, audytom, analizie zdarzeń i mechanizmom doskonalenia. Przedstawiono także zagadnienia związane z kulturą bezpieczeństwa, komunikacją, koncepcją Safety II oraz współpracą między podmiotami lotniczymi.
Publikacja adresowana jest do studentów kierunków transportowych, wykładowców, specjalistów lotniczych oraz osób odpowiedzialnych za wdrażanie i utrzymanie systemów bezpieczeństwa w instytucjach nadzoru i zarządzania ruchem lotniczym.

Spis treści – tom III

Słowo wstępne 11
Systemy Zarządzania Ruchem Lotniczym (ATM) 13
Wprowadzenie 15
1. Wykaz funkcjonalności systemów ATM 16
2. Przegląd (wybranych) systemów ATM 20
2.1. Zintegrowany system komunikacji głosowej 20
2.2. Informacyjny system radarowy kontroli ruchu lotniczego 24
2.3. Komponenty systemu 24
2.4. Lokalny system wstępnego przetwarzania planów lotu 25
Przypisy i objaśnienia 28
, Krzysztof Banaszek
Rynek usług lotniczych i jego charakterystyka 29
1. Rynek usług transportu lotniczego i żeglugi powietrznej w Polsce
(geneza, regulacje, tendencje rozwojowe, kierunek rozwoju polskich
portów lotniczych i dostawców usług ATM/CNS) 31
2. Zasady finansowania usług portów lotniczych i żeglugi powietrznej
w przepisach ICAO i przepisach UE 32
3. Opłaty nawigacyjne – opłaty związane z świadczeniem służb żeglugi
powietrznej i innych usług powiązanych 38
4. Podstawy kosztowe opłat nawigacyjnych (trasowych oraz terminalowych) 40
5. Opłaty lotniskowe w Polsce 43
6. System skuteczności działania ATM w Unii Europejskiej
funkcjonujący w ramach SES 46
7. Plany skuteczności działania i okresy referencyjne 52
Przypisy i objaśnienia 61
Infrastruktura Portów Lotniczych 65
1. Charakterystyka lotnisk 67
2. Projektowanie lotniska 69
3. Kodowe oznaczniki lotnisk według IATA oraz ICAO 70
4. Landside&Airside 71
4.1. Różnica między drogą startową a pasem startowym 72
4.2. Oznakowanie dróg startowych 72
4.3. PCN – Pavement Classification Number 77
4.4. Światła podejścia i oznakowanie RWY 77
4.5. Dystanse na RWY 79
4.6. Oznakowanie i oświetlenie dróg kołowania 80
5. Osłona meteo lotniska 80
6. Przestrzeń powietrzna wokół lotniska 83
7. Urządzenia wspomagające pracę ATCO na lotnisku 86
7.1. ACDM 86
7.2. ATIS 87
7.3. ACARS 87
7.4. CPDLC 87
7.5. EFS 88
7.6. SMR 88
7.7. A-SMGCS 89
8. Przepustowość lotniska 89
Analizy i symulacje 93
1. Symulacje 95
1.1. Definicje 95
1.2. Rodzaje symulacji i narzędzi 95
1.3. Strategic Tool 96
1.4. Fast Time Simulator 97
1.5. Real Time Simulator 101
2. Metodologia przeprowadzania symulacji i analiz 102
2.1. Metodologia badań naukowych IMRAD 102
2.2. Metoda symulacji w NEST 103
3. Cele symulacji 103
4. Dane 104
4.1. Analiza danych 105
4.2. Metody statystyczne w analizie danych 105
4.3. Etapy analizy danych 106
4.4. Błędy popełniane przy analizie danych 107
5. Realizacja i zarządzanie projektem 108
6. Przykładowe tematy projektów do wykonania w ramach przedmiotu 108
Przypisy i objaśnienia 109
, Jarosław Piełunowicz
Zarządzanie Projektami B+R 111
1. Zarządzanie projektami badawczo-rozwojowymi w świetle nauk
o zarządzaniu 113
1.1. Główne właściwości projektu 113
1.2. Dziedzina zarządzania projektami 114
1.3. Przegląd metodyk zarządzania projektami 114
1.4. Wykorzystanie metodyk w zależności od charakteru projektu 117
2. Główne uwarunkowania prowadzenia projektów B+R 119
2.1. Wyjątkowe cechy projektów B+R 119
2.2. Typologia projektów B+R 119
3. Modele definiowania projektu oraz analiza systemowa jako podstawa
zarządzania projektami B+R 121
3.1. Definiowanie wymagań dla projektu B+R 121
3.2. Modele definiowania projektu B+R 126
3.3. Modele biznesowe 128
3.4. Analiza systemowa 129
4. Algorytm zarządzania projektem B+R oraz dokumentacja zarządcza 131
4.1. 7 Pryncypiów (zasad) PRINCE2 131
4.2. Organizacja projektu 132
4.3. Zasady zarządzania pakietami projektów B+R 137
Organizacja Projektu B+R na przykładzie Pr-118 iTEC w PAŻP 139
5. Przygotowanie i inicjowanie projektu 142
5.1. Przygotowanie projektu 142
5.2. Uzasadnienie biznesowe 142
5.3. Inicjowanie projektu 143
5.4. Przygotowanie i inicjowanie projektu zgodnie z metodyką PAŻP 144
6. Pomocnicza dokumentacja projektowa 145
6.1. Plan zarządzania projektem 145
6.2. Plan zarządzania komunikacją 145
6.3. Plan zarządzania jakością 147
6.4. Plan zarządzania kosztami 147
6.5. Plan zarządzania ryzykiem 149
7. Faza realizacji projektu 150
7.1. Sterowanie etapami 150
7.2. Zarządzanie dostarczaniem produktów 152
7.3. Zarządzanie Zakresem Etapu 152
7.4. Zamknięcie i zakończenie projektu 153
8. Informatyczne wsparcie procesu zarządzania projektem B+R 153
8.1. Narzędzia wspierające zarządzanie projektami 153
8.2. Narzędzia informatyczne wspierające planowanie projektu 154
8.3. Narzędzia informatyczne wspierające zarządzanie projektem 154
9. Zagadnienie komercjalizacji prac badawczo-rozwojowych 154
9.1. Komercjalizacja wiedzy 154
9.2. Modele komercjalizacji 155
10. Wyzwania badawczo-rozwojowe w PAŻP 155
10.1. Wyzwania badawczo-rozwojowe dla europejskiego ATM 155
10.2. Strategia PAŻP 155
10.3. Cele operacyjno-techniczne jako podstawa wyzwań
badawczo-rozwojowych w PAŻP 156
11. PAŻP w SES ATM Research (SESAR) 160
11.1. SESAR – Komponent badawczo-rozwojowy europejskiego ATM 160
11.2. Cykl życia koncepcji w ramach SESAR 161
11.3. Organizacja programu SESAR 2020 161
11.4. Udział PAŻP w programie SESAR2020 162
12. Cykl życia koncepcji innowacyjnej w ATM – od inwencji do wdrożenia –
zgodnie z E-OCVM 164
12.1. Cykl życia koncepcji innowacyjnej 164
12.2. Rozwój konceptu zgodnie z E-OCVM 165
12.3. Weryfikacja uzasadnienia biznesowego w trakcie pracy
z E-OCVM 166
12.4. Pryncypia metodologii E-OCVM 166
13. Praktyka zarządzania projektami B+R w zakresie rozwoju i wdrażania
systemów zarządzania ruchem lotniczym 167
13.1. Projekt rozwój narzędzi do zarządzania konfliktami w systemie
ATM – PJ.10 Wave1 i PJ.18 Wave2 SESAR2020 167
13.2. Program rozwoju systemu ATM jako przykład koncepcji rozwoju
systemów ATM uwzględniających elementy B+R 168
Przypisy i objaśnienia 168