Transport, Logistyka

Monografia „Środki transportu Tom 2” zawiera szczegółowe informacje dotyczące tematyki związanej z transportem bliskim oraz intermodalnym. Omówiona została tematyka parametrów techniczno–eksploatacyjnych przenośników taśmowych, suwnic, dźwignic, wózków jezdnych. Tom 2 zawiera szczegółowe informacje dotyczące budowy i warunków użytkowania kolei linowych, maszyn użytkowanych w procesach wydobywczych, jak i technologii transportu intermodalnego i pokrewnych.

Książka, jako jedna z nielicznych publikacji na rynku, koncentruje się na wiedzy niezbędnej do właściwego rozliczania czasu pracy kierowców i zarządzania przedsiębiorstwem transportowym. Dostarcza kompleksowych informacji dotyczących rozliczania kierowców, planowania i organizacji przedsiębiorstwa transportowego. Zawiera wszystkie najważniejsze zagadnienia, jakie powinna znać każda osoba mająca zawodowo do czynienia z drogowym przewozem ładunków. Autor zawarł w niej także odpowiedzi na pytania, jakie w czasie swojej praktyki otrzymał od przedsiębiorców transportowych, kierowców oraz księgowych. Niniejsze kompendium zawiera szczegółowe omówienie wszystkich aspektów prowadzenia działalności gospodarczej w obszarze transportu drogowego ładunków. Zostało podzielone na pięć części:
• Podejmowanie i wykonywanie działalności transportowej − wszystkie informacje w zakresie uzyskiwania licencji oraz zezwoleń, a także poprawnego wykonywania różnych rodzajów przewozów w Polsce i Unii Europejskiej.
• Czas pracy kierowców - właściwe planowanie czasu pracy kierowców, takie jak: przerwy, odpoczynki dobowe i tygodniowe, dzienne okresy aktywności.
• Tachografy i rejestracja okresów aktywności kierowcy - wszystkie informacje na temat zasad poprawnej obsługi tachografów oraz rejestrowania aktywności przez kierowców.
• Rozliczanie czasu pracy kierowców - praktyczne aspekty związane z kadrami i płacami w firmach transportowych (od tematyki przygotowania właściwych umów, poprzez poprawne naliczanie wynagrodzeń, po przepisy BHP).
• Kontrole − prowadzenie kontroli przez krajowe i zagraniczne służby kontrolne oraz właściwe przygotowanie się do nich.
Każde zagadnienie zawiera porady, komentarz autora oraz poparte jest przepisami prawa i orzecznictwem.

Stan prawny na 1.10.2024 r.

Wprowadzenie 9

Rozdział 1
Podejmowanie i wykonywanie działalności transportowej 11
1.1. Podstawowe regulacje 11
1.1.1. Siedziba przedsiębiorstwa i baza eksploatacyjna 13
1.1.2. Dobra reputacja przewoźnika drogowego 14
1.1.3. Zdolność finansowa przedsiębiorstwa transportowego 18
1.1.4. Certyfikat kompetencji zawodowych 19
1.1.5. Rodzaje zezwoleń i licencji 21
1.2. Przewóz międzynarodowy 27
1.3. Transport kombinowany 30
1.4. Przewozy kabotażowe 33
1.5. Rodzaje przewozów ze względu na delegowanie pracowników 39
1.6. Przewóz ponadnormatywny 44
1.7. Przewóz towarów niebezpiecznych 53
1.8. Przewóz towarów szybko psujących się i środków spożywczych 59
1.9. Transport odpadów niebędących towarami niebezpiecznymi 63
1.10. Inne rodzaje przewozów 66
1.11. Mocowanie ładunków 71
1.12. Zakazy ruchu pojazdów ciężarowych 76

Rozdział 2
Czas pracy kierowców 79
2.1. Konwencja AETR 79
2.2. Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 80
2.3. Okresy aktywności kierowcy 87
2.4. Cykl pracy dziennej 90
2.5. Dzienny okres odpoczynku 92
2.6. Dzienny, tygodniowy i dwutygodniowy czas prowadzenia pojazdu 101
2.7. Przerwy w pracy kierowcy i obowiązkowa przerwa na podstawie przepisów UoCPK 105
2.8. Organizacja pracy kierowców wykonujących przewozy w załodze 109
2.9. Odpoczynek tygodniowy kierowcy 114
2.10. Dwa odpoczynki tygodniowe skrócone pod rząd 119
2.11. Praca w porze nocnej 128

Rozdział 3
Tachografy i rejestracja okresów aktywności kierowcy 131
3.1. Informacje wprowadzające 131
3.2. Tachografy analogowe 136
3.3. Tachografy cyfrowe 139
3.4. Karta kierowcy, karta przedsiębiorstwa i odczyt danych 148
3.5. Manipulacje 154
3.6. Odstępstwa od przepisów i opisywanie naruszeń 156
3.7. Dokumentowanie innych aktywności 162

Rozdział 4
Rozliczanie czasu pracy kierowców 165
4.1. Formy zatrudnienia kierowców 165
4.1.1. Stosunek pracy z kierowcą zawodowym 166
4.1.2. Umowy cywilnoprawne 170
4.1.3. Samozatrudnienie 173
4.1.4. Agencyjna umowa o pracę 174
4.2. Obowiązkowe dokumenty i akta osobowe 177
4.2.1. Akta osobowe 179
4.2.2. Umowy o pracę i umowy cywilnoprawne 181
4.2.3. Uprawnienia kierowców 182
4.2.4. Ewidencja czasu pracy 186
4.2.5. Dokumenty potwierdzające właściwe rozliczenie i wypłatę należności 189
4.2.6. Odbiór urlopów, czasu wolnego za nadgodziny oraz udokumentowanie nieobecności w pracy 190
4.2.7. Wewnątrzzakładowe akty prawa pracy 195
4.2.8. Dokumenty związane z organizacją i dyscypliną pracy 197
4.2.9. Dokumenty związane z bezpieczeństwem i higieną pracy 199
4.2.10. Zatrudnienie obcokrajowców 200
4.3. Normy czasu pracy kierowców pozostających i niepozostających w zatrudnieniu 205
4.4. Systemy czasu pracy kierowców 210
4.5. Dodatki do wynagrodzenia 216
4.5.1. Dodatek za pracę w porze nocnej 216
4.5.2. Dodatek za dyżur 218
4.5.3. Nieusprawiedliwione postoje w czasie prowadzenia pojazdu 220
4.5.4. Wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych 222
4.5.5. Należności z tytułu podróży służbowej 228
4.5.6. Wynagrodzenie urlopowe 232
4.5.7. Premie uznaniowe i regulaminowe 234
4.5.8. Płace sektorowe w innych krajach UE i delegowanie 237
4.5.9. Indywidualny rozkład czasu pracy 241
4.5.10. Wiadomości podsumowujące 243
4.6. Ustalanie wynagrodzeń kierowców 244
4.7. Zasady rozliczania wynagrodzeń kierowców wykonujących przewozy międzynarodowe 258
4.7.1. Podstawa składek na ubezpieczenie społeczne 260
4.7.2. Podatek dochodowy 266
4.7.3. Optymalizacja składek i podatku dochodowego 268
4.7.4. Terminy wypłaty wynagrodzeń i wypłata wynagrodzenia w dwóch ratach 271
4.7.5. Nieuczciwe praktyki związane z zaniżaniem wynagrodzeń 272
4.8. BHP w przedsiębiorstwie transportowym 273

Rozdział 5
Kontrole 277
5.1. Dokumenty podlegające kontroli 277
5.2. Kontrole Inspekcji Transportu Drogowego 280
5.2.1. Kontrole drogowe 280
5.2.2. Kontrole w siedzibie przedsiębiorstwa 286
5.3. Kontrole Państwowej Inspekcji Pracy 297
5.4. Kontrole innych organów 306
5.5. Odwołania 309

Bibliografia i wykaz źródeł 313
Spis rysunków 317
Spis tabel 320

TOM 1

„Organizacja przestrzeni powietrznej i ruchu lotniczego. Tom I” to kompendium wiedzy poświęcone zagadnieniom, takim jak zarządzanie ruchem lotniczym (ATM) i funkcjonowanie przestrzeni powietrznej w Europie i w Polsce. Opracowano je z myślą o ukazaniu podstaw instytucjonalnych i prawnych, nowoczesnych technologii oraz procedur zapewniających bezpieczeństwo i efektywność operacji lotniczych.
Publikacja obejmuje szeroki zakres tematów: od struktury międzynarodowych organizacji lotniczych (ICAO, Eurocontrol, EASA) przez przepisy Unii Europejskiej (SES, SESAR) aż po rozwiązania techniczne wspierające komunikację, nawigację i dozorowanie (m.in. ADS-B, GNSS, Data-Link). Szczegółowo przedstawiono klasyfikację przestrzeni powietrznej, zasady ruchu lotniczego, procedury kontroli, a także scharakteryzowano systemy zarządzania przepływem ruchu. Istotnymi zagadnieniami są także kwestie prawne, bezpieczeństwo operacyjne oraz kierunki rozwoju europejskich systemów ATM.
Książka może służyć jako podręcznik akademicki czy materiał pomocniczy w nauczaniu przedmiotów związanych z ruchem lotniczym. Będzie szczególnie wartościowa dla studentów i wykładowców kierunków lotniczych oraz osób zawodowo zajmujących się organizacją przestrzeni powietrznej i zarządzaniem ruchem lotniczym.
Publikacja jest adresowana do studentów, wykładowców, specjalistów branży lotniczej oraz wszystkich zainteresowanych zarządzaniem ruchu w przestrzeni powietrznej.

TOM 2

Organizacja przestrzeni powietrznej. Tom II to podręcznik akademicki poświęcony funkcjonowaniu współczesnego lotnictwa cywilnego, ze szczególnym uwzględnieniem systemów zarządzania ruchem lotniczym (ATM), infrastruktury portów lotniczych oraz specyfiki rynku usług lotniczych w Polsce i Unii Europejskiej.
Autorzy w przystępny sposób przedstawiają kluczowe zagadnienia operacyjne i zarządcze w lotnictwie. Omawiają strukturę i funkcje systemów ATM, zasady naliczania opłat nawigacyjnych i lotniskowych,
a także planowanie i organizację przestrzenną portów lotniczych. Odwołując się do europejskich inicjatyw takich jak SESAR i E-OCVM, autorzy szczególną uwagę poświęcają analizom operacyjnym, symulacjom oraz metodyce zarządzania projektami badawczo-rozwojowymi w sektorze lotniczym.
Podręcznik adresowany jest do studentów kierunków lotniczych i osób przygotowujących się do pracy w obszarach zarządzania ruchem lotniczym i planowania infrastruktury. Może również stanowić wsparcie merytoryczne dla pracowników administracji lotniczej i specjalistów zaangażowanych w rozwój nowoczesnych systemów ATM.

TOM 3

Organizacja przestrzeni powietrznej i ruchu lotniczego. Tom III to podręcznik akademicki poświęcony zarządzaniu bezpieczeństwem w lotnictwie cywilnym. Autorzy koncentrują się na systemowych uwarunkowaniach operacji lotniczych, zasadach kształtowania polityki i struktur odpowiedzialnych za ich bezpieczne funkcjonowanie na poziomie państwowym i organizacyjnym.
W publikacji omówiono kluczowe pojęcia i modele bezpieczeństwa, historyczne i współczesne podejścia do zarządzania ryzykiem oraz ramy prawne i instytucjonalne wyznaczane przez ICAO, EASA i Unię Europejską. Szczególną uwagę poświęcono Systemowi Zarządzania Bezpieczeństwem (SMS), jego komponentom, raportowaniu, audytom, analizie zdarzeń i mechanizmom doskonalenia. Przedstawiono także zagadnienia związane z kulturą bezpieczeństwa, komunikacją, koncepcją Safety II oraz współpracą między podmiotami lotniczymi.
Publikacja adresowana jest do studentów kierunków transportowych, wykładowców, specjalistów lotniczych oraz osób odpowiedzialnych za wdrażanie i utrzymanie systemów bezpieczeństwa w instytucjach nadzoru i zarządzania ruchem lotniczym.

Spis treści – tom III

Słowo wstępne 11
Systemy Zarządzania Ruchem Lotniczym (ATM) 13
Wprowadzenie 15
1. Wykaz funkcjonalności systemów ATM 16
2. Przegląd (wybranych) systemów ATM 20
2.1. Zintegrowany system komunikacji głosowej 20
2.2. Informacyjny system radarowy kontroli ruchu lotniczego 24
2.3. Komponenty systemu 24
2.4. Lokalny system wstępnego przetwarzania planów lotu 25
Przypisy i objaśnienia 28
, Krzysztof Banaszek
Rynek usług lotniczych i jego charakterystyka 29
1. Rynek usług transportu lotniczego i żeglugi powietrznej w Polsce
(geneza, regulacje, tendencje rozwojowe, kierunek rozwoju polskich
portów lotniczych i dostawców usług ATM/CNS) 31
2. Zasady finansowania usług portów lotniczych i żeglugi powietrznej
w przepisach ICAO i przepisach UE 32
3. Opłaty nawigacyjne – opłaty związane z świadczeniem służb żeglugi
powietrznej i innych usług powiązanych 38
4. Podstawy kosztowe opłat nawigacyjnych (trasowych oraz terminalowych) 40
5. Opłaty lotniskowe w Polsce 43
6. System skuteczności działania ATM w Unii Europejskiej
funkcjonujący w ramach SES 46
7. Plany skuteczności działania i okresy referencyjne 52
Przypisy i objaśnienia 61
Infrastruktura Portów Lotniczych 65
1. Charakterystyka lotnisk 67
2. Projektowanie lotniska 69
3. Kodowe oznaczniki lotnisk według IATA oraz ICAO 70
4. Landside&Airside 71
4.1. Różnica między drogą startową a pasem startowym 72
4.2. Oznakowanie dróg startowych 72
4.3. PCN – Pavement Classification Number 77
4.4. Światła podejścia i oznakowanie RWY 77
4.5. Dystanse na RWY 79
4.6. Oznakowanie i oświetlenie dróg kołowania 80
5. Osłona meteo lotniska 80
6. Przestrzeń powietrzna wokół lotniska 83
7. Urządzenia wspomagające pracę ATCO na lotnisku 86
7.1. ACDM 86
7.2. ATIS 87
7.3. ACARS 87
7.4. CPDLC 87
7.5. EFS 88
7.6. SMR 88
7.7. A-SMGCS 89
8. Przepustowość lotniska 89
Analizy i symulacje 93
1. Symulacje 95
1.1. Definicje 95
1.2. Rodzaje symulacji i narzędzi 95
1.3. Strategic Tool 96
1.4. Fast Time Simulator 97
1.5. Real Time Simulator 101
2. Metodologia przeprowadzania symulacji i analiz 102
2.1. Metodologia badań naukowych IMRAD 102
2.2. Metoda symulacji w NEST 103
3. Cele symulacji 103
4. Dane 104
4.1. Analiza danych 105
4.2. Metody statystyczne w analizie danych 105
4.3. Etapy analizy danych 106
4.4. Błędy popełniane przy analizie danych 107
5. Realizacja i zarządzanie projektem 108
6. Przykładowe tematy projektów do wykonania w ramach przedmiotu 108
Przypisy i objaśnienia 109
, Jarosław Piełunowicz
Zarządzanie Projektami B+R 111
1. Zarządzanie projektami badawczo-rozwojowymi w świetle nauk
o zarządzaniu 113
1.1. Główne właściwości projektu 113
1.2. Dziedzina zarządzania projektami 114
1.3. Przegląd metodyk zarządzania projektami 114
1.4. Wykorzystanie metodyk w zależności od charakteru projektu 117
2. Główne uwarunkowania prowadzenia projektów B+R 119
2.1. Wyjątkowe cechy projektów B+R 119
2.2. Typologia projektów B+R 119
3. Modele definiowania projektu oraz analiza systemowa jako podstawa
zarządzania projektami B+R 121
3.1. Definiowanie wymagań dla projektu B+R 121
3.2. Modele definiowania projektu B+R 126
3.3. Modele biznesowe 128
3.4. Analiza systemowa 129
4. Algorytm zarządzania projektem B+R oraz dokumentacja zarządcza 131
4.1. 7 Pryncypiów (zasad) PRINCE2 131
4.2. Organizacja projektu 132
4.3. Zasady zarządzania pakietami projektów B+R 137
Organizacja Projektu B+R na przykładzie Pr-118 iTEC w PAŻP 139
5. Przygotowanie i inicjowanie projektu 142
5.1. Przygotowanie projektu 142
5.2. Uzasadnienie biznesowe 142
5.3. Inicjowanie projektu 143
5.4. Przygotowanie i inicjowanie projektu zgodnie z metodyką PAŻP 144
6. Pomocnicza dokumentacja projektowa 145
6.1. Plan zarządzania projektem 145
6.2. Plan zarządzania komunikacją 145
6.3. Plan zarządzania jakością 147
6.4. Plan zarządzania kosztami 147
6.5. Plan zarządzania ryzykiem 149
7. Faza realizacji projektu 150
7.1. Sterowanie etapami 150
7.2. Zarządzanie dostarczaniem produktów 152
7.3. Zarządzanie Zakresem Etapu 152
7.4. Zamknięcie i zakończenie projektu 153
8. Informatyczne wsparcie procesu zarządzania projektem B+R 153
8.1. Narzędzia wspierające zarządzanie projektami 153
8.2. Narzędzia informatyczne wspierające planowanie projektu 154
8.3. Narzędzia informatyczne wspierające zarządzanie projektem 154
9. Zagadnienie komercjalizacji prac badawczo-rozwojowych 154
9.1. Komercjalizacja wiedzy 154
9.2. Modele komercjalizacji 155
10. Wyzwania badawczo-rozwojowe w PAŻP 155
10.1. Wyzwania badawczo-rozwojowe dla europejskiego ATM 155
10.2. Strategia PAŻP 155
10.3. Cele operacyjno-techniczne jako podstawa wyzwań
badawczo-rozwojowych w PAŻP 156
11. PAŻP w SES ATM Research (SESAR) 160
11.1. SESAR – Komponent badawczo-rozwojowy europejskiego ATM 160
11.2. Cykl życia koncepcji w ramach SESAR 161
11.3. Organizacja programu SESAR 2020 161
11.4. Udział PAŻP w programie SESAR2020 162
12. Cykl życia koncepcji innowacyjnej w ATM – od inwencji do wdrożenia –
zgodnie z E-OCVM 164
12.1. Cykl życia koncepcji innowacyjnej 164
12.2. Rozwój konceptu zgodnie z E-OCVM 165
12.3. Weryfikacja uzasadnienia biznesowego w trakcie pracy
z E-OCVM 166
12.4. Pryncypia metodologii E-OCVM 166
13. Praktyka zarządzania projektami B+R w zakresie rozwoju i wdrażania
systemów zarządzania ruchem lotniczym 167
13.1. Projekt rozwój narzędzi do zarządzania konfliktami w systemie
ATM – PJ.10 Wave1 i PJ.18 Wave2 SESAR2020 167
13.2. Program rozwoju systemu ATM jako przykład koncepcji rozwoju
systemów ATM uwzględniających elementy B+R 168
Przypisy i objaśnienia 168

Autor Radosław Gajewski

ISBN 978-83-67934-57-2

Format B-5, oprawa miękka, s. 209

Data wydania: 2025

Monografia jest kompleksowym opracowaniem poświęconym nowoczesnym metodom wspierającym rozwój produktu i procesów technologicznych. Autor analizuje komputerowo wspomagane planowanie procesów (CAPP), innowacyjne technologie w recyklingu kompozytów warstwowych oraz zaawansowane rozwiązania transportu fluidalnego w przemyśle elektronicznym i fotowoltaicznym. Publikacja łączy teorię z praktycznymi badaniami, prezentując modele numeryczne, linie technologiczne i metody integracji danych, wskazując jednocześnie kierunki dalszych badań w zakresie recyklingu materiałów i optymalizacji procesów produkcyjnych.

Liczba stron: 188

Format: 170 × 240 mm 

Rok wydania: 2025

ISBN 978-83-8134-000-7

Książka została przygotowana przez zespół autorski składający się z szesnastu ekspertów związanych zawodowo z polskim systemem transportowym. Profesjonalizm i bogate doświadczenie poszczególnych autorów zapewniły interdyscyplinarne ujęcie prezentowanych treści, które odnoszą się zarówno do cywilnych, jak i wojskowych wymiarów procesów transportowych.

Wydanie: 1/2020
Format: 195x246 mm
Liczba stron: 188
Oprawa: twarda

Ilość stron: 188

ISBN: 978-83-206-2009-2

W książce przedstawiono wszystkie serie wąskotorowych wagonów spalinowych (zwanych też motorowymi) używanych w Polsce od 1926 roku do początku XXI wieku, na kolejach o szerokości torów: 600, 750, 785, 800 i 1000 mm. Są tu wagony zbudowane zarówno w Polsce (przez fabryki oraz „metodą gospodarczą” przez warsztaty kolei wąskotorowych), jak i zakupione za granicą oraz przejęte w 1945 roku po kolejach niemieckich. Opisano budowę poszczególnych serii wagonów oraz, w miarę możliwości, losy poszczególnych wagonów.  Ogółem po wąskich torach w Polsce jeździło ponad 130 wagonów spalinowych, w chwili obecnej czynnych jest zaledwie kilka, a nieliczne wagony są  nieczynnymi obiektami muzealnymi.

Przedmiot rozważań niniejszej monografii stanowią inwestycje drogowe rozpatrywane z perspektywy dynamicznie rozwijającego się rynku usług transportu drogowego towarów, opatrzonego akronimem „TDT”.
Niewątpliwie, aby mógł się rozwijać transport drogowy towarów potrzebna jest infrastruktura, dzięki której realizacja przewozów będzie mogła odbywać się zgodnie z oczekiwaniami współczesnego rynku. Istotne jest przy tym, że kluczowe kierunki i ciągi komunikacyjne wchodzące w skład sieci drogowej obsługują nie tylko ruch regionalny i krajowy, ale także ruch tranzytowy o priorytetowym znaczeniu dla transportu międzynarodowego. Niestety, rozwojowi transportu drogowego, który obserwowany jest nieprzerwanie od czasu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, nie towarzyszy proporcjonalny rozwój infrastruktury drogowej. Mimo że od wielu lat sukcesywnie przybywa dróg ekspresowych i autostrad budujących możliwości transportowe tych korytarzy, w dalszym ciągu istnieje pilna potrzeba intensyfikacji połączeń drogowych w obszarach o dużym natężeniu przepływów towarowych, zarówno w ramach sieci bazowej, jak i sieci kompleksowej.
Monografia zawiera wstęp, trzy rozdziały oraz zakończenie. Dwa pierwsze rozdziały stanowią teoretyczne ujęcie problemu z analizą efektów inwestycji drogowych oraz rolą przedsiębiorstw TDT w zaspokajaniu popytu transportowego. W rozdziale trzecim, empirycznym, zaprezentowano wyniki badań bezpośrednich. Poszukując powiązań inwestycji drogowych z działalnością przedsiębiorstw TDT w badaniach własnych, skupiono się na: ocenie stanu infrastruktury drogowej z uwzględnieniem poszczególnych kategorii dróg oraz zastosowanych rozwiązań projektowych, wpływie infrastruktury na działania podejmowane przez przewoźników w ramach świadczonych usług, a także na identyfikacji i ocenie barier rozwojowych tkwiących w infrastrukturze drogowej. Osobny problem badawczy stanowiły zagadnienia związane z wpływem pandemii koronawirusa na obecną oraz przyszłą sytuację badanego sektora. Monografię zamyka podsumowanie zawierające najważniejsze wnioski.