Wydawnictwo: PRESSCOM

Rok wydania: 2018

ISBN: 978-83-65611-71-0

Liczba stron: 262

Okładka: twarda

 

W jakich przypadkach inwestor musi uzyskać ocenę wodnoprawną? Kto i dlaczego może wydać decyzję o wstrzymaniu inwestycji lub działalności zakładu ze względu na zaniedbania zagrażające środowisku? W jaki sposób organizacje ekologiczne wpływają na postępowanie administracyjne z zakresu gospodarki wodnej?

 

Autorka w przystępny sposób wyjaśnia, jak najlepiej przejść przez proces inwestycyjny wymagający uzyskania zgód wodnoprawnych – zarówno z pozycji inwestora, jak i organu właściwego do wydania decyzji administracyjnej. Udziela wartościowych wskazówek związanych ze sporządzaniem raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko: od przygotowania, poprzez samą ocenę oddziaływania, aż po wnioski i ich konsekwencje dla zaangażowanych podmiotów.

 

Czytelnik znajdzie w książce cenne informacje dotyczące m.in.:

• nowych organów właściwych w sprawach gospodarki wodnej,
• planów zarządzania ryzykiem powodziowym,
• tworzenia karty informacyjnej przedsięwzięcia,
• zbierania materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym,
• mechanizmu „salami slicing”.

 

Opracowanie zawiera również omówienie najistotniejszych kwestii związanych z ochroną obszarów cennych przyrodniczo, w tym objętych programem Natura 2000. Publikacja uwzględnia nowelizację prawa wodnego oraz aktualne orzecznictwo. Ponadto została wzbogacona o najważniejsze wzory pism tworzonych w ramach postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Są one dostępne również w wersji edytowalnej na dołączonej płycie CD.

 

Spis treści

Wykaz skrótów

Wstęp

 

1. Ochrona wód w procesie inwestycyjnym

 

1.1. Organy właściwe w sprawach gospodarki wodnej i ich kompetencje

1.1.1. Minister właściwy do spraw gospodarki wodnej

1.1.2. Państwowa Rada Gospodarki Wodnej

1.1.3. Wody Polskie

1.1.4. Wojewodowie

1.1.5. Jednostki samorządu terytorialnego

1.2. Planowanie w gospodarowaniu wodami

1.3. Oceny wodnoprawne

1.4. Wszczęcie postępowania administracyjnego i zawiadomienie stron postępowania

1.5. Konieczność uzyskania pozwolenia wodnoprawnego w procesie inwestycyjnym

 

2. Zarządzanie wodami oraz ryzykiem powodziowym w procesie inwestycyjnym

 

2.1. Regulacja stosunków wodnych

2.2. Obszar oddziaływania przedsięwzięcia

2.3. Budowa na obszarze zagrożenia powodzią

2.4. Działania mające na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych

2.5. Jakość wody w kąpieliskach

2.6. Strefy ochronne ujęć wód

2.7. Zmniejszenie naturalnej retencji terenowej

2.8. Plany zarządzania ryzykiem powodziowym

 

3. Proces inwestycyjny w świetle przepisów prawa wodnego

 

3.1. Organy współuczestniczące w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania

3.2. Opinia organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej wyrażona na etapie screeningu

3.3. Uzgodnienie regionalnego dyrektora ochrony środowiska w świetle orzecznictwa sądów

3.4. Zebranie materiału dowodowego w prowadzonym postępowaniu administracyjnym

3.5. Wiążący charakter decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w procesie inwestycyjnym

3.6. Uzgadnianie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przez organ właściwy do wydania oceny wodnoprawnej

 

4. Materiał dowodowy w procesie inwestycyjnym i uczestnicy postępowania administracyjnego

 

4.1. Zebranie właściwego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym

4.2. Odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach

4.3. Strona w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach

4.4. Udział organizacji ekologicznych i stowarzyszeń w postępowaniu administracyjnym

4.5. Karta informacyjna przedsięwzięcia jako podstawa do przeprowadzenia screeningu

4.5.1. Rodzaj, cechy, skala i usytuowanie przedsięwzięcia

4.5.2. Powierzchnia zajmowanych nieruchomości, dotychczasowy sposób ich wykorzystywania i pokrycie szatą roślinną

4.5.3. Rodzaj technologii

4.5.4. Ewentualne warianty przedsięwzięcia

4.5.5. Przewidywana ilość wykorzystywanej wody, surowców, materiałów, paliw i energii

4.5.6. Rozwiązania chroniące środowisko

4.5.7. Rodzaje i przewidywane ilości wprowadzanych do środowiska substancji lub energii przy zastosowaniu rozwiązań chroniących środowisko

4.5.8. Możliwe transgraniczne oddziaływanie na środowisko

4.5.9. Obszary podlegające ochronie i korytarze ekologiczne, znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia

4.5.10. Wpływ planowanej drogi na bezpieczeństwo ruchu drogowego

4.5.11. Przedsięwzięcia znajdujące się w obszarze oddziaływania inwestycji

4.5.12. Ryzyko wystąpienia poważnej awarii lub katastrofy naturalnej i budowlanej

4.5.13. Przewidywane ilości i rodzaje wytwarzanych odpadów oraz ich wpływ na środowisko

4.5.14. Prace rozbiórkowe dotyczące przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

4.6. Wymogi formalnoprawne dla raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko

4.6.1. Opis planowanego przedsięwzięcia

4.6.2. Opis elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem oddziaływania przedsięwzięcia

4.6.3. Wyniki inwentaryzacji przyrodniczej i inne dane będące podstawą opisu elementów przyrodniczych

4.6.4. Opis zabytków występujących w bezpośrednim zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia

4.6.5. Opis krajobrazu, w którym ma być zlokalizowane przedsięwzięcie

4.6.6. Informacje na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami

4.6.7. Opis przewidywanych skutków dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia

4.6.8. Opis wariantów przedsięwzięcia

4.6.9. Określenie przewidywanego oddziaływania analizowanych wariantów na środowisko

4.6.10. Porównanie oddziaływań analizowanych wariantów

4.6.11. Uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu

4.6.12. Opis metod prognozowania i opis przewidywanych znaczących oddziaływań przedsięwzięcia na środowisko

4.6.13. Opis działań mających na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko

4.6.14. Założenia do programu ochrony zabytków i krajobrazu kulturowego przy budowie dróg

4.6.15. Ocena gotowości instalacji do wychwytywania dwutlenku węgla

4.6.16. Porównanie technologii instalacji z wymogami określonymi w poś

4.6.17. Odniesienie się do celów środowiskowych wynikających z dokumentów strategicznych

4.6.18. Ustalenie konieczności ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania

4.6.19. Przedstawienie zagadnień w formie graficznej

4.6.20. Przedstawienie zagadnień w formie kartograficznej

4.6.21. Analiza możliwych konfliktów społecznych związanych z przedsięwzięciem

4.6.22. Przedstawienie propozycji monitoringu oddziaływania przedsięwzięcia

4.6.23. Wskazanie trudności wynikających z niedostatecznej techniki i wiedzy

4.6.24. Streszczenie w języku niespecjalistycznym informacji zawartych w raporcie

4.6.25. Podpis i oświadczenie o spełnieniu wymagań stawianych sporządzającemu raport

4.6.26. Źródła informacji będących podstawą sporządzenia raportu

 

5. Planowanie przedsięwzięcia i jego oddziaływanie na środowisko w procesie inwestycyjnym

 

5.1. Wpływ inwestycji na obszary Natura 2000

5.2. Planowanie inwestycji a zmiany klimatu

5.3. „Salami slicing” – dzielenie przedsięwzięć

5.4. Strategiczna ocena oddziaływania na środowisko i ocena oddziaływania na środowisko

5.5. Wymogi formalne i merytoryczne wniosku o wydanie decyzji administracyjnej

5.6. Wygaśnięcie decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego

5.7. Ponowna ocena oddziaływania

 

Podsumowanie

Wzory dokumentów

Bibliografia

Spis aktów prawnych

Orzecznictwo

 

 

Głównym celem autorki było przeprowadzenie w warunkach polskich wyceny środowiskowych efektów zewnętrznych związanych ze zmniejszaniem emisji substancji szkodliwych do atmosfery. Zbadano także stałość preferencji w czasie oraz poprawność wycen, opracowano wskaźnik jednostkowy korzyści ekologicznych inwestycji w niskoemisyjne źródła energii w ramach oceny opłacalności tych inwestycji opartej na analizie kosztów i korzyści (cost-benefit analysis). W poszczególnych rozdziałach przedstawiono m.in. teoretyczne podstawy analizy kosztów i korzyści przedsięwzięć inwestycyjnych oraz analizy wielokryterialnej, a także specyfikę inwestycji w niskoemisyjne źródła energii, dokonano przeglądu metod wyceny kosztów i korzyści środowiskowych projektu, przedstawiono opis i analizę badań empirycznych wyceny korzyści z poprawy jakości powietrza przeprowadzonych metodami wyceny warunkowej oraz cen hedonicznych. W załącznikach zaprezentowano oryginalne kwestionariusze ankiety zastosowane do przeprowadzenia badań.

 

 

Wstęp 9

1. Metody oceny ekonomicznej efektywności inwestycji a specyfika technologii energetyki niskoemisyjnej 15

1.1. Analiza kosztów i korzyści jako metodyczna podstawa oceny ekonomicznej efektywności inwestycji w niskoemisyjne źródła energii 15

1.2. Pojęcie efektywności w analizie kosztów i korzyści – kryteria optymalizacyjne 16

1.3. Etapy przeprowadzania analizy kosztów i korzyści 18

1.4. Schemat rachunku kalkulacyjnego w analizie ekonomicznej 21

1.5. Pomiar korzyści netto w analizie kosztów i korzyści 24

1.5.1. Koncepcja kosztów projektu jako kosztów alternatywnych i korzyści projektu jako gotowości do zapłaty 24

1.5.2. Korekty niedoskonałości rynku w CBA – koncepcja cen cienia 27

1.5.3. Identyfikacja i ujmowanie efektów bezpośrednich i pośrednich projektu 39

1.6. Aspekt czasu w analizie kosztów i korzyści – koncepcja społecznej stopy dyskontowej 41

1.6.1. Przesłanki dyskontowania 41

1.6.2. Zastrzeżenia do dyskontowania 46

1.6.3. Rekomendacje praktyczne poziomu społecznej stopy dyskontowej 50

1.7. Ograniczenia oceny inwestycji w niskoemisyjne źródła energii z zastosowaniem analizy kosztów i korzyści 51

1.8. Alternatywne metody oceny efektywności inwestycji 54

1.8.1. Analiza wielokryterialna jako metodyczna podstawa oceny efektywności programów inwestycyjnych 54

1.8.2. Metoda analitycznego procesu hierarchicznego (AHP) – jedna z najczęściej stosowanych metod wielokryterialnych 56

1.8.3. Modyfikacje metody AHP – metoda rozmytego analitycznego procesuhierarchicznego (FAHP) 59

1.9. Inwestycje w energetyce – źródło efektów zewnętrznych oraz zmianw dobrach publicznych 60

1.9.1. Efekty zewnętrzne cyklu paliwowego technologii energetycznych 62

1.9.2. Specyfika inwestycji w odnawialne źródła energii 64

1.9.3. Specyfika inwestycji w energetykę jądrową 73

2. Metody wyceny środowiskowych efektów zewnętrznych 90

2.1. Koncepcja całkowitej wartości ekonomicznej 90

2.2. Miary wartości dóbr środowiskowych jako monetarne miary zmian w dobrobycie jednostki 95

2.3. Przegląd metod wyceny kosztów i korzyści środowiskowych projektu 101

2.4. Metoda cen hedonicznych 104

2.5. Metoda wyceny warunkowej 109

3. Wartościowanie jakości powietrza atmosferycznego w Polsce 125

3.1. Badanie pierwotne metodą wyceny warunkowej (CVM) 125

3.1.1. Badanie ankietowe 125

3.1.2. Podstawy metodyczne badania 126

3.1.3. Szacunek wartości średnich gotowości do zapłaty w poszczególnych komponentach i łącznie 129

3.1.4. Deklaracje zerowe 135

3.1.5. Zależności pomiędzy wartościami gotowości do zapłaty a zmiennymi socjoekonomicznymi 144

3.1.6. Podsumowanie szacunków wartości średnich gotowości do zapłaty 153

3.2. Badanie pierwotne metodą cen hedonicznych (HPM) 154

3.2.1. Podstawy metodyczne badania 154

3.2.2. Dobór zmiennych do modelu oraz pozyskanie danych 159

3.2.3. Modele cen hedonicznych dla Krakowa 160

3.2.4. Modele cen hedonicznych dla Wrocławia 165

3.2.5. Modele cen hedonicznych dla Warszawy 168

3.3. Badanie stałości preferencji w czasie – porównanie średnich WTPz badań CVM 173

3.4. Testowanie poprawności wycen – porównanie wyniku autorskiego badania CVM z dostępnymi badaniami dla Polski 176

3.5. Oszacowanie wskaźnika jednostkowego korzyści środowiskowych produkcji energii z niskoemisyjnych źródeł z wykorzystaniem wyników badania empirycznego metodą wyceny warunkowej 179

3.6. Porównanie dostępnych wskaźników kosztów zewnętrznych technologii energetycznych dla Polski 183

4. Ranking technologii energetyki niskoemisyjnej w kontekście stopnia realizacji celów zrównoważonego rozwoju – badanie wielokryterialne 192

4.1. Identyfikacja obszarów i oddziaływań inwestycji w niskoemisyjne źródła energii z zastosowaniem metody delfickiej 192

4.1.1. Metoda delficka 192

4.1.2. Kryteria wyboru obszarów i oddziaływań inwestycji w niskoemisyjne źródła energii do badania eksperckiego 195

4.1.3. Identyfikacja ekspercka środowiskowych, gospodarczych i społecznych oddziaływań technologii energetyki niskoemisyjnej 200

4.2. Ocena punktowa i ranking technologii energetyki niskoemisyjnej z zastosowaniem metody FAHP 202

Podsumowanie i wnioski 214

Załączniki 225

Literatura 238

Spis rysunków 252

Spis tabel 254

Summary 257