Wolters kluwer - Fachowa.pl

Regulacje prawa finansów publicznych i prawa podatkowego Podsumowanie stanu obecnego i dynamika zmian

Dostępność: na wyczerpaniu

Wysyłka w: 3 dni

Cena:

199,00 zł

Cena netto: 161,79 zł

szt.

AI Act. Europejska regulacja sztucznej inteligencji

Rok publikacji: 2026

Wydanie: 1

Liczba stron: 388

Okładka: miękka

Format: B5

ISBN: 978-83-8390-901-1

Kod towaru: KAM-7142 W01P01

Niniejsza publikacja stanowi próbę kompleksowej analizy AI Act w całej złożoności tego Rozporządzenia. W kolejnych rozdziałach szczegółowo analizowane są poszczególne elementy regulacji: od definicji i zakresu stosowania, przez kategorie ryzyka i związane z nimi obowiązki, mechanizmy oceny zgodności i nadzoru rynkowego, po kwestie odpowiedzialności i sankcji. Poddano również analizie, jak AI Act wpisuje się w szerszy krajobraz regulacyjny UE i jak jego przepisy będą współgrać z istniejącymi ramami prawnymi.

Celem książki jest nie tylko deskryptywna analiza przepisów, ale również krytyczna refleksja nad założeniami, wyborami i kompromisami, które ukształtowały ostateczny kształt regulacji – pomimo wczesnego etapu rozwoju tej dziedziny prawa. Postawione zostały pytania nie tylko o to, co AI Act reguluje, ale także o to, czego nie reguluje i dlaczego. Została przedstawiona analiza nie tylko litery prawa, ale także prawdopodobnych scenariuszy jej praktycznego stosowania.

W publikacji omówiono m.in.:

zakres zastosowania regulacji,
wymagania ogólne dla wszystkich systemów AI,
zakazane praktyki AI,
systemy AI wysokiego ryzyka,
odpowiedzialność w łańcuchu dostawców,
AI a ochrona danych osobowych.

Spis treści

Wykaz skrótów.............................................................................................................. 17
Wprowadzenie............................................................................................................... 21
Rozdział I
Regulacja technologii................................................................................................... 29
1. Regulacja innowacji............................................................................................ 30
1.1. Regulacja neutralna technologicznie i specyficzna technologicznie..................................... 31
1.2. Neutralność wobec funkcjonalnie równoważnych technologii........ 34
1.3. Neutralność w kontekście rozwoju technologii................................... 36
Rozdział II
Geneza AI Act................................................................................................................ 39
1. Publiczna konsultacja w zakresie przyszłości robotyki i sztucznej inteligencji.................................. 41
2. Komunikat w sprawie sztucznej inteligencji dla Europy............................... 44
2.1. Wzmacnianie potencjału technologicznego i przemysłowego w obszarze AI............................ 45
2.2. Przygotowanie się na zmiany społeczno-ekonomiczne...................... 47
3. Zapewnienie właściwych ram etycznych i prawnych.................................... 48
3.1. Projekt wytycznych ws. godnej zaufania AI......................................... 48
3.2. Bezpieczeństwo i odpowiedzialność...................................................... 49
3.3. Wzmocnienie pozycji konsumentów i użytkowników....................... 50
3.4. Najważniejsze działania Komisji............................................................ 50
4. Współpraca państw członkowskich i interesariuszy – skoordynowany plan i Europejski Sojusz na rzecz Sztucznej Inteligencji............................... 51
5. Skoordynowany plan w sprawie sztucznej inteligencji.................................. 52
6. Godna zaufania sztuczna inteligencja.............................................................. 56
6.1. Podstawy godnej zaufania sztucznej inteligencji – prawa podstawowe i zasady etyczne dla AI...................................................... 57
6.2. Tworzenie godnej zaufania sztucznej inteligencji................................ 61
7. Konieczność regulacji AI................................................................................... 65
8. Europejska strategia cyfrowa i danych............................................................. 67
9. Podsumowanie procesu legislacyjnego – Biała księga AI............................. 69
10. Ekosystem doskonałości – ramy polityki dla sztucznej inteligencji............ 70
11. Ekosystem zaufania............................................................................................. 71
Sztuczna inteligencja a problem odpowiedzialności...................................... 72
12. Wizja europejskiej regulacji AI......................................................................... 74
13. Negocjacje trójstronne........................................................................................ 77
14. Kluczowe sporne kwestie w procesie legislacyjnym....................................... 78
14.1. Modele bazowe – generatywna AI......................................................... 78
14.2. Zdalna biometryczna identyfikacja w czasie rzeczywistym.............. 79
Negocjacje nad definicją AI..................................................................... 79
15. Cele AI Act........................................................................................................... 80
Rozdział III
Zakres stosowania........................................................................................................ 83
1. Zakres materialny. Które systemy są objęte AI Act?...................................... 84
1.1. Definicja systemu AI................................................................................ 84
Cel wytycznych......................................................................................... 85
2. Główne elementy definicji systemu AI............................................................. 85
2.1. System maszynowy................................................................................... 85
2.2. Autonomia................................................................................................. 86
2.3. Adaptacyjność........................................................................................... 87
2.4. Cele systemu AI........................................................................................ 88
2.5. Wnioskowanie, jak generować wyniki przy użyciu technik AI......... 89
2.5.1. Techniki AI umożliwiające wnioskowanie............................. 89
2.5.2. Kategorie wyników systemu AI................................................ 92
2.5.3. Wpływ wyników na środowisko fizyczne lub wirtualne...... 93
2.5.4. Systemy poza zakresem definicji systemu AI......................... 93
2.6. Systemy do poprawy optymalizacji matematycznej............................ 94
2.6.1. Podstawowe przetwarzanie danych.......................................... 95
2.6.2. Systemy oparte na klasycznych heurystykach........................ 96
2.6.3. Proste systemy predykcyjne....................................................... 96
2.7. Wyniki, które mogą wpływać na środowiska fizyczne lub wirtualne......................................... 97
2.8. Uwagi końcowe......................................................................................... 97
3. Modele sztucznej inteligencji ogólnego przeznaczenia................................. 98
Chronione dobra prawne................................................................................... 99
4. Zakres podmiotowy stosowania....................................................................... 99
5. Strony chronione................................................................................................. 101
6. Zakres terytorialny stosowania......................................................................... 102
Wyłączenia z zakresu stosowania..................................................................... 104
7. Zakres wyłączenia dla systemów AI open source.......................................... 104
8. Geneza regulacji i debata wokół FOSS............................................................. 104
9. Definicja i charakterystyka FOSS w kontekście AI Act................................. 105
10. Oprogramowanie open source.......................................................................... 107
10.1. Systemy AI open source........................................................................... 107
10.2. Modele GPAI open source (OSS AI Components).............................. 108
10.3. GPAI w ekosystemie open source (OSS GPAI Models)....................... 108
10.4. Systemowe ryzyko a modele OSS GPAI................................................ 109
10.5. Wyłączenia a RODO................................................................................ 109
10.5.1. Wyłączenie dla badań naukowych i rozwoju.......................... 110
10.5.2. Wyłączenie dla systemów wojskowych i obronnych............. 111
10.6. Wyłączenia dodane w procesie legislacyjnym...................................... 112
Wyłączenie dla użytkowników indywidualnych................................. 113
11. Odniesienia do innych unijnych aktów prawnych......................................... 113
12. Ograniczenia w zakresie czasowym – przepisy przejściowe........................ 114
Rozdział IV
Wymagania ogólne i obowiązki przejrzystości...................................................... 115
1. Wymagania ogólne dla wszystkich systemów AI........................................... 115
2. Kompetencje w zakresie AI................................................................................ 116
2.1. Egzekwowanie obowiązku...................................................................... 118
2.2. Realizacja obowiązku............................................................................... 120
2.3. Obowiązki przejrzystości dla niektórych systemów AI i modeli GPAI............................... 121
2.4. Systemy AI z interakcją człowieka......................................................... 122
3. Oznakowanie mediów generowanych przez AI.............................................. 122
4. Informacje o rozpoznawaniu emocji i kategoryzacji biometrycznej........... 123
4.1. Oznaczanie treści zawierających deepfake........................................... 123
Systemy AI o podwójnym zastosowaniu............................................... 124
4.2. Procedura informacyjna i kodeksy postępowania............................... 124
Rozdział V
Klasyfikacja ryzyka...................................................................................................... 127
1. Uwagi ogólne....................................................................................................... 127
2. Zakazane praktyki AI......................................................................................... 130
2.1. AI wpływające na działania i zachowanie ludzi.................................. 130
2.2. W stronę dynamicznego podejścia do zakazanych praktyk.............. 131
2.3. Techniki podprogowe, manipulacyjne lub zwodnicze........................ 132
2.4. Wykorzystywanie podatności................................................................ 134
2.5. AI kategoryzujące, klasyfikujące i identyfikujące ludzi...................... 136
2.5.1. System wiarygodności społecznej............................................. 136
2.5.2. Predykcyjne działania policyjne............................................... 138
2.5.3. Zakaz zastosowań biometrycznych – wstęp........................... 140
2.5.4. Tworzenie lub powiększanie zbiorów danych skanów twarzy przez nieselektywne gromadzenie skanów twarzy..... 141
2.5.5. Rozpoznawanie emocji............................................................... 142
2.6. Kategoryzacja biometryczna................................................................... 144
3. Zdalna biometryczna identyfikacja w czasie rzeczywistym......................... 146
3.1. Zgoda sądu lub niezależnego organu..................................................... 147
3.1.1. Pojęcie niezależności.................................................................. 147
3.1.2. Właściwość miejscowa............................................................... 147
3.1.3. Konieczność i proporcjonalność............................................... 148
3.1.4. Wyjątek......................................................................................... 148
3.2. Zakaz podejmowania decyzji wyłącznie na podstawie wyników RBI............................ 148
Obowiązek zgłoszenia każdego użycia systemu RBI do organów nadzorczych........................... 149
4. Dopuszczalne cele stosowania RBI................................................................... 150
4.1. Poszukiwanie ofiar przestępstw i osób zaginionych........................... 150
4.2. Odpieranie poważnych zagrożeń........................................................... 150
4.3. Dochodzenie w sprawie przestępstw..................................................... 151
4.4. Cele inne niż egzekwowanie prawa....................................................... 151
Dalsze wymogi dotyczące RBI................................................................ 151
4.5. Ocena wpływu sytuacji............................................................................ 152
4.6. Ocena wpływu interwencji..................................................................... 152
4.7. Odpowiednie ograniczenia, ocena skutków dla praw podstawowych i rejestracja...................... 152
4.8. Zezwolenie na RBI przez organy krajowe............................................. 152
4.9. Zawiadamianie organu nadzoru rynku i organu ochrony danych..... 153
4.10. Implementacja RBI w prawie krajowym............................................... 153
4.11. Roczne sprawozdanie organów nadzoru rynku i organów ochrony danych o stosowaniu RBI................. 154
4.12. Coroczne sprawozdanie Komisji o stosowaniu RBI............................ 154
4.13. Stosunek do innego prawa Unii.............................................................. 155
Rozdział VI
Systemy AI wysokiego ryzyka.................................................................................... 157
1. Klasyfikacja systemów wysokiego ryzyka....................................................... 158
2. Klasyfikacja zgodnie z art. 6 ust. 2 AI Act....................................................... 161
2.1. Wyjątki od klasyfikacji jako wysokiego ryzyka................................... 162
2.2. Wąsko określone zadanie proceduralne................................................ 163
2.3. Ulepszanie rezultatu działań już zakończonych przez człowieka........ 163
2.4. Analiza wzorców podejmowania decyzji.............................................. 165
2.5. Zadania przygotowawcze......................................................................... 165
2.6. Wyłączenie z klasyfikacji wysokiego ryzyka........................................ 166
2.7. Relacja między wyłączeniem na podstawie art. 6 ust. 3 a zmianą przeznaczenia w rozumieniu art. 25 ust. 1 lit. c AI Act...................... 167
2.8. Obowiązek dokumentacji i rejestracji dostawców............................... 168
2.9. Prawo Komisji do zmiany właściwych kryteriów................................ 169
3. Systemy AI wysokiego ryzyka zgodnie z art. 6 ust. 1 w zw. z załącznikiem I AI Act......................... 170
3.1. Sposoby uznania za system AI wysokiego ryzyka zgodnie z art. 6 ust. 1 w zw. z załącznikiem I AI Act......................................... 170
3.2. Systemy AI wysokiego ryzyka w prawie dotyczącym bezpieczeństwa produktów.................... 171
3.3. Regulacja produktów w ramach starego porządku prawnego........... 171
3.4. Prawo Komisji do zmiany załącznika III AI Act................................. 172
3.5. Regulacja produktów w ramach nowych ram legislacyjnych............ 172
3.6. Konsekwencje zakwalifikowania jako system wysokiego ryzyka........ 173
4. Systemy AI wysokiego ryzyka zgodnie z art. 6 ust. 2 w zw. z załącznikiem III AI Act...................... 174
4.1. Identyfikacja biometryczna, kategoryzacja i rozpoznawanie emocji osób fizycznych................. 175
4.2. Infrastruktura krytyczna........................................................................ 178
4.3. Edukacja i szkolenia................................................................................. 180
4.3.1. Rekomendacje dla instytucji edukacyjnych............................ 187
4.3.2. Reguły ogólne.............................................................................. 188
4.3.3. Sztuczna inteligencja w edukacji............................................... 188
4.4. Zatrudnienie, zarządzanie pracownikami i dostęp do samozatrudnienia.......................... 194
4.5. Zakres sektorowy...................................................................................... 194
4.5.1. Zatrudnienie................................................................................ 195
4.5.2. Dostęp do samozatrudnienia.................................................... 195
4.5.3. Zarządzanie pracownikami....................................................... 196
4.5.4. Rekrutacja i wybór kandydatów............................................... 196
4.5.5. Warunki zatrudnienia................................................................ 197
4.6. Zwolnienia z wymogów wysokiego ryzyka.......................................... 198
5. Dostęp do podstawowych usług i świadczeń prywatnych i publicznych...... 200
5.1. Dostęp do publicznego wsparcia i usług............................................... 201
5.2. Zdolność kredytowa................................................................................. 202
5.3. Ubezpieczenia........................................................................................... 204
5.4. Wezwania alarmowe................................................................................ 205
5.5. Ściganie...................................................................................................... 206
5.6. Migracja, azyl i kontrola graniczna........................................................ 208
5.7. Wymiar sprawiedliwości i procesy demokratyczne............................ 210
6. Klasyfikacja wysokiego ryzyka zgodnie z załącznikiem III pkt 8............... 210
6.1. Wymiar sprawiedliwości......................................................................... 210
6.2. Technologie prawnicze............................................................................. 214
6.3. Procesy demokratyczne........................................................................... 214
7. Wymogi dla systemów AI wysokiego ryzyka................................................. 215
7.1. Adresaci obowiązków.............................................................................. 216
Sposoby zapewnienia zgodności............................................................ 216
7.2. Szczególne cechy systemów AI w rozumieniu art. 6 ust. 1................. 217
7.3. Scenariusze zastosowania i zbieżność z innymi obowiązkami z AI Act............................................ 218
7.4. System zarządzania ryzykiem................................................................ 219
7.4.1. Wymagania z art. 9 wobec systemu zarządzania ryzykiem.......................... 223
7.4.2. Dowód spełnienia art. 9 AI Act................................................ 226
7.5. Dane i zarządzanie danymi.................................................................... 227
7.5.1. Regulacja zbiorów danych do trenowania, walidacji i testowania............................... 229
7.5.2. Wymogi dotyczące projektowania systemu AI...................... 230
7.5.3. Dane istotne, reprezentatywne i wolne od błędów................ 231
7.5.4. Uwzględnienie typowych warunków użycia.......................... 232
7.5.5. Podstawa prawna do przetwarzania szczególnych kategorii danych osobowych.............. 232
7.5.6. Dane testowe................................................................................ 233
7.6. Dokumentacja techniczna....................................................................... 234
7.7. Obowiązki rejestrowania......................................................................... 236
7.7.1. Funkcje rejestrowania zapewniające możliwość prześledzenia (traceability).................. 237
7.7.2. Szczególne funkcje rejestrowania w systemach zdalnej identyfikacji biometrycznej............... 238
7.7.3. Adresat i okres przechowywania.............................................. 238
7.7.4. Konflikt z niezawisłością sędziowską...................................... 239
7.8. Przejrzystość i przekazywanie informacji użytkownikom................ 239
7.8.1. Znaczenie przejrzystości w korzystaniu z systemów AI wysokiego ryzyka...................... 240
7.8.2. Przejrzystość................................................................................ 240
7.8.3. Instrukcje użytkowania............................................................. 241
7.9. Nadzór ludzki............................................................................................ 242
7.9.1. Zrozumienie działania i ryzyk (art. 14 ust. 4 lit. a–c)............ 243
7.9.2. Możliwość ingerencji w działanie............................................. 244
7.9.3. Weryfikacja przy zdalnej identyfikacji biometrycznej.......... 245
7.10. Dokładność, odporność i cyberbezpieczeństwo.................................. 246
8. Obowiązki związane z postępowaniem z systemami sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka...... 248
8.1. Obowiązki dostawców systemów AI wysokiego ryzyka..................... 248
8.2. Ogólne obowiązki dostawców................................................................ 248
8.3. Istnienie systemu zarządzania jakością................................................. 249
8.4. Przechowywanie dokumentacji.............................................................. 251
8.5. Zachowywanie logów............................................................................... 252
8.6. Podejmowanie działań naprawczych i obowiązek informacyjny.................. 252
8.7. Współpraca z właściwymi organami..................................................... 253
8.8. Wyznaczenie upoważnionego przedstawiciela.................................... 254
8.9. Obowiązki importerów systemów AI wysokiego ryzyka................... 255
8.9.1. Obowiązek sprawdzenia............................................................ 255
8.9.2. Obowiązki po wprowadzeniu na rynek................................... 256
8.9.3. Współpraca z właściwymi organami....................................... 256
8.10. Obowiązki dystrybutorów systemów AI wysokiego ryzyka.............. 257
8.10.1. Obowiązek sprawdzenia............................................................ 257
8.10.2. Obowiązki po udostępnieniu na rynku................................... 257
8.10.3. Współpraca z właściwymi organami krajowymi................... 258
8.11. Obowiązki użytkowników systemów AI wysokiego ryzyka............. 258
8.11.1. Obowiązki związane z użytkowaniem.................................... 258
8.11.2. Odpowiednie i reprezentatywne dane wejściowe.................. 259
8.11.3. Obowiązki monitorowania........................................................ 260
8.11.4. Przechowywanie automatycznie generowanych logów......... 260
8.11.5. Obowiązek informowania pracowników................................ 260
8.11.6. Rejestracja.................................................................................... 261
8.11.7. Wykorzystanie informacji dostarczonych przez dostawcę do oceny skutków dla ochrony danych.................................... 261
8.11.8. System AI wysokiego ryzyka do następczej (post) zdalnej identyfikacji biometrycznej.......... 262
8.11.9. Obowiązek informowania osób fizycznych............................ 263
8.11.10. Współpraca z właściwymi organami krajowymi................... 264
8.12. Ocena skutków dla praw podstawowych (fundamental rights impact assessment) w odniesieniu do systemów AI wysokiego ryzyka......................................................................................................... 264
8.12.1. Użytkownicy zobowiązani do przeprowadzenia oceny skutków dla praw podstawowych.................................... 264
8.12.2. Czas, częstotliwość przeprowadzania oceny oraz relacja do DPIA...................................... 264
8.12.3. Zakres oceny skutków dla praw podstawowych.................... 265
8.12.4. Zawiadomienie organu nadzoru rynku................................... 265
8.13. Systemy AI objęte szczególnymi obowiązkami w zakresie przejrzystości............................ 266
8.13.1. Termin realizacji obowiązków przejrzystości......................... 266
8.13.2. Zgodność z właściwymi wymaganiami dostępności (ust. 5)............................... 267
8.14. Szczególne obowiązki przejrzystości..................................................... 267
8.14.1. Systemy AI przeznaczone do bezpośredniej interakcji z osobami fizycznymi (ust. 1)........... 267
8.14.2. Systemy AI generujące „syntetyczne” nagrania audio, obrazy, wideo lub tekst (ust. 2)......... 268
8.14.3. Systemy rozpoznawania emocji lub kategoryzacji biometrycznej (ust. 3)...................... 269
8.14.4. Systemy AI generujące deepfake (ust. 4 zdanie pierwsze)............. 270
8.14.5. System AI generujący lub modyfikujący tekst w celu informowania opinii publicznej (ust. 4 zdanie drugie).................... 270
8.15. Relacja szczególnych obowiązków przejrzystości do rozporządzenia o usługach cyfrowych (DSA)................................ 271
8.16. Proste systemy AI..................................................................................... 271
Rozdział VII
Odpowiedzialność wzdłuż łańcucha wartości AI.................................................. 273
1. Problemy koncepcyjne w podejściu regulacyjnym Komisji.......................... 273
Zarys finalnego podejścia po trilogu................................................................ 276
2. Modele GPAI obarczone ryzykiem systemowym (poziom 1)...................... 277
2.1. Geneza........................................................................................................ 277
2.2. Definicje modeli GPAI............................................................................. 278
2.3. Klasyfikacja modeli GPAI o ryzyku systemowym.............................. 278
2.4. GPAI o ryzyku systemowym.................................................................. 278
2.5. Obowiązek notyfikacji............................................................................. 278
2.6. Obowiązki informacyjne i dokumentacyjne........................................ 279
2.7. Szczególne obowiązki wobec modeli GPAI o ryzyku systemowym................................... 279
2.8. Kodeks praktyk dla AI ogólnego przeznaczenia.................................. 279
2.8.1. Kluczowe elementy Kodeksu..................................................... 280
2.8.2. Wnioski......................................................................................... 282
2.8.3. Dalsze kroki dotyczące Kodeksu.............................................. 282
3. Modele GPAI bez ryzyka systemowego i inne komponenty AI (poziom 2)............................. 283
3.1. Umieszczanie systemu AI na rynku pod własną nazwą lub marką........................... 286
3.2. Modyfikacja techniczna systemu........................................................... 286
3.3. Zmiana zamierzonego celu (intended purpose)................................... 287
3.4. Współpraca................................................................................................ 287
3.5. Obowiązki podmiotów wdrażających systemy.................................... 288
4. Osoba, której dotyczy działanie systemu......................................................... 289
5. Standaryzowane normy i wspólne specyfikacje ............................................ 290
5.1. Europejska standaryzacja........................................................................ 290
5.2. Rola standaryzacji w AI Act.................................................................... 291
5.3. Zharmonizowane normy i dokumenty normalizacyjne..................... 292
5.4. Wspólne specyfikacje............................................................................... 293
5.5. Piaskownice regulacyjne.......................................................................... 294
5.5.1. Uwagi ogólne............................................................................... 294
5.5.2. Cele piaskownic regulacyjnych................................................. 295
5.6. Akty wykonawcze Komisji...................................................................... 296
5.7. Zezwolenie na dalsze przetwarzanie danych osobowych................... 296
5.8. Sprawozdanie końcowe............................................................................ 297
5.9. Odpowiedzialność.................................................................................... 297
5.10. Testy w warunkach rzeczywistych poza piaskownicami regulacyjnymi AI........................ 298
5.11. Wspieranie innowacji, zwłaszcza wśród MŚP i start-upów................ 299
6. Krajowe regulacje................................................................................................ 300
6.1. Zakres stosowania AI Act....................................................................... 301
Klauzule otwierające (informacyjne)..................................................... 301
6.2. Dopuszczalność stosowania systemów AI............................................ 302
Rozdział VIII
Związek z innymi obszarami prawa......................................................................... 305
1. Ochrona danych osobowych – RODO............................................................. 305
1.1. Zakres stosowania i odpowiedzialność................................................. 305
1.2. Kategorie danych przy obchodzeniu się z systemami AI................... 306
1.3. Zastosowanie RODO................................................................................ 306
1.4. Odpowiedzialność w rozumieniu prawa ochrony danych................. 308
1.5. Pojęcie sztucznej inteligencji w RODO................................................. 309
1.6. Zakaz przetwarzania bez zezwolenia na podstawie art. 6 ust. 1 oraz art. 9 ust. 1 RODO.............. 310
1.6.1. Zgoda............................................................................................ 310
1.6.2. Niezbędność dla wykonania umowy....................................... 311
1.6.3. Niezbędność dla wypełnienia obowiązku prawnego............ 311
1.6.4. Interes publiczny lub sprawowanie władzy publicznej.......... 312
1.6.5. Uzasadniony interes.................................................................... 312
1.6.6. Zmiana celu.................................................................................. 314
1.7. Szczególne kategorie danych osobowych.............................................. 314
1.8. Zakaz zautomatyzowanego podejmowania decyzji indywidualnych na podstawie art. 22 RODO............................... 315
1.9. Przejrzystość i obowiązki informacyjne zgodnie z art. 5 ust. 1 lit. a i art. 12 i n. RODO................ 317
1.10. Środki techniczne i organizacyjne......................................................... 319
1.10.1. Wymogi RODO........................................................................... 320
1.10.2. Cel środków technicznych i organizacyjnych w RODO....... 320
1.10.3. Organizacja przetwarzania........................................................ 321
1.10.4. Bezpieczeństwo przetwarzania................................................. 322
1.11. Znaczenie dla systemów AI..................................................................... 322
1.11.1. Realizacja art. 25 RODO w kontekście systemów AI............ 323
1.11.2. Realizacja art. 32 RODO w kontekście systemów AI............ 324
2. Akt o usługach cyfrowych................................................................................. 325
2.1. Obszary zastosowania: VLOPs/VLOSEs a systemy wysokiego ryzyka/GPAI........................... 326
2.2. Analiza ryzyka systemowego.................................................................. 327
2.3. Ryzyka systemowe w rozumieniu AI Act i DSA.................................. 327
2.4. Zintegrowana i międzytechnologiczna analiza ryzyka...................... 328
2.5. Dostęp dla naukowców............................................................................ 329
2.6. Moderacja treści a art. 55 AI Act............................................................ 330
2.7. Wynik pośredni dla AI Act i DSA......................................................... 331
3. Akt w sprawie danych ........................................................................................ 332
3.1. Uwagi ogólne na temat relacji między AI Act a DA............................ 333
3.2. Dane i zarządzanie danymi.................................................................... 334
4. Akt w sprawie zarządzania danymi (DGA).................................................... 335
4.1. Adresaci DGA........................................................................................... 335
4.2. Cele AI Act a DGA................................................................................... 336
4.2.1. AI Act – bezpieczeństwo i odpowiedzialność w stosowaniu AI......................... 336
4.2.2. DGA – dostępność i wymiana danych.................................... 336
4.2.3. Relacja komplementarna między AI Act a DGA................... 336
5. Europejskie przestrzenie danych (European data spaces)............................ 337
5.1. EPDZ.......................................................................................................... 337
5.2. Prawa osób fizycznych i przetwarzanie wtórne................................... 339
5.3. Zastosowanie równoległe z AI Act......................................................... 339
Rozdział IX
Instytucjonalne ramy zarządzania........................................................................... 341
1. AI Office – centralna instytucja nowego systemu.......................................... 342
1.1. Struktura i kompetencje.......................................................................... 342
1.2. Wyzwania organizacyjne........................................................................ 343
2. Europejska Rada ds. Sztucznej Inteligencji i organy doradcze..................... 343
2.1. Struktura i skład Rady............................................................................. 343
2.2. Zadania i kompetencje............................................................................. 343
2.3. Forum doradcze i panel naukowy.......................................................... 344
3. Organy krajowe i ich rola w systemie............................................................... 344
3.1. Organy notyfikujące................................................................................. 344
3.2. Jednostki notyfikowane........................................................................... 344
3.3. Organy nadzoru rynku............................................................................ 345
4. Wyzwania koordynacji i współpracy............................................................... 345
4.1. Koordynacja między poziomami zarządzania..................................... 345
4.2. Nakładanie się kompetencji.................................................................... 345
4.3. Rekomendacje dla usprawnienia systemu zarządzania...................... 346
4.3.1. Wyjaśnienie projektu instytucjonalnego AI Office............... 346
4.3.2. Integracja forum i panelu w jeden organ................................. 346
4.3.3. Ustanowienie centrum koordynacji AI................................... 346
4.3.4. Mechanizmy uczenia się............................................................ 346
4.4. Przyszłe wyzwania.................................................................................... 347
4.4.1. Koordynacja z innymi ramami regulacyjnymi UE............... 347
4.4.2. Współpraca międzynarodowa.................................................. 347
Wnioski........................................................................................................................... 349
1. Hybrydowa natura AI Act i jej konsekwencje................................................. 349
2. Wyzwanie tempa rozwoju technologicznego.................................................. 350
3. Niedopasowanie środków do celów.................................................................. 351
4. Konsekwencje dziedziczenia instytucjonalnego............................................ 351
5. Implikacje systemowe i długoterminowe........................................................ 352
6. Kierunki reform i rekomendacje...................................................................... 353
7. Perspektywy przyszłościowe............................................................................. 354
8. Refleksje końcowe................................................................................................ 355
Bibliografia.................................................................................................................... 357

Dostępność: na wyczerpaniu

Wysyłka w: 3 dni

Cena:

269,99 zł

Cena netto: 257,13 zł

szt.

nowość

AI dla prawników. Sztuczna inteligencja w praktyce zawodów prawniczych

Rok publikacji: 2026

Wydanie: 1

Liczba stron: 208

Okładka: miękka

Format: A5

ISBN: 978-83-8438-070-3

Kod towaru: KAM-7243 W01P01

Sztuczna inteligencja przebojem wdarła się w dominującą większość obszarów naszego życia prywatnego i zawodowego. Coś, o czym niewielu słyszało jeszcze w 2020 roku, w 2025 jest na ustach wszystkich. Głównym powodem jest pojawienie się popularnych modeli generatywnej sztucznej inteligencji, które istotnie zmieniają sposób pracy w obszarze tworzenia treści.

Nie inaczej jest w obszarze prawa – również tutaj generatywna sztuczna inteligencja ma potencjał, aby zrewolucjonizować funkcjonowanie podmiotów tworzących, interpretujących oraz egzekwujących prawo.

Niniejsza publikacja powstała po to, aby wskazać kierunki rozwoju GenAI w obszarze prawa, zainspirować liderów oraz położyć podstawy merytoryczne pod szeroką dyskusję o przyszłości prawa i zawodów prawniczych w świecie AI.

W tym celu opracowaliśmy dziesięć studiów przypadku, które prezentują różnorodne zastosowania AI, a następnie tłumaczą technologie i mechanizmy wykorzystane w tych sytuacjach. Z pewnością nie jest to jeszcze kompletny obraz technologii, która rozwija się w zasadzie każdego dnia, ale mamy nadzieję, że pozwoli na zrozumienie podstaw, wyzwań i szans związanych z AI w obszarze prawa.

Każdy rozdział składa się ze studium przypadku prezentującego możliwe zastosowania AI w różnych obszarach prawa. Czasem są to przykłady już obserwowane w rzeczywistości biznesowej, czasem rozwiązania, które dopiero są opracowywane. Każde z nich jest jednak z pewnością technicznie możliwe do wdrożenia i to w niedalekiej przyszłości. Następnie prezentowane są założenia techniczne leżące u podstaw nie tylko samej sztucznej inteligencji (jak np. mechanizmy natural language processing czy embeddingi), ale również ogólniej rozwiązań technologicznych (jak interfejsy API czy rodzaje baz danych). Podrozdziały te łączą się w spójną całość, prowadząc czytelnika przez zagadnienia niezbędne do zrozumienia zasad funkcjonowania narzędzi AI.

Spis treści „AI dla prawników: Sztuczna inteligencja w praktyce zawodów prawniczych”
Zawartość	Nr strony
Wstęp	11

Rozdział I. Analiza umów	13
1. Aspekty technologiczne – Natural Language Processing (NLP)	14
1.1. Tokenizacja i embeddingi – jak komputery zamieniają słowa w liczby	15
1.2. Kluczowe techniki: rozpoznawanie nazwanych jednostek, klasyfikacja tekstu	17
1.3. Ewolucja: modele statystyczne vs. sieci neuronowe	18
1.4. Duże modele językowe: GPT, BERT i LLaMA	19
2. Retrieval-augmented generation (RAG)	20
2.1. Łączenie wyszukiwania dokumentów z generacją tekstu	21
2.2. Architektura RAG: baza wiedzy z modelem językowym	22
3. Wyzwania – halucynacje i błędne interpretacje	24
3.1. Dlaczego modele „zmyślają” fakty	24
3.2. Przykłady halucynacji	25
3.3. Strategie ograniczania halucynacji	27
3.4. Konieczność weryfikowania faktów przez użytkownika	28

Rozdział II. Research podatkowy	33
1. Technologie – uczenie modelu, zestawy danych treningowych	34
1.1. Dane czyste vs. dane zaszumione	34
1.2. Proces uczenia modelu	37
1.3. Wpływ różnorodności i wielkości danych na model	39
2. Rodzaje baz danych	40
2.1. Relacyjne i nierelacyjne bazy danych	40
3. Wyzwania – jakość danych	45
3.1. Typowe wady danych prawnych	45
3.2. Techniczne strategie poprawy jakości danych	47

Rozdział III. Analiza due diligence	51
1. Technologie – Optical Character Recognition (OCR)	52
1.1. Rozpoznawanie znaków w obrazach i skanach	53
1.2. Rola sieci konwolucyjnych (CNN)	54
1.3. Wyzwania: czcionki, jakość skanów, układ dokumentu	55
2. Application Programming Interface (API) i Graphical User Interface (GUI)	58
2.1. GUI	59
2.2. API	60
2.3. Znaczenie User Experience (UX) w obszarze sztucznej inteligencji	62
3. Wyzwania – zarządzanie zmianą technologiczną	63
3.1. Opór wobec nowych narzędzi	63
3.2. Kultura organizacyjna a adopcja AI	65
3.3. Rola liderów wdrożenia	67

Rozdział IV. Tłumaczenie na rozprawie	69
1. Technologie – Automatic Speech Recognition (ASR) i Text-to-Speech (TTS)	70
1.1. Jak działa ASR – analiza sygnału akustycznego i dopasowanie do słów	71
1.2. Nowoczesne architektury ASR	72
1.3. Jak działa TTS – od tekstu do naturalnie brzmiącego głosu	73
1.4. Wyzwania w ASR i TTS	75
2. Modele multimodalne	77
2.1. Łączenie różnych typów danych (tekst, dźwięk, obraz)	77
2.2. Przykłady architektur multimodalnych (CLIP, Flamingo)	79
2.3. Praktyczne wyzwania w multimodalnych systemach	80
3. Wyzwania – obsługa wielu języków	82
3.1. Modele jednolingwistyczne vs. modele wielojęzyczne	83
3.2. Języki zapisywane w innym alfabecie niż łaciński	84
3.3. Granice automatycznych tłumaczeń w prawie	86

Rozdział V. Tłumaczenie i tworzenie tekstu	89
1. Technologie – Large Language Models (LLM) – ciąg dalszy	90
1.1. Architektura Transformer i mechanizm self-attention	90
1.2. Embeddingi i reprezentacja znaczeń	91
1.3. Skalowanie modelu a jakość wyników	92
2. Sztuka zadawania pytań, czyli inżynieria promptów	93
2.1. Typy promptów: zero-shot, few-shot, chain-of-thought	94
2.2. Rola długości i kontekstu promptu	99
3. Wyzwania – role w projektach IT i AI	101
3.1. Role w metodyce Agile – Scrum	102
3.2. Role analityczne i architektoniczne	103
3.3. Role inżynieryjne i testerskie	103
3.4. Dodatkowe role w projektach AI	104
3.5. Wyzwania związane z rolami projektowymi	105
3.6. AI Act a definicje: model AI ogólnego przeznaczenia (art. 63) oraz operator zmiennoprzecinkowy (art. 67)	107

Rozdział VI. Korekta wiadomości e-mail	111
1. Technologie – analiza semantyczna i analiza sentymentu	112
1.1. Embeddingi w praktyce analizy wiadomości e-mail	112
1.2. Analiza kontekstu zdania	113
1.3. Klasyfikacja emocji	115
2. Wyzwania – prywatność treści użytkownika	118
2.1. Uczenie modeli a prywatność danych użytkowników	118
2.2. RAG i dane w infrastrukturze użytkownika lub dostawcy	120
2.3. Secondary use	122
3. Uprzedzenia (biases) w modelach AI	124
3.1. Skąd się biorą uprzedzenia w danych?	124
3.2. Metody ograniczania uprzedzeń	126

Rozdział VII. Predykcyjna analiza w ściganiu przestępstw	129
1. Technologia – infrastruktura chmurowa (IaaS, PaaS, SaaS)	131
1.1. Podstawowe rodzaje środowisk chmurowych	131
1.2. Zalety i wady środowisk chmurowych	133
1.3. Zrozumienie kosztów środowisk chmurowych	135
2. Big data analytics	138
2.1. Właściwości big data (objętość, prędkość, różnorodność)	138
2.2. Algorytmy do wykrywania anomalii i wzorców	139
2.3. Przetwarzanie rozproszone	142
2.4. Big data analytics a AI	144
3. Wyzwania – czas procesowania zapytań	145
3.1. Psychologia opóźnień	146

Rozdział VIII. Pasywne rozpoznawanie naruszeń prawa własności	149
1. Technologia – analiza obrazu	150
1.1. Algorytmy rozpoznawania kształtów i obiektów	150
1.2. Wyzwania dla analizy obrazów	152
2. Pozyskiwanie i integracja danych	153
2.1. Mechanizmy pozyskiwania i łączenia różnych źródeł	154
2.2. Standardy wymiany danych	157
2.3. Wyzwania interoperacyjności	158
3. Wyzwania – fałszywe alarmy	159
3.1. Skąd biorą się fałszywe alarmy?	160
3.2. Jak radzić sobie z fałszywymi alarmami?	161

Rozdział IX. Zgłaszanie naruszeń (sygnaliści)	163
1. Technologie – chatboty i systemy konwersacyjne	164
1.1. Technologia wspierająca konwersację	165
1.2. Współczesne chatboty	167
2. Autoryzacja i autentykacja	168
2.1. Różnica między autentykacją a autoryzacją	169
2.2. Czynniki autentykacji, standardy bezpieczeństwa i SSO	169
2.3. Wyzwania dla autoryzacji i autentykacji	172
3. Wyzwania – zagadnienia cyberbezpieczeństwa	173
3.1. Ogólne zagadnienia cyberbezpieczeństwa	173
3.2. Zero trust security	177
3.3. Cyberbezpieczeństwo w AI	178

Rozdział X. Wykrywanie zagrożeń (miasto/policja)	183
1. Technologia – systemy predykcyjne w czasie rzeczywistym	184
1.1. Algorytmy analizy strumieni danych	185
1.2. Edge computing	188
2. Wyzwania – koszty korzystania z rozwiązań AI	190
2.1. Źródła kosztów rozwiązań AI	190
2.2. Aspekty hardware’owe i energetyczne – koszty środowiskowe i zrównoważony rozwój	192
3. Explainability i audytowalność AI	194
3.1. Podstawowe techniki explainability (XAI)	194
3.2. Audyt algorytmiczny	195

Dostępność: na wyczerpaniu

Wysyłka w: 3 dni

Cena:

159,99 zł

Cena netto: 152,37 zł

szt.

nowość

Drogi publiczne Komentarz

Redakcja: Kisilowska Helena

Wydawca: Wolters Kluwer

Oprawa: Twarda

Format: 15.0x02.1cm

Liczba stron: 572

Wydanie: 1

Rok wydania: 2023

Język wydania: polski

Dostępność: na wyczerpaniu

Wysyłka w: 3 dni

Cena:

269,00 zł

Cena netto: 256,19 zł

szt.

Kodeks pracy. Komentarz. Tom I i II 2025

Rok publikacji: 2025

Wydanie: 7

Liczba stron: 1800

Okładka: twarda

Format: B5

ISBN: 978-83-8390-722-2

Stan prawny: 9 maja 2025 r.

Siódme wydanie komentarza do Kodeksu pracy uwzględnia wszystkie zmiany, jakie miały miejsce od czasu ostatniej edycji z 2022 r., w tym dotyczące:
• uregulowania pracy zdalnej,
• kontroli pracowników na obecność w ich organizmach alkoholu lub środków działających podobnie do alkoholu,
• ochrony pracowników przed zwolnieniem,
• nowych obowiązków informacyjnych dla pracodawców w zakresie umów o pracę,
• urlopu z powodu siły wyższej i urlopu opiekuńczego.

Ponadto w publikacji zamieszczono komentarze do procedowanego obecnie projektu ustawy, której celem jest zobowiązanie pracodawców do przedstawiania w publikowanych przez nich ofertach zatrudnienia proponowanego wynagrodzenia, jakie planują zaoferować kandydatom aplikującym na dane stanowisko (druk sejmowy nr 934).

Książka zawiera starannie wybrane orzecznictwo sądowe oraz bogatą literaturę z dziedziny prawa pracy. Czytelnik ma również możliwość zapoznania się z oryginalną argumentacją prawniczą, przydatną zwłaszcza w sprawach z zakresu prawa pracy. Korzystanie z komentarza ułatwi szczegółowy indeks rzeczowy.

Autorami opracowania są wybitni przedstawiciele nauki z różnych ośrodków naukowych w całym kraju oraz praktycy prawa pracy.

Publikacja jest przeznaczona dla sędziów, adwokatów, radców prawnych, pracowników działów personalnych firm oraz związkowców. Zainteresuje także przedstawicieli nauki prawa pracy oraz aplikantów.

Spis treści

O Autorach | str. 5
Wykaz skrótów | str. 11
Wstęp | str. 17

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 2025 r. poz. 277)

Dział drugi. Stosunek pracy | str. 213
Rozdział I. Przepisy ogólne | str. 213
Rozdział II. Umowa o pracę | str. 300
    Oddział 1. Zawarcie umowy o pracę | str. 300
    Oddział 2. Przepisy ogólne o rozwiązaniu umowy o pracę | str. 329
    Oddział 3. Rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem | str. 356
    Oddział 4. Uprawnienia pracownika w razie nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę | str. 445
    Oddział 5. Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia | str. 579
    Oddział 6. Uprawnienia pracownika w razie niezgodnego z prawem rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę bez wypowiedzenia | str. 623
    Oddział 6a. Uprawnienia pracodawcy w razie nieuzasadnionego rozwiązania przez pracownika umowy o pracę bez wypowiedzenia | str. 644
    Oddział 7. Wygaśnięcie umowy o pracę | str. 648
Rozdział IIa. (uchylony) | str. 667
Rozdział IIb. (uchylony) | str. 667
Rozdział IIc. Praca zdalna | str. 667
Rozdział III. Stosunek pracy na podstawie powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę | str. 692
    Oddział 1. Stosunek pracy na podstawie powołania | str. 692
    Oddział 2. Stosunek pracy na podstawie wyboru | str. 703
    Oddział 3. Stosunek pracy na podstawie mianowania | str. 706
    Oddział 4. Stosunek pracy na podstawie spółdzielczej umowy o pracę | str. 711

Dział trzeci. Wynagrodzenie za pracę i inne świadczenia | str. 715
Rozdział I. Ustalanie wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń związanych z pracą | str. 715
Rozdział Ia. Wynagrodzenie za pracę | str. 731
Rozdział II. Ochrona wynagrodzenia za pracę | str. 758
Rozdział III. Świadczenia przysługujące w okresie czasowej niezdolności do pracy | str. 782
Rozdział IIIa. Odprawa rentowa lub emerytalna | str. 785
Rozdział IV. Odprawa pośmiertna | str. 791

Indeks rzeczowy | str. 795

O Autorach | str. 829
Wykaz skrótów | str. 835

Dział czwarty. Obowiązki pracodawcy i pracownika | str. 841
Rozdział I. Obowiązki pracodawcy | str. 841
Rozdział II. Obowiązki pracownika | str. 915
Rozdział IIa. Zakaz konkurencji | str. 939
Rozdział III. Kwalifikacje zawodowe pracowników | str. 961
Rozdział IV. Regulamin pracy | str. 971
Rozdział V. Nagrody i wyróżnienia | str. 986
Rozdział VI. Odpowiedzialność porządkowa pracowników | str. 992

Dział piąty. Odpowiedzialność materialna pracowników | str. 1002
Rozdział I. Odpowiedzialność pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy | str. 1004
Rozdział II. Odpowiedzialność za mienie powierzone pracownikowi | str. 1029

Dział szósty. Czas pracy | str. 1048
Rozdział I. Przepisy ogólne | str. 1048
Rozdział II. Normy i ogólny wymiar czasu pracy | str. 1058
Rozdział III. Okresy odpoczynku | str. 1068
Rozdział IV. Systemy i rozkłady czasu pracy | str. 1075
Rozdział V. Praca w godzinach nadliczbowych | str. 1121
Rozdział VI. Praca w porze nocnej | str. 1148
Rozdział VII. Praca w niedziele i święta | str. 1152

Dział siódmy. Urlopy pracownicze | str. 1160
Rozdział I. Urlopy wypoczynkowe | str. 1160
Rozdział Ia. Urlop opiekuńczy | str. 1273
Rozdział II. Urlopy bezpłatne | str. 1278

Dział ósmy. Uprawnienia pracowników związane z rodzicielstwem | str. 1287

Dział dziewiąty. Zatrudnianie młodocianych | str. 1341
Rozdział I. Przepisy ogólne | str. 1341
Rozdział II. Zawieranie i rozwiązywanie umów o pracę w celu przygotowania zawodowego | str. 1349
Rozdział III. Dokształcanie | str. 1356
Rozdział IIIa. Zatrudnianie młodocianych w innym celu niż przygotowanie zawodowe | str. 1358
Rozdział IV. Szczególna ochrona zdrowia | str. 1361
Rozdział V. Urlopy wypoczynkowe | str. 1365
Rozdział VI. Rzemieślnicze przygotowanie zawodowe | str. 1367

Dział dziesiąty. Bezpieczeństwo i higiena pracy | str. 1368
Rozdział I. Podstawowe obowiązki pracodawcy | str. 1368
Rozdział II. Prawa i obowiązki pracownika | str. 1394
Rozdział III. Obiekty budowlane i pomieszczenia pracy | str. 1404
Rozdział IV. Maszyny i inne urządzenia techniczne | str. 1406
Rozdział V. Czynniki oraz procesy pracy stwarzające szczególne zagrożenie dla zdrowia lub życia | str. 1408
Rozdział VI. Profilaktyczna ochrona zdrowia | str. 1418
Rozdział VII. Wypadki przy pracy i choroby zawodowe | str. 1442
Rozdział VIII. Szkolenie | str. 1463
Rozdział IX. Środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze | str. 1469
Rozdział X. Służba bezpieczeństwa i higieny pracy | str. 1474
Rozdział XI. Konsultacje w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz komisja bezpieczeństwa i higieny pracy | str. 1476
Rozdział XII. Obowiązki organów sprawujących nadzór nad przedsiębiorstwami lub innymi jednostkami organizacyjnymi państwowymi albo samorządowymi | str. 1481
Rozdział XIII. Przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczące wykonywania prac w różnych gałęziach pracy | str. 1482

Dział jedenasty. Układy zbiorowe pracy | str. 1483
Rozdział I. Przepisy ogólne | str. 1483
Rozdział II. Ponadzakładowy układ zbiorowy pracy | str. 1566
Rozdział III. Zakładowy układ zbiorowy pracy | str. 1585

Dział dwunasty. Rozpatrywanie sporów o roszczenia ze stosunku pracy | str. 1613
Rozdział I. Przepisy ogólne | str. 1613
Rozdział II. Postępowanie pojednawcze | str. 1631
Rozdział III. Sądy pracy | str. 1644

Dział trzynasty. Odpowiedzialność za wykroczenia przeciwko prawom pracownika | str. 1683
Rozdział II. (uchylony) | str. 1703

Dział czternasty. Przedawnienie roszczeń | str. 1704

Dział czternastyA. (uchylony) | str. 1730

Dział piętnasty. Przepisy końcowe | str. 1731

Indeks rzeczowy | str. 1775

Dostępność: średnia ilość

Wysyłka w: 3 dni

Cena:

399,00 zł

Cena netto: 380,00 zł

szt.

Obsługa techniczna i inwestycyjna obiektu. Przegląd, konserwacja i roboty budowlane Dokumentacja techniczno-budowlana

Stan prawny: 1 września 2025 r.

Rok publikacji: 2026

Wydanie: 1

Liczba stron: 978

Okładka: miękka

Format: B5

ISBN: 978-83-8390-852-6

Autorka w przystępny sposób omawia zagadnienia związane z przygotowaniem i realizacją zamierzeń budowlanych przez inwestora w świetle obwiązującego prawa, jak też zagadnienia związane z utrzymaniem obiektów budowlanych przez właścicieli lub zarządców obiektów budowlanych według norm prawa budowlanego, prawa zamówień publicznych, ustawy o ochronie przeciwpożarowej oraz innych ustaw.

W książce przedstawiono szereg obowiązków dla właścicieli i zarządców obiektami budowlanymi, m.in. w zakresie:

przeglądów technicznych i konserwacji budynku (w tym instalacji i urządzeń) oraz obsługi urządzeń systemu ochrony przeciwpożarowej, urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu oraz urządzeń technicznych podlegających ustawie F-gazowej,

kontroli stanu technicznego obiektu, w tym kontroli rocznej oraz pięcioletniej i wpisów wyników kontroli do prowadzonej książki obiektu budowlanego,

prowadzenia dokumentacji techniczno-budowlanej obiektu w okresie jego użytkowania, w tym sposobu prowadzenia książki obiektu budowlanego – papierowej i cyfrowej, z istotnymi wskazówkami w zakresie wpisów do poszczególnych tablic książki,

zapewnienia niezawodności urządzeń i instalacji systemu ochrony przeciwpożarowej.

Publikacja przeznaczona jest dla inwestorów, uczestników procesu budowlanego oraz właścicieli i zarządców obiektów budowlanych (w tym wspólnot mieszkaniowych) realizujących zamierzenia budowlane (np. remonty, przebudowy, zmiany sposobu użytkowania).

spis treści

Wykaz skrótów	9

Wstęp	13

Rozdział 1 Proces budowlany i obowiązki inwestora	19
1.1. Normy dla budowy, przebudowy, rozbudowy i zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego	19
1.2. Prawne i społeczno-gospodarcze ograniczenia inwestora	25
1.3. Zabudowa działki według prawa i norm techniczno-budowlanych	30
1.4. Obowiązki inwestora przy zagospodarowywaniu działki	53
1.5. Procedury przed organem administracji budowlanej	65
1.5.1. Kierunek zmian Prawa budowlanego	65
1.5.2. Pozwolenie na budowę	67
1.5.3. Pozwolenie na rozbiórkę	88
1.5.4. Pozwolenia dotyczące obiektu zabytkowego	94
1.5.5. Zgłoszenie budowy	101
1.5.6. Warunki przyłączenia do sieci	120
1.6. Rozpoczęcie budowy i obowiązki uczestników procesu budowlanego	138
1.7. Obowiązki po zakończeniu budowy	153

Rozdział 2 Dokumentacja budowy, dokumentacja powykonawcza i książka obiektu budowlanego	165
2.1. Dokumentacja budowy i dokumentacja powykonawcza obiektu budowlanego	165
2.1.1. Nowe definicje po zmianie Prawa budowlanego	165
2.1.2. Obowiązek przekazania dokumentacji budowy obiektu budowlanego	168
2.1.3. Obowiązek posiadania i przechowywania dokumentacji	173
2.2. Dokumentacja obiektu w okresie jego eksploatacji (użytkowania)	178
2.2.1. Dokumentacja budowy i dokumentacja powykonawcza	179
2.2.2. Dokumentacja projektowa	180
2.2.3. Dokumentacja obiektu zabytkowego	183
2.2.4. Dokumentacja urządzeń systemu ochrony przeciwpożarowej obiektu	186
2.2.5. Dokumentacja urządzeń dozoru technicznego	189
2.2.6. Dokumentacja dotycząca charakterystyki energetycznej budynku a świadectwo charakterystyki energetycznej	192
2.3. Prowadzenie książki obiektu budowlanego	195
2.3.1. Papierowa książka obiektu budowlanego	195
2.3.2. Obowiązek prowadzenia KOB po zmianie prawa	198
2.4. Cyfrowa książka obiektu budowlanego, jej założenie oraz prowadzenie	205
2.5. Adresat obowiązku prowadzenia dokumentacji techniczno-budowlanej i sankcje karne	211
2.6. Odpowiedzialność za dokumentację według orzecznictwa NSA	212

Rozdział 3 Utrzymanie techniczne obiektów budowlanych według Prawa budowlanego i innych ustaw	215
3.1. Użytkowanie i utrzymanie obiektu według Prawa budowlanego	215
3.2. Obowiązek zapewnienia niezawodności obiektu	220
3.3. Obowiązek zachowania bezpieczeństwa pożarowego obiektu	223
3.4. Obowiązek zapewnienia ochrony środowiska	255
3.5. Obowiązek utrzymania obiektu zabytkowego	278
3.6. Obowiązek poprawy efektywności energetycznej	298
3.7. Adaptacja garaży przeznaczonych do parkowania aut zasilanych paliwem alternatywnym	314
3.8. Bezpieczeństwo pożarowe w budynkach „starych”	326
3.9. Normalizacja a defekty budynku i ich przyczyny	334
3.10. Podmiot odpowiedzialny za bezpieczeństwo użytkowania obiektu	340

Rozdział 4 Przeglądy i konserwacje instalacji i urządzeń, w tym urządzeń systemu ochrony przeciwpożarowej	347
4.1. Obowiązkowe przeglądy techniczne i konserwacje budynku, w tym instalacji i urządzeń	347
4.2. Specyfika konserwacji elementów budynku	350
4.3. Zasady ogólne użytkowania urządzeń i instalacji w budynku	362
4.4. Obsługa urządzeń systemu ochrony przeciwpożarowej	367
4.5. Obsługa urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu	371
4.6. Obsługa urządzeń technicznych podlegających ustawie F-gazowej	374

Rozdział 5 Okresowe kontrole stanu technicznego obiektu budowlanego według Prawa budowlanego	381
5.1. Uwagi wprowadzające	381
5.2. Obligatoryjne kontrole stanu technicznego obiektu według Prawa budowlanego	383
5.3. Wymagania kwalifikacyjne wobec osób przeprowadzających kontrole stanu technicznego budynków	390
5.4. Nowe prawa i obowiązki kontrolującego stan techniczny, umowa z osobą kontrolującą stan techniczny	393
5.5. Metodyka inspekcji obiektu i jego otoczenia	400
5.6. Zakres kontroli stanu technicznego	406
5.6.1. Roczna kontrola stanu technicznego	406
5.6.2. Kontrola stanu technicznego przeprowadzana co pięć lat	445
5.6.3. Kontrola stanu technicznego obiektu, gdy wystąpi zagrożenie	453
5.7. Treść i forma protokołu kontroli	459
5.8. Zalecenia pokontrolne, narada pokontrolna, wskazówki kontrolującego	467
5.9. Kontrola stanu technicznego obiektu i nakaz organu	473
5.10. Wpis wyników kontroli stanu technicznego do KOB	484
5.11. Sankcje karne za naruszenie prawa i ich adresat	490

Rozdział 6 Kontrole stanu technicznego systemu ogrzewania i systemu klimatyzacji w budynkach	493
6.1. Uwagi wprowadzające	493
6.2. Metodyka i zakres okresowej kontroli systemu ogrzewania i systemu klimatyzacji	495
6.3. Wpisy do rejestrów urzędowych	500

Rozdział 7 Warunki techniczne użytkowania budynków i lokali	503
7.1. Budynek na pobyt ludzi a normy	503
7.2. Obowiązki właściciela lub zarządcy budynku w zakresie użytkowania	506
7.3. Dbałość o budynek i jego części	509
7.4. Wymóg użytkowania budynku zgodnie z jego przeznaczeniem	511
7.5. Wymóg użytkowania obiektu zgodnie z innymi normami	520
7.6. Warunki prawidłowego użytkowania lokalu	530
7.7. Obowiązkowe działania w sytuacji zagrożenia	545
7.8. Warunki użytkowania instalacji i urządzeń w lokalu	555
7.9. Odpowiedzialność i sankcje, w tym wobec użytkownika lokalu	565

Rozdział 8 Naprawy, remonty, modernizacje, planowanie	579
8.1. Uwagi wprowadzające	579
8.2. Przegląd pojęć i definicji. Konserwacja, naprawa, remont, ulepszenia	584
8.3. Specyfika działań naprawczych	597
8.4. Specyfika remontów odtworzeniowych	613
8.5. Analiza opłacalności i planowanie działalności remontowej	629
8.6. Zamierzenia inwestycyjne w nieruchomości	644

Rozdział 9 Zlecanie robót budowlanych	659
9.1. Zlecanie usług i dostaw według przepisów Kodeksu cywilnego	659
9.2. Udzielanie zamówień według Prawa zamówień publicznych	667
9.3. Organizacja postępowania u zamawiającego	686
9.4. Wybór najkorzystniejszej oferty	716
9.5. Cena ofertowa za roboty budowlane według prawa i orzecznictwa	735

Rozdział 10 Umowy o roboty budowlane	741
10.1. Istota, forma i treść umowy o roboty budowlane	741
10.2. Umowa o roboty budowlane z generalnym wykonawcą	761
10.3. Sposoby zabezpieczenia wykonania umowy o roboty budowlane	771
10.4. Klauzule w umowach o roboty budowlane	792
10.5. Działanie i współdziałanie stron w toku umowy	808
10.6. Odbiory robót i ich rozliczanie, w tym odbiory pogwarancyjne	825
10.6.1. Podstawa prawna odbioru robót	825
10.6.2. Zgłoszenie do odbioru i odbiór robót	830
10.7. Wynagrodzenia w umowach o roboty budowlane i ich rozliczanie	852
10.8. Rozliczenie wynagrodzenia wykonawcy	860
10.9. Roszczenia stron umowy o roboty budowlane	877

Bibliografia	887

Wzory	891

Dostępność: na wyczerpaniu

Wysyłka w: 3 dni

Cena:

219,00 zł

Cena netto: 208,57 zł

szt.

nowość

Opodatkowanie gruntów, budynków i budowli przedsiębiorców. Podatek rolny, leśny i od nieruchomości

Rok publikacji: 2026

Wydanie: 1

Liczba stron: 236

Okładka: miękka

Format: A5

ISBN: 978-83-8390-991-2

Książka stanowi praktyczne kompendium wiedzy na temat opodatkowania gruntów, budynków i budowli należących do przedsiębiorców. Autor koncentruje się na problemach interpretacyjnych wynikających z niejasnych przepisów, m.in. dotyczących podatku od nieruchomości – jednego z najwyższych obciążeń związanych z posiadaniem nieruchomości. Uwzględnia przy tym bogate orzecznictwo sądów administracyjnych.

Opracowanie zostało podzielone na kilka części. W pierwszych rozdziałach analizowane są kluczowe pojęcia, takie jak „działalność gospodarcza” i „związek z prowadzeniem działalności gospodarczej”, co stanowi podstawę do omówienia zasad opodatkowania różnych kategorii nieruchomości. Kolejne części skupiają się na praktycznych aspektach stosowania przepisów, obowiązkach podatników, konsekwencjach ich naruszenia oraz zasadach rozliczeń przy nieruchomościach wspólnych. W końcowej części przedstawiono uprawnienia przedsiębiorców w zakresie ulg, zwolnień i wyłączeń z opodatkowania, z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z regulacji dotyczących pomocy publicznej.

Opracowanie uwzględnia dużą nowelizację ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, która weszła w życie z dniem 1.01.2025 r. Odnosiła się ona do tak kluczowych dla podatku od nieruchomości pojęć jak budynek oraz budowla. Na tym tle pojawiły się nowe problemy, które omówiono w książce.

spis treści

Wykaz skrótów	11

Wprowadzenie	13

Rozdział I Podatki obciążające władanie nieruchomościami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej – wzajemne relacje	19

Rozdział II Pojęcie działalności gospodarczej	23
1. Uwagi ogólne	23
2. Definicja działalności gospodarczej w Prawie przedsiębiorców	24
2.1. Cechy działalności gospodarczej	24
2.2. Wyłączenie określonych rodzajów działalności z zakresu działalności gospodarczej	27
2.3. Wyłączenie przepisów Prawa przedsiębiorców w zakresie niektórych rodzajów działalności	28
2.4. Wyłączenie z zakresu działalności gospodarczej na mocy przepisów szczególnych	29
2.4.1. Działalność oświatowa	29
2.4.2. Działalność uczelni	30
2.4.3. Działalność kulturalna	31
2.4.4. Opodatkowanie nieruchomości komorników	33
3. Wyłączenia z zakresu działalności gospodarczej wynikające z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych	34
3.1. Działalność rolnicza i leśna	34
3.2. Wynajem pokoi gościnnych	37
3.3. Sprzedaż przez rolników produktów roślinnych i zwierzęcych	39
4. Wnioski	39

Rozdział III Związek nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej	41
1. Uwagi ogólne	41
2. Definicja pojęcia „grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej” na potrzeby podatku od nieruchomości	43
3. Posiadanie przedmiotu opodatkowania przez osobę fizyczną prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą	47
4. Posiadanie gruntów, budynków i budowli przez podmioty, które wykonują działalność gospodarczą oraz działalność innego rodzaju	49
5. Związanie a zajęcie gruntu lub budynku na prowadzenie działalności gospodarczej	52
6. Zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej a podatki od nieruchomości	54
7. Wyłączenia z zakresu definicji związku z prowadzeniem działalności gospodarczej wynikające z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych	56
7.1. Budynki mieszkalne i grunty związane z tymi budynkami	56
7.2. Grunty pod wodami	59
7.3. Grunty objęte rewitalizacją	60
7.4. Budynki i budowle administracyjnie wyłączone z użytkowania	63
7.5. Grunty związane z działalnością telekomunikacyjną, przesyłową, dystrybucyjną lub transportową w zakresie płynów, pary, gazów i energii elektrycznej	65
8. Wnioski	68

Rozdział IV Opodatkowanie gruntów przedsiębiorców	71
1. Uwagi ogólne	71
2. Opodatkowanie użytków rolnych i lasów w posiadaniu przedsiębiorców	72
3. Opodatkowanie gruntów pod budynkiem lub budowlą	75
4. Opodatkowanie nieużytków w posiadaniu przedsiębiorców	76
5. Stawki podatku od nieruchomości dla gruntów przedsiębiorców	77
6. Opodatkowanie gruntów nabytych w celach inwestycyjnych oraz gruntów stanowiących towary	80
7. Opodatkowanie gruntów zajętych na wydobycie kopalin	83
8. Opodatkowanie gruntów zajętych pod farmy fotowoltaiczne oraz elektrownie wiatrowe	86
9. Opodatkowanie gruntów związanych z inwestycjami w zakresie budownictwa mieszkaniowego	90
10. Grunty zajęte na pola golfowe – działalność gospodarcza czy hodowla wysokogatunkowej trawy?	91
11. Wnioski	93

Rozdział V Opodatkowanie budynków przedsiębiorców	95
1. Uwagi ogólne	95
2. Budynek jako przedmiot opodatkowania w stanie prawnym do końca 2024 r.	96
3. Budynek jako przedmiot opodatkowania w stanie prawnym od 1.01.2025 r.	102
4. Opodatkowanie lokali	107
5. Od czego nalicza się podatek od nieruchomości w przypadku budynków i ich części?	110
6. Według jakich stawek mogą być opodatkowane budynki przedsiębiorców?	113
7. Dlaczego warto wynająć lokal dla lekarza?	118
8. Lokal wynajęty dla fundacji	119
9. Opodatkowanie budynków mieszkalnych wynajmowanych w ramach działalności gospodarczej	120
10. Opodatkowanie części wspólnych budynków mieszkalnych w posiadaniu przedsiębiorców	122
11. Opodatkowanie garaży przedsiębiorców	123
12. Opodatkowanie budynku wzniesionego na cudzym gruncie	125
13. Wnioski	127

Rozdział VI Opodatkowanie budowli przedsiębiorców	129
1. Uwagi ogólne	129
2. Budowla jako przedmiot opodatkowania do końca 2024 r.	130
3. Budowla jako przedmiot opodatkowania od 1.01.2025 r.	134
4. Budowla a środek trwały	139
5. Instalacje stanowiące element budowli	140
6. Oczyszczalnia ścieków jako przykład obiektu kompleksowego	141
7. Opodatkowanie stacji paliw	143
8. Opodatkowanie zbiorników	144
9. Basen przy hotelu bez podatku?	148
10. Opodatkowanie obiektów kontenerowych	149
11. Opodatkowanie sieci technicznych	152
12. Opodatkowanie tablic i urządzeń reklamowych	154
13. Waga samochodowa i waga kolejowa jako przedmiot podatku od nieruchomości	155
14. Opodatkowanie hal namiotowych	155
15. Opodatkowanie wyłącznie części budowlanych takich obiektów, jak elektrownie, biogazownie, magazyny energii, kotły i piece oraz obiekty sportowe	157
16. Instalacje oraz farmy fotowoltaiczne jako przedmiot podatku od nieruchomości	159
17. Opodatkowanie urządzeń budowlanych na przykładzie transformatorów	162
18. Opodatkowanie urządzeń technicznych na przykładzie paczkomatów	165
19. Fundamenty pod maszyny i urządzenia techniczne	169
20. Obiekty wyłączone z opodatkowania	170
21. Opodatkowanie budowli w budynku	171
22. Ustalenie wartości budowli dla potrzeb opodatkowania podatkiem od nieruchomości	172
23. Stawki podatku od nieruchomości od budowli	176
24. Wnioski	177

Rozdział VII Powstawanie, wykonywanie i wygasanie zobowiązań w podatkach od nieruchomości	179
1. Uwagi ogólne	179
2. Sposoby powstawania zobowiązań podatkowych i ich konsekwencje w podatkach od nieruchomości	180
3. Obowiązek złożenia informacji lub deklaracji na podatki lokalne oraz skutki jego naruszenia	182
4. Terminy i sposób płatności podatków od władania nieruchomościami	186
5. Co zrobić z błędną deklaracją podatkową?	189
6. Co zrobić z błędną decyzją podatkową?	190
7. Wakacje podatkowe	192
8. Podatek od nieruchomości wspólnych, w tym będących w posiadaniu przedsiębiorcy i nieprzedsiębiorcy	195
9. Czy można umownie przenieść obowiązek podatkowy i zapłacić za kogoś podatek?	200
10. Odpowiedzialność za cudze zaległości podatkowe wynikające z opodatkowania nieruchomości	203
11. Preferencje podatkowe, z których mogą korzystać przedsiębiorcy	204
12. Ograniczenia w stosowaniu preferencji podatkowych wynikające z zasad udzielania pomocy publicznej	211
13. Wniosek o indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego	216
14. Wnioski	221

Zakończenie	223

Bibliografia	227

Orzecznictwo	231

Dostępność: średnia ilość

Wysyłka w: 3 dni

Cena:

159,00 zł

Cena netto: 151,43 zł

szt.

nowość

Podatek od nieruchomości. Komentarz

Rok publikacji: 2025

Wydanie: 1

Liczba stron: 616

Okładka: miękka

Format: A5

ISBN: 978-83-8390-620-1

Książka stanowi praktyczny komentarz do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w zakresie w jakim akt ten reguluje podatek od nieruchomości. Pozwala poznać najnowsze rozwiązania prawne związane z podatkiem od nieruchomości, wskazuje na rozwiązania konkretnych problemów, które powstają na jego tle oraz daje wiedzę niezbędną do prowadzenia spraw z tego zakresu.

Ponadto uwzględnia omówienie najnowszych zmian odnoszących się do takich zagadnień, jak:

definicja budynku oraz budowli na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości,
nowe definicje robót budowlanych oraz trwałego związku z gruntem,
ograniczenie zwolnienia dla infrastruktury kolejowej i usługowej,
nowe zasady określenia stawki dla garaży w budynkach mieszkalnych,
zasady składania informacji i deklaracji w 2025 r.,
naliczanie podatku od konkretnych obiektów budowlanych, np. transformatorów, hal namiotowych, elektrowni fotowoltaicznych, ogrodzeń, śmietników czy też urządzeń budowlanych.

Opracowanie bazuje na najnowszym orzecznictwie sądów administracyjnych, które ma istotne znaczenie dla wymiaru podatku od nieruchomości. Jego zasadniczą zaletą jest praktyczne podejście do wielu problemów, z którymi mogą zetknąć się podatnicy oraz organy podatkowe.

Publikacja przeznaczona jest zarówno dla doradców podatkowych, pracowników organów podatkowych, adwokatów, radców prawnych, sędziów, jak i dla podatników zobligowanych do corocznego płacenia podatku od posiadanych obiektów budowlanych i gruntów. Zainteresuje również pracowników naukowych, studentów i przedsiębiorców branży nieruchomości.

Spis treści

Wykaz skrótów | str. 7
Wprowadzenie | str. 11

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Rozdział 1. Przepisy ogólne | str. 15
Art. 1. [Pojęcie podatków i opłat lokalnych] | str. 15
Art. 1a. [Słowniczek ustawowy] | str. 20
Art. 1b. [Zwolnienia kościelne oraz w specjalnych strefach ekonomicznych] | str. 152
Art. 1c. [Właściwy organ podatkowy] | str. 167

Rozdział 2a. Ewidencja podatkowa nieruchomości oraz sprawozdawczość podatkowa
w zakresie podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego | str. 572
Art. 7a. [Ewidencja nieruchomości na potrzeby podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego] | str. 572
Art. 7b. [Sprawozdawczość podatkowa w zakresie podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego] | str. 573

Rozdział 6. Przepisy końcowe | str. 579
Art. 20. [Zasady waloryzacji stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych] | str. 579
Art. 20a. [Stosowanie stawek w przypadku nieuchwalenia nowych stawek podatków lub opłat lokalnych] | str. 581
Art. 20b. [Pomoc publiczna w uchwałach podatkowych] | str. 586
Art. 20c. [Pomoc de minimis w uchwałach podatkowych] | str. 594
Art. 20d. [Delegacja ustawowa do określenia warunków udzielania zwolnień stanowiących pomoc publiczną] | str. 598

Bibliografia | str. 603
Autorzy | str. 613

Dostępność: średnia ilość

Wysyłka w: 3 dni

Cena:

249,00 zł

Cena netto: 237,14 zł

szt.

Postępowanie administracyjne, postępowanie egzekucyjne w administracji i postępowanie sądowoadministracyjne

Rok publikacji: 2025

Wydanie: 7

Liczba stron: 592

Okładka: miękka

Format: B5

ISBN: 978-83-8390-667-6

Podręcznik stanowi kompletny wykład z zakresu postępowania administracyjnego w ścisłym znaczeniu (tzw. jurysdykcyjnego) – ogólnego i podatkowego, postępowania w sprawach wydawania zaświadczeń, postępowania w sprawach skarg i wniosków, postępowania egzekucyjnego w administracji oraz postępowania przed sądami administracyjnymi. Całość uzupełnia omówienie najważniejszych zagadnień ogólnych, wprowadzających czytelnika w zasadniczą problematykę książki.
Siódme wydanie uwzględnia ostatnie nowelizacje, w tym zasady doręczania dokumentów w postępowaniu administracyjnym drogą elektroniczną oraz kolejną „dużą” nowelizację ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z 9.03.2023 r. (Dz.U. poz. 556), w wyniku której istotne zmiany dotknęły zarówno wierzycieli należności publicznoprawnych, jak i organy egzekucyjne. Skondensowana forma i przejrzysty układ podręcznika, liczne wyliczenia, przykłady, a także porównania i przeciwstawienia pokrewnych lub podobnych kwestii i pojęć uławiają zrozumienie i przyswojenie omawianych zagadnień. Szczegółowo omówione zostały problemy niejasne w świetle przepisów prawa oraz budzące kontrowersje w piśmiennictwie i judykaturze. Przytoczono przy tym najbardziej reprezentatywne poglądy doktryny, orzeczenia sądów oraz stanowisko autora.
Publikacja przeznaczona jest przede wszystkim dla studentów prawa i administracji. Zainteresuje również pracowników organów administracji publicznej, przedstawicieli nauki prawa administracyjnego oraz prawników praktyków – adwokatów, radców prawnych, sędziów, prokuratorów.

spis treści

Wykaz skrótów	17
Część pierwsza: ZAGADNIENIA OGÓLNE
Rozdział I: Geneza i rozwój postępowania administracyjnego i sądownictwa administracyjnego	23
1. Europa	23
2. Polska	28
2.1. Okres międzywojenny	28
2.2. Okres po II wojnie światowej	31
Rozdział II: Pojęcie postępowania administracyjnego	41
1. Postępowanie administracyjne w szerokim znaczeniu	41
2. Postępowanie administracyjne w wąskim znaczeniu	44
2.1. Pojęcie	44
2.2. Rodzaje	47
3. Normy proceduralne w systemie prawa administracyjnego	54
4. Zakres regulacji objętej Kodeksem postępowania administracyjnego	56
Rozdział III: Zasady ogólne postępowania administracyjnego	59
1. Charakter prawny, zakres obowiązywania i funkcje	59
2. Katalog zasad	62
Część druga: POSTĘPOWANIE ADMINISTRACYJNE JURYSDYKCYJNE – OGÓLNE I PODATKOWE
Rozdział I: Organy prowadzące postępowanie	85
1. Charakterystyka	85
1.1. Uwagi ogólne	85
1.2. Organy administracji rządowej	86
1.2.1. Naczelne organy administracji rządowej	86
1.2.2. Inne centralne organy administracji rządowej	86
1.2.3. Terenowe organy rządowej administracji zespolonej	89
1.2.4. Terenowe organy rządowej administracji niezespolonej	90
1.3. Organy samorządu terytorialnego	91
1.4. Organy administracji w znaczeniu funkcjonalnym	92
1.5. Organy podatkowe	94
2. Właściwość organów	95
2.1. Pojęcie właściwości	95
2.2. Spory o właściwość	101
3. Wyłączenie organu, wyłączenie pracownika organu i członka organu kolegialnego	104
Rozdział II: Uczestnicy postępowania administracyjnego	109
1. Strona	109
1.1. Pojęcie strony	109
1.2. Zdolność procesowa	115
1.3. Pełnomocnictwo strony	117
1.4. Następstwo proceduralne	120
2. Uczestnicy (podmioty) na prawach strony	121
2.1. Pojęcie	121
2.2. Udział organizacji społecznej w postępowaniu	122
2.3. Udział prokuratora w postępowaniu	125
2.4. Udział Rzecznika Praw Obywatelskich w postępowaniu	128
2.5. Udział Rzecznika Praw Dziecka w postępowaniu	131
2.6. Udział Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców w postępowaniu	132
3. Osoby zainteresowane	132
4. Inni uczestnicy	133
Rozdział III: Zasady wnoszenia podań, doręczeń i wezwań	135
1. Wnoszenie podań	135
2. Doręczanie dokumentów i inne formy zawiadamiania	138
3. Wezwania	145
Rozdział IV: Terminy	149
1. Rodzaje terminów	149
2. Obliczanie terminów	151
3. Terminy załatwiania spraw	153
Rozdział V: Postępowanie przed organami I instancji	161
1. Wszczęcie postępowania	161
1.1. Tryb wszczęcia	161
1.2. Współuczestnictwo stron	165
2. Postępowanie wyjaśniające	167
2.1. Postępowanie wyjaśniające a postępowanie dowodowe	167
2.2. Inicjatywa dowodowa	169
2.2.1. Ciężar dowodu i obowiązek dowodzenia	169
2.2.2. Żądanie dowodowe strony	174
2.3. Dowody	176
2.3.1. Pojęcie	176
2.3.2. Dokumenty	177
2.3.3. Świadkowie	180
2.3.4. Opinie biegłych	186
2.3.5. Oględziny	187
2.3.6. Przesłuchanie strony	187
2.3.7. Oświadczenie strony	188
2.4. Formy postępowania dowodowego	189
2.4.1. Rozprawa	189
2.4.2. Postępowanie gabinetowe	192
2.5. Uprawdopodobnienie i stwierdzenie prawdopodobieństwa	192
2.6. Domniemania i fikcje prawne	194
2.7. Oszacowanie	197
3. Mediacja	198
4. Zawieszenie postępowania	201
5. Umorzenie postępowania	205
6. Ugoda	207
7. Decyzja administracyjna	210
7.1. Istota decyzji	210
7.2. Elementy decyzji	211
7.3. Podstawa prawna decyzji	213
7.4. Uzasadnienie decyzji	218
7.5. Uzupełnienie, sprostowanie i wyjaśnienie treści decyzji	220
7.6. Wykonanie decyzji organu I instancji	221
7.7. Decyzja administracyjna jako prawna forma działania administracji	225
7.7.1. Pojęcie aktu administracyjnego	225
7.7.2. Rodzaje aktów administracyjnych	227
7.7.3. Moc obowiązująca aktu administracyjnego	230
8. Milczące załatwienie sprawy	232
9. Postanowienia	235
10. Udostępnianie akt sprawy	237
11. Postępowanie uproszczone	240
Rozdział VI: Postępowanie odwoławcze i zażaleniowe	243
1. Istota i rodzaje środków prawnych	243
2. Odwołanie	246
2.1. Istota postępowania odwoławczego	246
2.2. Forma, treść i tryb wniesienia odwołania	249
2.3. Postępowanie przed organem odwoławczym	252
2.4. Zasady orzekania w II instancji	254
2.5. Rozstrzygnięcia organu odwoławczego	256
3. Zażalenie	261
4. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy	263
Rozdział VII: Postępowania nadzwyczajne	265
1. Uwagi ogólne	265
2. Wznowienie postępowania	267
2.1. Przesłanki wznowienia postępowania	267
2.2. Właściwość organów	270
2.3. Tryb i termin do wniesienia żądania wznowienia	270
2.4. Suspensywność	271
2.5. Przebieg postępowania wznowieniowego	272
2.6. Rozstrzygnięcia w postępowaniu wznowieniowym	273
3. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji	275
3.1. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji	275
3.2. Właściwość organów	275
3.3. Przedawnienie dopuszczalności wszczęcia postępowania	276
3.4. Suspensywność	277
3.5. Rozstrzygnięcia w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji	277
4. Postępowania nadzwyczajne w odniesieniu do postanowień	279
5. Wzruszenie decyzji ostatecznej ze względów celowościowych	280
5.1. Uwagi ogólne	280
5.2. Wzruszenie decyzji w trybie art. 154 i 155 k.p.a.	280
5.3. Tak zwane wywłaszczenie prawa (art. 161 k.p.a.)	282
5.4. Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji (art. 162 § 1 k.p.a.)	282
5.5. Uchylenie decyzji wydanej z zastrzeżeniem dopełnienia określonej czynności (art. 162 § 2 k.p.a.)	285
6. Zbieg postępowań nadzwyczajnych	286
Rozdział VIII: Opłaty i koszty postępowania	293
1. Uwagi ogólne	293
2. Opłaty administracyjne	294
3. Koszty postępowania	295
Rozdział IX: Odszkodowanie za szkodę spowodowaną wydaniem lub wzruszeniem decyzji	299
Część trzecia: POSTĘPOWANIE W SPRAWACH WYDAWANIA ZAŚWIADCZEŃ
Rozdział I: Istota zaświadczenia	305
Rozdział II: Przebieg postępowania	311
Część czwarta: POSTĘPOWANIE W SPRAWACH SKARG I WNIOSKÓW
Rozdział I: Zagadnienia ogólne	317
Rozdział II: Składanie, przyjmowanie i załatwianie skarg i wniosków	321
Rozdział III: Zbieg postępowania skargowego i postępowania jurysdykcyjnego	325
Część piąta: POSTĘPOWANIE EGZEKUCYJNE W ADMINISTRACJI
Rozdział I: Zagadnienia ogólne	329
1. Istota i zakres stosowania egzekucji administracyjnej	329
2. Zasady ogólne postępowania egzekucyjnego	332
3. Podmioty postępowania egzekucyjnego	336
3.1. Organ egzekucyjny	336
3.2. Wierzyciel	340
3.3. Zobowiązany	342
3.4. Prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka, Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców, organizacja społeczna	343
3.5. Inni uczestnicy	345
Rozdział II: Przebieg postępowania egzekucyjnego	351
1. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego i przystąpienie do egzekucji	351
2. Egzekucja z majątku osobistego zobowiązanego i majątku wspólnego	356
3. Zmiany podmiotowe i przedmiotowe	359
4. Przerwanie toku postępowania	360
4.1. Zawieszenie postępowania	360
4.2. Wstrzymanie postępowania egzekucyjnego oraz wstrzymanie czynności egzekucyjnych	362
4.3. Umorzenie postępowania	362
5. Postępowanie uproszczone	365
6. Zbieg egzekucji	366
7. Zakończenie postępowania	370
Rozdział III: Środki egzekucyjne	373
1. Egzekucja należności pieniężnych	373
1.1. Egzekucja z pieniędzy	373
1.2. Egzekucja z wierzytelności pieniężnych	374
1.2.1. Egzekucja z wynagrodzenia za pracę	374
1.2.2. Egzekucja ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego	376
1.2.3. Egzekucja z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych	376
1.2.4. Egzekucja z innych wierzytelności pieniężnych	379
1.3. Egzekucja z innych praw majątkowych	381
1.3.1. Egzekucja z praw z instrumentów finansowych zapisanych na rachunkach oraz z wierzytelności z rachunków pieniężnych	381
1.3.2. Egzekucja z praw majątkowych zarejestrowanych w rejestrze akcjonariuszy	382
1.3.3. Egzekucja z tzw. zmaterializowanych papierów wartościowych	384
1.3.4. Egzekucja z weksla	385
1.3.5. Egzekucja z praw własności intelektualnej	386
1.3.6. Egzekucja z udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością	388
1.3.7. Egzekucja z pozostałych praw majątkowych	388
1.4. Egzekucja z ruchomości	389
1.4.1. Etapy	389
1.4.2. Zajęcie i oszacowanie	389
1.4.3. Sprzedaż	391
1.5. Egzekucja z nieruchomości	395
1.5.1. Uwagi ogólne	395
1.5.2. Zajęcie i oszacowanie	396
1.5.3. Sprzedaż	398
2. Egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym	402
2.1. Grzywna w celu przymuszenia	402
2.2. Wykonanie zastępcze	403
2.3. Odebranie rzeczy ruchomej	404
2.4. Odebranie nieruchomości	405
2.5. Przymus bezpośredni	406
Rozdział IV: Postępowanie zabezpieczające	407
1. Tryb ogólny	407
2. Tryb szczególny	412
3. Zbieg z egzekucją	414
Rozdział V: Środki prawne	415
1. Środki administracyjne	415
1.1. Skarga na bezczynność wierzyciela	415
1.2. Zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej	415
1.3. Wniosek o wyłączenie spod egzekucji	417
1.4. Skarga na czynność egzekucyjną	419
1.5. Uchylenie czynności egzekucyjnej	420
1.6. Skarga na przewlekłość postępowania	421
1.7. Zażalenie	421
1.8. Szczególne środki prawne	422
1.9. Środki prawne przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego	424
2. Środki sądowe	424
2.1. Powództwo ekscydencyjne	424
2.2. Powództwo opozycyjne	425
2.3. Powództwo odszkodowawcze	426
2.4. Skarga do sądu administracyjnego	426
Rozdział VI: Udzielanie pomocy obcemu państwu oraz korzystanie z pomocy obcego państwa przy dochodzeniu należności pieniężnych	427
1. Zakres i ogólne zasady udzielania wzajemnej pomocy	427
2. Występowanie o udzielenie pomocy do obcego państwa	430
2.1. Uwagi ogólne	430
2.2. Wniosek o udzielenie informacji	432
2.3. Wniosek o powiadomienie zainteresowanego podmiotu	432
2.4. Wniosek o odzyskanie należności pieniężnych	433
2.5. Wniosek o zabezpieczenie należności pieniężnych	434
3. Udzielanie pomocy obcemu państwu	435
3.1. Uwagi ogólne	435
3.2. Udzielanie informacji	436
3.3. Powiadomienie zainteresowanego podmiotu	437
3.4. Odzyskiwanie należności pieniężnych	438
3.5. Zabezpieczenie należności pieniężnych	440
Część szósta: POSTĘPOWANIE SĄDOWOADMINISTRACYJNE
Rozdział I: Ustrój sądownictwa administracyjnego w Polsce	443
1. Sądy administracyjne w systemie organów państwa	443
1.1. Uwagi ogólne	443
1.2. Sądy administracyjne a Prezydent RP	443
1.3. Sądy administracyjne a Krajowa Rada Sądownictwa	444
1.4. Sądy administracyjne a naczelne organy administracji państwowej	446
2. Struktura sądów administracyjnych	446
2.1. Struktura wojewódzkich sądów administracyjnych	446
2.2. Struktura Naczelnego Sądu Administracyjnego	447
3. Organy sądów administracyjnych	448
3.1. Organy Naczelnego Sądu Administracyjnego	448
3.2. Organy wojewódzkich sądów administracyjnych	449
4. Sędziowie, asesorzy, referendarze i asystenci sędziów	450
4.1. Sędziowie	450
4.2. Asesorzy	453
4.3. Referendarze	454
4.4. Asystenci sędziów	454
Rozdział II: Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne	457
1. Uwagi ogólne	457
2. Formy działania i opieszałości administracji kontrolowane przez sądy administracyjne	457
Rozdział III: Zasady ogólne postępowania sądowoadministracyjnego	471
1. Zasada dostępu do sądu	471
2. Zasada dwuinstancyjności	472
3. Zasada legalizmu	473
4. Zasada pisemności	474
5. Zasada równości stron	475
6. Zasada udzielania pomocy stronom	476
7. Zasada jawności	476
8. Zasada szybkości postępowania	477
9. Zasada oficjalności i dyspozycyjności	478
Rozdział IV: Podmioty i uczestnicy postępowania	481
1. Sąd	481
1.1. Właściwość sądu	481
1.2. Wyłączenie sędziego	483
2. Strony	485
2.1. Pojęcie strony	485
2.2. Wielopodmiotowość	486
3. Uczestnicy postępowania	487
4. Pełnomocnictwo	489
Rozdział V: Doręczenia i terminy w postępowaniu sądowoadministracyjnym	491
1. Doręczenia	491
1.1. Ogólne zasady doręczania pism	491
1.2. Doręczanie pism osobom fizycznym	492
1.3. Doręczanie pism osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym	494
1.4. Fikcja prawna doręczenia	495
1.5. Doręczenie elektroniczne	495
2. Terminy w postępowaniu sądowoadministracyjnym	496
2.1. Rodzaje terminów	496
2.2. Warunki przywrócenia terminu	498
Rozdział VI: Przebieg postępowania	499
1. Tryb i skutki wniesienia skargi	499
2. Czynności wstępne	500
2.1. Czynności podstawowe	500
2.2. Badanie dopuszczalności zaskarżenia	501
3. Postępowanie rozpoznawcze	506
3.1. Postępowanie rozpoznawcze w trybie zwykłym	507
3.2. Postępowanie mediacyjne	508
3.3. Postępowanie uproszczone	510
4. Przeszkody w prowadzeniu postępowania sądowoadministracyjnego	511
4.1. Typy przeszkód	511
4.2. Odroczenie posiedzenia	511
4.3. Zawieszenie postępowania	512
4.3.1. Uwagi ogólne	512
4.3.2. Zawieszenie z mocy prawa	512
4.3.3. Zawieszenie w drodze postanowienia sądu	512
4.4. Umorzenie postępowania	515
5. Orzekanie	516
5.1. Ogólna charakterystyka wyroku	516
5.2. Zasady orzekania	517
5.3. Uwzględnienie skargi	519
5.4. Oddalenie skargi	524
5.5. Skutki prawne wyroku	524
Rozdział VII: Środki zaskarżenia orzeczeń sądów administracyjnych	529
1. Środki zwyczajne	529
1.1. Skarga kasacyjna	529
1.2. Zażalenie	535
1.3. Sprzeciw od rozstrzygnięć referendarza	536
2. Środki nadzwyczajne	537
2.1. Skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego	537
2.2. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia sądu administracyjnego	542
2.3. Wniosek o unieważnienie orzeczenia sądu administracyjnego	545
Rozdział VIII: Skarga na przewlekłość postępowania	549
Rozdział IX: Sprzeciw od decyzji	553
Rozdział X: Koszty postępowania	555
1. Rodzaje kosztów postępowania	555
1.1. Koszty sądowe	555
1.1.1. Wpis	555
1.1.2. Opłata kancelaryjna	556
1.1.3. Wydatki związane z dokonaniem czynności procesowych wnioskowanych przez strony	557
1.1.4. Przedawnienie, umorzenie i odroczenie zapłaty należności z tytułu kosztów sądowych	558
1.2. Koszty udziału strony	559
2. Zwolnienie od kosztów postępowania	559
2.1. Uwagi ogólne	559
2.2. Zwolnienie z mocy prawa	559
2.3. Prawo pomocy	560
3. Zwrot kosztów postępowania między stronami	562
Rozdział XI: Rozstrzyganie sporów o właściwość	565
Bibliografia	567
Skorowidz	573

Dostępność: spodziewana dostawa

Cena:

89,00 zł

Cena netto: 84,76 zł

Pozyskiwanie dowodów elektronicznych przez organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości

Stan prawny: 1 stycznia 2026 r.

Opracowanie koncentruje się na najczęściej występujących praktycznych problemach związanych z pozyskiwaniem dowodów elektronicznych przez organy ścigania i wymiar sprawiedliwości. Omawia dobre i złe praktyki oraz kluczowe zagadnienia dotyczące standaryzacji i ujednolicania procedur pozyskiwania e-dowodów.

Dużą wartością książki są przejrzyste schematy, które pomagają szybko ustalić:

jakie narzędzie prawne zastosować,
na jakiej podstawie można uzyskać dany materiał,
od czego to zależy (kategoria danych i miejsce ich przechowywania – np. kraj/ zagranica, rodzaj usługodawcy, charakter danych).

Dzięki temu czytelnik otrzymuje konkretne wskazówki, jak poruszać się po złożonym obszarze dowodów elektronicznych – tak, aby sprawnie odnaleźć dostępne ścieżki pozyskania danych w konkretnych sprawach.

W książce zamieszczono schematy dotyczące:

identyfikacji użytkowników usług krajowych i zagranicznych,
trybów europejskiego nakazu ochrony (EPO) i europejskiego nakazu dochodzeniowego (END),
pozyskiwania danych na podstawie ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, Prawa komunikacji elektronicznej, Kodeksu postępowania karnego.

Istotną część publikacji stanowi omówienie procedur wynikających z unijnego rozporządzenia 2023/1543 dotyczącego e-dowodów, które zacznie obowiązywać w sierpniu 2026 r. Książka uwzględnia również praktyczny kontekst instrumentów krajowych i unijnych (m.in. retencję i udostępnianie danych, rozwiązania z zakresu prawa karnego procesowego), a także zagadnienia open-source intelligence oraz szyfrowania i maskowania danych.

Publikacja prezentuje cztery przykłady spraw, a następnie syntetyczne ich podsumowanie oraz wskazanie dobrych i złych praktyk oraz potrzebę stworzenia standardowych procedur operacyjnych. To połączenie teorii z praktyką ułatwia przełożenie przepisów i instrumentów na konkretne działania w postępowaniu karnym.

Książka będzie szczególnie przydatna dla praktyków – sędziów, prokuratorów, obrońców i pełnomocników – którzy na co dzień mierzą się z realnymi problemami pozyskiwania dowodów elektronicznych w sprawach karnych. Zainteresuje także pracowników naukowych zajmujących się krajowym i międzynarodowym prawem karnym.

Rok publikacji: 2026

Wydanie: 1

Liczba stron: 172

Okładka: miękka

Format: A5

ISBN: 978-83-8438-127-4

Kod towaru: KAM-7251 W01P01

Spis treści

SPIS TREŚCI
Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11
Rozdział I
Instrumenty pozwalające na pozyskiwanie dowodów
elektronicznych dla celów postępowania karnego . . . . . . . . . . . . 17
1. Instrumenty przewidziane w prawie krajowym . . . . . . . . . . . . . 17
1.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17
1.2. Retencja danych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
1.3. Udostępnianie danych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20
1.3.1. Ustawa o świadczeniu usług drogą
elektroniczną . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20
1.3.2. Prawo komunikacji elektronicznej . . . . . . . . . . . . . . 22
1.3.2.1. Dane udostępniane przez dostawcę
Internetu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22
1.3.2.2. Dane udostępniane przez przedsiębiorcę
świadczącego usługi komunikacji
elektronicznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29
1.3.3. Kodeks postępowania karnego . . . . . . . . . . . . . . . . . 30
1.3.3.1. Dane statyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30
1.3.3.2. Dane w ruchu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34
2. Instrumenty w prawie unijnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36
2.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36
2.2. Retencja danych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37
2.3. Pozyskanie dowodów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39
2.3.1. Europejski nakaz dochodzeniowy . . . . . . . . . . . . . . . 39
2.3.2. Europejski nakaz wydania dowodów . . . . . . . . . . . 45
2.3.3. Akt o usługach cyfrowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58
2.3.4. Przeciwdziałanie rozpowszechnianiu
w Internecie treści o charakterze
terrorystycznym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 59
3. OSINT . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60
4. Szyfrowanie i maskowanie danych – wyzwania dla wymiaru
sprawiedliwości i organów ścigania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67
Rozdział II
Case study . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70
1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70
2. Sprawa nr 1 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 71
3. Sprawa nr 2 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 73
4. Sprawa nr 3 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75
5. Sprawa nr 4 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77
6. Dobre i złe praktyki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78
7. Standardowe procedury operacyjne – potrzeba
ujednolicenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82
Rozdział III
Schematy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87
1. Podział instrumentów ze względu na rodzaj dowodów
elektronicznych i siedzibę usługodawcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87
2. Identyfikacja użytkownika krajowych usług
internetowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 88
3. Identyfikacja użytkownika zagranicznych usług
internetowych – w trybie EPO (od 18.08.2026 r.) . . . . . . . . . . 92
4. Identyfikacja użytkownika zagranicznych usług
internetowych – w trybie END (do 17.08.2026 r.) . . . . . . . . . . 96
5. Pozyskanie dowodów elektronicznych na podstawie ustawy
o świadczeniu usług drogą elektroniczną . . . . . . . . . . . . . . . . . 100
6. Pozyskanie dowodów elektronicznych na podstawie Prawa
komunikacji elektronicznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 102
7. Pozyskanie dowodów elektronicznych na podstawie
Kodeksu postępowania karnego (dane statyczne) . . . . . . . . . . 104
8. Pozyskanie dowodów elektronicznych na podstawie
Kodeksu postępowania karnego (dane w ruchu) . . . . . . . . . . . 106
9. Pozyskanie dowodów elektronicznych na podstawie END
(wobec przekazów telekomunikacyjnych, przy technicznej
pomocy innego państwa członkowskiego) . . . . . . . . . . . . . . . . 108
10. Pozyskanie dowodów elektronicznych na podstawie EPO
(dane abonenta i dane niezbędne wyłącznie w celu
identyfikacji użytkownika usługi) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 111
11. Pozyskanie dowodów elektronicznych na podstawie EPO
(dane o ruchu i treści) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 115
Wyciąg z przepisów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 119
Bibliografia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 159
Lista schematów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 169

Dostępność: średnia ilość

Wysyłka w: 3 dni

Cena:

129,99 zł

Cena netto: 123,80 zł

szt.

nowość

Prawa pasażerów w transporcie lotniczym

Rok publikacji: 2025

Wydanie: 2

Liczba stron: 256

Okładka: twarda

Format: A5

ISBN: 978-83-8438-007-9

Prawa pasażerów lotniczych w świetle prawa lotniczego i turystycznego

Publikacja stanowi kompleksowe opracowanie obowiązków przewoźników lotniczych oraz praw pasażerów, ukazane przez pryzmat przepisów prawa lotniczego i turystycznego. Autorka wnikliwie analizuje zmiany w podejściu do regulacji praw pasażerów, identyfikując kluczowe trendy wpływające na ich ewolucję.

W najnowszym wydaniu znalazł się rozdział poświęcony rozwiązaniom wypracowanym podczas drugiej prezydencji Polski w Radzie Unii Europejskiej. Szczególną uwagę poświęcono nowym interpretacjom zasad odpowiedzialności przewoźników, w tym przepisom wzmacniającym ochronę pasażerów w sytuacjach nieregularności – takich jak opóźnienia czy odwołania lotów.

Autorka formułuje również postulaty zmian legislacyjnych, wskazując na potrzebę nowelizacji międzynarodowych konwencji regulujących prawa pasażerów. Znaczna część publikacji koncentruje się na prawie unijnym oraz orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE, które mają istotny wpływ na kształtowanie odpowiedzialności przewoźników.

Książka skierowana jest do prawników, przedstawicieli organizacji konsumenckich oraz wszystkich zainteresowanych tematyką ochrony praw pasażerów w transporcie lotniczym.

Wykaz skrótów	9

Wprowadzenie	13

Rozdział I Zakres ochrony prawnej pasażerów w świetle konwencji lotniczych regulujących odpowiedzialność przewoźnika lotniczego	21
1. Zakres zastosowania konwencji międzynarodowych	21
2. Zakres szkód objętych konwencjami międzynarodowymi	23
2.1. Odpowiedzialność za szkody na osobie pasażera	23
2.2. Odpowiedzialność za opóźnienie w przewozie pasażerów	39
2.3. Odpowiedzialność za szkody w przewozie towarów i bagażu	42
3. Rozszerzanie zasad konwencyjnej ochrony prawnej na podstawie przepisów unijnych	51
3.1. Stosowanie przepisów konwencyjnych na podstawie rozporządzenia 2027/97	51
3.2. Prawa dodatkowe niesprzeczne z konwencjami, a wynikające z przepisów krajowych	55
3.3. Dochodzenie roszczeń na podstawie konwencji międzynarodowych	60

Rozdział II Europeizacja standardów międzynarodowych w zakresie nieregularności	65
1. Odmowa przyjęcia na pokład z powodu zawyżonej liczby rezerwacji jako roszczenie nieobjęte konwencjami międzynarodowymi	65
2. Zastrzeżenia środowiska lotniczego dotyczące wprowadzenia do stosowania rozporządzenia 261/2004	68
3. Okoliczności egzoneracyjne ograniczające odpowiedzialność w sytuacji zakłóceń w przewozie lotniczym	73
3.1. Pojęcia „okoliczności nadzwyczajne” i „racjonalne środki” jako przesłanki uzasadniające zwolnienie z obowiązku wypłaty odszkodowania	73
3.2. Okoliczności zewnętrzne i wewnętrzne wobec działalności przewoźnika lotniczego	81
4. Prawa pasażerów według rozporządzenia 261/2004 i orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej	92
4.1. Uwagi ogólne	92
4.2. Przewoźnik lotniczy i przewoźnik operujący	93
4.3. Potwierdzona rezerwacja	95
4.4. Odmowa przyjęcia na pokład	97
4.5. Odwołanie lotu i jego opóźnienie	100
5. Zakres zastosowania rozporządzenia 261/2004	104
5.1. Miejsce rozpoczęcia i zakończenia lotu – terytorialny zakres stosowania rozporządzenia 261/2004	104
5.2. Pozostałe przesłanki dotyczące stosowania rozporządzenia 261/2004	112
6. Wspólne zasady odpowiedzialności niezależnie od przyczyny zakłócenia	115
6.1. Prawo do informacji	115
6.2. Zryczałtowane odszkodowanie	116
6.3. Prawo do zwrotu należności i zmiana trasy podróży	123
6.4. Prawo do opieki	125
6.5. Dalsze odszkodowanie w rozumieniu konwencji międzynarodowych	126
7. Rozwiązania prawne przyjęte w innych państwach w zakresie nieregularności	128
8. Praktyka no-show	135

Rozdział III Ochrona osób z niepełnosprawnościami w transporcie lotniczym	141
1. Koncepcja niepełnosprawności na potrzeby zapewnienia dostępu do usług lotniczych	141
2. Ochrona osób z niepełnosprawnościami i o ograniczonej sprawności ruchowej na podstawie rozporządzenia 1107/2006	144

Rozdział IV Kontrola przestrzegania przepisów o ochronie prawnej konsumentów w przewozach lotniczych	149
1. Rozgraniczenie kompetencji organów ze względu na definicję odbiorcy usług lotniczych	149
1.1. Pojęcie pasażera, konsumenta i podróżnego	149
1.2. Rozpatrywanie reklamacji	152
2. Kontrola sądowa	155
2.1. Właściwość sądów	155
2.2. Przedawnienie roszczeń z rozporządzenia 261/2004	160
2.3. Egzekwowanie przepisów przez organy administracyjne	164
2.4. Prawa konsumenckie (pasażerskie) w kontekście generacji praw człowieka	167

Rozdział V Rosnące znaczenie obowiązków informacyjnych	171
1. Obowiązki informacyjne w zakresie odpowiedzialności	171
2. Obowiązki informacyjne przy zawieraniu umowy przewozu lotniczego	176
3. Obowiązki informacyjne związane z bezpieczeństwem operacji	183
4. Obowiązki informacyjne związane z nieregularnościami w przewozie lotniczym	186

Rozdział VI Ochrona podróżnych w usługach turystycznych	189
1. Cel dyrektywy 2015/2302	189
2. Przedmiot i zakres ochrony pasażerów na podstawie dyrektywy 2015/2302	190
3. Umowa o udział w imprezie turystycznej i związane z nią uprawnienia po stronie podróżnego	196
4. Odpowiedzialność organizatora imprezy turystycznej i przedsiębiorcy ułatwiającego nabywanie usług	199
5. Różne standardy ochrony podróżnych na wypadek niewypłacalności linii lotniczej	204

Rozdział VII Planowane zmiany w przepisach regulujących ochronę prawną pasażerów w przewozach lotniczych	209
1. Efektywniejsza polityka egzekwowania praw pasażerów równoważona ekonomicznym interesem przewoźników lotniczych	209
1.1. Zmiany rozporządzenia 261/2004 i rozporządzenia 1107/2006	209
1.2. Zmiany rozporządzenia 2027/97	214
1.3. Czynniki wpływające na zmianę w podejściu do regulacji przepisów o ochronie prawnej pasażerów	215
1.4. Reforma praw pasażerów pod lupą polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej	221
2. Ochrona pasażerów w podróży multimodalnej	226

Zakończenie	233

Bibliografia	243

Orzecznictwo	249

Dostępność: na wyczerpaniu

Wysyłka w: 3 dni

Cena:

199,00 zł

Cena netto: 189,52 zł

szt.

Prawo autorskie. Komentarz do znowelizowanych 26 lipca 2024 r. przepisów ustaw

Prawo autorskie. Komentarz do znowelizowanych 26 lipca 2024 r. przepisów ustaw: o prawie autorskim i prawach pokrewnych, o ochronie baz danych, o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi

Stan prawny: 20 sierpnia 2025 r.

Wydanie: 1

Liczba stron: 456

Okładka: twarda

Format: B5

ISBN: 978-83-8390-938-7

Kod towaru: KAM-7088 W01P01

spis treści:

Wykaz skrótów	9

Wprowadzenie	13

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (wyciąg)
Rozdział 1. Przedmiot prawa autorskiego	17
Art. 6. [Definicje]	17
Art. 62. [Rozpowszechnianie utworów w ramach świadczenia dodatkowej usługi online]	45
Art. 63. [Ustalenie wysokości wynagrodzenia za rozpowszechnianie utworów drogą satelitarną lub w ramach świadczenia dodatkowej usługi online]	49
Rozdział 3. Treść prawa autorskiego	51
Oddział 2. Autorskie prawa majątkowe	51
Art. 18. [Wyłączenie autorskich praw majątkowych spod egzekucji]	51
Art. 211. [Reemitowanie utworów]	54
Art. 214. [Tantiemy za udostępnianie dzieł w Internecie]	68
Oddział 21. Dostawcy usług udostępniania treści online	77
Art. 221. [Zakres zgody uprawnionego na publiczne udostępnienie utworu przez dostawcę usług udostępniania treści online]	77
Art. 222. [Odpowiedzialność dostawcy usług udostępniania treści online za publiczne udostępnienie utworu bez zgody uprawnionego]	99
Art. 223. [Zapewnienie dostępności utworów zamieszczanych przez usługobiorcę zgodnie z prawem]	122
Art. 224. [Informacje udostępniane uprawnionemu przez dostawcę usług udostępniania treści online]	131
Art. 225. [Składanie przez usługobiorcę skarg do dostawcy usług udostępniania treści online]	132
Art. 226. [Zakaz identyfikacji indywidualnych usługobiorców ani przetwarzania ich danych osobowych na skutek działań dostawcy usług udostępniania treści online oraz uprawnionego związanych z publicznym udostępnieniem utworu]	138
Art. 227. [Brak obowiązku monitorowania przez dostawcę usług udostępniania treści online zgodności z prawem publicznego udostępnienia utworu zamieszczonego przez usługobiorcę]	139
Art. 228. [Rozszerzona odpowiedzialność dostawców usług udostępniania treści online prowadzących działalność nakierowaną na podejmowanie lub ułatwianie działań naruszających prawa autorskie]	139
Oddział 3. Dozwolony użytek chronionych utworów	141
Art. 262. [Zwielokrotnianie utworów w celu eksploracji tekstów i danych do celów badań naukowych]	141
Art. 263. [Zwielokrotnianie rozpowszechnionych utworów w celu eksploracji tekstów i danych]	156
Art. 27. [Korzystanie z utworów w celach dydaktycznych lub naukowych]	168
Art. 28. [Dozwolony użytek przysługujący bibliotekom, archiwom, szkołom]	176
Oddział 6. Postanowienia wspólne dotyczące korzystania z utworów niedostępnych w handlu	190
Art. 3510. [Utwory niedostępne w handlu – definicja]	190
Art. 3511. [Warunki uznania utworu za niedostępny w handlu]	190
Art. 3512. [Badanie dostępności w handlu w przypadku zbioru utworów]	190
Art. 3513. [Badanie dostępności utworu w handlu w innym państwie]	191
Art. 3514. [Zbiory utworów składających się w głównej mierze z utworów z państwa innego niż państwo członkowskie UE lub EOG]	201
Art. 3515. [Osiąganie korzyści majątkowych z korzystania przez instytucje dziedzictwa kulturowego z utworów niedostępnych w handlu znajdujących się w ich zbiorach]	203
Art. 3516. [Wniosek o rejestrację podmiotu w portalu utworów niedostępnych w handlu]	204
Art. 3517. [Żądanie powstrzymania się od korzystania z utworów niedostępnych w handlu przez instytucje dziedzictwa kulturowego]	207
Art. 3518. [Obowiązki informacyjne podmiotów korzystających z utworu niedostępnego w handlu oraz organizacji zbiorowego zarządzania]	207
Oddział 61. Korzystanie z utworów niedostępnych w handlu na podstawie umowy licencji niewyłącznej zawartej z reprezentatywną organizacją zbiorowego zarządzania	212
Art. 3519. [Korzystanie przez instytucje dziedzictwa kulturowego z utworów niedostępnych w handlu znajdujących się w ich zbiorach]	212
Art. 3520. [Dane zamieszczane w portalu utworów niedostępnych w handlu]	212
Art. 3521. [Korzystanie z utworów niedostępnych w handlu przez instytucje dziedzictwa kulturowego z siedzibą w innym państwie członkowskim UE lub EOG]	212
Oddział 62. Dozwolony użytek utworów niedostępnych w handlu	213
Art. 3522. [Prawo do zwielokrotniania i rozpowszechniania utworów niedostępnych w handlu]	213
Art. 3523. [Dane zamieszczane w portalu utworów niedostępnych w handlu]	217
Art. 3524. [Zakres terytorialny korzystania z utworu niedostępnego w handlu]	218
Art. 3525. [Granice dozwolonego użytku]	219
Rozdział 5. Przejście autorskich praw majątkowych	219
Art. 41. [Umowy dotyczące przeniesienia autorskich praw majątkowych lub korzystania z autorskich praw majątkowych]	219
Art. 43. [Wynagrodzenie]	220
Art. 44. [Podwyższenie wynagrodzenia twórcy przez sąd]	227
Art. 47. [Informacja o przychodach z korzystania z utworu]	233
Art. 471. [Regularne informacje o przychodach z korzystania z utworu przekazywane twórcy]	237
Art. 57. [Uprawnienia twórcy w razie nieprzystąpienia do rozpowszechniania utworu]	256
Art. 66. [Umowa licencyjna. Czas trwania licencji]	267
Rozdział 6. Przepisy szczególne dotyczące utworów audiowizualnych	268
Art. 70. [Nabycie praw do eksploatacji utworów audiowizualnych. Wynagrodzenie za korzystanie z utworów audiowizualnych]	268
Art. 72. (uchylony)	273
Art. 731. [Mediacja w sprawie umowy o publiczne udostępnianie utworu audiowizualnego w Internecie]	273
Rozdział 7. Przepisy szczególne dotyczące programów komputerowych	277
Art. 77. [Przepisy niestosowane do programów komputerowych]	277
Rozdział 11. Prawa pokrewne	287
Oddział 1. Prawa do artystycznych wykonań	287
Art. 861. [Wynagrodzenie przysługujące artyście wykonawcy]	287
Art. 93. [Pierwszeństwo uczelni w opublikowaniu pracy dyplomowej mającej charakter artystycznego wykonania – prawo do artystycznego wykonania a majątek małżonków]	289
Oddział 32. Prawo do publikacji prasowych w ramach świadczenia usług drogą elektroniczną	298
Art. 997. [Zakres wyłącznego prawa do rozporządzania publikacją prasową i korzystania z niej]	298
Art. 998. [Wygaśnięcie wyłącznego prawa do rozporządzania publikacją prasową i korzystania z niej]	298
Art. 999. [Wynagrodzenie przysługujące twórcy utworów zamieszczonych w publikacji prasowej]	299
Art. 9910. [Ograniczenie stosowania przepisów ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wydawcy]	299
Art. 9911. [Uprawnienia informacyjne wydawcy wobec usługodawcy]	326
Art. 9912. [Określenie wysokości wynagrodzenia za korzystanie z wyłącznego prawa do rozporządzania publikacją prasową i korzystania z niej]	327
Art. 9913. [Mediacja w zakresie określenia wysokości wynagrodzenia za korzystanie z wyłącznego prawa do rozporządzania publikacją prasową i korzystania z niej]	329
Art. 9914. [Zatwierdzenie ugody przez sąd]	330
Art. 9915. [Orzeczenie Prezesa UKE o wysokości wynagrodzenia za korzystanie z wyłącznego prawa do rozporządzania publikacją prasową i korzystania z niej]	331
Art. 9916. [Stosowanie przepisów k.p.a. do postępowania przed Prezesem UKE]	333
Art. 9917. [Sprzeciw od orzeczenia Prezesa UKE]	334
Oddział 4. Postanowienia wspólne dotyczące praw pokrewnych	340
Art. 100. [Dozwolony użytek praw pokrewnych]	340
Art. 101. [Przepisy dodatkowo stosowane do przedmiotów praw pokrewnych]	346
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych (wyciąg)
Art. 2. [Definicje]	355
Art. 8. [Wyjątki od prawa sui generis]	362
Art. 8a. [Zwielokrotnianie rozpowszechnionych baz danych w celu eksploracji tekstów i danych]	373
Art. 8b. [Zwielokrotnianie baz danych w celu eksploracji tekstów i danych do celów badań naukowych]	373
Art. 8c. [Zwielokrotnianie baz danych znajdujących się w zbiorach instytucji dziedzictwa kulturowego]	385
Art. 8d. [Zwielokrotnianie i rozpowszechnianie baz danych uznanych za niedostępne w handlu]	393
Ustawa z dnia 15 czerwca 2018 r. o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi (wyciąg)
Rozdział 1. Przepisy ogólne	403
Art. 5. [Domniemanie uprawnień organizacji do zbiorowego zarządzania]	403
Art. 5a. [Rozszerzona licencja zbiorowa]	412
Rozdział 2. Zezwolenia	436
Art. 7. [Pozytywne przesłanki udzielenia zezwolenia na zbiorowe zarządzanie]	436
Ustawa z dnia 26 lipca 2024 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, ustawy o ochronie baz danych oraz ustawy o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi (wyciąg)
Art. 4. [Przepis przejściowy]	439
Art. 5. [Wejście w życie]	440
Bibliografia	441
O Autorach	451

Dostępność: na wyczerpaniu

Wysyłka w: 3 dni

Cena:

269,00 zł

Cena netto: 256,19 zł

szt.

nowość

Prawo budowlane i zagospodarowania przestrzeni

Wydawnictwo: Wolters Kluwer Polska

Rok publikacji: 2026

Wydanie: 1

Liczba stron: 396

Okładka: miękka

Format: B5

ISBN: 978-83-8438-063-5

Książka Prawo budowlane i zagospodarowania przestrzeni omawia akty prawne, które stanowią podstawę regulacji procesu inwestycyjno-budowlanego. Dzięki nim możliwe jest harmonijne kształtowanie przestrzeni, zgodne z zasadami bezpieczeństwa, estetyki i zrównoważonego rozwoju. Dla inwestorów oznacza to konieczność przestrzegania procedur administracyjnych, uzyskania wymaganych pozwoleń oraz prowadzenia robót zgodnie z przepisami. Dla samorządów – odpowiedzialność za tworzenie dokumentów planistycznych, które wyznaczają kierunki rozwoju gmin i miast.

Pierwsza część publikacji omawia przepisy prawa budowlanego, w tym procedury uzyskania zgody na realizację obiektów, prowadzenia robót budowlanych oraz odbioru inwestycji do użytkowania. Uwzględnia również regulacje dotyczące naruszeń prawa i odpowiedzialności prawnej.
Druga część koncentruje się na zagospodarowaniu przestrzeni, ze szczególnym uwzględnieniem planu ogólnego gminy i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Dokumenty te określają zasady zagospodarowania terenów i decydują o kierunkach rozwoju przestrzennego gmin.

Autorzy odpowiadają m.in. na następujące pytania:
• jakie obowiązki ma inwestor przystępujący do realizacji inwestycji budowlanej, w jej trakcie oraz po jej zakończeniu;
• jakie obiekty budowlane, które są samowolą budowlaną, podlegają legalizacji;
• w jaki sposób można zrealizować inwestycję publiczną oraz prywatną poprzez przyjęcie Zintegrowanego Planu Inwestycyjnego;
• jakie rodzaje inwestycji budowlanych można zrealizować w uproszczonych formach i jakie warunki należy spełnić, żeby uzyskać decyzję o warunkach zabudowy.

Opracowanie przeznaczone jest dla praktyków – prawników, urbanistów, architektów, pracowników administracji publicznej, dla których znajomość omawianych regulacji i ich poprawna interpretacja ma istotne znaczenie w działalności zawodowej. Zainteresuje także studentów kierunków prawniczych i technicznych.

spis treści

Wprowadzenie	8

Część I Prawo budowlane	10
1. Zakres przedmiotowy i podmiotowy prawa budowlanego	10
1.2. Pojęcie obiektu budowlanego	12
1.2. Budowa i roboty budowlane	14
2. Uczestnicy procesu budowlanego	17
3. Administracyjnoprawna zgoda na prowadzenie robót budowlanych	22
3.1. Pozwolenie na budowę	23
3.1.1. Zakres pozwolenia na budowę	28
3.1.2. Warunki wydania pozwolenia na budowę	29
3.1.3. Wniosek o wydanie pozwolenia na budowę	32
3.1.4. Sprawdzenie rozwiązań projektowych	33
3.1.5. Elementy decyzji o pozwoleniu na budowę	37
3.1.6. Wygaśnięcie, uchylenie albo stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę	38
3.1.7. Przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę na inny podmiot	40
3.1.8. Dysponowanie nieruchomością na cele budowlane	42
3.2. Budowy i roboty budowlane objęte obowiązkiem zgłoszenia	43
3.2.1. Kategorie zamierzeń budowalnych objętych obowiązkiem zgłoszenia	44
3.2.2. Wymagania formalne zgłoszenia	45
3.2.3. Początek biegu terminu na rozpatrzenie zgłoszenia przez organ	47
3.2.4. Przesłanki wniesienia sprzeciwu przez organ	48
3.2.5. Obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę wobec zamierzeń budowlanych wymagających dokonania zgłoszenia	51
3.2.6. Termin na wniesienie sprzeciwu	54
3.3. Budowy i roboty budowlane niewymagające pozwolenia na budowę	55
3.4. Uproszczone tryby realizacji domów mieszkalnych jednorodzinnych oraz budynków rekreacji indywidualnej	61
3.4.1. Realizacja domów jednorodzinnych o powierzchni zabudowy do 70m2	61
3.4.2. Realizacja budynków rekreacji indywidualnej	63
3.4.3. Uproszczona realizacja wolnostojących budynków jednorodzinnych	64
4. Rozpoczęcie i prowadzenie robót budowlanych	66
5. Zakończenie budowy - przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego	72
5.1. Zawiadomienie organu o zakończeniu budowy	73
5.2. Obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie	75
5.3. Zawiadomienie właściwych służb o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego	77
5.4. Zakres załączników zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego oraz wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie	78
5.5. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie	79
5.6 Obowiązkowa kontrola obiektu budowlanego	82
5.7. Kara w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w trakcie obowiązkowej kontroli	83
5.8. Samowolne przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego	85
6. Utrzymywanie obiektów budowlanych	87
6.1. Okresowe kontrole stanu technicznego obiektu budowlanego	89
6.2 Usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w obiekcie budowlanym	93
6.3. Charakter i zakres decyzji o usunięciu nieprawidłowości stwierdzonych w obiekcie budowlanym	100
6.4. Uniemożliwianie lub znacznie utrudnianie użytkowania obiektu budowlanego do celów mieszkalnych	102
6.5. Nakaz rozbiórki nieużytkowanego lub niewykończonego obiektu budowlanego	103
6.6. Nakaz opróżnienia budynku przeznaczonego na pobyt ludzi	109
6.7. Obowiązek dokonania napraw obiektu budowlanego	115
6.8. Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części	116
6.9. Legalizacja samowoli użytkowej	120
6.10. Katastrofa budowlana	121
6.11. Wejście na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych	126
6.12. Prowadzenie robót budowlanych przy zabytku nieruchomym	129
7. Samowola budowlana	133
7.1. Pojęcie samowoli budowlanej	133
7.2. Legalizacja samowoli budowlanej	138
7.3. Postępowanie legalizacyjne – tryb zwykły	139
7.3.1. Dokumenty legalizacyjne	141
7.3.2. Weryfikacja dokumentów legalizacyjnych	144
7.3.3. Opłata legalizacyjna	146
7.3.4. Decyzja o legalizacji samowoli budowlanej	149
7.3.5. Przyczyny braku legalizacji samowoli budowlanej	149
7.3.6 Decyzja o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego będącego samowolą budowlaną	151
7.4. Uproszczone postępowanie legalizacyjne	153
7.4.1. „Stara” samowola budowlana	154
7.4.2. Dokumenty legalizacyjne	155
7.4.3. Decyzja o legalizacji	157
7.4.4. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym	158
7.5. Postępowanie naprawcze	159
7.5.1. Skutki wykonywania robót budowlanych pomimo ich wstrzymania	164
7.5.2. Rozstrzygnięcia w postępowaniu naprawczym	165
8. Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego	172
8. Odpowiedzialność za przestępstwa i wykroczenia w prawie budowlanym	182
9 Przestępstwa w Prawie budowlanym	184
9.1.1. Udaremnianie czynności organów administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego	184
9.1.2. Wykonywanie samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie bez odpowiednich uprawnień	186
9.1.3. Niespełnienie obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie	187
9.2. Wykroczenia w Prawie budowlanym	191
9.2.1. Niedopełnienie obowiązków w przypadku katastrofy budowlanej	191
9.2.2. Niespełnienie obowiązku usunięcia uszkodzeń lub braków niebezpiecznych dla ludzi, mienia lub środowiska	192
9.2.3. Utrudnianie czynności organów administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego	194
9.2.4. Niestosowanie się do decyzji organów administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego	196
9.2.5. Naruszenie zasad projektowania lub wykonywania obiektu budowlanego	197
9.2.6. Stosowanie przy wykonywaniu robót budowlanych wyrobów, które nie zostały zgodnie z prawem wprowadzone do obrotu	200
9.2.7. Wykonanie obiektów budowlanych lub robót budowlanych bez wymaganej przepisami decyzji o pozwoleniu na budowę lub zgłoszenia	201
9.2.8. Dokonanie rozbiórki obiektu budowlanego bez pozwolenia lub bez zgłoszenia	201
9.2.9. Przystąpienie do budowy lub prowadzenie robót budowlanych bez dopełnienia określonych wymagań	202
9.2.10. Dostarczanie energii, wody, ciepła lub gazu bez okazania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia	203
9.2.11. Wykonywanie robót budowlanych niezgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w przepisach, pozwoleniu na budowę lub rozbiórkę bądź w zgłoszeniu budowy lub rozbiórki, bądź w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu	203
9.2.12. Niepoddanie obiektu budowlanego kontroli okresowej	204
9.2.13. Niespełnienie obowiązków dotyczących dokumentów związanych z obiektem budowlanym	207
9.2.14. Nieprzesłanie protokołu kontroli obiektu budowlanego	209
9.2.15. Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo sprzeciwu	209
9.2.16. Nieudzielanie informacji lub nieudostępnianie dokumentów	210
9.2.17. Niestosowanie się do decyzji nakazującej usunięcie skutków ingerencji lub naruszeń lub przywrócenie stanu poprzedniego	211
9.2.18. Samowola budowlana	212
9.2.19. Złożenie niezgodnego z rzeczywistością oświadczenia o zakończeniu budowy domu mieszkalnego o powierzchni do 70 m2	213

Część II Prawo zagospodarowania przestrzeni	215
10. Cele i zakres ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym	215
10.1. Planowanie przestrzenne w województwie	219
10.1. Systemowe podstawy planowania przestrzennego w województwie	219
10.1.1. Rola województwa w systemie planowania przestrzennego	219
10.1.2. Planowanie przestrzenne województwa a strategia rozwoju regionalnego	220
10.3. Instrumenty planowania przestrzennego województwa – zakres i klasyfikacja	222
10.4. Audyt krajobrazowy	224
10.4.1. Uwagi wprowadzające	224
10.4.2. Zakres czasowy obowiązku sporządzenia audytu	225
10.4.3. Funkcja i treść audytu	226
10.4.4. Możliwość wskazania obszarów wymagających weryfikacji ochrony	228
10.5. Procedura sporządzania audytu krajobrazowego	228
10.5.1. Opracowanie projektu audytu krajobrazowego	228
10.5.2. Ogłoszenie i udostępnienie projektu audytu krajobrazowego	229
10.5.3. Zasięganie opinii o projekcie audytu krajobrazowego	230
10.5.4. Konsultacje społeczne	231
10.5.5. Rozstrzygnięcie o zasadności nieuwzględnienia opinii rady gminy	233
10.5.6. Uchwalenie i zmiana audytu krajobrazowego	234
10.6. Plan zagospodarowania przestrzennego województwa	235
10.6.1. Charakter prawny planu zagospodarowania przestrzennego województwa	235
10.6.2. Zakres planu zagospodarowania przestrzennego województwa	238
10.6.3. Aktualizacja planu	244
10.6.4. Procedura planistyczna w województwie	245
10.6.5. Uchwalenie i zmiana planu zagospodarowania przestrzennego w województwie	249
10.6.6. Zmiana planu zagospodarowania przestrzennego	251
10.6.7. Koszty sporządzenia planu zagospodarowania przestrzennego województwa	251
10.6.8. Wprowadzanie ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego województwa do planów ogólnych i miejscowych	252
10.6.9. Okresowa ocena planu zagospodarowania przestrzennego województwa	255
10.2. Planowanie przestrzenne w gminie	257
10.2.1. Instrumenty planowania przestrzennego gminy – charakterystyka	257
10.3. Plan ogólny gminy	258
10.3.1. Elementy planu ogólnego gminy	259
10.3.2. Procedura planistyczna w odniesieniu do planu ogólnego gminy	262
10.4. Miejscowy planu zagospodarowania przestrzennego	266
10.4.1 Procedura planistyczna w odniesieniu do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego	268
10.4.2. Elementy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego	274
10.4.3. Nieważność uchwały w sprawie planu ogólnego gminy lub planu miejscowego	278
10.5. Uchwała reklamowa	282
10.5.1. Zakres uchwały reklamowej	283
10.5.2 Procedura sporządzania uchwały reklamowej	286
10.5.3. Kary pieniężne za naruszenie uchwały reklamowej	289
10.6. Miejscowy plan rewitalizacji	292
10.6.1. Elementy miejscowego planu rewitalizacji	293
10.6.2. Procedura przyjęcia miejscowego planu rewitalizacji	298
10.7. Umowa urbanistyczna	299
10.7.1. Strony i przedmiot umowy urbanistycznej	301
10.7.2. Skutki prawne umowy urbanistycznej	303
10.8. Zintegrowany Plan Inwestycyjny	304
10.8.1. Wniosek o uchwalenie zintegrowanego planu inwestycyjnego	306
10.8.2. Procedura sporządzenia zintegrowanego planu inwestycyjnego	308
10.9. Zasady lokalizacji celu publicznego	310
10.9.1. Pojęcie inwestycji celu publicznego	311
10.9.3. Wyjątki i doprecyzowania w zakresie lokalizacji celu publicznego	313
10.9.4. Organy właściwe w sprawach ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego	316
10.9.5. Wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego	319
10.9.6. Postępowanie w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego	322
10.9.7. Środki zaskarżenia i trwałość decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego	327
10.9.8. Elementy decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego	329
10.9.9. Skutki wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego	332
10.9.10. Ograniczenie możliwości odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego	333
10.9.11. Zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego	335
10.9.12. Rejestry wydanych decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego	338
10.10. Roszczenia przysługujące właścicielom w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego	339
10.11 Opłata planistyczna	343
11. Decyzja o warunkach zabudowy	349
11.1. Istota oraz charakter prawny decyzji o warunkach zabudowy	349
11.2. Zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części	353
11.3 Zakres zwolnienia z obowiązku uzyskania decyzji WZ i jego ustawowe wyjątki	355
11.4 Środki ingerencji w razie samowolnej zmiany zagospodarowania terenu	357
11.5. Właściwość organów w sprawie decyzji o warunkach zabudowy	360
11.6. Przesłanki wydania decyzji o warunkach zabudowy	362
11.7 Wyznaczanie obszaru analizowanego	373
11.8. Odtworzenie zabudowy po wywłaszczeniu	374
11.9. Zawieszenie postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy	375
11.10. Skutki prawne decyzji o warunkach zabudowy	380

Dostępność: na wyczerpaniu

Wysyłka w: 3 dni

Cena:

169,00 zł

Cena netto: 160,95 zł

szt.

nowość

Prawo budowlane. Komentarz wyd 2

Rok publikacji: 2025

Wydanie: 2

Liczba stron: 861

Okładka: miękka

Format: A5

ISBN: 978-83-8390-522-8

Nowe, zaktualizowane wydanie praktycznego komentarza do Prawa budowlanego to kompleksowe opracowanie, które w przystępny sposób tłumaczy zawiłości przepisów – z uwzględnieniem aż 30 nowelizacji ustaw z ostatnich lat. Książka zawiera praktyczne wskazówki dotyczące prowadzenia procesu inwestycyjno-budowlanego, legalizacji samowoli budowlanych oraz obowiązków właścicieli i zarządców obiektów budowlanych.

W publikacji znaleźć można m.in.:

szczegółową analizę projektu budowlanego i jego trzech części (zagospodarowanie terenu, część architektoniczno-budowlana, techniczna),
zaktualizowany katalog obiektów wymagających pozwolenia, zgłoszenia lub zwolnionych z tych obowiązków,
omówienie procedur legalizacyjnych w przypadkach samowoli budowlanej,
interpretacje przepisów dotyczących obowiązków właścicieli i zarządców budynków,
zmiany dotyczące instalowania OZE (np. pomp ciepła, fotowoltaiki do 150 kW) i urządzeń telekomunikacyjnych,
wprowadzenie książki obiektu budowlanego oraz zasady prowadzenia dziennika budowy w formie elektronicznej.

Komentarz wzbogacono o:

najświeższe orzecznictwo sądów administracyjnych (NSA i WSA),
omówienie nowych regulacji dotyczących kontroli przewodów kominowych, punktów dostępu bezprzewodowego, budowy masztów antenowych, przebudowy silosów, czy ochrony strategicznych inwestycji przesyłowych.

Publikacja jest niezbędna dla:

prawników zajmujących się inwestycjami budowlanymi (adwokatów, radców prawnych, notariuszy, sędziów),
pracowników administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego,
praktyków: architektów, inżynierów, rzeczoznawców, zarządców nieruchomości.

Komentarz uwzględnia m.in. poniższe zmiany:

1. Ustawa z 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1881)
Nowelizacja dotyczy m.in.:

projektowania obiektów budowlanych i kierowania robotami budowlanymi,
budowy wymagającej zgłoszenia,
budowy niewymagającej pozwolenia na budowę ani zgłoszenia,
robót budowlanych wymagających zgłoszenia.

2. Ustawa z 27 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1847)
Wprowadzono:

rozszerzenie katalogu robót budowlanych wymagających zgłoszenia,
przepisy dotyczące kary za zwłokę w wydaniu decyzji.

3. Ustawa z 12 lipca 2024 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo komunikacji elektronicznej (Dz.U. poz. 1222)
Reguluje:

instalowanie punktów dostępu bezprzewodowego o bliskim zasięgu,
budowę i przebudowę wolno stojących, przenośnych masztów antenowych.

4. Ustawa z 15 maja 2024 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji rządowej (Dz.U. poz. 834)
Zmiany objęły przepisy dotyczące wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego.

5. Ustawa z 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1762)
Zgodnie z nowelizacją:

nie jest wymagane pozwolenie na budowę ani zgłoszenie dla instalacji pomp ciepła, kolektorów słonecznych i urządzeń fotowoltaicznych o mocy do 150 kW (wcześniej 50 kW).

6. Ustawa z 28 października 2020 r. o zmianie ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2127)
Nowe przepisy przewidują, że:

protokół z kontroli przewodów kominowych (dymowych, spalinowych, wentylacyjnych) sporządza się w formie elektronicznej, z wykorzystaniem systemu centralnej ewidencji emisyjności budynków.

7. Ustawa z 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1506)
Wprowadza zmiany w zakresie:

zawiadamiania stron poprzez publiczne obwieszczenie,
obowiązku zgłoszenia budowy i rozbiórki,
przepisów dotyczących projektu budowlanego.

8. Ustawa z 9 maja 2023 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, Prawa budowlanego oraz ustawy o transporcie kolejowym (Dz.U. poz. 967)
Nowelizacja zmienia:

parametry naziemnych silosów na materiały sypkie (obiekty związane z produkcją rolną),
zwiększając ich maksymalną pojemność z 30 m³ do 250 m³ i wysokość z 7 m do 15 m.
Ich budowa nie wymaga pozwolenia na budowę, ale wymaga zgłoszenia.

9. Ustawa z 7 lipca 2022 r. o zmianie Prawa budowlanego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1557)
Zmiany obejmują m.in.:

definicję dokumentacji budowy,
zasady przechowywania dokumentów stanowiących podstawę prowadzenia robót budowlanych,
prowadzenie dziennika budowy.

10. Ustawa z 7 lipca 2022 r. o zmianie Prawa budowlanego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1557)
Dodano przepisy dotyczące książki obiektu budowlanego – dokumentu, w którym rejestruje się m.in.:

informacje o obiekcie budowlanym,
dane właściciela lub zarządcy (imię, nazwisko/nazwa, adres, e-mail),
kontrole techniczne (zgodnie z art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego),
ekspertyzy i opinie techniczne,
przeglądy, konserwacje i naprawy urządzeń przeciwpożarowych,
roboty budowlane wykonywane po oddaniu obiektu do użytkowania,
informacje o katastrofach budowlanych,
decyzje i dokumenty wydane przez organy administracji dotyczące obiektu.

Spis treści

Wykaz skrótów | str. 15
Przedmowa | str. 19
Ustawa z dnia 7 lipca 1994br. – Prawo budowlane | str. 21

Rozdział 1. Przepisy ogólne | str. 23
Art. 1. [Przedmiot regulacji] | str. 23
Art. 2. [Wyłączenia] | str. 26
Art. 3. [Definicje legalne] | str. 30
Art. 4. [Zasada wolności zabudowy] | str. 59
Art. 5. [Obiekt budowlany – zasady projektowania i użytkowania] | str. 70
Art. 5 1–5 2. (uchylone) | str. 97
Art. 5a. [Postępowanie dotyczące budowy obiektu liniowego] | str. 98
Art. 6. [Zagospodarowanie terenów] | str. 102
Art. 7. [Przepisy techniczno-budowlane] | str. 106
Art. 8. [Warunki techniczne dla budynków służących bezpieczeństwu lub obronności państwa] | str. 114
Art. 9. [Odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych] | str. 115
Art. 10. [Wyroby budowlane] | str. 127
Art. 10a. (uchylony) | str. 131
Art. 11. [Stężenia i natężenia czynników szkodliwych dla zdrowia] | str. 131

Rozdział 2. Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie | str. 134
Art. 12. [Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie] | str. 1346
Art. 12a. [Podstawy wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie] | str. 162
Art. 12b–12c. (uchylone) | str. 165
Art. 13. [Uprawnienia budowlane] | str. 165
Art. 14. [Uprawnienia budowlane: specjalizacje i specjalności] | str. 167
Art. 15. (uchylony) | str. 175
Art. 15a. [Zakres uprawnień budowlanych w poszczególnych specjalnościach] | str. 176
Art. 16. [Przygotowanie zawodowe: rozporządzenie] | str. 179

Rozdział 3. Prawa i obowiązki uczestników procesu budowlanego | str. 181
Art. 17. [Uczestnicy procesu budowlanego] | str. 181
Art. 18. [Obowiązki inwestora] | str. 185
Art. 19. [Obowiązki zapewnienia inspektora nadzoru inwestorskiego i zapewnienia nadzoru autorskiego] | str. 189
Art. 20. [Obowiązki projektanta] | str. 190
Art. 21. [Uprawnienia projektanta] | str. 196
Art. 21a. [Plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia na budowie] | str. 197
Art. 22. [Obowiązki kierownika budowy] | str. 201
Art. 23. [Uprawnienia kierownika budowy] | str. 216
Art. 23a. (uchylone) | str. 217
Art. 24. [Zakaz łączenia funkcji kierownika budowy i inspektora nadzoru inwestorskiego] | str. 217
Art. 25. [Obowiązki inspektora nadzoru inwestorskiego] | str. 218
Art. 26. [Uprawnienie inspektora nadzoru inwestorskiego] | str. 221
Art. 27. [Koordynator nadzoru inwestorskiego] | str. 223
Art. 27a. [Czynności geodezyjne] | str. 224

Rozdział 4. Postępowanie poprzedzające rozpoczęcie robót budowlanych | str. 225
Art. 28. [Pozwolenie na budowę] | str. 225
Art. 29. [Budowle i roboty budowlane zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę] | str. 233
Art. 29a. [Budowa przyłączy] | str. 258
Art. 30. [Zgłoszenie budowy lub robót budowlanych] | str. 2597
Art. 30a. [Obowiązek zamieszczenia informacji w Biuletynie Informacji Publicznej] | str. 274
Art. 30b. [Wniosek o pozwolenie na rozbiórkę] | str. 276
Art. 31. [Rozbiórka] | str. 277
Art. 31a. [Roboty zabezpieczające i rozbiórkowe] | str. 281
Art. 32. [Warunki wydania pozwolenia na budowę lub rozbiórkę] | str. 282
Art. 33. [Wniosek o pozwolenie na budowę] | str. 292
Art. 34. [Projekt budowlany] | str. 300
Art. 34a. [Inwestycja celu publicznego z zakresu łączności publicznej] | str. 311
Art. 34b. [Mapa do celów projektowych] | str. 313
Art. 35. [Sprawdzanie rozwiązań projektowych] | str. 313
Art. 35a. [Kaucja na zabezpieczenie] | str. 324
Art. 36. [Pozwolenie na budowę] | str. 327
Art. 36a. [Zmiana pozwolenia na budowę] | str. 329
Art. 36b. [Zmiany w projekcie technicznym] | str. 337
Art. 37. [Wygaśnięcie pozwolenia na budowę] | str. 338
Art. 37a. [Pozwolenie na budowę tymczasowego obiektu budowlanego] | str. 341
Art. 37b. [Stwierdzenie nieważności decyzji] | str. 342
Art. 38. [Obowiązek przesyłania pozwolenia na budowę i kopii zgłoszenia] | str. 343
Art. 39. [Prowadzenie robót budowlanych przy zabytkach] | str. 346
Art. 39a. [Prowadzenie robót budowlanych na obszarze Pomnika Zagłady] | str. 348
Art. 40. [Przeniesienie pozwolenia na budowę] | str. 349
Art. 40a. [Decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej] | str. 353

Rozdział 5. Rozpoczęcie i prowadzenie robót budowlanych | str. 354
Art. 41. [Rozpoczęcie budowy i zawiadomienie o terminie rozpoczęcia robót budowlanych] | str. 354
Art. 42. [Obowiązki inwestora w związku z prowadzeniem robót] | str. 358
Art. 43. [Geodezyjne wyznaczenie obiektu w terenie, geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza] | str. 361
Art. 44. [Zawiadomienie o zmianie uczestników procesu budowlanego] | str. 3658
Art. 45. [Dziennik budowy, montażu, rozbiórki] | str. 366
Art. 45a. [Obowiązki kierownika budowy przed rozpoczęciem budowy] | str. 367
Art. 45b. [Tablica informacyjna] | str. 369
Art. 45c. [Ogłoszenie zawierające dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia] | str. 370
Art. 46. [Przechowywanie dokumentów stanowiących podstawę wykonania robót budowlanych] | str. 371
Art. 47. [Wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości] | str. 372

Rozdział 5a. Dziennik budowy | str. 377
Art. 47a. [Charakter dziennika budowy] | str. 377
Art. 47b. [Obowiązek prowadzenia dziennika budowy] | str. 379
Art. 47c. [Formy prowadzenia dziennika budowy] | str. 380
Art. 47d. [Podmiot odpowiedzialny za prowadzenie dziennika budowy] | str. 381
Art. 47e. [Podmioty uprawnione do dokonywania wpisów w dzienniku budowy] | str. 381
Art. 47f. [Kopie uprawnień dołączane do dziennika budowy] | str. 383
Art. 47g. [Wydanie dziennika budowy] | str. 383
Art. 47h. [Forma wydania dziennika budowy] | str. 385
Art. 47i. [Przeniesienie uprawnień do prowadzenia robót budowlanych a dziennik budowy] | str. 385
Art. 47j. [Wydanie kolejnego tomu dziennika budowy] | str. 386
Art. 47k. [Zmiana postaci prowadzenia dziennika budowy] | str. 387
Art. 47l. [Zamknięcie dziennika budowy] | str. 388
Art. 47m. [System EDB] | str. 389
Art. 47n. [Założenie konta w systemie EDB] | str. 390
Art. 47o. [Udostępnianie i pozbawianie dostępu do dziennika budowy] | str. 390
Art. 47p. [Dostęp do systemu EDB] | str. 391
Art. 47q. [Administrator systemu EDB] | str. 392
Art. 47r. [Dane przechowywane w systemie EDB] | str. 392
Art. 47s. [Okres dostępu i przechowywania danych w systemie EDB] | str. 392
Art. 47t. [Dostęp organów kontrolnych do systemu EDB] | str. 3939
Art. 47u. [Upoważnienie do wydania rozporządzenia w sprawie dziennika budowy] | str. 395
Art. 47v. [Termin wydawania dziennika budowy prowadzonego w postaci papierowej] | str. 395

Rozdział 5b. Postępowanie w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy | str. 397
Art. 48. [Samowola budowlana; postanowienie o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych] | str. 397
Art. 48a. [Złożenie wniosku o legalizację] | str. 405
Art. 48b. [Dokumenty legalizacyjne] | str. 406
Art. 49. [Sprawdzenie spełnienia wymagań przez dokumenty legalizacyjne; opłata legalizacyjna] | str. 410
Art. 49a. [Zwrot opłaty legalizacyjnej] | str. 418
Art. 49b. (uchylony) | str. 420
Art. 49c. [Stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do opłaty legalizacyjnej] | str. 420
Art. 49d. [Wysokość opłaty legalizacyjnej] | str. 423
Art. 49e. [Przesłanki wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego] | str. 424
Art. 49f. [Przesłanki wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego] | str. 426
Art. 49g. [Dokumenty legalizacyjne w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym] | str. 429
Art. 49h. [Sprawdzenia dokonywane w trakcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego] | str. 430
Art. 49i. [Rozstrzygnięcia wydawane w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym] | str. 431
Art. 50. [Inne przesłanki wstrzymania robót budowlanych] | str. 433
Art. 50a. [Następstwa wykonywania robót budowlanych pomimo ich wstrzymania] | str. 437
Art. 51. [Decyzja o nałożeniu obowiązków i sprawdzenie ich wykonania] | str. 439
Art. 52. [Adresaci obowiązków określanych w postanowieniach i decyzjach] | str. 445
Art. 53. [Zasady ponoszenia kosztów rozbiórki obiektu budowlanego] | str. 446
Art. 53a. [Wszczęcie postępowania] | str. 447

Rozdział 5c. Zakończenie budowy | str. 449
Art. 54. [Zawiadomienie organu o zakończeniu budowy] | str. 449
Art. 55. [Obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie] | str. 453
Art. 55a. (uchylony) | str. 457
Art. 56. [Zawiadomienie PIS i PSP o zakończeniu budowy obiektu budowlanego i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania] | str. 457
Art. 57. [Załączniki do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie] | str. 460
Art. 58. (uchylony) | str. 465
Art. 59. [Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego] | str. 466
Art. 59a. [Kontrola budowy w zakresie jej zgodności z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę oraz z projektem budowlanym] | str. 470
Art. 59b. (uchylony) | str. 472
Art. 59c. [Termin przeprowadzenia kontroli budowy] | str. 472
Art. 59d. [Protokół z obowiązkowej kontroli] | str. 474
Art. 59e. [Podmiot przeprowadzający kontrolę] | str. 475
Art. 59f. [Kara w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w trakcie obowiązkowej kontroli] | str. 476
Art. 59g. [Wymierzenie i termin uiszczenia kary] | str. 477
Art. 59h. [Stwierdzanie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie] | str. 480
Art. 59i. [Nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego] | str. 480
Art. 60. [Przekazanie dokumentacji] | str. 483

Rozdział 5d. Książka obiektu budowlanego | str. 485
Art. 60a. [Zakres informacji objętych wpisami do książki obiektu budowlanego] | str. 485
Art. 60b. [Obiekty budowlane objęte obowiązkiem prowadzenia książki obiektu budowlanego] | str. 486
Art. 60c. [Założenie książki obiektu budowlanego] | str. 487
Art. 60d. [Osoba odpowiedzialna za prowadzenie książki obiektu budowlanego] | str. 488
Art. 60e. [Osoba uprawniona do dokonywania wpisów w książce obiektu budowlanego] | str. 489
Art. 60f. [Termin dokonania wpisu do książki obiektu budowlanego] | str. 489
Art. 60g. [Zamknięcie książki obiektu budowlanego] | str. 490
Art. 60h. [System c-KOB] | str. 491
Art. 60i. [Przekazanie książki obiektu budowlanego] | str. 492
Art. 60j. [Konto w systemie c-KOB] | str. 493
Art. 60k. [Plan sytuacyjny] | str. 494
Art. 60l. [Dostęp do systemu c-KOB dla służb, inspekcji i straży] | str. 495
Art. 60m. [Dostęp do systemu c-KOB dla osób uprawnionych do kontroli obiektów budowlanych] | str. 497
Art. 60n. [Dostęp do systemu c-KOB dla osób uprawnionych do kontroli obiektów budowlanych] | str. 497
Art. 60o. [Dane osobowe] | str. 498
Art. 60p. [Zabezpieczenie dostępu do c-KOB] | str. 499
Art. 60q. [Przechowywanie danych] | str. 500
Art. 60r. [Przepisy wykonawcze] | str. 500

Rozdział 6. Utrzymanie obiektów budowlanych | str. 502
Art. 61. [Obowiązki właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego] | str. 502
Art. 62. [Okresowe kontrole obiektu budowlanego] | str. 505
Art. 62a. [Protokół z kontroli obiektu budowlanego] | str. 510
Art. 62b. [Wpis o kontroli do książki obiektu budowlanego] | str. 512
Art. 63. [Obowiązek przechowywania dokumentacji obiektu budowlanego] | str. 513
Art. 64. [Załączniki do książki obiektu budowlanego] | str. 514
Art. 65. [Obowiązek udostępniania dokumentacji] | str. 515
Art. 66. [Usuwanie nieprawidłowości w obiekcie budowlanym] | str. 516
Art. 67. [Rozbiórka nieużytkowanego lub niewykończonego obiektu budowlanego] | str. 520
Art. 68. [Opróżnienie budynku przeznaczonego na pobyt ludzi] | str. 523
Art. 69. [Środki zabezpieczające] | str. 525
Art. 70. [Obowiązki dokonywania napraw] | str. 526
Art. 71. [Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego] | str. 528
Art. 71a. [Samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego] | str. 535
Art. 72. [Postępowania w sprawie rozbiórek: akty wykonawcze] | str. 538
Art. 72a. [Postępowania wszczynane z urzędu] | str. 538

Rozdział 7. Katastrofa budowlana | str. 540
Art. 73. [Pojęcie katastrofy budowlanej] | str. 540
Art. 74. [Postępowanie wyjaśniające] | str. 543
Art. 75. [Obowiązki kierownika budowy lub właściciela] | str. 544
Art. 76. [Obowiązki organu] | str. 546
Art. 76a. [Wspólne postępowanie wyjaśniające] | str. 548
Art. 77. [Przejęcie postępowania] | str. 549
Art. 78. [Decyzja o usunięciu skutków katastrofy budowlanej] | str. 550
Art. 79. [Obowiązki w zakresie usunięcia skutków katastrofy budowlanej] | str. 551

Rozdział 7a. Portal e-Budownictwo | str. 553
Art. 79a. [Dokumenty udostępniane na portalu e-Budownictwo] | str. 553
Art. 79b. [Konto w portalu e-Budownictwo] | str. 555
Art. 79c. [Założenie konta w portalu e-Budownictwo] | str. 555
Art. 79d. [Rejestracja konta] | str. 556
Art. 79e. [Użytkownik konta] | str. 556
Art. 79f. [Dostęp do portalu] | str. 557
Art. 79g. [Uwierzytelnienie] | str. 557
Art. 79h. [Usunięcie konta] | str. 558
Art. 79i. [Dokumenty na portalu] | str. 558
Art. 79j. [Dane osobowe w portalu] | str. 559
Art. 79k. [Zadania Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego] | str. 560

Rozdział 8. Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego | str. 561
Art. 80. [Administracja budowlana] | str. 561
Art. 81. [Obowiązki organów administracji budowlanej] | str. 566
Art. 81a. [Czynności kontrolne organów nadzoru budowlanego] | str. 570
Art. 81b. (uchylony) | str. 572
Art. 81c. [Uprawnienia organów administracji budowlanej] | str. 572
Art. 82. [Kompetencja organów administracji architektoniczno-budowlanej] | str. 575
Art. 82a. [Zakaz powierzania gminom zadań z zakresu administracji architektoniczno-budowlanej] | str. 579
Art. 82b. [Zadania organów administracji architektoniczno-budowlanej] | str. 580
Art. 82c. [Właściwość w sprawach obiektów i robót budowlanych zlokalizowanych na morzu oraz związanych z infrastrukturą transportu morskiego] | str. 584
Art. 83. [Kompetencje organów nadzoru budowlanego] | str. 585
Art. 83a. (uchylony) | str. 588
Art. 84. [Zadania organów nadzoru budowlanego] | str. 589
Art. 84a. [Kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego] | str. 591
Art. 84aa. [Ograniczenie stosowania RODO] | str. 593
Art. 84ab. [Wyłączenie prawa do ograniczenia przetwarzania danych osobowych] | str. 594
Art. 84b. [Kontrola organów administracji architektoniczno-budowlanej przez organy nadzoru budowlanego] | str. 595
Art. 85. [Obowiązek współdziałania organów nadzoru budowlanego] | str. 596
Art. 85a. [Kontrola działalności gospodarczej przedsiębiorcy] | str. 596
Art. 86. [Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego] | str. 597
Art. 87. [Wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego] | str. 599
Art. 88. [Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego] | str. 600
Art. 88a. [Zadania Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego] | str. 604
Art. 88b. [Główny Urząd Nadzoru Budowlanego] | str. 609
Art. 89. (uchylony) | str. 610
Art. 89a. [Administracja budowlana w górnictwie] | str. 610
Art. 89b. [Weryfikacja posiadania przez inwestora uzgodnień] | str. 611
Art. 89c. [Polecenia podjęcia działań zmierzających do usunięcia stanu zagrożenia] | str. 612

Rozdział 9. Przepisy karne | str. 614
Art. 90. (uchylony) | str. 614
Art. 91. [Utrudnianie działania organom administracji budowlanej] | str. 614
Art. 91a. [Użytkowanie obiektu budowlanego niezgodne z przepisami] | str. 617
Art. 92. [Katalog poważniejszych wykroczeń] | str. 618
Art. 93. [Katalog mniej poważnych wykroczeń] | str. 621
Art. 94. [Postępowanie w sprawach o wykroczenia] | str. 629

Załącznik | str. 656
Literatura | str. 661

Dostępność: średnia ilość

Wysyłka w: 3 dni

Cena:

269,00 zł

Cena netto: 256,19 zł

szt.

Prawo budowlane. Warunki techniczne i inne akty prawne wyd 36

Rok publikacji: 2026

Wydanie: 36

Liczba stron: 512

Seria: Teksty Ustaw

Rodzaj: Przepisy

Okładka: miękka

Format: B6

ISBN: 978-83-8438-200-4

Kod towaru: KAM-0519 W36P01

UWZGLĘDNIONO ZMIANY WCHODZĄCE W ŻYCIE Z DNIEM:

PRAWO BUDOWLANE:

1 kwietnia 2025 r. – obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z 6 marca 2025 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy – Prawo budowlane (Dz.U. poz. 418)

7 września 2025 r. – ustawa z 25 lipca 2025 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie potrzeb obronności państwa lub kluczowych inwestycji w zakresie potrzeb obronności państwa lub bezpieczeństwa publicznego oraz ustanawiania stref ochronnych terenów zamkniętych (Dz.U. poz. 1080)

1 stycznia 2026 r. – ustawa z 9 października 2025 r. o zmianie ustawy o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1535)

1 stycznia 2026 r., 7 stycznia 2026 r.,20 września 2026 r. – ustawa z 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1847)

3 czerwca 2026 r. – ustawa z 9 października 2025 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1673)

1 lipca 2026 r. – ustawa z 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1688 ze zm.)

Spis treści

Spis treści „Prawo budowlane. Warunki techniczne i inne akty prawne”
Zawartość	Nr strony
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane	11

Rozdział 1. Przepisy ogólne	13
Rozdział 2. Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie	27
Rozdział 3. Prawa i obowiązki uczestników procesu budowlanego	42
Rozdział 4. Postępowanie poprzedzające rozpoczęcie robót budowlanych	50
Rozdział 5. Rozpoczęcie i prowadzenie robót budowlanych	102
Rozdział 5a. Dziennik budowy	111
Rozdział 5b. Postępowanie w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy	119
Rozdział 5c. Zakończenie budowy	132
Rozdział 5d. Książka obiektu budowlanego	145
Rozdział 6. Utrzymanie obiektów budowlanych	153
Rozdział 7. Katastrofa budowlana	166
Rozdział 7a. Portal e-Budownictwo	169
Rozdział 8. Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego	173
Rozdział 9. Przepisy karne	195
Rozdział 10. Odpowiedzialność zawodowa w budownictwie	198
Rozdział 11. Przepisy przejściowe i końcowe	201
Załącznik	203

Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 22 grudnia 2022 r. w sprawie dziennika budowy oraz systemu Elektroniczny Dziennik Budowy	209
Rozdział 1. Przepisy ogólne	211
Rozdział 2. Dziennik budowy	211
Rozdział 3. Wpisy w dzienniku budowy	213
Rozdział 4. Uwierzytelnianie i autoryzacja w systemie EDB	216
Rozdział 5. Przepis końcowy	217

Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego	219
Rozdział 1. Przepisy ogólne	221
Rozdział 2. Projekt zagospodarowania działki lub terenu	228
Rozdział 3. Projekt architektoniczno-budowlany	232
Rozdział 4. Projekt techniczny	237
Rozdział 5. Przepisy końcowe	241
ZAŁĄCZNIKI	242
Załącznik Nr 1. Sposób oznaczania nazw plików komputerowych projektu budowlanego w postaci elektronicznej	242
Załącznik Nr 2. Wykaz polskich norm powołanych w rozporządzeniu	244

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie	245
Dział I. Przepisy ogólne	247
Dział II. Zabudowa i zagospodarowanie działki budowlanej	255
Rozdział 1. Usytuowanie budynku	255
Rozdział 2. Dojścia i dojazdy	260
Rozdział 3. Parkingi i garaże dla samochodów	261
Rozdział 4. Miejsca gromadzenia odpadów stałych	264
Rozdział 5. Uzbrojenie techniczne działki i odprowadzenie wód powierzchniowych	266
Rozdział 6. Studnie	268
Rozdział 7. Zbiorniki bezodpływowe na nieczystości ciekłe	269
Rozdział 8. Zieleń i urządzenia rekreacyjne	271
Rozdział 9. Ogrodzenia	274
Dział III. Budynki i pomieszczenia	275
Rozdział 1. Wymagania ogólne	275
Rozdział 2. Oświetlenie i nasłonecznienie	279
Rozdział 3. Wejścia do budynków i mieszkań	281
Rozdział 4. Schody i pochylnie	282
Rozdział 5. Pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi	286
Rozdział 6. Pomieszczenia higienicznosanitarne	288
Rozdział 7. Szczególne wymagania dotyczące mieszkań w budynkach wielorodzinnych	294
Rozdział 8. Pomieszczenia techniczne i gospodarcze	297
Rozdział 9. Dojścia i przejścia do urządzeń technicznych	298
Rozdział 10. Garaże dla samochodów osobowych	300
Rozdział 11. Szczególne wymagania dotyczące pomieszczeń inwentarskich	304
Dział IV. Wyposażenie techniczne budynków	305
Rozdział 1. Instalacje wodociągowe zimnej i ciepłej wody	305
Rozdział 2. Kanalizacja ściekowa i deszczowa	309
Rozdział 3. Wewnętrzne urządzenia do usuwania odpadów stałych	311
Rozdział 4. Instalacje ogrzewcze	313
Rozdział 5. Przewody kominowe	323
Rozdział 6. Wentylacja i klimatyzacja	325
Rozdział 7. Instalacja gazowa na paliwa gazowe	336
Rozdział 8. Instalacja elektryczna	353
Rozdział 8a. Instalacja telekomunikacyjna	360
Rozdział 9. Urządzenia dźwigowe	366
Dział V. Bezpieczeństwo konstrukcji	369
Dział VI. Bezpieczeństwo pożarowe	371
Rozdział 1. Zasady ogólne	371
Rozdział 2. Odporność pożarowa budynków	375
Rozdział 3. Strefy pożarowe i oddzielenia przeciwpożarowe	385
Rozdział 4. Drogi ewakuacyjne	392
Rozdział 5. Wymagania przeciwpożarowe dla elementów wykończenia wnętrz i wyposażenia stałego	405
Rozdział 6. Wymagania przeciwpożarowe dla palenisk i instalacji	408
Rozdział 7. Usytuowanie budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe	414
Rozdział 8. Wymagania przeciwpożarowe dla garaży	417
Rozdział 9. Wymagania przeciwpożarowe dla budynków inwentarskich	421
Rozdział 10. Wymagania przeciwpożarowe dla budynków tymczasowych	422
Dział VII. Bezpieczeństwo użytkowania	424
Dział VIII. Higiena i zdrowie	432
Rozdział 1. Wymagania ogólne	432
Rozdział 2. Ochrona czystości powietrza	432
Rozdział 3. Ochrona przed promieniowaniem jonizującym i polami elektromagnetycznymi	434
Rozdział 4. Ochrona przed zawilgoceniem i korozją biologiczną	434
Dział IX. Ochrona przed hałasem i drganiami	437
Dział X. Oszczędność energii i izolacyjność cieplna	442
Dział XI. Przepisy przejściowe i końcowe	447
ZAŁĄCZNIKI	448
Załącznik nr 1. Wykaz polskich norm powołanych w Rozporządzeniu	448
Załącznik nr 1a. Sposób określania minimalnej odległości ściany budynku do granicy działki budowlanej	475
Załącznik nr 2. Wymagania izolacyjności cieplnej i inne wymagania związane z oszczędnością energii	478
Załącznik nr 3. Stosowane w rozporządzeniu określenia dotyczące palności i rozprzestrzeniania ognia oraz odpowiadające im klasy reakcji na ogień oraz klasy odporności dachów na ogień zewnętrzny	487
Skorowidz	493

Dostępność: średnia ilość

Wysyłka w: 48 godzin

Cena:

39,00 zł

Cena netto: 37,14 zł

szt.

nowość

Spory sądowe w sprawach budowlanych. Wszczęcie i przebieg postępowania

Rok publikacji: 2026

Wydanie: 1

Liczba stron: 476

Okładka: twarda

Format: B5

ISBN: 978-83-8438-113-7

Kod towaru: KAM-7107 W01P01

Stan prawny: 1 marca 2026 r.

W publikacji omówiono spory sądowe wynikające z umowy o roboty budowlane – jednego z najbardziej złożonych obszarów prawa cywilnego i procesu. Autorzy, będący jednocześnie praktykami i teoretykami prawa, przedstawiają pełne spektrum problemów pojawiających się na etapie zawierania, wykonywania i rozliczania umów budowlanych. Czytelnik znajdzie tu zarówno analizę zagadnień materialnoprawnych, jak i szczegółowe omówienie przebiegu postępowań sądowych: od właściwości sądu i wymogów formalnych pozwu, przez zabezpieczenie roszczeń, aż po zaskarżanie wyroków.

Każdy rozdział stanowi samodzielną analizę wybranego typu postępowania, co pozwala zapoznać się z różnymi interpretacjami przepisów i poglądami obecnymi w praktyce prawniczej.

Książka obejmuje kluczowe kategorie sporów, w tym m.in.:

• powództwa o zapłatę wynagrodzenia generalnego wykonawcy i podwykonawcy,
• postępowanie z gwarancji zapłaty,
• roszczenia o naprawienie szkody oraz o usunięcie wad,
• spory z odwołań na orzeczenia Krajowej Izby Odwoławczej,
• postępowania związane ze zmianą stosunków po zawarciu umowy (rebus sic stantibus).

Opracowanie prezentuje różnorodność perspektyw - każdy z autorów przedstawia własne poglądy i interpretacje, co czyni książkę cennym źródłem wiedzy i zaproszeniem do dalszej dyskusji.

Książka przeznaczona jest dla prawników działających w sektorze budowlanym: sędziów, adwokatów, radców prawnych, oraz specjalistów przygotowujących i negocjujących umowy zawierane w ramach procesu budowlanego. Młodsi prawnicy znajdą w niej praktyczne wskazówki i gotowe rozwiązania, a doświadczeni praktycy – analityczne pogłębienie znanych im problemów.

Wykaz skrótów	17

Wstęp	19

Rozdział I. Zagadnienia ogólne	21
1. Zakres opracowania	21
2. Wzorce kontraktowe FIDIC i ich znaczenie w sporach budowlanych	22
2.1. Uwagi wprowadzające	22
2.2. Fédération Internationale des Ingénieurs-Conseils – Międzynarodowa Federacja Inżynierów Konsultantów (FIDIC)	23
2.3. Zarys historii wzorców kontraktowych FIDIC	24
2.4. Rodzaje i struktura wzorców kontraktowych FIDIC	25
2.5. Wzorce kontraktowe FIDIC w Polsce	27
2.6. Charakter prawny wzorców kontraktowych FIDIC	28
2.7. Rozwiązywanie sporów wynikających z umów zawartych z wykorzystaniem wzorców kontraktowych FIDIC	30
2.8. Wzorce kontraktowe FIDIC w sporach sądowych i arbitrażowych w Polsce	32
2.9. Złote Zasady FIDIC. Próby przeciwdziałania niewłaściwym modyfikacjom Warunków Kontraktowych FIDIC	35
3. Dowód z opinii biegłego z uwzględnieniem odrębności w postępowaniu arbitrażowym	37
3.1. Uwagi wprowadzające	37
3.2. Źródła norm dotyczących udziału biegłych w sporach budowlanych	39
3.3. Wiadomości specjalne i rola biegłego	41
3.4. Zakresy specjalizacji biegłych w sporach budowlanych	43
3.5. Biegli w praktyce sądowej – uwagi krytyczne	45
3.6. Przeprowadzanie dowodu z opinii biegłego w arbitrażu – podstawowe zasady	46
3.7. Zasada kontradyktoryjności w przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego	49
3.8. Biegli wyznaczani przez sąd i biegli powoływani przez strony	50
3.9. Prawo stron do zajęcia stanowisk co do kandydatury biegłego powoływanego przez sąd	52
3.10. Kwalifikacje merytoryczne i brak konfliktu interesów biegłego	54
3.11. Określenie zasad pracy biegłego	55
3.12. Weryfikowalność opinii i szczegółowe zasady współpracy z biegłymi	55
4. Umowa o roboty budowlane	56
4.1. Uwagi ogólne	56
4.2. Kwalifikacja normatywna umowy o roboty budowlane	57
4.3. Charakterystyka umowy o roboty budowlane	59
4.3.1. Uwagi ogólne	59
4.3.2. Pojęcie obiektu jako kryterium odróżnienia umowy o roboty budowlane od umowy o dzieło	60
4.3.3. Strony umowy o roboty budowlane	63
4.3.4. Forma umowy	64
4.3.5. Wynagrodzenie	65
4.3.6. Projekt	68
4.4. Stosowanie przepisów o umowie o dzieło do umowy o roboty budowlane	69
4.4.1. Odpowiednie zastosowanie przepisów o umowie o dzieło	69
4.4.2. Zastosowanie przepisów o umowie o dzieło per analogiam	71
4.5. Stosowanie przepisów o umowie o roboty budowlane do innych umów	72
4.6. Przedawnienie	73
5. Umowa konsorcjum	74
5.1. Wprowadzenie	74
5.2. Brak regulacji dotyczących funkcjonowania konsorcjum	75
5.3. Różne modele umowy konsorcjum	79
5.4. Konsorcjum a spółka cywilna	80
6. Konsorcjanci w postępowaniu cywilnym	83
6.1. Uwagi ogólne	83
6.2. Legitymacja procesowa czynna członków konsorcjum	86
6.3. Legitymacja procesowa bierna członków konsorcjum	89
6.4. Konsorcjum a mediacja i arbitraż	90
7. Kara umowna	93
7.1. Uwagi ogólne	93
7.2. Rys historyczny	94
7.3. Kara umowna według Kodeksu cywilnego	96
7.4. Swoboda stron w kształtowaniu postanowień dotyczących kar umownych	97
7.5. Kary umowne w Prawie zamówień publicznych	98
7.6. Typowe kary zastrzegane w umowach o roboty budowlane	99
7.7. Sporne w orzecznictwie i doktrynie kwestie dotyczące kary umownej	100
7.7.1. Maksymalna wysokość kary umownej	101
7.7.2. Kumulacja kar umownych	106
7.7.3. Wierzycielska kara umowna	108
7.7.4. Kara umowna a zastrzeżenie gwarancyjne	110
7.7.5. Sposób realizacji żądania miarkowania kary umownej	111

Rozdział II. Powództwo generalnego wykonawcy o zapłatę wynagrodzenia	119
1. Przesłanki materialnoprawne	119
1.1. Uwagi ogólne. Źródła roszczeń wykonawcy o zapłatę wynagrodzenia	119
1.2. Spory dotyczące rodzaju wynagrodzenia	122
1.3. Spory dotyczące odbiorów robót	125
1.4. Spory dotyczące prac dodatkowych i zamiennych	128
1.5. Spory dotyczące przedłużenia realizacji inwestycji	136
1.6. Spory dotyczące płatności na rzecz podwykonawców jako warunek wypłaty wynagrodzenia wykonawcy	140
2. Właściwość sądu i wymogi formalne pozwu	142
2.1. Właściwość rzeczowa	142
2.2. Właściwość miejscowa	142
2.3. Postępowanie odrębne w sprawach gospodarczych	144
2.4. Wymogi formalne pozwu	146
2.5. Opłata sądowa od pozwu	147
3. Legitymacja procesowa	147
4. Zabezpieczenie powództwa	151
5. Przebieg postępowania	153
5.1. Odrębności postępowania w sprawach gospodarczych	153
5.2. Skierowanie stron do mediacji	157
5.3. Postępowanie dowodowe	158
6. Wyrokowanie i skutki wyroku	159
7. Zaskarżenie wyroku. Zarzuty procesowe i zarzuty materialnoprawne	161
7.1. Postępowanie apelacyjne	161
7.2. Postępowanie kasacyjne	163

Rozdział III. Powództwo podwykonawcy o zapłatę wynagrodzenia	165
1. Przesłanki materialnoprawne	165
1.1. Uwagi ogólne	165
1.1.1. Wprowadzenie	165
1.1.2. Obowiązek osobistego świadczenia a prawo posłużenia się podwykonawcami	166
1.1.3. Umowa o roboty budowlane	166
1.1.4. Podwykonawstwo robót budowlanych	166
1.2. Ogólne przesłanki powstania roszczenia o zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy	167
1.2.1. Uwagi ogólne	167
1.2.2. Powstanie roszczenia	170
1.2.3. Wymagalność roszczenia	172
1.2.4. Pay when paid, pay if paid	172
1.2.5. Odpowiedzialność inwestora i zamawiającego za zapłatę wynagrodzenia	174
1.3. Przesłanki odpowiedzialności inwestora na gruncie Kodeksu cywilnego	176
1.3.1. Uwagi ogólne	176
1.3.2. Tryb umowny	176
1.3.3. Tryb zgłoszeniowy	177
1.3.4. Odpowiedzialność solidarna inwestora z wykonawcą (generalnym wykonawcą)	179
1.4. Przesłanki odpowiedzialności zamawiającego na gruncie Prawa zamówień publicznych	181
1.4.1. Uwagi ogólne	181
1.4.2. Akceptacja umowy podwykonawczej przez zamawiającego	181
1.4.3. Wyjątki	182
1.4.4. Skutki przedłożenia umowy podwykonawczej po terminie	183
1.4.5. Uchylanie się od zapłaty przez pierwotnie zobowiązanego z umowy podwykonawczej	183
1.4.6. Charakter odpowiedzialności zamawiającego na gruncie Prawa zamówień publicznych za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy	184
1.4.7. Powstanie roszczeń regresowych inwestora (zamawiającego) wobec wykonawcy (generalnego wykonawcy)	185
1.5. Powstanie roszczenia wobec inwestora (zamawiającego) a byt prawny umowy głównej	185
2. Właściwość sądu i wymogi formalne pozwu	187
2.1. Właściwość miejscowa sądu	187
2.2. Zapis na sąd polubowny	188
2.3. Wymogi formalne pozwu	188
3. Legitymacja procesowa	190
4. Zabezpieczenie powództwa	191
4.1. Uwagi ogólne	191
4.2. Wniosek o udzielenie zabezpieczenia	191
4.3. Orzeczenie w przedmiocie zabezpieczenia	192
4.4. Sposoby zabezpieczenia	192
4.5. Upadek zabezpieczenia	192
4.6. Koszty zabezpieczenia	193
5. Przebieg postępowania	193
5.1. Wszczęcie postępowania	193
5.2. Uprzednia próba pozasądowego rozwiązania sporu – wezwanie do zapłaty	193
5.3. Odpowiedź na pozew i dalsza wymiana pism przygotowawczych	193
5.4. Postępowanie mediacyjne	194
5.5. Posiedzenie przygotowawcze i plan rozprawy	195
5.6. Rozstrzygnięcie sprawy na posiedzeniu niejawnym	196
5.7. Twierdzenia i dowody	197
5.8. Ciężar dowodu	197
5.9. Zamknięcie rozprawy i orzeczenie	198
6. Wyrokowanie i skutki wyroku	198

Rozdział IV. Postępowanie z gwarancji zapłaty z art. 6491 k.c.	201
1. Wprowadzenie	201
2. Przesłanki materialnoprawne	203
2.1. Uwagi ogólne	203
2.2. Przesłanki roszczenia	210
2.2.1. Uwagi ogólne	210
2.2.2. Roszczenie o udzielenie gwarancji zapłaty	210
2.2.3. Treść gwarancji zapłaty	212
2.2.4. Ustalenie treści gwarancji zapłaty a ochrona stron	217
2.2.5. Roszczenie o zapłatę z gwarancji zapłaty	218
3. Właściwość sądu i wymogi formalne pozwu	219
3.1. Właściwość sądu	219
3.1.1. Uwagi ogólne	219
3.1.2. Majątkowy charakter roszczenia	220
3.1.3. Postępowania odrębne	220
3.1.4. Postępowanie w sprawach gospodarczych	221
3.2. Wymogi formalne pozwu	224
4. Legitymacja procesowa	226
4.1. Uwagi ogólne	226
4.2. Legitymacja inwestora	226
4.3. Zmiany legitymacji procesowej	227
5. Zabezpieczenie powództwa	228
6. Przebieg postępowania	230
6.1. Uwagi wstępne	230
6.2. Ustalenie kręgu podmiotowego stron postępowania	231
6.3. Twierdzenia i dowody	231
6.4. Interwencja uboczna	233
6.5. Zarzut potrącenia	234
7. Wyrokowanie i skutki wyroku	236
7.1. Uwagi wstępne	236
7.2. Rodzaj wyroku	236
7.3. Treść wyroku	237
7.4. Skutki wyroku	237
8. Zaskarżenie wyroku. Zarzuty procesowe i zarzuty materialnoprawne	238
8.1. Uwagi ogólne	238
8.2. Zarzuty apelacji	238
8.2.1. Uwagi ogólne	238
8.2.2. Zarzuty procesowe	239
8.2.3. Zarzuty materialnoprawne	241
8.3. Skarga kasacyjna	242

Rozdział V. Postępowanie o naprawienie szkody powstałej na terenie budowy	245
1. Przesłanki powództwa	245
1.1. Uwagi ogólne	245
1.2. Ratio legis i znaczenie art. 652 k.c.	246
1.3. Odpowiedzialność za szkodę na terenie budowy	246
1.3.1. Odpowiedzialność inwestora	246
1.3.2. Odpowiedzialność wykonawcy	247
1.4. Teren budowy	250
1.5. Protokolarne przekazanie terenu budowy	250
1.6. Ramy czasowe odpowiedzialności wykonawcy	251
2. Właściwość sądu i wymagania formalne pozwu	253
2.1. Uwagi ogólne	253
2.2. Postępowania w sprawie o naprawienie szkody na terenie budowy	253
2.3. Właściwość sądu	255
2.3.1. Właściwość rzeczowa	255
2.3.2. Właściwość miejscowa	255
2.4. Wymagania formalne powództwa	256
3. Legitymacja procesowa	257
3.1. Uwaga ogólna	257
3.2. Legitymowany czynnie	257
3.3. Legitymowany biernie	258
3.4. Przekształcenie podmiotowe powództwa	258
4. Zabezpieczenie powództwa	258
5. Przebieg postępowania	263
6. Wyrokowanie i skutki wyroku	264
7. Zaskarżenie wyroku. Zarzuty procesowe i zarzuty materialnoprawne	268

Rozdział VI. Postępowanie o naprawienie wad	273
1. Uwagi wprowadzające	273
2. Podstawy prawne	275
3. Przesłanki powództwa	277
3.1. Uwagi wprowadzające	277
3.2. Rękojmia	277
3.2.1. Wady fizyczne lub prawne	277
3.2.2. Terminy, zawiadomienie o wadzie i inne warunki realizacji uprawnień	281
3.2.3. Wybór uprawnienia przez inwestora	285
3.3. Gwarancja jakości	287
3.3.1. Oświadczenie gwarancyjne. Gwarancje bankowe i ubezpieczeniowe	287
3.3.2. Zgłoszenie wady w terminie	290
3.3.3. Skierowanie roszczenia zgodnego z treścią gwarancji	290
3.4. Wykonanie zastępcze	291
3.5. Kary umowne i roszczenie odszkodowawcze	293
3.6. Rozliczenie zabezpieczenia należytego wykonania umowy	295
4. Właściwość sądu i wymogi formalne pozwu	296
4.1. Właściwość sądu	296
4.2. Wymogi formalne pozwu	297
5. Legitymacja procesowa	297
5.1. Inwestor (zamawiający) i inwestor zastępczy	297
5.2. Generalny wykonawca	300
5.3. Konsorcjum, spółka cywilna lub inne formy wspólnej realizacji robót budowlanych	301
5.4. Podwykonawca	302
5.5. Gwarant	305
5.6. Dostawcy materiałów i urządzeń wbudowywanych do obiektu budowlanego, usługodawcy i uczestnicy łańcucha dostaw	306

Rozdział VII. Postępowanie o ustalenie nieistnienia zobowiązania do zapłaty wynagrodzenia z umowy o roboty budowlane	309
1. Przesłanki powództwa	309
1.1. Uwagi ogólne	309
1.2. Charakterystyka prawna powództwa o ustalenie nieistnienia zobowiązania do zapłaty wynagrodzenia	310
1.2.1. Charakter prawny powództwa. Podstawa prawna powództwa o ustalenie nieistnienia zobowiązania do zapłaty wynagrodzenia	310
1.2.2. Przesłanki zastosowania art. 189 k.p.c. przy powództwie o ustalenie nieistnienia zobowiązania do zapłaty wynagrodzenia	312
1.2.3. Dopuszczalność żądania ustalenia nieistnienia zobowiązania do zapłaty wynagrodzenia	313
1.2.4. Przedawnienie roszczenia o ustalenie nieistnienia zobowiązania do zapłaty wynagrodzenia	321
2. Właściwość sądu i wymogi formalne pozwu	322
2.1. Właściwość sądu	322
2.1.1. Uwagi ogólne	322
2.1.2. Właściwość rzeczowa	323
2.1.3. Właściwość miejscowa	323
2.1.4. Właściwość przemienna	323
2.1.5. Właściwość wyłączna	324
2.1.6. Przepisy szczególne dotyczące właściwości miejscowej	324
2.2. Wymogi formalne pozwu	325
3. Legitymacja procesowa	336
3.1. Uwagi ogólne	336
3.2. Legitymacja czynna	338
3.3. Legitymacja bierna	340
4. Zabezpieczenie powództwa (w tym zagadnienia związane z sytuacją, kiedy udzielona została gwarancja bankowa lub ubezpieczeniowa)	341
5. Przebieg postępowania	344
5.1. Uwagi wstępne	344
5.2. Wzajemna relacja postępowań	346
5.2.1. Uwagi ogólne	346
5.2.2. Lis pendens	347
5.2.3. Res iudicata	349
5.2.4. Relacja do innych postępowań	349
5.3. Twierdzenia i dowody	351
5.4. Postępowanie dowodowe	353
6. Wyrokowanie i skutki wyroku	355
7. Zaskarżenie wyroku. Zarzuty procesowe i zarzuty materialnoprawne	357
7.1. Uwagi ogólne	357
7.2. Zarzuty naruszenia prawa materialnego	358
7.3. Zarzuty naruszenia prawa procesowego mające wpływ na wynik sprawy	359

Rozdział VIII. Postępowanie ze skargi na orzeczenie Krajowej Izby Odwoławczej	361
1. Przesłanki skargi	361
1.1. Uwagi ogólne	361
1.2. Gravamen	362
1.3. Zaskarżenie orzeczenia Krajowej Izby Odwoławczej	364
1.4. Zaskarżenie postanowienia Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej	365
2. Właściwość sądu. Wymagania formalne skargi	366
2.1. Właściwość sądu	366
2.2. Sposób wniesienia skargi	366
2.3. Przeciwnik skargi	367
2.4. Termin	369
2.5. Wymogi formalne	371
2.5.1. Uwagi ogólne	371
2.5.2. Wymogi pisma procesowego	371
2.5.3. Oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia	372
2.5.4. Oznaczenie zaskarżonego orzeczenia	373
2.5.5. Zakres zaskarżenia	373
2.5.6. Przytoczenie zarzutów i zwięzłe ich uzasadnienie	373
2.5.7. Wskazanie dowodów	375
2.5.8. Wniosek o uchylenie lub o zmianę orzeczenia	376
2.6. Przesłanie odpisu skargi przeciwnikowi	377
2.7. Opłata	377
2.7.1. Opłata od skargi na orzeczenie Krajowej Izby Odwoławczej	377
2.7.2. Opłata od skargi na postanowienie Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej	381
2.7.3. Opłata od skargi dotyczącej kosztów postępowania odwoławczego	381
2.7.4. Zwolnienie od kosztów sądowych	381
3. Legitymacja do zaskarżenia orzeczenia Krajowej Izby Odwoławczej	382
3.1. Uwagi ogólne	382
3.2. Odwołujący jako strona	383
3.3. Zamawiający jako strona	384
3.4. Uczestnicy postępowania	386
3.5. Prezes Urzędu Zamówień Publicznych	387
3.6. Uprawnione organizacje oraz Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców	387
3.6.1. Uprawnione organizacje	387
3.6.2. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców	388
3.7. Interwencja uboczna	388
3.8. Podmioty pozbawione legitymacji do wnoszenia środków zaskarżenia	389
4. Zabezpieczenie roszczeń	390
4.1. Uwagi ogólne	390
4.2. Przesłanki zabezpieczenia roszczenia w postępowaniu skargowym	391
4.3. Sposób zabezpieczenia	392
4.4. Dopuszczalność zabezpieczenia w postępowaniu skargowym. Rozbieżność doktryny i orzecznictwa	393
4.5. Niedopuszczalność zażalenia	396
4.6. Argumenty za dopuszczalnością wnioskowania o udzielenie zabezpieczenia roszczenia w postępowaniu skargowym	396
5. Przebieg postępowania	399
5.1. Uwagi ogólne. Odpowiednie stosowanie przepisów o apelacji	399
5.2. Wstępne badanie skargi	400
5.3. Zakaz rozszerzania żądania lub występowania z nowymi żądaniami	401
5.4. Zakaz orzekania co do zarzutów niezawartych w odwołaniu	403
5.5. Odrzucenie skargi	404
5.5.1. Uwagi ogólne	404
5.5.2. Upływ terminu na wniesienie skargi	405
5.5.3. Nieuzupełnienie braków skargi	406
5.5.4. Niedopuszczalność skargi z innych przyczyn	407
5.6. Przywrócenie terminu	407
5.7. Ciężar dowodu, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny	410
5.8. Termin rozpoznania sprawy	413
5.9. Rozpoznanie skargi przez sąd	414
6. Rozstrzygnięcie	415
6.1. Uwagi ogólne	415
6.2. Rozstrzygnięcia sądu	415
6.2.1. Uwagi ogólne	415
6.2.2. Oddalenie skargi	415
6.2.3. Uwzględnienie skargi	416
6.2.4. Brak możliwości wydania orzeczenia o charakterze kasatoryjnym	420
6.3. Koszty postępowania	421
7. Zaskarżenie wyroku. Zarzuty procesowe i zarzuty materialnoprawne	422
7.1. Skarga kasacyjna – legitymacja	422
7.2. Termin	426
7.3. Podstawy skargi kasacyjnej	426
7.4. Wniosek o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienie	428
7.5. Opłata od skargi kasacyjnej	429

Rozdział IX. Postępowanie o ukształtowanie w związku ze zmianą stosunków po zawarciu umowy o roboty budowlane	431
1. Przesłanki materialnoprawne	431
1.1. Klauzula rebus sic stantibus	431
1.2. Stosunek art. 3571 i 632 § 2 k.c.	433
1.3. Przesłanki zastosowania art. 3571 k.c.	434
1.3.1. Uwagi ogólne	434
1.3.2. Nadzwyczajna zmiana stosunków	435
1.3.3. Wystąpienie nadmiernych trudności lub groźby rażącej straty	439
1.3.4. Związek przyczynowy	441
1.3.5. Nieprzewidywalność wpływu nadzwyczajnej zmiany stosunków na zobowiązanie	442
1.4. Przesłanki zastosowania art. 632 § 2 k.c. (odrębności w stosunku do art. 3571 k.c.)	443
2. Właściwość sądu i wymogi formalne pozwu	444
2.1. Właściwość sądu	444
2.2. Wymagania formalne pozwu	445
2.2.1. Uwagi ogólne	445
2.2.2. Wartość przedmiotu sporu, wysokość opłaty od pozwu	446
3. Legitymacja procesowa	446
3.1. Uwagi ogólne	446
3.2. Legitymacja procesowa czynna	447
3.3. Legitymacja procesowa bierna	448
3.4. Interwencja uboczna	448
4. Zabezpieczenie powództwa	450
4.1. Uwagi ogólne	450
4.2. Opłata sądowa	452
4.3. Sposób zabezpieczenia	452
5. Przebieg postępowania	452
6. Wyrokowanie i skutki wyroku	453
7. Zaskarżenie wyroku. Zarzuty procesowe i zarzuty materialnoprawne	455

Bibliografia	457

O autorach	473

Dostępność: duża ilość

Wysyłka w: 10 dni

Cena:

279,00 zł

Cena netto: 265,71 zł

szt.

nowość

Umowa o roboty budowlane w zamówieniach publicznych i w kodeksie cywilnym

Autor: Marta Lipińska

Wydawca: Wolters Kluwer

Oprawa: Miękka

Format: 14.0x20.5cm

Liczba stron: 344

Wydanie: 1

Rok wydania: 2025

Język wydania: polski

Autorka opisuje umowy o roboty budowlane – od ich zawarcia do upływu gwarancji jakości i rękojmi za wady. Omawia m.in.:
• okres obowiązywania i sposób określenia terminu realizacji;
• podwykonawstwo w zamówieniach publicznych;
• wynagrodzenia ryczałtowe, kosztorysowe i mieszane;
• odpowiedzialność odszkodowawczą i kary umowne;
• zabezpieczenie należytego wykonania umowy;
• przedmiot ochrony prawnoautorskiej i podmiot prawa autorskiego;
• przesłanki odstąpienia od umowy przez zamawiającego i wykonawcę.

Publikacja łączy w sobie praktyczne ujęcie tematu ze wskazaniem utrwalonych linii orzeczniczych, zawiera także przykładowe klauzule umowne.
Książka przeznaczona jest dla adwokatów, radców prawnych, pracowników administracji zajmujących się zamówieniami publicznymi oraz przedsiębiorców branży budowlanej.

Dostępność: na wyczerpaniu

Wysyłka w: 3 dni

Cena:

146,00 zł

Cena netto: 139,05 zł

szt.

Umowa o roboty budowlane. Narzędzie współpracy oraz rozwiązywania sporów

Rok publikacji: 2025

Wydanie: 1

Liczba stron: 392

Okładka: miękka

Format: A5

ISBN: 978-83-8390-159-6

Stan prawny: 1 czerwca 2025 r.

Książka oferuje nową perspektywę spojrzenia na umowę o roboty budowlane. Autorka przyjmuje metodę planowania „od końca” – rozpoczynając od sporów sądowych, identyfikuje te elementy umowy i procesu inwestycyjnego, które mogą rodzić ryzyka prawne. Następnie, krok po kroku, wskazuje, jak można było ich uniknąć na etapie redagowania umowy i realizacji inwestycji.

Na szczególną uwagę zasługuje:
• analiza typowych scenariuszy procesowych wynikających z realizacji umów o roboty budowlane,
• kompleksowe ujęcie relacji między treścią umowy a ustawami, zasadami współżycia społecznego i ustalonymi zwyczajami branżowymi,
• omówienie roli projektanta, inspektora nadzoru i kierownika budowy w kontekście odpowiedzialności inwestora i wykonawcy,
• wskazanie mechanizmów kontraktowych, które mogą ograniczyć zakres interpretacyjny sądu lub drugiej strony w sytuacjach spornych,
• krytyczna ocena wykorzystywania wzorców FIDIC bez dostosowania ich do krajowego porządku prawnego.

Autorka unika schematycznego przeglądu przepisów i orzecznictwa. Zamiast tego koncentruje się na problemach, z jakimi mierzą się strony umowy w praktyce – takich jak brak współdziałania, rozbieżne interpretacje dokumentacji projektowej czy nadużycia związane z karami umownymi i mechanizmami potrąceń.

Książka identyfikuje relacje pomiędzy różnymi źródłami obowiązków stron – tekstem umowy, przepisami prawa cywilnego, administracyjnego i budowlanego, a także dokumentacją projektową. Pokazuje, w jakim zakresie brak postanowień umownych może zostać „uzupełniony” przez przepisy ustawy – nie zawsze w sposób korzystny – oraz jakie ryzyko niesie pozostawienie niedookreślonych mechanizmów współpracy lub odbioru robót.

Zamieszczona na końcu publikacji zestawienie zagadnień, które powinny znaleźć odzwierciedlenie w umowie, wraz z pytaniami, na jakie strony powinny sobie odpowiedzieć negocjując umowę, stanowi istotne uzupełnienie części analitycznej książki. Jej główną zaletą jest to, że przekłada treść rozważań, na praktyczne narzędzie, które może być bezpośrednio wykorzystane przy konstruowaniu lub weryfikacji umowy o roboty budowlane.

Zestawienie można traktować jako listę pomocną przy sprawdzaniu, czy projekt umowy zawiera wszystkie konieczne rozstrzygnięcia, z uwzględnieniem potencjalnych skutków procesowych i organizacyjnych i ułatwia identyfikację luk. Z praktycznego punktu widzenia, zestawienie to może pełnić kilka funkcji:
• jako punkt wyjścia do wewnętrznych konsultacji w ramach zespołu odpowiedzialnego za przygotowanie kontraktu,
• jako narzędzie wstępnego audytu projektów umów dostarczanych przez drugą stronę,
• jako kontrolna lista zagadnień w toku negocjacji lub opiniowania umowy przez pełnomocnika,
• wreszcie – jako wsparcie w ustalaniu zakresu zmian, które należy wprowadzić do wzorców umownych stosowanych w danej organizacji.

Jego wartość polega również na tym, że została opracowana w ścisłym powiązaniu z treścią książki, więc odpowiadając sobie na poszczególne pytania z listy, można sięgnąć po rozważania w treści książki, w tym, przy niektórych kwestiach, do proponowanych, przykładowych klauzul dotyczących dyskusyjnych kwestii. Publikacja adresowana jest przede wszystkim do prawników zajmujących się obsługą inwestycji budowlanych, zarówno po stronie zamawiających, jak i wykonawców, a także do osób redagujących i negocjujących treść umów o roboty budowlane. Może być także przydatna sędziom orzekającym w sprawach gospodarczych oraz mediatorom poszukującym rozwiązań systemowych w sporach kontraktowych.

Dostępność: średnia ilość

Wysyłka w: 3 dni

Cena:

169,00 zł

Cena netto: 160,95 zł

szt.