Technika

Michał Batsch

monografia

słowa kluczowe: teoria zazębień, koła zębate, ślad styku, geometria zazębień, kinematyka zazębień, przekładnie walcowe, przekładnie stożkowe, analiza styku zębów, przekładnie technologiczne

© Copyright by Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej, Rzeszów 2022

ISBN 978-83-7934-603-5 175 stron

format B5

oprawa miękka

SPIS TREŚCI

Wykaz ważniejszych oznaczeń

1. Wprowadzenie

1.1. Teoria zazębień

1.2. Klasyfikacja zazębień

1.3. Cel i charakter publikacji

2. Transformacja układu współrzędnych 2.1. Wektor translacji

2.2. Macierz obrotu

2.3. Jednorodność przekształceń

3. Krzywe płaskie

3.1. Reprezentacja krzywych płaskich 3.2. Wektor styczny i normalny

3.3. Krzywizna i jej promień

4. Krzywe przestrzenne

4.1. Reprezentacja krzywych przestrzennych 4.2. Trójścian Freneta

4.3. Krzywizna i skręcenie

5. Powierzchnie

5.1. Wektorowa reprezentacja powierzchni 5.2. Wersor normalny do powierzchni

5.3. Kierunki i krzywizny główne

6. Technologiczne zazębienia płaskie

6.1. Obwiednia rodziny krzywych płaskich

6.2. Obróbka obwiedniowa narzędziem zębatkowym 6.3. Obróbka obwiedniowa narzędziem kołowym

7. Technologiczne zazębienia przestrzenne 7.1. Jednoparametrowa obwiednia rodziny powierzchni

7.2. Dwuparametrowa obwiednia rodziny powierzchni 7.3. Obróbka kształtowa narzędziem krążkowym

7.4. Wichrowate zazębienie technologiczne 7.5. Obróbka łukowych uzębień stożkowych

8.  Analiza zazębień płaskich 8.1. Wprowadzenie

8.2. Analiza styku zębów

8.3. Przekładnia ewolwentowa o zębach prostych

8.4. Cykloidalna przekładnia palcowa

9.  Analiza zazębień przestrzennych 9.1. Styk punktowy

9.2. Styk liniowy

9.3. Geometryczny ślad styku zębów

9.4. Błąd ruchu i wykres Ease-Off

9.5. Modyfikacja powierzchni bocznych

9.6. Przekładnie walcowe 9.6.1. Wprowadzenie 9.6.2. Przekładnia ewolwentowa z zębami śrubowymi

9.6.3. Przekładnia o wklęsło-wypukłym zarysie zębów typu Nowikowa

9.6.4. Przekładnia o zarysie mimośrodowo-cykloidalnym

9.7. Przekładnie stożkowe

9.7.1. Wprowadzenie

9.7.2. Przekładnia o kołowo-łukowej linii zęba typu DUPLEX helical

9.7.3. Przekładnia o wklęsło-wypukłym zarysie zębów typu Nowikowa

10. Podsumowanie

Literatura

Streszczenie

Abstract

Streszczenie

Monografia stanowi próbę usystematyzowania procedur obliczeniowych stosowanych w wybranych zagadnieniach teorii zazębień. Większość omawianych metod obliczeniowych uwidoczniono w przykładach odnoszących się zarówno do dobrze już poznanych typów zazębień, jak również tych niekonwencjonalnych.

W monografii można wyodrębnić trzy części. Część pierwszą stanowią rozdziały wprowadzające Czytelnika w podstawowe zagadnienia geometrii różniczkowej. W szczególności omawiane są transformacje układów współrzędnych (rozdział 2), geometria krzywych płaskich i przestrzennych (rozdziały 3 i 4) oraz powierzchni (rozdział 5).

Druga część monografii opisuje zagadnienia technologiczne związane z analizą zazębień przekładni obróbkowych (rozdziały 6 i 7). Rozpatrywano przy tym dwie klasy problemów: przypadek, w którym znana jest powierzchnia działania narzędzia, a poszukiwana jest powierzchnia zęba (lub wrębu) koła po obróbce oraz przypadek, w którym znana jest wymagana po obróbce powierzchnia zęba (lub wrębu), a poszukuje się powierzchni działania narzędzia. W obydwu tych przypadkach starano się, aby zaproponowane algorytmy obliczeniowe były jak najbardziej uniwersalne, w szczególności aby powierzchnia (narzędzia lub obrabiana) mogła być zadawana w sposób dyskretny, np. przez zdefiniowanie zarysu.

Część trzecia (rozdziały 8 i 9) przedstawia metody analizy zazębień przekładni roboczych, przy czym skupiono się głównie na ich geometrii i kinematyce. Analizowano styk punktowy oraz liniowy zębów dla różnych rodzajów przekładni, z wykorzystaniem zarówno metod analitycznych, jak i numerycznych.

Wśród omawianych przekładni znalazły się przekładnie walcowe i stożkowe, z konwencjonalnymi i niekonwencjonalnymi zarysami zębów, których powierzchnie były lub nie modyfikowane. Ponadto zaprezentowano koncepcję analizy przekładni na podstawie tzw. wykresów Ease-Off opisujących odchylenie współpracy powierzchni od współpracy powierzchni zachowujących stałość przełożenia. Dla większości omawianych przypadków wyznaczano ślady styku zębów oraz błędy ruchu.

Spis treści:
Od Wydawcy
1. WSTĘP
2. NAJWAŻNIEJSZE NAZWY I OKREŚLENIA
3. ŚWIATŁO I OŚWIETLENIE
4. OKO I WIDZENIE
5. TECHNIKI BADAŃ WIZUALNYCH
6. WYPOSAŻENIE BADAWCZE I POMIAROWE
6.1. Wyposażenie do badań bezpośrednich
6.2. Wyposażenie do badań zdalnych
6.3. Postępowanie z wyposażeniem do badań wizualnych
7. METODOLOGIA BADAŃ WIZUALNYCH
7.1. Metodologiczna dokumentacja badań
7.2. Przygotowanie obiektu do badania
7.3. Oświetlenie badanej powierzchni
7.4. Prowadzenie badań bezpośrednich
7.5. Prowadzenie badań zdalnych
7.6. Zapisy i raport z badań
7.7. Bezpieczeństwo i higiena badań wizualnych
7.8. Wymagania dotyczące personelu badawczego
7.9. Kontrola jakości badań wizualnych
8. BADANIA WIZUALNE SPECJALNE I ZINTEGROWANE
9. WIARYGODNOŚĆ BADAŃ WIZUALNYCH
10. KIERUNKI ROZWOJU BADAŃ WIZUALNYCH
11. UWAGI KOŃCOWE
12. LITERATURA
13. PRZYKŁADY ZASTOSOWAŃ BADAŃ WIZUALNYCH
ZAŁĄCZNIK Nr l:
Normy i przepisy dotyczące badań wizualnych
ZAŁĄCZNIK Nr 2:
Karta zapisu z badań VT złącza spawanego
ZAŁĄCZNIK Nr 3:
10 zasad eksploatacji endoskopów i videoendoskopów

brak opisu

Wrocław 2026
Wydawnictwo Akademii Wojsk Lądowych imienia generała Tadeusza Kościuszki
978-83-66299-99-3
B5,

176 s.

Współcześnie pojęcia, takie jak zagrożenie, kryzys czy negocjacje, należą do najczęstszych kategorii w dyskursie społecznym i naukowym. Wynika to zarówno z obiektywnej obecności sytuacji kryzysowych w rzeczywistości społecznej, jak i z rosnącej wrażliwości na zjawiska związane z poczuciem niepewności oraz doświadczaniem zagrożeń, które powodują określone formy cierpienia społecznego.

Efektywne zarządzanie w sytuacjach zagrożeń wymaga skoordynowania wszystkich służb zaangażowanych w działania zmierzające do zapewnienia bezpieczeństwa ludzi. Tym właśnie zagadnieniom jest poświęcona niniejsza monografia. Dążenie do stworzenia wspólnych stanowisk, rezygnacja z części własnych potrzeb na rzecz obopólnych korzyści i poszukiwanie rozwiązań składają się na komunikację oraz jej element – negocjacje. W tym kontekście wojskowa komunikacja społeczna pełni podstawową rolę w operacjach i działaniach prowadzonych przez wojsko i jest jedną z podstaw działalności prasowo-informacyjnej (Military Public Affairs – Mil PA).

Odpowiednio prowadzone negocjacje w sytuacjach kryzysowych mogą przyczynić się do rozwiązywania konfliktów w sposób, który zaspokaja potrzeby wszystkich zaangażowanych stron. Wymaga to jednak zastosowania odpowiednich strategii, umiejętności zarządzania emocjami oraz zdolności do współpracy w trudnych okolicznościach.

Niniejsza publikacja opisuje w skrócie nie tyle historię polskiej żeglugi i kluczowe wydarzenia na przestrzeni około stu ostatnich lat, ale przede wszystkim przytacza najważniejsze i najnowsze przedsięwzięcia, które w ocenie autora, stają się przyczynkiem do jej odrodzenia po okresie zawirowań. Celem niniejszej publikacji jest zatem nie tylko utrwalenie szczególnych wydarzeń z już ponad 100-letniej historii Polski Morskiej, ale również próba analizy dotychczasowych i dalszych kierunków rozwoju naszej żeglugi w kolejnych latach. W książce nawiązuje się także do wielu wydarzeń z przeszłości, które są jak najbardziej aktualne współcześnie. Mowa tutaj zarówno o problemach, wyzwaniach, projektach, jak i pomysłach dotyczących przedsięwzięć żeglugowych oraz inwestycji tonażowych.
Celem autora w niniejszej publikacji nie była, ani nie jest żadna krytyka nieudanych prób i niezrealizowanych inicjatyw, ale przede wszystkim spostrzeżenie pozytywnych aspektów zarówno sukcesów, jak i porażek. Autor uważa bowiem, że jedynie pozytywna energia i docenienie starań różnych pomysłów i realizacji może przyczynić się do tak ważnej dla całego kraju, i jego gospodarki odrodzenia polskiej żeglugi.

Praca jest poświęcona problematyce poszukiwania i doboru parametrów opisujących stan techniczny stalowej obręczy koła, z uwzględnieniem cech drganiowych i geometrycznych obręczy. Takimi parametrami są: wartość dyspersji częstotliwości drgań własnych, wartość dyspersji modalnego współczynnika tłumienia oraz wartość bicia stóp obręczy koła. W celu ich identyfikacji obręcz powinna być pozbawiona opony i umieszczona na stanowisku diagnostycznym wyposażonym w czujniki drgań, kąta obrotu oraz do pomiaru bicia stopy obręczy. Stan obręczy identyfikowany jest podczas jej drgań swobodnych, dlatego stanowisko powinno być wyposażone we wzbudnik drgań mechanicznych.

Przeanalizowano podstawy teoretyczne i praktyczne procesu funkcjonowania stalowej obręczy koła w strukturze pojazdu samochodowego. W wyniku przeprowadzonych badań klasyczny model matematyczny drgań stalowej obręczy koła – opisany równaniem ruchu układu o jednym stopniu swobody z tłumieniem lepkościowym – zastąpiono modelem numerycznym opartym na metodzie elementów skończonych (MES), co umożliwiło uwzględnienie złożonej geometrii i rzeczywistych warunków brzegowych, a tym samym uzyskanie bardziej wiarygodnych wyników symulacji.

Zastosowanie fuzji danych pozyskanych z modeli analitycznych (matematycznego, modalnego, MES) i modeli symptomowych (wyników badań laboratoryjnych, literaturowych) pozwoliło na opracowanie modelu diagnostycznego w postaci binarnej macierzy diagnostycznej obręczy koła. W wyniku przeprowadzonych badań eksploatacyjnych (laboratoryjnych i terenowych) zidentyfikowano proces zużycia i parametry stanu to zużycie opisujące, co odzwierciedlono przyjętym modelem diagnostycznym. Analiza uzyskanych wyników badań pozwoliła następnie na opracowanie algorytmu diagnostyczno-prognostycznego stanu stalowej obręczy koła na podstawie zidentyfikowanych parametrów drganiowych i geometrycznych. Wynik prac umożliwił opracowanie nowej koncepcji metody identyfikacji i prognozowania stanu technicznego stalowej obręczy koła.
Prezentowana metoda diagnostyczna jest oryginalnym podejściem autora pracy, zarówno ze względu na konstrukcję stanowiska i aparatury pomiarowej, jak i na złożoność modelu matematycznego opisującego procedurę identyfikacji i prognozowania stanu stalowej obręczy koła.